T.C. BURSA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/308 Esas
KARAR NO: 2023/1212
HAKİM:... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - ...
VEKİLLERİ: Av. ... - [16473-74560-....] UETS
Av. ... - [16707-07872-...] UETS
DAVALI : ... - ... ...
VEKİLLERİ: Av. ... - [16845-48367-...] UETS
Av. ... - [16920-29871-....] UETS
DAVA İHBAR OLUNAN: ... -...
VEKİLİ: Av. ... - [16066-60178-...] UETS
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 03/03/2022
KARAR TARİHİ: 20/10/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 06/11/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; Davacı Şirketin 2020 yılında Cenevre'de gerçekleşmesi planlanan INDEX20 fuarına katılım sağlamak amacıyla kendi adına Davalı Şirketten stant organize etmesini istemiş olup, Stant Uygulama ve Kiralama Sözleşmesini akdettiğini belirtildiğini, avacı şirket akdedilen sözleşme gereği davalı şirket hesabına 04.12.2019 tarihinde 6.372,00 Euro ödeme yapmıştır. Dünya genelinde baş gösteren Covid-19 salgını sebebiyle INDEX20 fuarı iptal edilmiş ve taraflar arasındaki sözleşmenin konusuz kaldığı ifade edilerek Davacı Şirket davalı tarafa ödemiş olduğu bedelin iadesini istemiş ancak davalı taraf ödemeyi sözleşmenin kendi kusurları olmadan konusuz kaldığını savunarak iade etmediğini, Bununla birlikte Davalı tarafa çekilen ihtarnameye karşın davalı tarafın üzerine düşen tüm yükümlülükleri yerine getirdiği, bu nedenle talep edilen bedelin iade edilemeyeceği ve sözleşme bedelinin tamamının davacı şirketten istendiği ayrıca belirtilmiştir. Söz konusu taraflar arasında sulh olma imkanı bulunmadığından 6.372,00 Euro alacağın Gaziantep İcra Dairesi 2021/120055 Esas sayılı dosyadan icra takibine konu edilmiş olduğunu, davalı şirketin itirazı üzerine icra dosyası Bursa 11 İcra Dairesi 2022/... Esas sayılı dosyadan icra takibine devam edilerek icra takibinin itirazına yönelik itirazın iptaline, %20 oranında icra inkar tazminatına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle ;İhbar olunan Vekilince davalı firma ile davacı arasında imzalanmış olan stant uygulama ve kiralama sözleşmesine binaen sözleşme kapsamındaki ürünlerin yapılması hususunda bir anlaşma yapıldığını, dosyaya sunulan 30/07/2020 tarihli faturaya konu ürünlerin bu sözleşme kapsamında üretildiğini, sözleşmedeki ürünlerden mobilya şeklinde olanların özel tasarım olduğu ve farklı bir yerde kullanılamayacağı, sözleşmeye özel olarak hazırlanan standın da başka yerde kullanılamayacağı, bu nedenle depoda saklanan mobilyaların atıl duruma geldiği ve mobilya dışında kalan kullanılabilecek diğer ürünlerin başka fuarda kullanıldığını, davalı ve davacı arasındaki fuarın ertelenmesine ilişkin yapılan mail yazışmalarında fuarın yaklaşık 1 yıl kadar gecikmesi nedeniyle oluşacak ek maliyetleri yansıtarak yeni bir fuar için yeni bir tasarımın hazır hale getirilebileceğini belirtmiştir. Ancak davacı firmanın vazgeçmesi nedeniyle bu durumun karşı tarafa bildirildiği, mobilyaları teslim edilmesi şeklinde bir talebin gelmediğini, yeni fuarın yapılmasına 40 gün kala davacı tarafından standın hazır olup olmadığı şeklinde yeni bir talebin geldiği bildirilerek yeni bir üretimin yapılabilmesinin mümkün olması için yeni bir sözleşme hükümlerinin kurulmasının gerektiği ifade edildiğini, davacı taraf, INDEX 20 fuarında kullanılmak üzere yaklaşık 850 cm x 600 cm ölçülerinde davalı taraftan | adet özel üretim fuar standı sipariş ettirildiğini, bu eserlerin karşılığı olarak da bedel ödemeyi taahhüt ettiğini sözleşme hükümlerinde ifade ettiğini, dosya kapsamında yapılan incelemelerden anlaşıldığı üzere, dosyanın tarafları arasında stand kiralama ve uygulama yapım işine ilişkin yazılı bir sözleşme bulunmaktadır. Önemli olan bir madde vardır ki bu sözleşme kiralama sözleşmesi olup, davacı için sadece logo ve kurumsal kimlik bazında üretilenler fuar sonunda davacı şirket tarafında kalacağı, diğer