TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2022/
KARAR NO : 2024/
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI : 1-
VEKİLLERİ : Av.
Av.
Av.
DAVALILAR:2-
3-
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 07/06/2022
KARAR TARİHİ : 05/09/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 28/10/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava dilekçesinde özetle; 17/10/2021 tarihinde davalılardan sürücü ...'ün sevk ve idaresinde bulunan, araç sahibinin davalı ... olduğu, ... plaka nolu araç ile müvekkili şirkete ait ... plaka nolu araca çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, davalı sürücünün %100 kusurlu olduğunu, davalı sigorta şirketi tarafından müvekkili şirkete herhangi bir ödeme yapılmadığını, açıklanan nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 1.000 TL değer kaybı alacağının kaza tarihi olan 17/10/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, yargılama giderleri, yasal avukatlık ücreti ve arabuluculuk ücretinin davalı taraflar üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş. cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin poliçe kapsamında sorumluluğunun, poliçe üzerinde yazılı azami teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere, poliçede yazılı özel şartlar ve trafik sigortası genel şartları kapsamı ile sınırlı olduğunu, davayı kabul anlamına gelmemekle Trafik Kanunu Zorunlu Mali Sorumluluk Poliçesi kapsamında araç başına maddi zararlarda teminat limitinin 43.000,00 TL ile sınırlı olduğunu, araçta meydana gelen değer kaybı ücretinden müvekkil şirketin sorumluluğunun bulunmadığını, dosyada gerekli bilirkişi incelemelerinin yapılması gerektiğini, açıklanan nedenlerle Müvekkil sigorta şirketinin trafik sigortası kapsamında dolaylı zararlar nedeniyle sorumluluğu bulunmadığından değer kaybına yönelik maddi tazminat taleplerinin reddine karar verilmesini, davaya yönelik tüm beyanları dikkate alınmak suretiyle, şartların varlığı halinde sigortalı araç sürücüsü ve işletenine rücu hakları saklı kalmak kaydıyla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Diğer davalıların cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır.
Deliller; ... İl Emniyet Müdürlüğü'ne, ... İl Emniyet Müdürlüğü'ne, ... Merkezi Müdürlüğü'ne, ... Sigorta A.Ş.'ye, ... Sigorta A.Ş.'ye, ... Anonim ... Sigorta A.Ş.'ye yazılan müzekkereye cevap verildiği cevabi yazının dosya arasında olduğu anlaşılmaktadır.
Makine Mühendisi ve Adli Trafik Bilirkişilerinin Raporunun Sonuç Kısmı: "- Dosya içerisinde bulunan sigorta tarafından düzenlenmiş kesin ekspertiz raporu belgesine göre araç özelliklerinin; Plaka: ..., Kullanım Amacı: YOLCU TAŞIMA ,Modeli: 2017 ,Cinsi: OTOBÜS DOLMUŞ (SÜRÜCÜ DAHİL 16-30 KOLTUK) Renk: SARI, Motor Numarası: , Şase Numarası: ,- ... plakalı Otobüs cinsi aracın özelliklerinin 2017 model ... şeklinde olduğu,- Aynı belgedeki bilgilere göre ... plakalı aracın sahibinin ...-... ULAŞIM TOPLU TAŞ. İŞL. TUR. SAN. VE TİC. A.Ş. olduğu, - Sigorta tarafından düzenlenen nolu Hasar Dosyası bilgisine göre ... plaka sayılı aracın kaza tarihinde 325.014 kilometrede olduğu, - Sigorta tarafından düzenlenen nolu Hasar Dosyası bilgisine göre Araç Rayiç Bedelinin 200.000,00 TL olarak belirlendiği, - Sigorta tarafından düzenlenen nolu Hasar Dosyası bilgisine göre Hasar Onarım Süresinin 7 (İş Günü) Gün olarak belirtildiği, - Sigorta tarafından düzenlenen nolu Hasar Dosyası bilgisine göre Hasar Onarımının araç ön camının değişmesi ve araç ön tampon sol tarafının onarımı şeklinde olduğu, yapılan işlemlerin kazanın oluş şekli ve dosya içerisindeki kaza sonrası fotoğraflarda görülen araç hasar durumu ile tutarlı olduğu, - Yapılan onarım sırasında değişen parça, onarım ve işçilik ücreti Genel Toplam KDV’siz tutarının 4.588,39 TL olduğu, tutarın kaza tarihindeki piyasa koşullarına uygun olduğu şeklindedir.- İnternet üzerinden yaptığım araştırmada kaza tarihi olan Ekim 2021 tarihinde 2017 model ... Kasko Değerinin 421.341,00 TL olduğu, rapor yazım tarihindeki Kasko Değerinin ise 1.096.209,00 TL olduğu, - ... plakalı Otobüs cinsi 2017 model ... aracın hasar onarım bedeli, kaza tarihindeki 2. El Satış/Kasko Değeri, kaza tarihindeki kilometre değeri ve değer kaybını etkileyecek diğer parametreler dikkate alındığında dava konusu ARAÇ DEĞER KAYBI: 5.000,00 TL olacaktır." şeklindedir.Makine Mühendisi ...'in raporunun sonuç kısmı: "Dava konusu ... ... plakalı, ATAK E 6 OTOBÜS tipi, 2017 modelinde emsallerine göre değer kaybetmeyeceği, otobüs araç satılmak amacıyla pazara götürüldüğünde değer kaybetmeyeceği kanaatine varılmıştır." şeklindedir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ, HUKUKİ KABUL VE GEREKÇE
Dava, trafik kazasından kaynaklı değer kaybı talebine ilişkindir. Eldeki davaya konu trafik kazası ile ilgili somut değerlendirmeye yer vermeden önce, davalıların sorumluluğunun hukuki temeli ile ilgili kısa açıklamalara değinmekte fayda vardır.Trafik kazası nedeniyle üçüncü kişilerin uğradığı zararlardan; sürücü TBK m.49'da ifadesini bulan haksız fiil hükümlerine göre, işleten ise KTK m.85'te ifadesini bulan tehlike sorumluluğu hükümlerine göre, sigorta şirketi ise KTK m.91 hükmü gereğince sözleşme hükümlerine göre sürücünün kusuru oranında müteselsilen sorumludur. Burada dikkat edilmesi gereken husus, işleten ve onun sorumluluğunu üstlenen sigorta şirketinin sürücünün kusuru oranında zarardan sorumlu olmalarıdır. Araç sürücüsünün kusursuz olması halinde, sürücü haksız fiil hükümlerine göre zarardan sorumlu olmayacağından işleten ve sigorta şirketinin de zarardan sorumlulukları doğmayacaktır. Bu bağlamda davamıza konu trafik kazasında, kazaya karışanların kusurlu hareketleri ve kusur oranlarının belirlenmesi; sürücü, işleten ve sigorta şirketinin sorumluluğunun belirlenmesi yönünden önem arz etmektedir. Bu açıklama ışığında dosyamıza konu trafik kazası değerlendirildiğinde, mahkememizce ilk olarak kazaya karışanların kusurlu hareketleri ve kusur oranlarının tespitine ilişkin bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Bilirkişi raporunda, davalı ...'ün kavşağa yaklaşırken hızını azaltmaması ve tedbirsizliği sebebiyle yolun sağ tarafına savrulduğu ve tam kusurlu olduğu belirtilmiştir. Kusur belirlemesi kazanın oluş şekline uygun olduğundan mahkememizce hükme esas alınmıştır. Davacının aracında değer kaybı oluşup oluşmadığına dair alınan kök raporun ayrıntılı ve denetime elverişli olmaması ile kazalı aracın önceki hasarlarının dikkate alınmaması sebebiyle farklı bir bilirkişiden rapor alınmıştır. Ancak, rapor öncesinde kazalı aracın hasar kaydında görünen 8 hasara ilişkin eksper raporları dosyaya kazandırılmıştır. Sunulan bilirkişi raporunda kazalı aracın; davaya konu kazadan kaynaklı olarak ön cam ve sol ön tamponunun değiştiği, aynı aracın önceki hasarlarında da ön cam ve sol ön tamponun hasar gördüğü ve değişime uğradığının anlaşıldığı belirtilmiştir. Bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere aracın değişen parçalarının davaya konu kaza öncesinde hasarlandığı ve değişime uğradığı bu sebeple araçta değer kaybı oluşmayacağı kanaatine varılmakla davanın reddine karar verilmiştir. Davacının, KTK m.97 gereğince sigorta şirketine yazılı başvuru yapmış olması sebebiyle davanın zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığının kabulü gerekir. Trafik kazasından kaynaklı; sigorta şirketlerine karşı açılan davaların KTK m.97 gereğince zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığına dair; ... BAM 20. HD. 2024/ Esas ve 2024/ Kararında aynen, "6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin birinci fıkrasında; "İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine ilişkin aşağıdaki hükümler uygulanır." hükmü yer almaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz. (... 4. Hukuk Dairesinin 2021/ Esas, 2022/ Karar sayılı ilamı aynı doğrultudadır.) Eldeki davada, dava öncesi davalı sigorta şirketine başvuru şartının yerine getirilmiş olması karşısında ayrıca zorunlu arabuluculuğa başvurulması gerekmediği halde davacı yanca arabuluculuğa başvurulmuş olmasından dolayı ortaya çıkan ücretin davalıya yüklenmesi mümkün bulunmadığından, arabuluculuk ücretinin davacıya yüklenmesi doğru olmuştur." şeklinde, KTK m.97 sebebiyle sigorta şirketine karşı açılan davaların zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığı ve zorunlu arabuluculuk giderinin davacıya yükletilmesi gerektiği vurgulanmıştır. Bu nedenle eldeki davada zorunlu arabulucuya ödenen ücretin diğer davalıların da tacir olmaması sebebiyle davacıdan tahsiline karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntısı ve yasal gerekçesi izah edildiği üzere;
1-Davanın reddine,
2-Hüküm tarihi itibariyle alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcından; 80,70 TL peşi harcın mahsubu ile bakiye 346,90 TL karar ve ilam harcının davacıdan alınarak, hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı ... Sigorta A.Ş. kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT m.13 ve m.13/2 hükümlerine göre hesaplanan 1.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak, davalı ... Sigorta Anonim Şirketine verilmesine,
5-Davanın zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığı anlaşılmakla; 6325 sayılı Kanunun 18/A maddesinin 12 ve 13. Fıkralarına göre; suç üstü ödeneğinden zorunlu arabulucuya ödenen 1.600,00 TL'nin davacıdan alınarak, hazineye irat kaydına,
6-HMK m.333 gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
7-Gerekçeli kararın talep halinde taraflara tebliği ile tebliğ giderinin eksik olması halinde giderin talepte bulunandan alınmasına,
Dair; kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 05/09/2024
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır