T.C. BURSA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/260 Esas
KARAR NO: 2024/17
HAKİM : ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI: ... - ...
...
VEKİLİ: Av. ... - [16112-11374-...] UETS
DAVALI: 1- ... -
[25999-99192-.....] UETS
VEKİLİ: Av. ... - [16432-34378-.....] UETS
DAVALILAR: 2- ... - ...
3- ... -
..., ...
VEKİLİ: Av. ... - [15475-74460-.....] UETS
DAVA: Tazminat (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç))
DAVA TARİHİ: 22/02/2022
KARAR TARİHİ: 09/01/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH: 07/02/2024
Mahkememizde görülen Tazminat (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç)) davasının açık yargılaması sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava dilekçesinde özetle; 31/10/2021 tarihinde davalı ... Tekstil Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne ait sürücüsü davalı ... olan ... plakalı aracın, karşı yöndeki şeride geçerek karşı şeritte trafikte seyir halinde olan şirket müdürü Mehmet Emin Kasapoğlu yönetimindeki müvekkilleri adına kayıtlı Range Rover marka ... plakalı araca tam kusurlu olarak çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, müvekkil firmaya kayıtlı aracın kazanın oluşumunda kusuru bulunmadıklarını, bu nedenle işbu davanın açıldığını, davanın kabulüne karar verilmesi ile değer kaybı ve aracı 35 gün boyunca kullanamamaktan doğan mahrumiyet zararı taleplerinin olduğunu talep etmişlerdir.
Davalı ... Vekili Cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu trafik kazasının zamanaşımı süreleri geçtikten sonra açıldığını, zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, müvekkili şirketin zorunlu mali mesuliyet sigortasından doğan sorumluluğu sigortalının kusuru oranında olduğunu, doğru ve geçerli tespiti yapılabilmesi için bilirkişi heyetinden rapor alınması sonucu tespit edileceğini, ayrıca kazanın meydana gelmesinde Karayolları genel müdürlüğünden kaynaklanan yol kusuru ve teknik arıza hususlarının değerlendirilmediği, bu nedenlerle davacının kötü niyetli olması nedeniyle davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.
Davalı ... ve ... Tekstil Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Davanın görevsiz mahkemede açıldığını, ... plakalı aracın değer kaybından kaynaklı taleplerinin kasko şirketine yönetilmesi gerektiğini, müvekkillerinin sorumluluğu bulunmadığını, davacı tarafın araç mahrumiyet zararı talebi yönünden kazadan sonra yolda gidebilir durumda olduğunu, davacı tarafın, kaza günü aracı ile evine döndüğünü, davacı tarafın araç ile ilgilenmemek için uzun süre aracı serviste bıraktığını, şirket bünyesinde birçok aracın bulunduğunu, bu iddialarının doğru olmadığını, bu nedenle davacının kötü niyetli ikame ettiği davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.
Deliller;
Allianz Sigorta A.Ş.' ne, Sigorta Bilgi Ve Gözetim Merkezi Müdürlüğü'ne, Türkiye Sigorta A.Ş.'ne yazılan müzekkereye cevap verildiği cevabi yazının dosya arasında olduğu anlaşılmaktadır.
Adli Trafik bilirkişisinin Raporunun Sonuç Kısmı:
"1- ... Plaka Sayılı Kamyonet Sürücüsü ...'nun: Karayolları Trafik Kanunu'nun (46/a), Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin (94/A-a), (157/a-7) maddeleri ile aynı kanunun “ Trafik Kazalarında Sürücü Kusurlarının Tespiti Ve Asli Kusur Sayılan Haller ” başlıklı (84/g) " Şeride Tecavüz Etme " maddesini ihlal ettiğinden dava konusu trafik kazasının oluşumunda Ve 100 (Yüzde Yüz) oranında kusurlu olduğuna,
2- ... plaka sayılı otomobilin sürücüsü...'nun: Dava konusu trafik kazasının oluşumunda Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin herhangi bir maddesini ihlal etmediğinden (Atfı Kabil Kusuru) olmadığına," şeklindedir.
Makine Mühendisi bilirkişisinin Raporunun Sonuç Kısmı:
"1) ... plakalı 2017 model RANGE ROVER 3.0 TDV6 HSE aracın hasar onarım bedeli, kaza tarihindeki 2. El Satış Değeri, kaza tarihindeki kilometre değeri ve değer kaybını etkileyecek diğer parametreler dikkate alındığında dava konusu ARAÇ DEĞER KAYBI: 140.000,00 TL olacağı,
2) Aracın onarım süresi içerisinde kullanılamayacak olmasından kaynaklı HAK MAHRUMİYETİ BEDELİ: 32.000,00 TL olacağı," şeklindedir.
Makine Mühendisi bilirkişisinin Raporunun Sonuç Kısmı:
"1-Raporda detayları yer alan açıklamalar ile aracın niteliği, kilometresi, hasar kayıtları, marka ve model bilgisi, üretim yılı, trafiğe çıkış tarihi ve oluşan hasar miktarı, değişen parçalar, onarılan parçalar, değişen parçalar, onarılan parçalar, değişin ve onarılan parçaların piyasa rayicine etkisi göz önüne alındığında araç hasarı tamamen giderilse dahi ikinci el satışında, hasarsız emsal araçlara göre dava konusu kazadan dolayı kaza tarihindeki serbest ikinci el reel piyasa koşullarında 150.000,00 TL reel değer kaybı oluştuğu,
2-Araç onarımı süresi içerisindeki 35 günlük mahrumiyet bedelinin 70.000,00 TL olduğu,
3-Değer kaybı ve aarç mahrumiyet olmak üzere davacıda toplam 220.000,00 TL zarar-ziyan oluştuğu tespit ve kanaatindeyim." şeklindedir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ, HUKUKİ KABUL VE GEREKÇE
Dava, trafik kazasından kaynaklı değer kaybı ve araç mahrumiyet zararı talebine ilişkindir.
Eldeki davaya konu trafik kazası ile ilgili somut değerlendirmeye yer vermeden önce, davalıların sorumluluğunun hukuki temeli ile ilgili kısa açıklamalara değinmekte fayda vardır.
Trafik kazası nedeniyle üçüncü kişilerin uğradığı zararlardan; sürücü TBK m.49'da ifadesini bulan haksız fiil hükümlerine göre, işleten ise KTK m.85'te ifadesini bulan tehlike sorumluluğu hükümlerine göre, sigorta şirketi ise KTK m.91 hükmü gereğince sözleşme hükümlerine göre sürücünün kusuru oranında müteselsilen sorumludur. Burada dikkat edilmesi gereken husus, işleten ve onun sorumluluğunu üstlenen sigorta şirketinin sürücünün kusuru oranında zarardan sorumlu olmalarıdır. Araç sürücüsünün kusursuz olması halinde, sürücü haksız fiil hükümlerine göre zarardan sorumlu olmayacağından işleten ve sigorta şirketinin de zarardan sorumlulukları doğmayacaktır. Bu bağlamda davamıza konu trafik kazasında, kazaya karışanların kusurlu hareketleri ve kusur oranlarının belirlenmesi; sürücü, işleten ve sigorta şirketinin sorumluluğunun belirlenmesi yönünden önem arz etmektedir.
İkame edilen davaya bakıldığında davalı ... şirketinin kasko şirketi olduğu ve davalı ... şirketine karşı ihtiyari mali mesuliyet klozu sebebiyle dava açıldığı anlaşılmaktadır.
Davalı işletenin aracının zorunlu mali mesuliyet sigortacısı tarafından davacıya 43.000,00 TL ödeme yapılmış ve kaza tarihi olan 2021 yılında maddi hasarlarda araç başına olan 43.000,00 TL'lik limit tüketilmiştir. Nitekim ZMMS tarafından verilen cevapta da poliçe limitinin tüketildiği belirtilmiştir.
Bu açıklama ışığında dosyamıza konu trafik kazası değerlendirildiğinde, mahkememizce öncelikle kazaya karışanların kusurlu hareketleri ve kusur oranlarının tespiti yönünden bilirkişi incelemesi yapılmıştır.
Mahkememizce alınan kusur raporunda; davalı sürücü Selçuk'un şeride tecavüz etme fiilini işlediği ve kazanın oluşumuna % 100 kusuru ile sebebiyet verdiği tespit edilmiştir. Bilirkişi raporu, kazanın oluş şekline ve kaza ile ilgili belge delillerine uygun olduğundan mahkememizce hükme esas alınmıştır.
Davacının aracında değer kaybı oluşup oluşmadığı ile ilgili ilk alınan raporun ayrıntılı ve denetime elverişli olmaması sebebiyle bir başka makine mühendisinden rapor alınmıştır.
Bilirkişi raporunda özellikle aracın markası, modeli, kilometresi, hasar kayıtları gibi ölçütler dikkate alınarak rapor hazırlanmıştır. Aracın kazadan önceki kazasız halinin piyasa değerinin 2.450.000,00 TL olduğu raporda belirtilmiştir. Kazadan sonraki onarılmış piyasa değerinin ise 2.300.000,00 TL olduğu tespit edilmiştir. Aracın kasko değeri dikkate alındığında yapılan tespitlerin hasar durumuna göre ayrıntılı ve denetime elverişli olduğu kanaatine varılmıştır.
Davalı ... şirketince, dava öncesinde değer kaybı yönünden davacıya 04/01/2022 tarihinde 43.000,00 TL ödendiği anlaşılmaktadır. Bu miktarın ödeme tarihinden itibaren dava tarihinden bir gün öncesine kadar güncellenmiş değerinin 43.498,33 TL olduğu mahkememizce hesaplanmıştır. Bu bağlamda davacının aracında ödenmemiş bakiye değer kaybının 106.501,67 TL olduğu tespit edilmiştir.
Davacının aracının onarım süresinde aracın mahrum kaldığı izahtan varestedir. Aracın emsal kiralama bedeli günlük 2.000,00 TL'dir ve aracın objektif onarım süresinin 35 gün olduğu raporda belirtilmiştir. Araçtaki hasar durumu ve aracın parçalarının tedarik süresi dikkate alındığında yapılan hesaplama hükme esas alınmıştır.
Davalı ... şirketi, ihtiyari mali mesuliyet klozu kapsamında değer kaybından sorumludur ve davalı ... şirketinin faiz sorumluluğu temerrüt tarihinden başlar, davacı taraf dava öncesinde davalı ... şirketine başvuru yapmış ve başvuru 27/12/2021 tarihinde davalı ... şirketine ulaşmıştır. Bu tarihten itibaren KTK m.97'ye göre 15 gün eklendiğinde davalı ... şirketinin 12/01/2022 tarihinde temerrüde düştüğü anlaşılmıştır. Diğer davalılar yönünden ise kaza tarihinden itibaren faize hükmedilmiştir.
Davacı vekili 10/10/2023 tarihinde ıslah dilekçesi sunmuş ve ıslah dilekçesi davalılara tebliğ edilmiştir. Davalı ... şirketinin poliçesine bakıldığında ihtiyari mali mesuliyet teminat limitinin maddi tazminatlar için 1.000.000,00 TL olduğu ve mahkememizce hesaplanan değer kaybının teminat limitini aşmadığı görülmektedir.
Sonuç olarak; davacının aracında oluşan hasar dikkate alınarak; 106.501,67 TL değer kaybına ve sadece davalı sürücü ve işleten aleyhine 70.000,00 TL araç mahrumiyet zararına hükmedilmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntısı ve yasal gerekçesi izah edildiği üzere;
1-Davacının değer kaybı talebinin kısmen kabulü ile; 106.501,67 TL değer kaybının, davalı ... şirketi yönünden temerrüt tarihi olan 12/01/2022 tarihinden, davalılar ... ve ... Tekstil Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi yönünden kaza tarihi olan 31/10/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Davacının araç mahrumiyet zararı talebinin kabulü ile; 70.000,00 TL araç mahrumiyet zararının, kaza tarihi olan 31/10/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ... ve ... Tekstil Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,
3-Hüküm tarihi itibariyle değer kaybı yönünden alınması gereken 7.275,12 TL karar ve ilam harcından; değer kaybı yönünden yatırılan 40,35 TL peşin harç ve 1.810,21 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 5.424,56 TL karar ve ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, hazineye irat kaydına,
4-Hüküm tarihi itibariyle araç mahrumiyet zararı yönünden alınması gereken 4.781,70 TL karar ve ilam harcından; araç mahrumiyet zararı yönünden yatırılan 40,35 TL peşin harç ve 1.178,35 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 3.563,00 TL karar ve ilam harcının davalılar ... ve ... Tekstil Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden alınarak, hazineye irat kaydına,
5-Davacının değer kaybı yönünden yatırdığı 40,35 TL peşin harç ve 1.810,21 TL ıslah harcı toplamı olan 1.850,56 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,
6-Davacının araç mahrumiyet zararı yönünden yatırdığı 40,35 TL peşin harç ve 1.178,35 TL ıslah harcı toplamı olan 1.218,70 TL'nin davalılar ... ve ... Tekstil Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden alınarak, davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 80,70 TL başvurma harcı ve 3.304,75 TL tebligat, müzekkere ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.385,45 TL yargılama giderinden davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 3.375,63 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Davacı kabul edilen maddi tazminat yönünden kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT m.13 hükümlerine göre hesaplanan 27.475,26 TL nisbi vekalet ücretinin, davalı ... şirketinin 16.975,25 TL ile sorumlu olması kaydıyla, davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,
9-Davacının reddolunan maddi tazminat talebi yönünden davalılar kendilerini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT m.13 ve m.13/2 hükümlerine göre hesaplanan 498,33 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak, davalılara eşit şekilde verilmesine,
10-6325 sayılı Kanunun 18/A maddesinin 12 ve 13. Fıkralarına göre; suç üstü ödeneğinden zorunlu arabulucuya ödenen 1.600,00 TL'nin davalı ... şirketi ve davalı ... Tekstil Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden müştereken ve müteselsilen alınarak, hazineye irat kaydına,
11-HMK m.333 gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
12-Gerekçeli kararın talep halinde taraflara tebliği ile tebliğ giderinin eksik olması halinde giderin talepte bulunandan alınmasına,
Dair; kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 09/01/2024
Katip ...Hakim ...
¸e-imzalıdır¸e-imzalıdır