....TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/901 Esas
KARAR NO: 2022/1194
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - ...
VEKİLİ: Av. ... -....
DAVALI : ... - ... ...
VEKİLİ: Av. ... -....
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 20/11/2020
KARAR TARİHİ: 08/12/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 12/12/2022
Bursa Orhangazi Asliye Hukuk Mahkemesinin 02/02/2022 tarih 2021/363 esas 2022/187 sayılı görevsizlik kararı ile gönderilen dosyanın mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılarak yargılamaya devam olundu. Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVACININ TALEBİ : Davacı vekili dava dilekçesinde, Gemlik İcra Dairesi 2020/... E. Sayılı dosya kapsamında müvekkil aleyhine başlatılan icra takibine ilişkin örnek no:7 ödeme emri tarafımıza 19.03.2020 tarihinde tebliğ edilmiştir. Ödeme emrine karşı süresi içerisinde itiraz edilmiş olup ayrıca icra takibine karşı Gemlik İcra Hukuk Mahkemesi'nde borca itiraz davası açıldığı , Gemlik İcra Hukuk Mahkemesi'nde açılan 2020/... E. Sayılı davamız her ne kadar reddedilmiş olsa da İcra Hukuk Mahkemesince şekli bir inceleme yapılmış olup takibe dayanak senet işçi-işveren ilişkisi bağlamında değerlendirilmediği , takip dayanağı senet , müvekkile işe girerken teminat amacıyla imzalatıldığı , imzalı senet müvekkilden habersiz ve hukuka aykırı bir şekilde doldurulup takibe konulduğu , müvekkil ... ile alacaklı ... arasında işçi - işveren ilişkisi dışında herhangi bir hukuki ilişkisi olmadığı , bu nedenlerle ivedilikle senedin ödenmesini engeller mahiyette teminatsız veya uygun görülecek bir teminat mukabilinde ihtiyat-i tedbir kararı verilmesini, senedin işçi-işveren ilişkisi kapsamında hukuka aykırı bir şekilde imzalatılıp tanzim edildiğinin tespiti ile müvekkili senede dayalı borcu bulunmadığının tespitini , davacı müvekkil lehine kötüniyetli davalı hakkında %20'den az olmamak kaydı ile kötüniyet tazminatına hükmedilmesini, ayrıca davalı taraf aleyhine olacak şekilde yargılama giderleri ve karşı vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiş olduğu görülmüştür.
DAVALININ CEVABI: Davalı taraf cevap dilekçesinde özetle; davacı ile davalının ... Makine isimli iş yerinde iş arkadaşı olarak tanıştıklarını, davalının davacıya çeşitli zamanlarda borç olarak paralar verdiğini, borcun meblağının artması ve davacı tarafın ödeyememesi akabinde dosyaya konu senedin davacı tarafından davalıya verildiğini, davacının ... makine isimli şirkette 2014 yılı Ekim ayı ve 2015 yılı ekim ayları arasında çalıştığını, bu tarihlerdeki SGK dökümanlarının incelenmesini talep ettiklerini, senet üzerinde yazılı düzenleme tarihinin 01.06.2018 olduğunu, yine senedin vade tarihinin 31.08.2018 olduğu, davacının çalıştığı tarih ile senedin düzenleme tarihi arasında 3 senelik bir fark bulunduğu, taraflar arasında İşçi-işveren ilişkisi bulunduğuna dair iddiaların asılsız olduğunu, taraflar arasında işçi-işveren ilişkisi yok iken görülen davada iş mahkemelerinin değil alacak bir senet alacağı olduğu için ticaret mahkemelerinin asli görevli olduğunu, görevsizlik kararı verilmesini, Menfi tespit ve istirdat davalarında yetkili mahkemenin davalının yerleşim yeri veya icra takibinin yapıldığı yer mahkemeleri olduğunu, davalının ikametgah adresi olan Orhangazi mahkemelerinin yetkili olduğunu, davacı-borçlunun davalıdan çeşitli zamanlarda aldığı borca karşılık olarak senedi verdiğini, daha sonra ödemediğini, borcun ödenmemesi üzerine davalının ilgili senedi Gemlik icra müdürlüğünün 2020/... dosyası ile icra takibine konu ettiğini, karşı tarafın icra takibine karşı borca itiraz davası açtığını, Gemlik İcra Hukuk Mahkemesinin 2020/... E. Sayılı dosyası ile senedin incelendiğini ve "senedin kambiyo senedine vasfına haiz bono" olduğunun mahkemece tespit edildiğini, daha önce yine davacı tarafında davalıya karşı açılan icra takibine itiraz davasında, Gemlik İcra Hukuk Mahkemesinin 2020/... E. 2020/77 K. 23/10/2020 Tarihli kararında davacının davasının reddine karar verildiğini beyanla davanın reddini savunmuştur.