tüm fuar sistemi, mobilya, ekipmanlar ve malzemelerin ise kiralık olduğu belirtilerek davalı tarafta kalacağı ifade edildiğini, Davacı özel üretilecek ürünlerin üretimi konusunda 3. Kişilerle anlaşma yapıldığını, mobilya stant yapımı için 3.kişi Uğur AY ile anlaşma sağlanarak üretimi sağlanmış ve 30.04.2020 tarihli ve GIB20200000004 numaralı fatura karşılığı 21.600,00-TL ödeme kendisine yapıldığını, Üretilen mobilya standının müşteriye özel büyük rulo panellerinin olması sebebiyle 9010-9415' i başka hiçbir şekilde kullanılamayacak nitelikte olduğundan kullanılamayacak hale geldiği ifade edilmiştir. Sözleşmenin devam edip etmeyeceğine ilişkin süreç ile ilgili, 26.01.2021 tarihinde ise sözleşmeden tamamen vazgeçildiği belirtildiğinden depolama masrafının daha da artmaması için ürünlerden kullanılabilecek olanlar kullanılmış kullanılamayacak olanlar ise atıl hale geldiği belirtilmiştir. Davacıya farklı sözleşme alternatifleri sunulmuş olunduğu ancak kabul edilmeyerek Davacının 26.01.2022 itibariyle sözleşmeden vazgeçmesinin ise tamamen kendi istekleri ile gerçekleştiğini beyanla davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe:Davanın sözleşme nedeniyle ödenen bedelin iadesine yönelik başlatılan icra takibine yapılan itiraz nedeniyle açılan itirazın iptali davası olduğu görüldü.
Bursa 21. Noterliğinin 02/11/2021 tarih ve 10418 yevmiye nolu davacı tarafından davalıya gönderilen ihtarnamenin bir örneği dosya arasına alınmış, ziraat bankasından davacı tarafından davalıya yapılan 6.372 Euro tutarına ilişkin dekontlarını dosya arasına alınmış, ihbar olunan ... Şeker ve Tasarım adlı firma ihbara verdiği cevapta, stant uygulama ve kiralama sözleşmesinin bir örneğini dosyaya ibraz etmiş, Bursa 28. Noterliğinin 22/11/2021 tarih 29776 yevmiye sayılı davalı tarafın davacı tarafa gönderdiği cevap ihtarnamesi dosya arasına alınmış, dosya bir SMMM bilirkişi, bir sektör bilirkişi ve bir nitelikli hesap uzmanından oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, 30/05/2023 tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle;Taraflar arasında Cenevre'de gerçekleştirilecek INDEX20 fuarına yapılacak katılımda stant yapılması ve uygulanması konusunda eser sözleşmesi yapılmış olduğu, Dünya genelinde baş gösteren Covid-19 salgını nedeni ile fuarın iptal edilmesi nedeni ile sözleşme konusunun her iki tarafın da kusuru olmaksızın imkansız hale geldiği, Dava dışı Roka Tasarım firması tarafından üretildiği iddia edilen özel üretim ürünlerin atıl olduğu beyan edildiğinden yerinde görülemediği, kiralanabilir ürünlerin yüklenici 3. Kişi Uğur Ay'ın deposunda olduğu ifade edilmiş olduğu, kiralanamayacak tüm ürünler görülememekle birlikte yapılmış olması halinde başka bir işlem yapılarak kullanılması mümkün olamayacağı, sadece kiralanabilir olarak gösterilen seyyar ürünlerin başka tanıtım organizasyonlarında kullanılabileceği, Davacı için özel üretilecek ürünlerin üretimi konusunda Mobilya stant yapımı için 3.kişi Uğur AY ile anlaşma sağlandığı ve dava dışı Ünşal Şeker / Roka Tasarım adına 30.04.2020 tarihli ve GIB20200000004 numaralı fatura düzenlenmiş olduğu iddia edilmiş ise de, bu faturanın dava konu iş neder düzenlenmediğinin ve ödenip ödenmediğinin anlaşılamadığı, Davalı tarafından taraflar arasındaki sözleşme kapsamında yapılmış herhangi bir harcama belgeden davacı tarafça ödenen 6.372,00 Euro bedelin davalı tarafından iadesinin gerekeceği, davacı tarafından sözleşme kapsamındaki stantların özel olarak imal edildiği, kiralamaların yapıldığı ve bunların bedellerinin ödendiğinin kabul edilmesi ihtimalinde; fuar standına yönelik yapılmış olan kiralanamayacak tüm ürünler başka bir işlem yapılarak kullanılması mümkün bulunmamaktadır. Sadece kiralanabileceği gösterilen seyyar ürünler başka tanıtım organizasyonlarında kullanılabileceği, kullanılabilecek tüm ürünler, kiralanabilir ürünler olduğundan 99.250,00 TL olarak ücretlendirmesi yapıldığı, ancak ödenmiş olan rakamdan kira ücreti olarak mahsuplaşmasının yapılması mümkün bulunmadığı, kullanılamayacak tüm ürünler, uygulanan panel ürünler olduğundan buna yönelik değerlendirme tablo halinde gösterilmiş, ürünler 48.025,00 TL (İşciliksiz) başka bir ifade ile 67.235,00 TL “3.071,50 Euro”(işçilikli) olarak ücretlendirmesi yapıldığı, imalat bedeli ile Proje bedellerinin ayrı ayrı hesaplanmış olduğu, toplamda geri dönüşü olmayan bu yapılmış olan projelendirme ve imalatların toplamı 3.071,50 (imalat bedeli) * 2.389,50 (proje bedeli) - 5.461,00 Euro tuttuğu, sözleşme hükümlerine esas fuar standının % 100 tamamlanma ile demonte olarak bir depoda bekletilmiş olduğu kabul edilerek her ne kadar kullanılamayacak imalatlar gösterilememiş olsa da, fen ve estetik kurallarına göre yapılması gerektiğinden, Mahkemenizce davalının delillerinin kabul edilmesiyle davacının taleplerinin haklı olduğu kanaatine varılması halinde davaya konu fuar standı için geri talep edilebilecek bedelin 6372,00 - 5.461,00 - 911,00 Euro (19.941,80 TL) olabileceği tespitleri bildirilmiştir.
Tüm dosya kapsamının incelenmesinde; taraflar arasında davacının eski ünvanı olan ... İplik A.Ş ile davalı şirket arasında Cenevre'de gerçekleştirilecek İNDEX20 Fuarında kullanılmak üzere stand yapılması ve uygulanması konusunda eser sözleşmesi yapıldığı, davacı tarafın dava dilekçesi ekinde sözleşme örneğini sunduğu, sözleşmenin imzasız olduğu, ancak davalı tarafın vermiş olduğu cevap dilekçesinde sözleşme örneğine itirazının bulunmadığı, bu nedenle taraflar arasında geçerli bir sözleşmenin kurulmuş olduğu, sözleşme bedelinin toplam 15.930 Euro olduğu, toplam bedelin %40'ı tutarındaki 6.372 Euro tutarının ön ödeme olarak 04/12/2019 tarihinde davacının ziraat bankasında bulunan hesabından davalı tarafın hesabına gönderilmiş olduğu, dünya genelinde baş gösteren Covid-19 salgını nedeniyle fuarın iptal edildiği, iptal nedeniyle davacı tarafın ön ödeme olarak yapmış olduğu 6.372 Euro 'nun iadesini talep ettiği, buna ilişkin icra takibinde bulunduğu, davalı tarafın itirazı nedeniyle eldeki davanın açıldığı, davalı tarafın cevap dilekçesinde taraflar arasındaki sözleşme gereğince fuar için gerekli stant malzemelerini yapmak üzere dava dışı Roka Tasarım ... Şeker firması ile anlaşma yaptığını, toplam bedelin 10.000,00 Euro + KDV olmak üzere 11.800,00 Euro olarak anlaştıklarını, davacı ile yaptıkları sözleşme gereğince fuarda kullanılacak stant ve ürünlerin kullanıma hazır hale geldiği, sadece fuar alanında montaj ve de montaj işinin kaldığını, 3. Kişi firmaya ön ödeme olarak 5.850,00 Euro ödeme yaptığını, ödemeden 3 ay sonra fuarın iptal edildiğini, elde kalan tutarın sadece 522,00 Euro olduğunu, bu miktarın da fuar organizasyonu için hazırlandığını, fuar stant ve ekipmanlarının depolarda çürümeye terk edildiğini, maddi değerlerinin olmadığı, üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirdiğinden iade etmesi gereken tutarın olmadığını iddia etmiş, dava dışı Roka Tasarım adlı firma ile yapmış oldukları sözleşmenin bir örneğini dosyaya sunmuş, incelenmesinde; davalı firma ile dava dışı firma arasında yapılan sözleşmenin 06/09 mart 2020 tarihleri arasında NÜRNBERG fuar alanında düzenlenecek olan İWA 2020 Fuarında müşteri için ayrılan bölümde dava dışı firma tarafından tasarlanıp uygulaması ve projesine uygun olarak kiralanan stant fuar alanında montaj ve de montaj işine ilişkin olduğu, oysaki taraflar arasındaki stant uygulama ve kiralama sözleşmesinin 31 mart, 3 nisan 2020 tarihleri arasındaki Cenevre Fuar alanında yapılacak fuara ilişkin olduğu anlaşılmıştır. Dava dışı ihbar olunan firma yetkilisi mahkeme huzurunda dinlenmiş, davalı tarafından dosyaya ibraz edilen 30/07/2020 tarihli faturanın taraflar arasındaki sözleşme kapsamında üretildiğine, mobilya şeklinde olanların özel tasarım olduğunu, farklı yerde kullanılamayacağını, standın bu sözleşmeye özel hazırlandığını, mobilyaların atıl duruma gelerek çöpe atıldığını, fakat mobilya dışındaki ürünleri başka fuarda kullanmaya devam ettiklerini belirtmiş, bilirkişi heyetine ürünlerle ilgili yerinde inceleme yetkisi verilmiş, raporda ürünlerin yerinde olmadığından dolayı incelenemediği, nerede olduğunun bilinmediği bildirilmiştir. Taraflar arasındaki dosyaya ibraz edilen mail yazışmaları incelenmiş, davalı yetkilisinin davacı yetkilisine gönderdiği yazışmada; fuarın 2021 yılı eylül ayına ertelenmesi sebebiyle maliyetler hakkında ön bilgilendirme maili atıldığı, davacı yetkilisine 2 alternatif sunulduğu, özel olarak imalatı yapılan fuar malzemelerinin maliyetinin yapılan ön ödemeden düşülerek 2021 yılı fuar hizmeti ile birlikteliğe son vermek ve ya 2021 yılında olaşacak maliyet farkının ilk 3 ay içerisinde yeni bir teklif olarak paylaşmak ve bu şekilde devam etmek şeklinde olduğu, ancak özel olarak imalatı yapılan fuar malzemelerinin maliyetinin ne kadar olduğunun mail yazışmalarında belli olmadığı görülmüştür.
Taraflar arasındaki ihtilafın stant uygulama ve kiralama sözleşmesinin feshedilmesinin tarafların kusurundan kaynaklanıp kaynaklanmadığı, sözleşme kapsamında davalı tarafından sözleşme konusu ürünlerin üretilip üretilmediği, üretim yapıldı ise davacı için üretilen özel mobilyaların olup olmadığı, bu mobilyaların başka bir fuarda kullanılıp kullanılamayacağı, davalı tarafın iade etmesi gereken tutarın olup olmadığı hususlarında toplanmakta olup, sözleşmenin Covid-19 salgını nedeniyle tarafların kusuru olmaksızın yerine getirilemediği, sözleşmenin yerine getirilememesi nedeniyle davalı tarafın sözleşme nedeniyle yapmış olduğu zorunlu masraflar çıkarıldıktan sonra elinde kalan miktarı ödemesi gerektiği, davalı tarafın sözleşme nedeniyle davacı kullanımı için özel mobilya üretimi yaptığını iddia ettiği, yapıldığı iddia edilen ürünlerin davalı veya dava dışı firma elinde olmadığı, ürünlerin atıl duruma geldiğinden çöpe atıldığının iddia edildiği, ürünlerin yapıldığına dair dosyada somut bilgi ve belgenin bulunmadığı, sunulan belgelerin davalının iddiasını ispata yeterli gelmediği kanaatlerine varılmakla davacı tarafın ödediği bedelin tamamen davacıya iade edilmesinin gerektiği, takip öncesinde davacının 02/11/2021 tarihli Gaziantep 21. Noterliğinin 10418 sayılı ihtarnamesinin 08/11/2021 tarihinde davalı tarafa tebliğ edildiği dolayısıyla davalı tarafın temerrüde düşürüldüğü anlaşılmakla davanın kabulüne, takip tarihi olan 06/01/2022 tarihinde merkez bankasınca uygulanan efektif euro döviz satış kuru olan 15,4615 TL üzerinden hesaplanan 98.520,67 TL asıl alacağın %20'si tutarındaki 19.704,13 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-Davanın KABULÜ ile, Bursa 11. İcra Müdürlüğünün 2022/... sayılı dosyasında davalı borçlunun ödeme emrine itirazının İPTALİNE,
2-Takibin takipteki şartlarıyla birlikte aynen DEVAMINA,
3-Asıl alacağın (98.520,67 TL) %20'si tutarındaki icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
4-Harçlar Yasası gereğince alınması gerekli 6.800,98-TL harçtan başlangıçta alınan 1.207,01-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 5.593,97-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
5- Davacı tarafça yapılan 1.207,01 -TL Peşin Harç, 80,70-TL Başvurma Harcı, 3.600,00-TL Bilirkişi Ücreti, 177,00-TL posta ve müzekkere masrafından oluşan toplam 5.064,71-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
6- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
7-Dava şartı arabuluculuk kapsamında hazine tarafından ödenen 1.560,00 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
8-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,
Dair gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile Bursa Bölge Adliye Mahkemesi İstinaf Yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/10/2023
Katip ...
✍e-imzalı
Hakim ...
✍e-imzalı