.....
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/624
KARAR NO: 2022/1067
HAKİM: .....
KATİP:.....
DAVACI:.....
VEKİLİ: Av......
DAVALI: .....
VEKİLİ: Av. .....
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 23/02/2021
KARAR TARİHİ: 08/11/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 09/01/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava dilekçesinde özetle; " Davalı yanın, Gemlik İcra Müdürlüğü’nün 2020/... E. sayılı dosyası ile başlatılan takibe konu borca, ferilere ve faize yapmış olduğu haksız itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesi ve %20 oranında icra inkâr tazminatına hükmedilmesi" talep edilmiştir.
Cevap dilekçesinde özetle; haksız açılan davanın reddiyle kötü niyetli davacının %20 icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesi talep edilmiştir.
Deliller;
Gemlik İcra Dairesi'ne, Armutlu Mal Müdürlüğü'ne, Yalova Ticaret ve Sanayi Odası'na yazılan müzekkereye cevap verildiği cevabi yazının dosya arasında olduğu anlaşılmaktadır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ, HUKUKİ KABUL VE GEREKÇE
Dava, hizmet sözleşmesinden kaynaklı başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Asliye Ticaret mahkemelerinin görevi TTK'nın 5. maddesinde düzenlenmiş olup maddenin 1. bendinde aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesinin tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevli olduğu düzenlenmiştir. Bir davanın ticari dava olup olmadığı ise TTK'nın 4. maddesinde gösterilen ilkelere göre belirlenmekte olup, ticari davalar kendi aralarında mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Mutlak ticari davalar için tarafların sıfatlarına ve dava konusunun ticari işletme ile ilgili olup olmadığına bakılmazken, nispi ticari davalarda dava konusunun ticari işletme ile ilgili olup olmadığı kriter olarak kabul edilmiştir.
Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın sırf dava konusunun TTK'da düzenlenmesi nedeniyle ticari sayılan davalardır. Nispi ticari davalar ise, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması hâlinde ticari nitelikte sayılan davalardır. TTK'nın 4/1. maddesine göre her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi hem de iki tarafın tacir olması gereklidir.
Somut olayımızda; davalı gerçek kişidir ve bu durumda tacir olup olmadığının araştırılması gerekmektedir. Bu araştırma TTK m.15 hükmü ve bu hükümde sözü edilen kararname gereğince yapılmalıdır. Bu bağlamda davalının gelirine ilişkin kayıtlı olduğu vergi dairesine müzekkere yazılmış, ayrıca esnaf odasına kayıtlı olup olmadığına ilişkin müzekkere yazılmıştır. Öncelikle ifade edilmesi gereken husus davalı, Armutlu Esnaf ve Sanatkarlar Odasına kayıtlıdır. Taraflar arasındaki ticari ilişki 2014 yılında başlamıştır ve bu tarihte davalı basit usul ile defter tutmaktadır.
Bir esnafın gelirine göre tacir sayılması için bilanço esasına göre defter tutması ya da işletme hesabı esasına göre defter tutması ve Vergi Usul Kanununun 177'nci maddesinin 1 ve 3 numaralı bentlerinde yer alan nakdi limitlerin yarısını veya 2 numaralı bentte yer alan nakdi limitin tamamını aşması gerekmektedir. Tacir araştırmasının yapılacağı tarih, tarafların ticari ilişkiye başladıkları tarih olarak kabul edilmelidir. Davacının sunduğu hesap dökümünden bu tarihin 2014 yılı öncesi olduğu anlaşılmaktadır. Davalı ise 01/03/2004 tarihinden 01/01/2015 tarihine kadar basit usulle defter tuttuğundan başka bir deyişle işletme hesabına göre dahi defter tutmadığından davalının tacir olduğunu söyleyebilmeye olanak yoktur. Bu açıklamalar ışığında; davanın nisbi ticari dava olmaması sebebiyle aşağıdaki şekilde görev dava şartı noksanlığından davanın usulden reddine ve Bursa Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli mahkeme olduğunun tespitine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntısı ve yasal gerekçesi izah edildiği üzere;
1-Hukuk Muhakemeleri Kanununun 114/1-c maddesi gereğince, davanın görevli mahkemede açılmadığı ve mahkemelerin görevinin dava şartı olduğu anlaşılmakla; dava şartı noksanlığı nedeniyle, HMK m.115 uyarınca, DAVANIN USULDEN REDDİNE,
2-Bursa Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli mahkeme olduğunun tespitine,
3-HMK m.20 gereğince; taraflardan birinin, kararın kesinleştiği tarihten itibaren iki hafta içerisinde, mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde; dosyanın Bursa Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, kararın kesinleştiği tarihten itibaren iki hafta içerisinde, dava dosyanın görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesinin talep edilmemesi halinde, davanın açılmamış sayılacağına karar verileceğinin taraflara ihtarına, (ihtar edildi)
4-Harç ve yargılama giderlerinin HMK 331/2 maddesi gereğince yetkili ve görevli mahkemece hüküm altına alınmasına,
5-Gerekçeli kararın talep halinde taraflara tebliği ile tebliğ giderinin eksik olması halinde giderin talepte bulunandan alınmasına,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 08/11/2022
Katip .....
¸e-imzalıdır
Hakim .....
¸e-imzalıdır