DELİLLER ve GEREKÇE: Dava kambiyo senedine dayalı alacak nedeniyle başlatılan icra takibinde ödeme emrine itirazın iptali davasına ilişkindir.
Davada, mahkemenin görevli olup olmadığının incelenmesi HMK.nun 114/c bendi gereğince dava şartlarından olup; mahkemece re'sen incelenmesi gerekir.
Asliye Ticaret Mahkeme'lerinin görevini belirleyen 6102 sayılı Türk Ticaret Kanu'nun 5. Maddesinin 1. Fıkrası " Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın Asliye Ticaret Mahkemesi tüm ticari davalara bakmakla görevlidir." düzenlemesini getirmiştir.
Ticari davaların neden ibaret olduğunu düzenleyen aynı yasanın 4. Maddesi 1. Fıkrası ise" Her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın bu kanunda ve maddenin b,c,d,e,f, bentlerinde öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır düzenlemesini getirmiştir.
6100 Sayılı HMK'nın 1.maddesinde; görevin kamu düzenine ilişkin olduğu düzenlenmiş olup aynı yasanın 114/1-c maddesinde; görevin dava şartı olduğu belirtilerek, mahkemenin görevli olup olmadığını davanın her aşamasında mahkemenin kendiliğinden araştıracağı hükmüne yer verilmiştir.
Davacı borçlu ile takip konusu bononun lehtarı davalı ... arasında işçi işveren ilişkisinin bulunup bulunmadığının araştırılması yönünden Bursa SGK il müdürlüğüne ve Ticaret Sicili Müdürlüğüne yazılan müzekkere cevapları dosya arasında bulunmaktadır.
Gönderilen belgelerden davalı ...'nun ... Makina Kalıp Aparat ve Otomasyon Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti'de 30/10/2015-09/06/2016 tarihleri arasında Şirket Müdürü olarak çalıştığı, davacının da bu tarihlerde yani 2016 yılının 5.ayında aynı şirkette işe girdiği, sonrasında bu işten ayrıldığı, dolayısıyla davacının çalıştığı dönem arasında davacı ile davalı arasında işçi- işveren ilişkisinin bulunduğu sabittir.
Bilindiği üzere 25/10/2017 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğü giren 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 5/1-a maddesindeki düzenleme ile, (...) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun İkinci Kısmının Altıncı Bölümünde düzenlenen hizmet sözleşmelerine tabi işçiler ile işveren veya işveren vekilleri arasında, iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlıklarına ilişkin dava ve işlere iş mahkemelerinin bakacağı hüküm altına alınmıştır.
Tüm bu anlatılanlar karşısında; iş yerinde şirket müdürü olarak görev yapan tacir sıfatını haiz davalının, kendi iş yerinde çalışanı olan kişiye (davacıya) elden borç para vermesine karşılık bono aldığı beyanının hayatın olağan akışına ve ticari teamüllere aykırı olduğu, takibe ve davaya konu edilen bononun işveren ile işçi arasında düzenlenmiş olup taraflar arasındaki uyuşmazlığın iş ilişkisinden kaynaklandığı, aksi yönde herhangi bir makul delilin dosyada bulunmadığı, dolayısıyla temel ilişkinin iş ilişkisinden kaynaklanması nedeniyle davaya bakma görevinin iş mahkemesine ait olduğu kanaati ile davanın görevsizlik nedeniyle usulden reddine, dosyanın yetkili ve görevli Bursa Nöbetçi İş Mahkemesi'ne gönderilmesine, mahkememiz ile Orhangazi Asliye Hukuk Mahkemesi (İş Mahkemesi Sıfatıyla) arasında olumsuz görev uyuşmazlığı karşısında mahkememiz kararının istinaf edilmeksizin kesinleşmesi durumunda görev uyuşmazlığının halli ve merci tayini için dosyanın re'sen Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesine gönderilmesine dair karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-Davada mahkememizin görevsizliği ve Asliye Hukuk Mahkemesinin (İş Mahkemesi Sıfatıyla) görevli bulunması nedeniyle ;
Davanın HMK'nun 114/1-c maddesi delaleti ile 115/2.maddesi gereğince davanın usulden (görev yönünden) REDDİNE,
Dosya mahkememize Orhangazi Asliye Hukuk Mahkemesinin (İş Mahkemesi Sıfatıyla) 02/02/2022 tarih 2021/363 esas 2022/187 sayılı görevsizlik kararı ile gönderildiğinden ve her iki mahkeme arasında görev uyuşmazlığı ortaya çıktığından mahkememiz kararının istinaf edilmeksizin kesinleşmesi durumunda görev uyuşmazlığının halli ve merci tayini için dosyanın re'sen Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesine gönderilmesine,
2-Yargılama harç ve giderleri ile sair hususların görevli mahkemece hüküm ve nazara alınmasına,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile Bursa Bölge Adliye Mahkemesi İstinaf Yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/12/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır