TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2022/
KARAR NO: 2023/
HAKİM:
KATİP:
DAVACI: ...
VEKİLİ: Av.
DAVALI: 1-
VEKİLİ: Av.
DAVALILAR:2- ...
3- ...
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 21/03/2022
KARAR TARİHİ: 07/11/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 02/01/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava dilekçesinde özetle; 20/11/2021 tarihinde, davalı ...’e ait olan ve sürücü ...’ün sevk ve idaresindeki ... Plakalı aracın, müvekkiline ait ... plakalı araca çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini ve müvekkilinin aracında orijinal parça bedel farkı, hasar ve değer kaybı zararı ve araç mahrumiyet bedeli oluştuğunu, davalı sürücü ...'ün kazanın oluşumunda %100 kusurlu olduğunu, yukarıda açıklanan nedenlerle davacının aracındaki şimdilik 100 TL orijinal parça bedel farkı, 100 TL değer kaybı, 100 TL araç mahrumiyet bedeli olarak toplam 300 TL bedelin fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak üzere, kaza tarihi olan 20/11/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesi yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalılara yüklenmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş. cevap dilekçesinde özetle; davacının kısmı dava açılmasında hukuki menfaat bulunmadığından davanın usulden reddine karar verilmesinin gerektiğini, dava konusu kazada müvekkilinin kusurunun olmadığını, söz konusu kazada ekspertiz raporuna göre araçta 6255.69 TL değer kaybı oluşmuş olup davalıya müvekkili sigortası şirketince poliçe limitleri dahilinde bu oranda ödeme yapıldığını, gelir kaybı, kâr kaybı, iş durması ve kira mahrumiyeti gibi zarar verici olguya bağlı olarak oluşan yansıma veya dolaylı zararlar nedeniyle yöneltilecek tazminat talepleri de teminat dışı haller içinde yer aldığını, açıklanan nedenlerle davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; açılan davayı kabul etmediğini, kusuru kabul etmediğini, ayrıca davacının zararının sigorta şirketince karşılanmış olduğunu, bu noktada herhangi bir talepte bulunma hakkının olmadığını, talep edilen miktarın yüksek olduğunu, açıklanan nedenle davanın reddini talep etmiştir. Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın ruhsat sahibi olduğunu, açılan davayı kabul etmediğini, kusuru kabul etmediğini, ayrıca davacının zararının sigorta şirketince karşılanmış olduğunu, bu noktada herhangi bir talepte bulunma hakkının olmadığını, talep edilen miktarın yüksek olduğunu, açıklanan nedenle davanın reddini talep etmiştir.
Deliller; ... Merkezi'ne, ... İl Emniyet Müdürlüğü'ne, ... Sigorta A.Ş.'ye yazılan müzekkereye cevap verildiği cevabi yazının dosya arasında olduğu anlaşılmaktadır.
Makine mühendisi bilirkişi ve adli trafik bilirkişisinin müşterek raporlarının sonuç kısmı: "1-) ... Plaka Sayılı Kamyonet Sürücüsü Davalı ...’ün: Karayolları Trafik Kanunu’nun (47/b) maddesi ile, Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin (95/b) maddesi aksine davranışı ile taraf olduğu 20.11.2021 tarihli dava konusu kazada; Karayolları Trafik Kanunu’nun '' Trafik Kazalarında Sürücü Kusurlarının Tespiti Ve Asli Kusur Sayılan Haller '' başlıklı 84/a ''Kırmızı Işıklı Trafik İşaretinde Veya Yetkili Memurun Dur İşaretinde Geçme'' maddesini ihlal ettiğinden % 100 (Yüzde Yüz) oranında kusurlu olduğuna, 2-) ... Plaka Sayılı Otomobil Sürücüsü Davacı ...’in: Dava konusu trafik kazasının oluşumunda 2918 Sayılı K.T.K.’ nın ve bu kanuna bağlı Trafik Yönetmeliği’ nin herhangi bir maddesini ihlal etmediğinden (Atfı Kabil Kusuru) olmadığına,3) ... plakalı aracın onarım faturasının incelenmesi neticesinde dava konusu aracın onarım bedelinin 28.760,14 TL (yirmi sekizbinyediyüzaltmış ve ondört Türk Lirası) olduğu, 4) Dava konu edilen kazadan dolayı ... plakalı araçta oluşan değer kaybının ortalamasının 21.838,33 TL (yirmibirbin sekizyüzotuzsekiz lira ve otuzüçkuruş) olduğuna ilişkin kanaatimizdir." şeklindedir.Makine mühendisinin ek raporunun sonuç kısmı: "1) ... plakalı aracın onarım faturasının incelenmesi neticesinde dava konusu aracın onarım bedelinin 28.760,14 TL (yirmi sekizbinyediyüzaltmışve ondört Türk Lirası) olduğu, 2) Dava konu edilen kazadan dolayı ... plakalı araçta oluşan değer kaybının ortalamasının 21.838,33 TL (yirmibirbin sekizyüzotuzsekiz lira ve otuzüçkuruş) olduğu, 3) Dava konusu araçta eşdeğer parça kullanmak araçta güvenliği tehlikeye atacak ve değer kaybı oluşturacak bir durumun söz konusu olmadığı, 4) Dava konusu araçta 20.11.2021 tarihinde meydana gelen hasarda orijinal parça fiyatlarının ancak yetkili servis ve sigorta şirketlerinin arşivi üzerinden ulaşılabileceği, bu ticari bilgiye bilirkişilerin direkt ulaşamayacağı, Sayın mahkemece hasara ait parçaların 20.11.2021 tarihindeki fiyatlarının “... ... Şube” .../... adresinden istenmesi ile sayın mahkemece istenen orijinal parça ile eşdeğer parça arasında farkı hesaplanabileceğine ilişkin kanaatimdir." şeklindedir.Makine mühendisi ...'in raporunun sonuç kısmı:"Detayları yukarıda belirtildiği üzere ; Dosya kapsamında bulunan belge verileri, servis kayıtları, eksper raporları ve tüm dosya kapsamı incelenmek suretiyle; davacının dava dilekçesinde talep ettiği, kaza tarihi itibariyle , - Değer kaybı alacağı,1. Formüle göre, 8.379,00 TL 2. formüle göre, 20.000,00 TL ( Hangi Formüle göre bedelin kabulü Mahkemenizin takdirindedir ) - Orijinal parça farkı bedeli tespitinin , aracın yetkili serviste yapılmadığından dolayı ,genelde de orijinal yedek parçaların yetkili servislere bulunduğundan, yetkili servislerin parça listelerini kendilerinin tespit etmemesi durumunda, orijinal parça satan bayilerin , yedek parçacıların onlarca yedek parçanın parça numaralarını tespit edip Bilirkişilere fiyat vermeyeceğinden dolayı mümkün olmadığı ,böyle bir bedel tespiti yapma imkanı olmadığı, -Araç mahrumiyet zararının : 9.200,00 TL olduğu kanaatimdir." şeklindedir.Makine mühendisi ...'in ek raporunun sonuç kısmı: " Detayları ve gerekçeleri ile Vekil İtirazlarının da değerlendirilmesi sonucu olarak , Dosya kapsamında bulunan belge verileri, servis kayıtları, eksper raporları ve tüm dosya kapsamı incelenmek suretiyle; davacının dava dilekçesinde talep ettiği, kaza tarihi itibariyle , - Değer kaybı alacağı,1. Formüle göre, 8.379,00 TL 2. Formüle göre, 20.000,00 TL ( İki Formül arasındaki fark, orijinal yedek parça kullanılmamasından dolayı meydana gelmektedir. Hangi Formüle göre bedelin kabulü Mahkemenizin takdirindedir ) - Orijinal parça farkı bedeli tespiti : Değişmesi gereken yedek parçaların orijinal parça olarak toplam bedeli : 45.698,40 TL – Anlaşmalı Servis ... Otomotiv tarafından değiştirilen iskontolu yedek parça toplam bedeli : 12.533,53 TL. = 33.164,87 TL dir.
ÖNEMLİ NOT : Araçlar Kasko Sigortası yaptırıldığında, hasarların tamirinin sigorta şirketinin anlaşmalı servisinde yaptırılması ile yetkili serviste yaptırılması halinde sigorta bedeli yaklaşık iki kat artmaktadır. Zira yetkili serviste orijinal yedek parça değişimi yapıldığından , fiyat farkı oldukça yüksek bedel olduğundan, sigorta bedeli de o kadar yüksek bedel olmaktadır. Yukarıda belirtilen orijinal parça bedel farkı da bu nedenle farklı çıkmaktadır. Dava konusu bu araçta da , Eksper Raporunda belirtildiği üzere , anlaşmalı serviste yapılan değişmesi gereken yedek parçalar , orijinal olmayıp iskontolu bedel üzerinden hesaplanmıştır. İtiraz edilen söz konusu Bedel farkının kabulü Mahkemenizin takdirindedir. Ayrıca serbest piyasada araç alınırken hasar kayıtları araştırılmakta, hasar kayıtlarındaki hasar bedellerinin yüksek olması da araç değerlerini düşürmektedir. - Araç mahrumiyet zararının : 9.200,00 TL olduğu kanaatimde bir değişiklik olmamıştır." şeklindedir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ, HUKUKİ KABUL VE GEREKÇE
Dava, trafik kazasından kaynaklı değer kaybı, orijinal parça farkı bedeli ve araç mahrumiyet zararı talebine ilişkindir. Eldeki davaya konu trafik kazası ile ilgili somut değerlendirmeye yer vermeden önce, davalıların sorumluluğunun hukuki temeli ile ilgili kısa açıklamalara değinmekte fayda vardır. Trafik kazası nedeniyle üçüncü kişilerin uğradığı zararlardan; sürücü TBK m.49'da ifadesini bulan haksız fiil hükümlerine göre, işleten ise KTK m.85'te ifadesini bulan tehlike sorumluluğu hükümlerine göre, sigorta şirketi ise KTK m.91 hükmü gereğince sözleşme hükümlerine göre sürücünün kusuru oranında müteselsilen sorumludur. Burada dikkat edilmesi gereken husus, işleten ve onun sorumluluğunu üstlenen sigorta şirketinin sürücünün kusuru oranında zarardan sorumlu olmalarıdır. Araç sürücüsünün kusursuz olması halinde, sürücü haksız fiil hükümlerine göre zarardan sorumlu olmayacağından işleten ve sigorta şirketinin de zarardan sorumlulukları doğmayacaktır. Bu bağlamda davamıza konu trafik kazasında, kazaya karışanların kusurlu hareketleri ve kusur oranlarının belirlenmesi; sürücü, işleten ve sigorta şirketinin sorumluluğunun belirlenmesi yönünden önem arz etmektedir. Bu açıklama ışığında dosyamıza konu trafik kazası değerlendirildiğinde, mahkememizce öncelikle kazaya karışanların kusurlu hareketleri ve kusur oranlarının tespiti cihetine gidilmiş ve alınan kusur raporunda, davalı sürücü ...'ün KTK m.47/b maddesini ihlal ettiği ve kazaya tam kusuruyla sebebiyet verdiği belirtilmiştir. Kusur tespiti, kazanın oluş şekli ile kaza ile ilgili tutulan tutanaklara uygun olduğundan mahkememizce hükme esas alınmıştır. Davacının aracında oluşan değer kaybı ve orijinal parça farkı bedeli yönünden davalı sigorta şirketi bakiye poliçe limiti oranında sorumludur, ancak araç mahrumiyet zararının sadece işleten ve sürücü sorumlu olup poliçe kapsamında sigorta şirketinin sorumluluğu bulunmamaktadır. Değer kaybı yönünden davacının aracında oluşan hasar dikkate alınarak, aracın kazadan önceki piyasa rayici ile kazadan sonraki onarılmış halinin piyasa rayici arasındaki fark değer kaybı olarak mahkememizce kabul edilmiştir. Buna göre davacının aracında 20.000,00 TL'lik değer kaybı oluştuğu raporda belirtilmiştir. Sigorta şirketinin yaptığı ödemenin mahsubu sonrasında davacının 13.744,31 TL değer kaybı alacağının olduğu kanaatine varılmıştır. Orijinal parça farkı bedeli yönünden davacının aracında kaza sonrası değiştirilecek parçaların orijinal bedellerinin 45.698,40 TL olduğu, ancak değiştirilen parçaların bedellerinin 12.533,53 TL olduğu raporda belirtilmiştir. Buna göre davacının ödenmemiş 33.164,87 TL orijinal parça farkı bedeli alacağı olduğu kanaatine varılmıştır. Araç mahrumiyet zararı yönünden; davacının aracının objektif olarak onarılması gereken sürede aracından mahrum kaldığı mahkememizce kabul edilmiştir. Davacının aracının onarım süresinin kazadaki hasar durumuna göre 23 gün olacağı ve bu süre içerisinde davacının 9.200,00 TL araç mahrumiyet zararının olacağı kanaatine varılmıştır. Mahkememizce alınan ek rapor sonrasında davacı vekili ıslah dilekçesi sunmuş, ıslah dilekçesi davalılara tebliğ edilmiştir. Kazanın meydana geldiği tarih itibariyle davalı sigorta şirketinin maddi hasarlı trafik kazalarında poliçe limiti 43.000,00 TL'dir, dava dilekçesinde belirtildiği üzere davalı sigorta şirketi 6.255,69 TL değer kaybı ödemesi yapmıştır, ayrıca davalı sigorta şirketi cevap dilekçesinin ekinde sunduğu dekonttan da anlaşılacağı üzere 25.689,13 TL hasar bedeli ödemesi yapmıştır. Bu bağlamda davalı sigorta şirketinin bakiye poliçe limiti, 11.055,18 TL olduğundan davalı sigorta şirketinin sorumluluğu bu miktar ile sınırlandırılmıştır. Davalı sürücünün kazaya tam kusuru ile sebebiyet vermesi neticesinde; değer kaybı, orijinal parça farkı bedeli ve araç mahrumiyet zararı yönünden aşağıdaki şekilde davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntısı ve yasal gerekçesi izah edildiği üzere;
1-Değer kaybı ve orijinal parça farkı bedeli yönünden; 13.744,31 TL değer kaybı ve 33.164,87 TL orijinal parça farkı bedeli olmak üzere, toplam 46.909,18 TL'nin, davalı sigorta şirketinin bakiye poliçe limiti olan 11.055,18 TL ile sorumlu olması kaydıyla, davalı sigorta şirketi yönünden 17/03/2022 tarihinden, davalılar ... ve ... yönünden kaza tarihi olan 20/11/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,
2-Araç mahrumiyet zararı yönünden; 9.200,00 TL araç mahrumiyet zararının, davalılar ... ve ...'den kaza tarihi olan 20/11/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,
3-Hüküm tarihi itibariyle alınması gereken 3.832,81 TL karar ve ilam harcından; 80,70 TL peşin harç ve 960,00 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 2.792,11 TL karar ve ilam harcının, davalı sigorta şirketinin 755,17 TL ile sorumlu olması kaydıyla davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 80,70 peşin harç ve 960,00 TL ıslah harcı toplamı olan 1.040,70 TL'nin davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 80,70 TL başvurma harcı, 2.700,00 TL bilirkişi ücreti, 962,25 TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 3.742,95 TL yargılama giderinin, davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,
6-Davalılar tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Değer kaybı ve orijinal parça farkı bedeli yönünden davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT m.13 hükümlerine göre hesaplanan 17.900,00 TL nispi vekalet ücretinin, davalı sigorta şirketinin 11.055,18 TL ile sorumlu olması kaydıyla, davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,
8-Araç mahrumiyet zararı yönünden davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT m.13 ve m.13/2 hükümlerine göre hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'den alınarak, davacıya verilmesine,
9-6325 sayılı Kanunun 18/A maddesinin 12 ve 13. Fıkralarına göre; suç üstü ödeneğinden zorunlu arabulucuya ödenen 1.600,00 TL'nin davalı sigorta şirketinden alınarak, hazineye irat kaydına,
10-HMK m.333 gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
11-Gerekçeli kararın talep halinde taraflara tebliği ile tebliğ giderinin eksik olması halinde giderin talepte bulunandan alınmasına,
Dair; kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 07/11/2023
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır