TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/
KARAR NO: 2024/
HAKİM:
KATİP:
DAVACI: ...
VEKİLİ: Av.
DAVALI: 1-
VEKİLİ: Av.
DAVALI: 2-
VEKİLİ: Av.
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 23/05/2019
KARAR TARİHİ: 18/07/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 06/09/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava dilekçesinde özetle; 17/03/2016 tarihinde meydana gelen trafik kazasında davalı ... Yol Yapım... A.Ş'ye ait ... plakalı kamyonun ... ... Caddesinde müvekkilinin karşıdan karşıya geçmeye çalıştığı yaya geçidinde müvekkiline çarparak yaralamalı trafik kazasına neden olduğunu, müvekkilinin ağır şekilde sakatlanarak uzun süre tedavi görmek zorunda kaldığını, davalı sigorta şirketine müracaat edilerek 35.383,17 TL sürekli iş göremezlik tazminatını tahsil ettiklerini, yukarıda açıklanan nedenle fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak üzere davalı sigorta sigorta şirketinin yaptığı ödeme düşüldükten sonra kalan 120.000,00 TL'nin kaza tarihi olan 17/03/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine (davalı sigorta şirketi yönünden poliçe limitleri dahilinde) yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Yol Yapım... A.Ş cevap dilekçesinde özetle; dava konusu kazada müvekkili şirketin kusurunun bulunmadığını, asıl kusurlunun diğer davalı ve kazazedeler olduğunu, kabul anlamına gelmemekle davacının kusur derecesi göz önüne alındığında müvekkili şirkete yüklenecek tazminat miktarında indirim yapılması gerektiğini, trafik kazasına sebebiyet veren asli kusurlu davacının tazminat talep etmesinin hayatının olağan akışına aykırı olduğunu yukarıda açıklanan nedenlerle davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından müvekkili şirket yapılan başvuru üzerine davacı yana %100 kusur ve %11 maluliyet oranı üzerinden davacı yana 20/09/2017 tarihinde 35.383,17 TL sakatlık ödemesi yaptığını, yetkisizlik itirazlarının olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla müvekkili şirketin sorumluluğunun sigortalısının kusur oranı ve poliçe teminat kapsamı ile sınırlı olduğunu, müvekkili şirketin yapmış olduğu ödeme ile tüm sorumluluğunu yerine getirdiğini, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla müvekkili şirketin en erken kendisine başvuru tarihinde temerrüde düştüğünün kabulünün gerektiğini, yukarıda açıklanan nedenlerle davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Deliller;
... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'ne, Sigorta Tahkim Komisyonu'na, ... 9. İcra Dairesi'ne, ... 14. İcra Dairesi'ne, ... ... Üniversitesi'ne, azılan müzekkereye cevap verildiği cevabi yazının dosya arasında olduğu anlaşılmaktadır.
... Adli Tıp 2. İhtisas Kurulu'nun raporunun sonuç kısmı: "Mevcut belgelere göre;... kızı ... doğumlu, ...’ın 17/03/2016 tarihinde geçirdiği trafik kazasına bağlı gelişen yaralanmasının, 30/03/2013 tarih ve sayılı resmi gazetede yayımlanan Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik dikkate alındığında;A1. Kas-İskelet Sistemi, Üst Ekstremiteye ait sorunlar, dirsek eklemi hareket kısıtlılığı, Şekil 2.8’e göre üst ekstremite özürlülük oranı %8,A2. Kas-İskelet Sistemi, Üst Ekstremiteye ait sorunlar, omuz eklemi hareket kısıtlılığı, Şekil 2.10 (%6+%1), Şekil 2.11 (%4) ve Şekil 2.12 (%1+%4)’ye göre üst ekstremite özürlülük oranı %16,Balthazard formülüne göre; üst ekstremite özürlülük oranı %23 olup, Tablo 2.3’e göre; kişinin özürlülük oranı %14 olduğu, B. Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi, 1. Doğuştan veya kazanılmış akciğer, plevra ve göğüs kafesi hastalıkları veya akciğeri tutan diğer bütün hastalıklarda, solunum ve dolaşım fonksiyonunda bozukluk yapmışsa; Solunum Fonksiyon Testlerine göre değerlendirme yapılır, a. Az etkilenme varsa; %20Balthazard formülüne göre: 1.Kişinin Tüm Vücut Engellilik Oranının % 31 (yüzdeotuzbir) olduğu,2.Özürlülük, Engellilik kavramı ile meslekte kazanma gücü kaybı kavramlarının farklı kavramlar oldukları, farklı tüzük ve yönetmeliklerin, farklı bölümlerinde değerlendirildikleri, aralarında bağlantı bulunmadığı, aralarında çelişkiden bahsedilemeyeceği, 3.İyileşme (iş göremezlik) süresinin kaza tarihinden itibaren 4 (dört) aya kadar uzayabileceği, 4.Başka birisinin sürekli veya geçici bir süreliğine bakımına muhtaç durumda olmadığı oy birliği ile mütalaa olunur." şeklindedir.
Aktüerya Bilirkişisinin Raporunun Sonuç Kısmı: "Nihai olarak olay ve delillerin değerlendirilmesi ve takdiri sayın Mahkemenize ait olmak üzere dosya kapsamına göre taraf vekillerinin iddia savunma BAM ve ... kararları doğrultusunda ; 1-Davacının 17.03.2016 tarihinde geçirmiş olduğu trafik kazasında; a-Kusursuz olduğu, b-Sürekli iş göremezlik oranının %31, c-Geçici iş göremezlik süresinin 4 ay olduğu, d-Sürekli iş göremezlik zararı yönünden gelirinin asgari ücret kabul edildiği, e-Hesaplama da TRH-2010 yaşam tablosunun kullanıldığı, 2-Davalı sigorta şirketinin davacıya 20.09.2017 tarihinde asıl alacak/sürekli iş göremezlik zararı yönünden 35.383,17 TL ödeme yaptığı, yapılan ödeme yönünden, a-... kararları ve BAM kararı gereği önce 2017 yılı ödeme tarihindeki veriler kullanılarak davacının zararının karşılanıp karşılanmadığı yönünden zarar hesabı yapıldığı, b-Hesaplamalarda Progresif Rant Yönteminin kullanıldığı, c-Ödeme tarihine göre davacının toplam zararının 134.625,92 TL olduğu, davalı sigorta şirketi tarafından 20.09.2017 tarihinde 35.383,17 TL ödeme yapıldığı, ödeme tarihine göre davacının zararının (35.383,17/134.625,92) %26,28’inin karşılanmış olduğu ödeme ile zarar arasındaki farkın fahiş olup olmadığının/ yetersiz ödeme olup olmadığının takdiri sayın mahkemenize ait olmak üzere 2024 yılı verilerine göre yeniden hesaplama yapıldığı, e-Yapılan ödeme rapor tarihine göre yasal faiz ile güncellenerek zarardan mahsup edildiği, 3-Davalı sigorta şirketinin poliçe limiti dahilinde bakiye sorumluluğunun devam ettiği, 4-Davacının bakiye/karşılanmamış zararının tablo halinde gösterildiğine dair rapor, Zarar Dönemi/Kalemi Dönem Zararı ZMMS Sorumluluk Geçici İş Göremezlik Zararı 5.203,96 5.203,96 Sürekli İş Göremezlik Zararı 1.256120,51 274.616,83 olacağı kanaatimdir." şeklindedir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ, HUKUKİ KABUL VE GEREKÇE
Dava, trafik kazasından kaynaklı geçici ve sürekli iş göremezlik talebine ilişkindir.
Eldeki davaya konu trafik kazası ile ilgili somut değerlendirmeye yer vermeden önce, davalıların sorumluluğunun hukuki temeli ile ilgili kısa açıklamalara değinmekte fayda vardır. Trafik kazası nedeniyle üçüncü kişilerin uğradığı zararlardan; sürücü TBK m.49'da ifadesini bulan haksız fiil hükümlerine göre, işleten ise KTK m.85'te ifadesini bulan tehlike sorumluluğu hükümlerine göre, sigorta şirketi ise KTK m.91 hükmü gereğince sözleşme hükümlerine göre sürücünün kusuru oranında müteselsilen sorumludur. Burada dikkat edilmesi gereken husus, işleten ve onun sorumluluğunu üstlenen sigorta şirketinin sürücünün kusuru oranında zarardan sorumlu olmalarıdır. Araç sürücüsünün kusursuz olması halinde, sürücü haksız fiil hükümlerine göre zarardan sorumlu olmayacağından işleten ve sigorta şirketinin de zarardan sorumlulukları doğmayacaktır. Bu bağlamda davamıza konu trafik kazasında, kazaya karışanların kusurlu hareketleri ve kusur oranlarının belirlenmesi; sürücü, işleten ve sigorta şirketinin sorumluluğunun belirlenmesi yönünden önem arz etmektedir. Bu açıklama ışığında dosyamıza konu trafik kazası değerlendirildiğinde, mahkememizce istinaf kaldırma ilamı öncesinde verilen hükmün taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine mahkememiz kararının kaldırıldığı anlaşılmaktadır. Manevi tazminata konu ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi 2017/... Esas ve 2019/ Karar sayılı ilamının, 17/09/2020 tarihinde kesinleştiği, hükme esas alınan ATK Trafik Dairesinin 29/05/2019 tarihli raporunda kazanın meydana gelmesinde davalı sürücünün %100 oranında kusurlu olduğu tespit edilmiştir. Mahkememizce işbu kusur raporu hükme esas alınmıştır. Keza, davalının kusura yönelik istinaf sebeplerinin de reddine karar verilmiştir. Eldeki davaya konu trafik kazası 17/03/2016 tarihinde meydana gelmiştir ve kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümlerine göre davacının geçici ve sürekli iş göremezliğinin belirlenmesi gerekmektedir. Kaldırma ilamı sonrasında, dosya kapsamında bulunan tedavi evrakları ve tüm dosya kapsamı incelenmek suretiyle; kaza tarihi olan 17/03/2016 tarihinde yürürlükte olan Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre davacı kazazede ...'ın geçici iş göremezlik süresi ve varsa süreklik iş göremezlik oranının tespiti için ATK'dan rapor alınmıştır. ATK raporunda özetle; geçici iş göremezlik süresinin 4 ay ve sürekli iş göremezlik oranının ise % 31 olduğu tespit edilmiştir. ATK raporu, tedavi evrakları dikkate alınarak kazalının güncel muayenesi de yaptırılmak suretiyle kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümlerine göre hazırlandığından mahkememizce hükme esas alınmıştır. İstinaf ilamı doğrultusunda davalı işleten sürücüsü % 100 kusurlu kabul edilerek ve 21/12/2023 tarihli maluliyet raporu dikkate alınarak, TRH 2010 yaşam tablosu ve prograsif rant yöntemine göre davacıya yapılan ödemenin ödeme tarihinde zararı karşılayıp karşılamadığı, zararın karşılanmaması halinde yapılan ödeme rapor tarihine göre güncellenmek suretiyle davacının TRH 2010 yaşam tablosu ve prograsif rant yöntemine göre geçici iş göremezlik tazminatı ve sürekli iş göremezlik tazminatının hesaplanması için dosya aktüerya bilirkişisine tevdi edilmiştir. Aktüerya raporunda özetle; davalı sigorta şirketince ödeme tarihinde kazalının zararının 134.652,91 TL olmasına rağmen kazalıya 35.383,17 TL ödeme yapıldığı ve yapılan ödemenin zararı karşılamadığı, yapılan ödemenin rapor tarihine göre güncellenerek mahsup edilmesi sonrasında, davacının 5.203,96 TL geçici iş göremezlik ve 1.256.120,51 TL sürekli iş göremezlik zararının olduğu, ancak poliçe limiti dahilinde sigorta şirketinin sürekli iş göremezlikten kaynaklı sorumluluğunun 274.616,83 TL olduğu belirtilmiştir. Aktüerya raporu; kusur ve maluliyet raporları dikkate alınarak, TRH 2010 yaşam tablosu ve progrsif rant yöntemine göre hazırlanmış olduğundan mahkememizce hükme esas alınmıştır.
Sonuç olarak; davacının 5.203,96 TL geçici iş göremezlik ve 1.256.120,51 TL sürekli iş göremezlik tazminatı alacağı olduğu kanaatine varılmıştır. Davalı sigorta şirketinin sürekli iş göremezlik tazminatından sorumluluğunun ise raporda belirtildiği üzere 274.616,83 TL olduğu kanaatine varılmıştır. Kaldırma ilamı öncesinde davacının ıslah hakkını kullanmış olması ve ikinci kez ıslah yapılamayacağı kuralı gözetilmiştir. Davacının ıslah ile toplamda 160.438,76 TL talep edilmiş olması dikkate alınarak, bu talebinin 5.203,96 TL'lik kısmının geçici iş göremezlik tazminatı ve 155.234,80 TL'lik kısmının sürekli iş göremezlik tazminatı olduğu anlaşılmakla; aşağıdaki şekilde davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir. Davacı eldeki davayı fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak açmış ve ilk hükmü istinaf etmiştir. Davacının sürekli iş göremezlik tazminatı ile ilgili fazlaya ilişkin haklarının saklı olduğuna işbu gerekçe kısmında yer vermekle yetinilmiş, ayrıca hüküm fıkrasında bu hususa değinilmemiştir. Mahkememizce hükmolunan maddi tazminat kalemlerinin her ikisinin de poliçe limiti dahilinde kaldığı anlaşılmıştır. Davalı sigorta şirketinin istinaf ilamında belirtildiği üzere 09/08/2017 tarihinde temerrüde düşmüş olması sebebiyle bu tarihten itibaren sigorta şirketi aleyhine faiz işletilmiştir, ancak diğer davalı aleyhine kaza tarihinden itibaren yasal faize hükmolunmuştur. Davacının, KTK m.97 gereğince sigorta şirketine yazılı başvuru yapmış olması sebebiyle davanın zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığının kabulü gerekir. Trafik kazasından kaynaklı; sigorta şirketlerine karşı açılan davaların KTK m.97 gereğince zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığına dair; ... BAM 20. HD. 2024/ Esas ve 2024/ Kararında aynen, "6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin birinci fıkrasında; "İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine ilişkin aşağıdaki hükümler uygulanır." hükmü yer almaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz. (... 4. Hukuk Dairesinin 2021/... Esas, 2022/ Karar sayılı ilamı aynı doğrultudadır.) Eldeki davada, dava öncesi davalı sigorta şirketine başvuru şartının yerine getirilmiş olması karşısında ayrıca zorunlu arabuluculuğa başvurulması gerekmediği halde davacı yanca arabuluculuğa başvurulmuş olmasından dolayı ortaya çıkan ücretin davalıya yüklenmesi mümkün bulunmadığından, arabuluculuk ücretinin davacıya yüklenmesi doğru olmuştur." şeklinde, KTK m.97 sebebiyle sigorta şirketine karşı açılan davaların zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığı ve zorunlu arabuluculuk giderinin davacıya yükletilmesi gerektiği vurgulanmıştır. Bu nedenle eldeki davada zorunlu arabulucuya ödenen ücretin davacıdan tahsiline karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntısı ve yasal gerekçesi izah edildiği üzere;
1-Davanın Kabulü ile; 5.203,96 TL geçici iş göremezlik tazminatının ve 155.234,80 TL sürekli iş göremezlik tazminatının, davalı sigorta şirketi yönünden 09/08/2017 tarihinden, davalı ... Yol Yapı İnşaat Taahhüt Madencilik Nakliyecilik Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi yönünden kaza tarihi olan 17/03/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,
2-Hüküm tarihi itibariyle alınması gereken 10.959,57 TL karar ve ilam harcından; 409,86 TL peşin harç ve 138,12 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 10.411,59 TL karar ve ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 409,86 TL peşin harç, 44,40 TL başvurma harcı, 138,12 TL ıslah harcı, 3.300,00 TL bilirkişi ücreti, 233,00 TL posta ve tebligat gideri ve 162,10 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı olmak üzere toplam 4.287,48 TL yargılama giderinin, davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,
4-Davalılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerilerinde bırakılmasına,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT m.13 hükümlerine göre hesaplanan 25.670,20 TL nispi vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,
6-Davanın zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığı anlaşılmakla; 6325 sayılı Kanunun 18/A maddesinin 12 ve 13. Fıkralarına göre; suç üstü ödeneğinden zorunlu arabulucuya ödenen 1.320,00 TL'nin davacıdan alınarak, hazineye irat kaydına,
7-HMK m.333 gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
8-Gerekçeli kararın talep halinde taraflara tebliği ile tebliğ giderinin eksik olması halinde giderin talepte bulunandan alınmasına,
Dair; kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 18/07/2024
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır