T.C. BURSA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/485 Esas - 2023/188
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/485
KARAR NO: 2023/188
HAKİM: ..
KATİP: ...
DAVACI: ... ÜRETİM ANONİM ŞİRKETİ - .... [35322-82238-......] UETS
VEKİLLERİ: Av. ...... - [16414-14569-....] UETS
Av. .. -
DAVALI: ... TEMİZLİK MADENCİLİK İNŞAAT TURİZM MAKİNA OTOMOTİV VE ULAŞTIRMA SANAYİ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ - .......
VEKİLİ: Av....- [16001-00965-...] UETS
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 13/04/2022
KARAR TARİHİ: 09/02/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 05/06/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava dilekçesinde özetle; müvekkili idare ile davalı arasında hizmet alım sözleşmesi olduğunu, dava dışı işçi ...'ın Orhaneli Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2015/476 E. 2016/849 K. sayılı kararı ile işçilik alacağının müvekkili idareden tahsiline karar verildiğini, Bursa 3. İcra Müdürlüğünün 2016/... E. sayılı icra dosyası ile müvekkili idarenin 10.319,91TL ödeme yaptığını, dava dışı işçiye yapılan ödemelerden davalı şirketin sorumlu olduğunu, yukarıda açıklanan nedenle davanın kabul ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 10.319,91-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan sorumlulukları oranında tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekilinin cevap dilekçesi sunmadığı anlaşıldı.
Deliller;
Orhaneli Asliye Hukuk Mahkemesi'ne, Bursa 3. İcra Dairesi'ne yazılan müzekkereye cevap verildiği cevabi yazının dosya arasında olduğu anlaşılmaktadır. Aktüerya Bilirkişisinin Raporunun Sonuç Kısmı: " i. Yapılan belirlemeler çerçevesinde , davacı İdarenin davalı şirketlerden toplam talep tutarlarının 10.319,91Tl. olacağına, ii. Sözleşme hükümlerinde işçilerin iş akitlerinden doğacak tazminatlar hakkında rücu
hükmünün bulunmadığının kabulü halinde ½ ye göre ise 5.159,96 Tl.olacağına, iii. Yargıtay kararları gereğince ihbar tazminatı ve yıllık izin ücreti alacağından son işverenin sorumluluğu dikkate alınacağından davalının son işveren olması nedeni ile sorumluluğunun
doğacağına, v. Belirlenen sorumluluklara ödeme tarihi olan 30.01.2018 tarihinden itibaren yasal faizi ile
birlikte talepte bulunabileceği, v. Hesaplamalarımızda iş mahkemesi ilamı,icra takibine ilişkin dosya ve taraflar arasında
akdedilen sözleşmeler,teknik şartnameler dikkate alınarak, rücuan sorumlu firmalar ve
sorumluluk miktarlarının dikkate alındığı" şeklindedir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ, HUKUKİ KABUL VE GEREKÇE
Dava, taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesinden kaynaklı rücuen tazminat istemine ilişkindir.
Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.
Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.
İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.
İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.
Yükleniciler aleyhine açılan rücu davalarında ayrı sözleşmelerle hizmet ifa eden yükleniciler mecburi dava arkadaşı olmadığı gibi borçtan müteselsilen sorumlu olacaklarına ilişkin kanun hükmü veya sözleşme bulunmamaktadır. Bu nedenle alacak davalarında her davalı aleyhine ayrı tahsil hükmü kurulmalıdır. ( Yargıtay 15 hukuk Dairesinin 2021/485 Esas, 2021/660 Karar)
6102 sayılı TTK'nın m.19 hükmü uyarınca taraflardan biri için ticari olan iş diğer taraf için de ticaridir. Bu nedenle davacı davalıdan ticari faiz talep edebilir. (Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 2019/1059 Esas, 2020/2047 sayılı kararı)
Davalıya İş Mahkemesi dosyasında dava ihbar edildiğinden davacının ödeme tarihinden itibaren faiz talep edebilme hakkı vardır. (Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 2017/562 Esas, 2020/1824 sayılı kararı)
Davacı, dava dışı işçinin çalıştığı döneme ilişkin iş mahkemesi ile hüküm altına alınan ihbar tazminatı ve yıllık izin ücreti alacağının işçi tarafından icra müdürlüğünde yapılan takip sonucu tahsil edildiğini belirterek yapılan ödemenin davalıdan rücuen tahsilini talep etmiştir.
Mahkememizce dava dosyası hesap bilirkişisine tevdi edilmiş ve raporda özetle; davaya esas teşkil eden dava dışı işçi ...’ın Orhaneli Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/476 E-2016/849 K sayılı kararı ile hüküm altına alınan işçilik alacaklarının Bursa 3. İcra Müdürlüğünün 2016/... E sayılı takibe konu yapıldığı, davacı tarafından toplam 10.319,91 TL ödeme yapıldığı, dosya eki içinde bulunan sözleşmelerin incelenmesinde davalı şirketler ile yapılmış Hizmet alımları tip sözleşmelerinin 22.1 Maddesinde ”yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve genel şartnamenin 6. bölümünde belirlenmiş olup yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür” maddesi ve İdari şartnamede ise madde 47.4- “4857 Sayılı yasaya tabi olarak çalışhnlan Yüklenici firma çalışanlarının, Kıdem tazminatlarının ödenmesinden, yıllık ücreti' izinlerini hak edenlerin yıllık ücretli izinlerinin kullandırmasından, iş sözleşmesi sona erdirilen Yüklenici firma çalışanlanın Kıdem tazminatlan yıllık izin ücretlerinin ödenmesinden işvereni durumundaki Yüklenici firma sorumludur.” Hükmünün mevcut olduğu ve asıl işverenin sorumlu olduğuna dair bir hüküm bulunmadığından Yargıtay kararlarında belirtildiği üzere sözleşme YILLIK İZİN ÜCRETİ ve İHBAR TAZMİNATI’nın tamamından davalı alt işverenin sorumlu olduğu belirtilmiştir. Rapor ayrıntılı ve denetime elverişli olmakla birlikte, sözleşme hükümleri irdelenerek hazırlanmış olduğundan rapor hüküm kurmaya elverişli kabul edilmiş ve aşağıdaki şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntısı ve yasal gerekçesi izah edildiği üzere;
1-Davanın Kabulü ile; 10.319,91 TL'nin ödeme tarihi olan 30/01/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
2-Hüküm tarihi itibariyle alınması gereken 704,95 TL karar ve ilam harcından, 176,24 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 528,71 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak, hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 176,24 TL peşin harç, 80,70 TL başvurma harcı, 1.500,00 TL bilirkişi ücreti, 122,00 TL posta ve tebligat ücreti olmak üzere toplam 1.878,94 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
4-Davalı tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT m.13 hükümlerine göre hesaplanan 9.200,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-6325 sayılı Kanunun 18/A maddesinin 12 ve 13. Fıkralarına göre; suç üstü ödeneğinden zorunlu arabulucuya ödenen 1.560,00 TL'nin davalıdan alınarak, hazineye irat kaydına,
7-HMK m.333 gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
8-Gerekçeli kararın talep halinde taraflara tebliği ile tebliğ giderinin eksik olması halinde giderin talepte bulunandan alınmasına,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının ise yokluğunda, kabul edilen miktarın istinaf sınırının altında kalması sebebiyle kesin olmak üzere karar verildi. 09/02/2023
Katip ......
¸e-imzalıdır
Hakim .....
¸e-imzalıdır