T.C. BURSA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/600 Esas - 2023/722
TÜRK MİLLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
BAŞKANLIĞI GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/600 Esas
KARAR NO: 2023/722
BAŞKAN: .......
ÜYE:.....
ÜYE: ....
KATİP:......
DAVACI : ... MUTFAK SAN. VE TİC. A.Ş. -
VEKİLİ: Av. ....-
Av. .... -
DAVALI : 1- ... İNŞAAT TAAHHÜT MÜŞAVİRLİK VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ ....
Mudanya Yolu No:297 Nilüfer/ BURSA
VEKİLİ: Av. .......
DAVALI : 2- ... YAPI DENETİM LTD.ŞTİ.
Ahmet Yesevi Mah. Balat Cad. B Blok No:20 B/B Nilüfer/ BURSA
VEKİLİ: Av. .....
DAVA İHBAR OLUNAN: ... YAPI MİMARLIK HİZMETLERİ İNŞAAT SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
Gümüşçeken Cad. Duran Han No:4/17 Osmangazi/ BURSA
VEKİLİ: Av. .....
Kükürtlü Cad. Tan İş Merkezi B Blok K:2 No:5 Osmangazi/ BURSA
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 16/09/2014
KARAR TARİHİ: 31/05/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 31/06/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili beyanlarında; davacının kendisine ait taşınmazda fabrika binası inşa ettirmek üzere 22/08/2005 tarihinde ... İnş. Ltd. Şti. ile sözleşme imzaladığını, ayrıca bu sözleşmeye ek olarak 03/01/2006 tarihinde ayrı bir sözleşme imzalandığını, davacıya fabrika binasının yapılmasını taahhüt edildiğini, davacının diğer davalı ... Yapı Dent. Ltd. Şti. ile 01/09/2005 tarihli yapı denetimi hizmet sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşmeye göre ilgili taşınmaz üzerine yapılacak fabrikanın projelerinin ruhsat ve eklerine uygun olarak yapılmasının denetlenmesinin davalı tarafından taahhüt edildiğini, 04/10/2005 tarihinde yapı ruhsatı 26/12/2006 tarihinde ise yapı kullanım izin belgesinin onaylandığını, inşaatın tamamlanarak davacıya teslim edildiğini ve kullanılmaya başlandığını, ancak kullanımdan sonra fabrika binasının zemininde çatlaklar, beton kalıpları arasında kot farklılıkları, katlar arasında su sızmalarının melydana geldiğini, seramiklerde ayrılmalar, duvarlar arasında sıkışmalar, camlarda sıkışmalar, zeminde kabarmalar vs. lerin meydana çıkması üzerine, Bursa 6. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2009/38 D. İş sayılı dosyası ile tespit yaptırdıklarını, bu tesptitten sonra davalı inşaat şirketi tarafndan birtakım tamiratların yapıldığını, ancak bu tamiratlardan sonra da devam eden oluşan hasarların olduğunu bunun üzerine 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2011/69 D. İş. sayılı dosyası ile de tespit yaptırdıklarını, davalıların meydana gelen hasarlardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını ve sorumluluklarının devam ettiğinı, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 25.000 TL'lik hasar için yapı kullanma izninin alındığı 26/12/2006 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı taraf mahkememize sunduğu 04/10/2013 tarihli ıslah dilekçesi ile 25.000 TL olan dava değerini 2.195.000 TL artırarak, dava değerini toplam 2.220.000 TL olacak şekilde ıslah etmiştir.
Davalı ... İnşaat Ltd. Şti. vekili beyanlarında ; husumet itirazında bulunduğunu,
dava konusu fabrika binasının 07/11/2006 tarihi itibari ile bitirildiğini, 26/12/2006 tarihinden itibaren yapı kullanma izninin alındığını, ayrıca davacının kısmi dava açamayacağını, yine kusur yönünden de 4708 sayılı yasanın 3. maddesi uyarınca yapının taşıyıcı olmayan sistemlerindeki sorunlardan dolayı sorumlunun yapı kullanma izninin alınmasından itibaren 2 yıl ile sınırlanması, dolayısı ile 2 yıllık zamanaşımının dolduğunu, imalatla ilgili bir kusurun bulunmadığını, bu nedenlerle davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... Yapı Denetim Ltd. Şti. Vekili beyanlarında ; davacıya yapılan fabrika binasının inşaası sırasında her aşamada denetimlerin yapıldığını ve nihayetinde 26/12/2006 tarihinde yapı kullanma izin belgesinin alındığını, yapı kullanma izin belgesi alınmış olmakla inşaatın projeye uygun olarak yapıldığının belirlendiğini, Bursa 1. Asliye Hukuk mah. 2011/69 d. iş sayılı dosyasında yapılan tespitte hatalı imalatların olmadığı, diğer etkenlerin hasara yol açmış olabileceğinin bildirildiğini, ayrıca kendilerinin yapı kullanma izin belgesi almış olan inşaatla ilgili sorumluluklarının yapı denetim kanununa göre taşıyıcı olmayan kısımlar için 2 yıl ile sınırlı olduğunu, yapı kullanım izin belgesinin 26/12/2006 tarihinde alındığını ve 2 yıllık sorumluluk süresinin dolduğunu, bu nedenlerle kendileri yönünden davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe ;
Dava eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasıdır.
Davacı şirket ile davalılardan ... İnşaat Ltd. Şti. arasında eser sözleşmesi imzalanmıştır. Diğer davalı ... Yapı Denetim Ltd. Şti.'nin de denetim hizmeti verdiği konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Eser sözleşmesi tarafların iradelerine uygun biçimde inşaatın teslimi ile tamamlanmıştır. Yapı kullanma ruhsatı da alınmış, taraflar arasında karşılıklı edimler ifa edilmiştir. Ancak süreç içinde meydana gelen ve yapıya sirayet eden bir takım olumsuzluklar sebebiyle inşaat işinde gizli ayıp bulunduğu iddiası ile eldeki dava açılmıştır.
Mahkememizin 07/06/2017 tarihli kararı istinaf edilmiş, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesinin 2019/1964 Esas - 2020/610 Karar sayılı ilamı ile mahkememiz bu kararı kaldırılmıştır.
Kaldırma gerekçesinde özetle; "proje müellifi ... Yapı ve Ges Sondaj firması ve İMO ortaya çıkan yapı hasarından kusurları oranında sorumlu olduğu belirtilmesine rağmen kusur oranları konusunda bilirkişi heyetlerinin görüşüne aykırı belirleme ile karar verilmiş ise de; alınan bilirkişi raporlarından 03/10/2016 tarihli raporun ayıplı işlerin miktarı, niteliği gerekçeli ve denetime elverişli, talep ve itirazları da karşılar nitelikte olduğu, teknik bilirkişi seçiminin uygun olduğu, kusur oranları dağıtımının yerinde olduğu, ancak bu raporda hasar miktarı belirlenirken Bayındırlık Bakanlığı birim fiyatları esas alındığından bu belirlemenin hatalı olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda mahkemece, 03/10/2016 tarihli bilikişi heyeti raporundaki kusur oranları esas alınmak sureti ile tespit edilen ayıplı işlerin 2011 yılı serbest piyasa rayicine uygun giderim bedeli hesaplanıp davalıların sorumlu olduğu miktarın belirlenmesi gerekir. Mahkemece bu hususlar üzerinde durulmadan yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olmuştur." hukuksal görüşlerine yer verilmiştir.
Bu kapsamda; yeniden bilirkişi raporu alınarak bilirkişilerden 2011 yılı serbest piyasa rayicine uygun giderim bedeli hesaplanıp rapor düzenlenmesi istenilmiştir.
Bilirkişi raporunda serbest piyasa rayiçlerini tespit edebilmek için en objektif metodun, yasal dayanağı olan ve denetime açık olan resmi kamu ihaletetinde ihale sonucu ortaya çıkan rayiçleri kullanmak olduğu, bu amaçla, dava konusu inşaatırı yapıldığı yer olması bakımından, Bursa ili dahilinde 2011 yılı boyunca Kamu İhale Kanunu kapsamında yapılmış, dava konusu işe benzer ihalelerin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı birim fiyatları ile belirlenmiş tahmini bedelleri ile gerçekleşen sözleşme bedelleri Kamu İhale Kurumu belgeleri de gösterilmek suretiyle bir tablo halinde rapora eklenerek hesaplama yapılmış; hesaplama sonucunda, 2011 yılı piyasa rayiçleri ile toplam hasar giderme bedeli 604.211,23 TL olarak tespit edildiği görülmüştür. Bu hesaplamanın dosya kapsamı itibariyle uygun olduğu kabul edilmiştir.
Bu hesaplamaya göre; taraflarca karşılanması gereken maddi onarım bedelleri belirlendiğinde ... İnşaat Taahhüt Müşavirlik ve Ticaret Ltd. Şti. ' nin % 25 kusur oranına göre bu bedelin 151.052,81 TL ' lik kısmından davalı ... Yapı Denetim Ltd. Şti. ' nin % 10 ' luk kusur oranına göre 60.421,12 TL ' lik kısmından sorumlu olduğu kabul edilerek müteselsil sorumluluk hükümlerinin uygulanması mümkün olmadığından her bir davalı yönünden bu tutarlara hükmolunarak davanın davanın kısmın kabulü ile kısmen reddine karar verilmiştir.
Mahkememiz 2020/560 esas sayılı dava dosyası taraflarca istinaf edilmiş olup ilgili istinaf dairesine gönderilmiştir.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesinin 30/03/2022 tarih ve 2022/409 esas - 2022/651 sayılı kararı ile; "03/10/2016 tarihli bilikişi heyeti raporundaki kusur oranları esas alınmak suretiyle tespit edilen ayıplı iş kalemlerinin TBK'nın 481. Maddesine göre "2011 yılındaki mahalli serbest piyasa rayicine göre" bedeli hesaplatılmalı, bulunacak mahalli serbest piyasa rayiç bedeli içerisinde KDV ve yüklenici kârı zaten bulunduğundan, bulunacak bedele ayrıca KDV ve yüklenici kârı ilave edilmeksizin, ayıpların giderim bedeli hesaplanıp, davalıların sorumlu olduğu miktarın belirlenmesi için rapor alınarak sonuca gidilmesi gerekirken, hatalı hesaplama metodu ile düzenlenen bilirkişi raporu esas alınmak suretiyle karar verilmesi doğru olmamıştır. Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile usul ve yasaya uygun bulunmayan yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince" mahkememizce kararı kaldırılmış olup mahkememiz 2022/600 esas sırasına kaydı yapılmıştı.
Kaldırma kararı sonrası mahkememizce dosyanın rapor düzenleyen bilirkişi heyetine tevdii ile 03/10/2016 tarihli bilirkişi raporundaki kusur oranları esas alınmak suretiyle tespit edilen ayıplı iş kalemlerinin 2011 yılındaki mali serbest piyasa rayicine göre bedellerinin hesaplanması (piyasa rayiçlerini KDV ve yüklenici karının dahil olduğu dikkate alınarak) ve davalıların sorumlu olduğu miktarların belirlenilmesi istenilmiştir.
Düzenlenen denetime ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporuna göre; 2011 yılı yüklenici karı ve KDV dâhil serbest piyasa rayiçleri ile 03.10.2016 tarihli bilirkişi raporuna istinaden hasar giderim bedeli hesaplanmıştır. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi'nin kaldırma kararında belirttiği doğrultuda yapılan hesaplamalar sonucunda, davalılardan ... İnşaat Taahhüt Müşavirlik ve Ticaret Ltd. Şti.'nin %25'lik kusur oranına göre sorumlu olduğu hasar miktarının 190.934,52 TL, ... Yapı Denetim Ltd. Şti.'nin %10'luk kusur oranına göre sorumlu olduğu hasar miktarının ise 76.373,81 TL olduğu belirlenmiştir.
Davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ve nedenlerle;
DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE;
1-190.934,52 TL alacağın 26/12/2011 dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ... İnşaat Ltd. Şti.'nden tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-76.373,81 TL alacağın 26/12/2011 dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ... Yapı Denetim Ltd. Şti.'nden tahsili ile davacıya ödenmesine,
Fazlaya ilişkin taleplerin ayrı ayrı reddine,
3-Harçlar Yasası gereğince alınması gerekli 18.259,83 TL harçtan başlangıçta alınan 371,25 TL peşin harç ile 37.486,00 TL ıslah harcının mahsubu ile artan 19.597,42 TL'nin karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
4-Davacı tarafça yapılan 18.278,23 TL harca ilişkin yargılama giderinin 7.311,29 TL'lik kısmının davalı ... Yapı Denetim Ltd. Şti.'nden, bakiyesinin davalı ... İnşaat Ltd. Şti.'nden tahsili ile davacıya ödenmesine,
5-Davacı tarafça yapılan 30.796,75 TL yargılama giderinin kabul ret oranına göre 3.695,61 TL ' sinin davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine (davalı ... Yapı Ltd. Şti. ' nin sorumluluğunun 1.184,78 TL ile sınırlı tutulmasına), bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı ... İnşaat ... Ltd. Şti. Tarafından yapılan 1.912,15 TL yargılama giderinin kabul ret oranına göre 229,46 TL ' sinin davacıdan tahsili ile bu davalıya ödenmesine, bakiyesinin davalı üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 29.640,18 TL vekalet ücretinin davalı ... ... Ltd. Şti. ' nden tahsili ile davacıya ödenmesine,
8-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 12.219,81 TL vekalet ücretinin davalı ... Yapı ... Ltd. Şti. ' nden tahsili ile davacıya ödenmesine,
9-Davalı ... ... Ltd. Şti. Kendisini vekil ile temsil ettirdiklerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 199.453,27 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile adı geçen davalı tarafa ödenmesine,
10-Davalı ... Yapı ... Ltd. Şti. Kendisini vekil ile temsil ettirdiklerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 205.181,31 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile adı geçen davalı tarafa ödenmesine,
11-Kesinleşme süreci tamamlana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İstinaf Yargı Yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.31/05/2023
Başkan ......
e-imzalıdır
Üye ..
e-imzalıdır
Üye ..
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır