TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/
KARAR NO : 2025/
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI : 1-
VEKİLİ : Av.
DAVALI : 2-
VEKİLİ : Av.
DAVALI : 3-
VEKİLLERİ : Av.
Av.
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ : 07/08/2023
KARAR TARİHİ : 14/10/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 24/11/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 07/03/2015 tarihinde meydana gelen trafik kazasında sürücü ... sev ve idaresindeki ... plaka sayılı aracın yaya olan müvekkiline çarpması sonucunda müvekkilinin yaralandığını, engelli sağlık kurulu raporuna göre müvekkilinin maluliyet oranının %53 olarak belirlendiğini, ... 9. Asliye Ceza Mahkemesi 2015/... E. Sayılı dosyasında ceza yargılamasının yapıldığını, işbu dosyada alınan kusur raporunu kabul etmediklerini beyanla müvekkili lehine maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmuştur.
Davalı ... sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının beyan ettiği kaza tarihi ile kaza tespit tutanağında yazılı tarih arasında çelişki bulunduğu, davacının taleplerinin zamanaşımına uğramış olduğu, davacı tarafından talep edilen sürekli bakıcı giderinden müvekkilinin sorumlu tutulamayacağı, müvekkilinin manevi tazminat sorumluluğu da bulunmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... ... ... Koop. vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu talepler yönünden zamanaşımının dolduğunu, kusur oranını kabul etmediklerini, davacıda meydana geldiği iddia edilen hasar ve işgücü kaybı tespitlerinin kazadan çok sonra yapıldığı, müvekkilinin manevi tazminat talebinden sorumlu olmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.
Davalı asil vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu talepler yönünden zamanaşımının dolduğunu, ceza dosyasında davacının asli kusurlu bulunduğunu, manevi tazminat talebinin fahiş olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.
HUKUKİ DELİLLER:
Dava dilekçesi, cevap dilekeleri, tarafların karşılıklı beyan dilekçeleri, tedavi evrakları, sigorta poliçeleri, hasar dosyası, ... kayıtları, personel özlük dosyası, ... 9. Asliye Ceza Mahkemesi 2015/... E. Sayılı dosyası, trafik kayıtları, ZMMS poliçeleri, başvuru evrakları, ATK raporu, Aktüerya bilirkişi raporu, yazılan müzekkere cevapları, tanık beyanları ve tüm dosya kapsamı. 05/07/2024 tarihinde adli trafikçi bilirkişiden alınan kusur raporunda özetle; Mağdur Yaya ...’ın, taşıt yolunun yaya geçidi ve kavşak alan dışındaki 3 şeritli düz taşıt yolundaki karşıdan karşıya geçiş evresinde, tespiti yapılan noktalardaki eş zamanlı aracın ilerleme yönüyle denk gelen çarpışma açısı ve bu yöndeki savrularak düşme noktasının fiziki yapısı göz önüne alındığından bahisle, 2918 sayılı K.Y.Trf. Kanunun, bağlı yönetmeliğinin 138.nci maddesinde yer alan yaya kusurlarından B bendinde (Yayalar YÖNETMELİK MADDE 138- Yayaların uyacakları kurallar aşağıda belirtilmiştir. ……. b) Karşıdan karşıya geçişler Taşıt yolunun karşı tarafına geçmek isteyen yayalar, taşıt yolunu yaya ve okul geçidiyle kavşak giriş ve çıkışlarından geçmek zorundadırlar. 1) Yaya ve okul geçitlerinin bulunduğu yerlerde yayalar için ışıklı işaret varsa bu işaretlere uymak, 2) Geçitte yayalar için ışıklı işaret yoksa ve geçit sadece taşıt trafiği ışıklı işareti veya yetkili kişi tarafından yönetiliyorsa, geçecekleri doğrultu açıldıktan sonra taşıt yoluna girmek, 3) Işıklı işaret veya yetkili kişilerin bulunmadığı geçit sadece taşıt trafiği ışıklı işareti veya yetkili kişi tarafından yönetiliyorsa, geçecekleri doğrultu açıldıktan sonra taşıt yoluna girmek, 3) Işıklı işaret veya yetkili kişilerin bulunmadığı geçitlerde veya kavşaklarda güvenlikleri açısından yaklaşan araçların uzaklık ve hızını göz önüne alarak uygun zamanda geçmek, Zorundadırlar. Ancak, 100 metre kadar mesafede yaya geçidi, okul geçidi veya kavşak bulunmayan yerlerde yayalar, taşıt trafiği için bir zorluk veya engel yaratmamak şartıyla ve yoldan gelen taşıtların uzaklık ve hızını kontrol ederek kendi güvenliklerini sağladıktan sonra en kısa doğrultuda ve en kısa zamanda taşıt yolunu geçebilirler. Yollarda güvenli geçiş, önce sola sonra sağa bakılarak sakınca yoksa taşıt yoluna girmek, geçiş sırasında sola ve sağa bakılarak yürüyüşe devam etmek, taşıt yoluna girmeden güvenle duramayacak kadar yaklaşmış taşıtlar varsa İLK GEÇİŞ HAKKINI ONLARA VERİP geçişlerini beklemek suretiyle yapılır. Yayalar için özel olarak yapılmış alt veya üst geçit, yaya köprüsü veya yaya tüneli gibi tesisler varsa yayalar buralardan yararlanmak zorundadırlar……) altı çizilerek belirtilen hükümlerine riayet etmediğinden ötürü, kazanın oluşumunda, ASLİ YÖNDEN ve %70 (yüzdeyetmiş) ORANINDA KUSURLU olduğu//sayılabileceği, Diğer ... Plakalı Kamyonetin sürücü .... ise, 3 şeritli düz taşıt yolu üzerinde yaya’ya çarpma ve savrularak düşme mesafe-zaman bileşeni içerisindeki hız faktörünün varlığını belirtir nitelikte çarpışma noktasına erişimi ve son durma noktası mesafesinin, fiziki yapısının oluşumu baz alındığından bahisle, 2918 sayılı K.Y.Trf. Kanunun, 52.nci maddesinin A-B bendindeki (Hızın gerekli şartlara uygunluğunu sağlamak KANUN MADDE 52 – Sürücüler;……., b) Hızlarını kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak, , Zorundadırlar… ) altı çizilerek belirtilen hükümlerine riayet etmediğinden ötürü, kazanın oluşumunda Tali Yönden ve %30 (yüzdeotuz) oranında kusurlu sayılabileceği" hususlarının tespit edildiği bildirilmiştir. ... Adli Tıp Kurumu 2. İhtisas Dairesi tarafından tanzim edilen 10/03/2025 tarihli raporunda özetle; ... ...’ın 07.03.2015 tarihinde geçirdiği kazaya bağlı yaralanması 03.08.2013 tarih, ... sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği ile bu yönetmelik kapsamında yer almayan bölüm, cetvel ve listeler için, 11.10.2008 tarih ve . sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümleri kapsamında fonksiyonel araz bırakmadan iyileşmiş olduğundan; 1.Kişinin maluliyet oranının %0 (yüzdesıfır) olduğu,2.İyileşme (iş göremezlik) süresinin olay tarihinden itibaren 9 (dokuz) aya kadar uzayabileceği oy birliği ile mütalaa olunur." hususunun tespit edildiği bildirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, trafik kazası sebebiyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, 07/03/2015 tarihinde meydana gelen trafik kazasında sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracın yaya olan davacıya çarpması sonucunda davacının yaralandığını, engelli sağlık kurulu raporuna göre davacının maluliyet oranının %53 olarak belirlendiğini, ... 9. Asliye Ceza Mahkemesi 2015/... E. Sayılı dosyasında ceza yargılamasının yapıldığını, davacıda kalıcı maluliyet oluşması nedeniyle maddi ve manevi tazminat talebiyle eldeki davayı açtığı görülmüştür.Taraflar arasındaki kusur oranının belirlenmesi için adli trafikçi bilirkişiden rapor aldırılmış olup işbu raporda davacının asli ve %70 kusurlu, sürücünün tali ve %30 kusurlu olduğu hususları tespit edilmiştir.Davacının maluliyetinin tespiti hususunda ... Adli Tıp Kurumu'na sevkinin sağlanarak rapor aldırılmış olup işbu raporda davacının maluliyet oranının %0 (yüzdesıfır) olduğu ve iş göremezlik süresinin 9 (dokuz) aya kadar uzayabileceği hususları mütalaa edilmiştir.Borçlar Kanunu'nun 41 inci maddesinde haksız fiil tanımlanmış, 60 ıncı maddesinde de haksız fiilden zarar görenin bundan kaynaklanan maddi ve manevi zararın tazmini istemi ile açacağı davaların bağlı olduğu zamanaşımı süreleri özel olarak düzenlenmiştir. BK'nın 60 ıncı maddesinde üç türlü zamanaşımı süresi öngörülmüş olup bunlar, zararın ve failin öğrenildiği tarihten itibaren 1 yıllık subjektif ve nispi nitelikteki kısa zamanaşımı süresi, her halde haksız fiil tarihinden itibaren 10 yıllık objektif ve mutlak nitelikte uzun zamanaşımı süresi ile olağanüstü nitelikteki ceza zamanaşımı süresidir (). Buna karşılık, özel bir kanun hükmünün, özel olarak zamanaşımı süresi öngördüğü tehlike sorumluluklarında BK m. 60 uygulanmaz. 2918 sayılı KTK'nın 109/I. maddesinde "Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve her halde, kaza gününden başlayarak 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar." hükmüne, yine aynı kanunun 109/II. maddesinde ise, "Dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve Ceza Kanunu bu fiil için daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörmüş ise, bu süre maddi tazminat talepleri için de geçerlidir." hükmüne yer verilmiştir.Aynı fiil bazen hem sorumluluğu gerektiren, hem de ceza kanunlarına göre cezayı gerektiren bir fiil olabilir. Bu fiile göre Ceza Kanununun daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörüldüğü hallerde, tazminat davasının daha önce zamanaşımına uğraması tutarlı bir çözüm oluşturmaz. Zira cezalandırma, müeyyide olarak tazminattan daha ağırdır. Bu sebeple, kanun koyucu uyum sağlamak amacıyla ceza davası için öngörülen zamanaşımı süresince tazminat davasının da devamını temin bakımından genel olarak BK 60/II (6098 sayılı TBK m. 72/I), özel olarak da KTK 109/II. maddesinde düzenleme yapmıştır. Burada üzerinde durulması gereken, 2918 sayılı KTK'nın 109 uncu maddesinin 2 nci fıkrasında belirtilen, ceza kanununda öngörülen daha uzun zamanaşımı süresinin, tazminat talebi ile açılacak davalar için de geçerli olabilmesinin, sadece fiilin Ceza Kanununa göre cezayı gerektiren bir fiil olmasının yeterli olması koşuluna bağlanmış bulunmasıdır. Söz konusu yasa hükmü, ceza zamanaşımının uygulanabilmesi için sadece fiilin cezayı gerektiren bir eylem olmasını yeterli görmekte; bunun dışında, eylemi gerçekleştiren fail hakkında soruşturma yapılmasını, ceza davası açılmış olması veya mahkumiyet kararıyla sonuçlanmış bir ceza davasının varlığı koşulu aranmamaktadır. 6235 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 16 ncı maddesinde: "Arabuluculuk sürecinin başlamasından sona ermesine kadar geçirilen süre, zamanaşımı ve hak düşürücü sürelerin hesaplanmasında dikkate alınmaz." hükmü düzenlenmiştir. (... 4. Hukuk Dairesi 2022/ E. 2024/ K. Benzer yönde, ... 4. Hukuk Dairesi 2021/ E. 2022/ K. Sayılı ilamı da bu yöndedir. )Dava konusu trafik kazası 07/03/2015 tarihinde meydana gelmiş, davacı vekili tarafından 13/06/2023 tarihinde arabuluculuğa başvurulmuş ve 07/08/2023 tarihinde eldeki davayı açmıştır. Davaya konu trafik kazası sonucunda davacı yaya ... yaralanmıştır. Bu eylem için kaza tarihinde yürürlükte bulunan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nda öngörülen ceza zamanaşımı süresi 8 yıldır. Olay tarihinden arabuluculuk başvuru tarihine kadar 8 yıllık ceza zamanaşımı süresi (... nedeniyle duran süreler eklendiğinde dahi) dolmuştur. Davacı eldeki davadan önce arabuluculuk yoluna başvurulmuş ise de Arabuluculuk Kanunu'nun 16 ncı maddesindeki düzenlemenin zorunlu arabuluculuğa ilişkin olduğu, KTK uyarınca dava açılmadan önce sigorta başvurunun zorunlu olduğu hallerde daha sonra arabuluculuk yoluna gidilmesinin zorunlu olmadığı, bu nedenle de ihtiyari arabuluculuk yoluna başvurulması ile zamanaşımı süresinin durmayacağı anlaşılmaktadır. Bu haliyle, kaza ve dava tarihi dikkate alındığında 8 yıllık zamanaşımı süresinin geçtiği ve tüm davalıların da süresinde zamanaşımı defisinde bulunduğu görüldüğünden davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1--Davacının davasının tüm davalılar yönünden zamanaşımı nedeniyle REDDİNE
2-Harçlar Yasası gereğince alınması gereken 615,40 TL harcın 864,13-TL peşin harçtan mahsubu ile fazla alınan 248,73-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı ... tarafından yapılan 159,50 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalı ...'a verilmesine,
5-Diğer davalılar tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Maddi tazminat açısından davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT hükümlerine göre hesaplanan 3.000,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara eşit olarak verilmesine,
7-Manevi tazminat açısından davalılar Salih Kocakuşak ve S.S. Busa Eczacılar Kooperatifi kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT'nin 10/2 hükümlerine göre hesaplanan 30.000,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak anılan davalılara eşit olarak verilmesine,
8-Dava şartı arabuluculuk kapsamında hazine tarafından ödenen 3.200,00 -TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
9-Gerekçeli kararın talep halinde taraflara tebliği ile tebliğ giderinin eksik olması halinde giderin talepte bulunandan alınmasına,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesi ... olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 14/10/2025
Katip
E-imzalıdır
Hakim
E-imzalıdır