...
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/659 Esas
KARAR NO: 2022/1221
BAŞKAN: ... ...
ÜYE: ... ...
ÜYE: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - ...
VEKİLİ: Av. ...
...
DAVALI : ... -...
VEKİLİ: Av. ...
DAVA: Ticaret Sicil Memurunun Kararına İtiraz
DAVA TARİHİ: 31/05/2022
KARAR TARİHİ: 14/12/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 14/01/2023
Mahkememizde görülmekte olan Ticaret Sicil Memurunun Kararına İtiraz davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; Ticaret sicil müdürlüğünün davalı şirketin yönetim kurulu kararını TTK'nun 32/4 maddesine aykırı olarak tescil ettiğini, halbuki miras yoluyla geçen hisselerin mülkiyetinin davacıya ait olduğunu, yönetim kurulu kararının davacıya ait olan bu hakkın haksız olarak elinden alınmasına neden olacak nitelikte olduğunu, payın gerçek değerinin belirlenmesi davasında dava dışı şirketin değerinin belirlenmesine haksız olarak müsaade etmediğini, yönetim kurulu kararının yok hükmünde olduğunun tespitine ilişkin Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesinde dava açıldığını ve aynı zamanda yönetim kurulu kararının sonrasında payların şirketçe haksız olarak başka bir şirkete devredildiğini, bu devrin iptali ve payların davacı adına tescili istemiyle Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin dava dosyasında yargılamanın devam ettiğini, yapılan işlemin tereddüt uyandırması ya da bir mahkeme kararına ihtiyaç olması halinde ticaret sicil müdürlüğünce gerekli araştırma yapılarak karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile tescil ve ilana karar verilmesinin hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle ilgili işlemin iptali ve terkinine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde ; Alınan kararın yasal mevzuat çerçevesinde alındığını, TTK'nun 32/4 maddesi uyarınca bir mahkeme kararına ihtiyaç olan hal bulunmadığını, hatta bu hususta Ticaret Bakanlığından görüş sorulduğunu, Ticaret Bakanlığının yasa mevzuat hükümleri çerçevesinde ilgili tescil işlemlerinin yapılmasında bir sakınca olmadığının da bildirildiği, yapılan işlemlerde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığını, tescile dayanak işlemdeki sakatlığın ayrı bir tartışma konusu olduğunu, ticaret sicilin yapmış olduğu işlemde hukuka aykırılık bulunmaması nedeniyle terkin yapılamayacağını ileri sürerek davanın reddini talep etmişlerdir.
Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe :
Dava, TTK 34. Maddesi uyarınca açılmış Ticaret Sicil Müdürlüğünün işleminin iptali istemine ilişkindir
Davacı dava dışı ... Kimya A.Ş 'nin almış olduğu kararın yoklukla malul olduğunu ve bu kararı tescil eden ve ticaret sicil gazetesinde 08/04/2022 tarih 10555 ve 12/04/2022 tarih 10557 sayılı Ticaret Sicil Müdürlüğü işleminin iptal edilmesini talep etmiştir.
Davalı taraf alınan kararın yasal mevzuat çerçevesinde alındığını, TTK'nun 32/4 maddesi uyarınca bir mahkeme kararına ihtiyaç olan hal bulunmadığını, hatta bu hususta Ticaret Bakanlığından görüş sorulduğunu, Ticaret Bakanlığının yasa mevzuat hükümleri çerçevesinde ilgili tescil işlemlerinin yapılmasında bir sakınca olmadığının da bildirildiği, yapılan işlemlerde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığını ileri sürmüştür.
Bu kapsamda Ticaret Sicil Müdürlüğüne müzekkere yazılarak terkini istenen işlemlere ilişkin belgeler celp edilmiştir.
Davacı vekilinin dava dilekçesinde bildirmiş olduğu Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/497 E. 2022/103 K. Sayılı dosyası, Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/498 E. 2022/102 K. Sayılı dosyası, Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/499 E. 2022/104 K. Sayılı dosyası, Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/521 E. 2022/90 K. Sayılı dosyası, Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/519 E. 2022/88 K. Sayılı dosyası, Bursa Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/520 E. 2022/89 K.sayılı dava dosyaları DYS üzerinden celp edilmiştir.
Ticaret sicil müdürlüğünün yapmış olduğunun tescil işleminde hukuka aykırılık olup olmadığı, tescil işleminin dayanağı olan şirketçe alınmış yönetim kurulu kararında hukuka aykırılık bulunmasının ticaret sicil müdürlüğünün yapmış olduğu işlemi de hukuka aykırı kılıp kılmadığı, davacının yönetim kurulu kararının yokluğuna ilişkin açmış olduğu derdest davada elde edilecek sonuç dikkate alındığında eldeki davada hukuki yararının olup olmadığı tartışılacak hukuksal olgulardır.
Tescil TTK'nın 27 ve devam maddelerinde düzenlenmiştir. Buna göre tescil kural olarak istem üzerine yapılır, ancak ayrık hallerde resen veya ilgili kurumun bildirimi üzerine de tescil yapılabilir. Tescil istemi ilgililer temsilcileri veya hukuki halefleri tarafından yetkili sicil müdürlüğünde yapılır. Tescil istemi dilekçe ile yapılır, tescil edilmiş hususlarda her türlü değişiklik de tescil olunur, tescilin dayadığı olgular veya işlemler tamamen veya kısmen sona erer, yada ortadan kalkarsa sicildeki kayıtta kısmen yahut tamamen silinir. Her iki halde de 27.ve 30.madde hükümleri geçerlidir.
TTK 32.maddesine göre Sicil Müdürü tescil için aranan kanuni şartların var olup olmadığını incelemekle yükümlüdür. Tescil edilecek hususların gerçeği tam olarak yansıtmaları üçüncü kişilerde yanlış izlenim yaratacak nitelik taşımamaları ve kamu düzenine aykırı olmamaları şarttır.
Çözümü bir mahkeme kararına bağlı olan veya sicil müdürü tarafından kesin olarak tescilinde duraklama hususlar geçici olarak tescil olunur. Ancak ilgililer 3 ay içinde mahkemeye başvurduklarını veya aralarında anlaştıklarını ispat etmezler ise geçici tescil resen sayılır.
TTK 34.madde itirazı düzenlemiş olup, ilgililer tescil, değişiklik veya silinme istemleriyle ilgili olarak sicil müdürlüğünce verilecek kararlara karşı tebliğden itibaren 8 gün içerisinde sicilin bulunduğu Ticaret Mahkemesinde itirazda bulunabilirler.
Ticaret sicil yönetmeliği madde 21 'e göre; Tescil, kural olarak istem üzerine yapılır. Resen ya da yetkili kurum veya kuruluşun bildirmesi üzerine yapılacak tescillere ilişkin hükümler saklıdır. Tescil edilecek bütün kayıtların, sicildeki değişikliklerin ve kayıt silme işlemlerinin doğrulayıcı belgelere dayanması esastır. Kayıtların dayanağı olan belgeler yazılı şekilde veya elektronik imzalı olarak elektronik ortamda müdürlüğe verilir. Müdürlük, ihtiyaç duyulması halinde tamamlayıcı diğer belgelerin de müdürlüğe verilmesini isteyebilir.
İnceleme yükümlülüğü yönetmeliğin 34.maddesinde düzenleme altına alınmıştır. Buna göre; Müdür ve müdür yardımcıları, ile tescile yetkili personel tescil için aranan kanuni şartların var olup olmadığını aşağıdaki hususları da dikkate alarak inceler; Tescili istenen olgunun kanuni olarak sicile kaydı gerekli bir olgu olup olmadığı, tescil isteminin Kanun ve bu Yönetmelikte öngörüldüğü şekilde ve ilgililer tarafından yapılıp yapılmadığı, tescil için Kanun, bu Yönetmelik ve ilgili diğer mevzuatta öngörülen belgelerin ve harç makbuzunun bulunup bulunmadığı, tescil edilecek olgunun şirket sözleşmesine ve Kanunun emredici hükümlerine aykırı bulunup bulunmadığı, tescil edilecek olgu bir ticaret şirketinin organ kararına dayanmakta ise, kararın şirket sözleşmesine ve Kanunun emredici hükümlerine uygun alınıp alınmadığı, tescil edilecek olguların gerçeği tam olarak yansıtıp yansıtmadığı, üçüncü kişilerde yanlış bir izlenim yaratacak nitelik taşıyıp taşımadığı ve kamu düzenine aykırı olup olmadığı, ticaret şirketinin tescilinde, özellikle şirket sözleşmesinin, Kanunun emredici hükümlerine aykırı olup olmadığı, Kanunun bulunmasını zorunlu kıldığı hükümleri içerip içermediği, tescil edilecek olgunun Bakanlığın veya diğer resmi kurumların iznine ya da uygun görüşüne tabi olması halinde, söz konusu iznin veya uygun görüşün alınıp alınmadığı.
Dava konusu işlemler dava dışı ... Kimya A.Ş'nin 29/04/2022 tarihli Genel Kurulda davacılar murisi vefatından sonra dava dışı şirketin mirasçılara karşı kaçık kılavuzu olarak nitelendirilen pay devrine onay vermeyi red hakkını kullanması sonucunda payların pay defterine kaydedilmesine karar verilmiştir. Alınan bu karar dava dışı şirketin yetkili temsilcileri tarafından Ticaret Sicil Müdürlüğüne başvurularak tescil ve ilan edilmiştir.
Davalı kurum tarafından dava dışı şirketin almış olduğu karar buna ilişkin tüm belgelerin sunulması tescil talebinin yetkili organlar tarafından yapılması, sicil müdürlüğünün TTK'nın 32.maddesi uyarınca ve yönetmeliğin ilgili maddeleri uyarınca gerekli incelemeleri yaparak ve aynı zamanda ilgili Bakanlıktan görüşte sorarak tescil işlemini gerçekleştirmesinde hukuka aykırı bir yön bulunmamaktadır. Bu yöneyle davanın reddi gerekir.
Ancak tescil edilen hususun temeline dayanak Genel Kurul kararına ilişkin davacı tarafça açılan bu kararın yoklukla malul olduğuna ilişkin dava dosyasında verilecek karar ve ortaya çıkan yeni sonuca göre bu durumun tescil ve ilan zorunluluğu ortaya çıkaracaktır. Davacı eldeki davada Genel Kurul kararının yoklukla malul olgusuna da dayanmıştır. Ancak bu inceleme davanın açıldığı ilgili mahkemede değerlendirilecektir, sonucunda yokluk bulunduğu saptanırsa sonucuna göre karar verilecek ve karar sonrasında ortaya yeni durumda tescil ve ilan edilecektir.
Davacı taraf dava dışı şirketin almış olduğu yönetim kurulu kararın yoklukla malul olduğuna ilişkin Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/638 esas sayılı dosyasında açmıştır. Açılan iş bu davada da dava dilekçesinde;
'' davalı şirketin 03.02.2022 tarihli 2022/4 sayılı yönetim kurulu kararının, 03.02.2022 tarihli 2022/3 sayılı yönetim kurulu kararının, 03.02.2022 tarihli 2022/2 sayılı yönetim kurulu kararının ve 02.02.2022 tarihli 2022/1 sayılı yönetim kurulu kararının hukuka, anayasal haklara aykırılığı ile yok veya ttk’nun 391. maddesi uyarınca batıl olduklarının tespiti; işbu kararlara dayanılarak yapılan şirket ve sicil olmak üzere ve bunlarla sınırlı olmamak kaydıyla, tüm işlem ve uygulamaların da geriye etkili olarak geçersiz sayılmak suretiyle yok ve malul hükmünde olan dava konusu yönetim kurulu kararlarına dayanak tek pay sahipliği ilanının da dahil ve hisse devri olmak üzere tüm işlemlerin hükümsüzlüğünün tespiti ile kararların tescil ve ilan edildiği 08.04.2022 tarihli ticaret sicil gazetesi tescil ve ilanının hukuka aykırı olması nedeniyle terkiniyle müvekkile ait hisselerin müvekkile iadesi suretiyle müvekkil adına davalı şirket pay defterine kaydedilmesi
'' karar verilmesini talep etmiştir.
TTK'nın 31.maddesine göre; tescil edilmiş hususlarda her türlü değişiklik de tescil olunur, tescilin dayadığı olgular veya işlemler tamamen veya kısmen sona erer, yada ortadan kalkarsa sicildeki kayıtta kısmen yahut tamamen silinecektir. Tescile neden olan dava dışı şirketin Yönetim Kurul kararı Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/638 esas sayılı dosyasında yoklukla malul olduğu tespit edildiği takdirde tescile ve eldeki davaya konu işlemde ortadan kalkacağından mahkemenin verdiği bu karar üzerine yine davacının eldeki dosyada talep ettiği sonuç gerçekleşecektir.
Gerek TTK gerekse Ticaret Sicil yönetmeliği madde 29/2 uyarınca Ticaret Sicil Müdürlüğü mahkemece verilen kararı tescil ve ilan edecektir. Dolayısıyla davacının sicilden silinmesini istediği Genel Kurul Kararı hukuka aykırı olup olmadığı sicilden ilgili işlemin kaldırılarak mahkemece verilen hükme göre yeni durumun tescil ve ilanı gerçekleşeceğinden bu işlemlerin gerçekleştirilebilmesi dava dışı şirketin işleminin yoklukla malul olup olmadığı yahut ortadan kaldırılması gerekip gerekmediğinin belirlenmesine bağlıdır, nitekim davacı Genel Kurul Kararının yoklukla malul olduğunun tespitine karar verilmesini talep ettiği dava dosyasında '' hukuka aykırı hisse devrine ilişkin tüm kayıtların iptaliyle düzeltilmesine, adına yapılacak tescilin ticaret sicilinde tescil ve ilanı olmak üzere gerekli işlemlerin yapılarak gerekli müzekkerelerin yazılmasına karar verilmesini" talep etmiştir. İlgili yargılamada hüküm kurulacaksa bir de eldeki dava dosyasında anılan Genel Kurul Kararının yoklukla malul olduğu gerekçesine dayalı olarak Ticaret Sicil Müdürlüğünce yapılan tescil işleminin iptalini istemekte davacının hukuki yararı bulunmamaktadır.
TTK'nın 34. Maddesinin 2.fıkrasına göre; üçüncü kişilerin menfaatlerine aykırı durum ortaya çıktığı takdirde itiraz edenle birlikte üçüncü kişilerin de dinlenebileceği , bunlar mahkemeye gelmezse dosya üzerinden karar verileceğini hüküm altına almış ise de, eldeki davada davanın reddine karar verildiğinden kabul kararı verilmemiş bulunduğundan dava dışı şirket yetkililerinin beyanlarının alınmasına gerek duyulmamıştır.
Açıklanan gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar Yasası gereğince alınması gereken harç peşin olarak alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı taraf kendisini vekaletnameli vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'ye göre hesap ve takdir edilen 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
5-Kesinleşme süreci tamamlana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,
Dair davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesi İstinaf Yargı Yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.14/12/2022
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır