T.C. BURSA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/984 Esas - 2023/568
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/984
KARAR NO: 2023/568
HAKİM: .......
KATİP: .........
DAVACI: ... ÜRETİM ANONİM ŞİRKETİ - ..... [35322-82238-.....] UETS
VEKİLLERİ: Av. ....- [16414-14569-.....] UETS
Av. ....... - Bursa Doğalgaz Kombine Çevrim Santrali İşletme Müdürlüğü Ovaakça Santral Mah. Doğalgaz Çevrim Santrali Küme Evler No.22 16130 Osmangazi/ BURSA
DAVALI: 1- ... TEMİZLİK MADENCİLİK İNŞAAT TURİZM MAKİNA OTOMOTİV VE ULAŞTIRMA SANAYİ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ - .... Kurtuluş Mah. Fatih Cad. No:2 K:4 D:11 Soma/ MANİSA
VEKİLİ: Av. ........ - [16001-00965-.......] UETS
DAVALI: 2- ... İNŞAAT TURİZM TEMİZLİK MADENCİLİK OTO.GIDA VE ULAŞTIRMA HİZ.SAN.VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ - ......... Hürrıyet Soma/Manisa Soma/ MANİSA
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 23/08/2022
KARAR TARİHİ: 02/05/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 24/06/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava dilekçesinde özetle; davacının Enerji ve Tabi Kaynaklar bakanlığına bağlı kamu tüzelkişisi olduğunu, devrolan Bursa Linyit İşl.Müd.nün ... üretimi dışındaki işleri ihale ile dışarıdan temin
ettiğini, davalı firmalar ile hizmet alım sözleşmesi kapsamında dava dışı işçi ...’in iş akdinin davalıca feshi sebebiyle Orhaneli Asliye Hukuk Mahkemesinin (iş) 2015/166 E - 2016/674 K sayılı kararı ile işçilik alacakları davacı idareden tahsiline karar verildiğini, kararın alacaklı tarafından Bursa 18. İcra Müdürlüğünün 2016/... E. sayılı icra dosyası ile takibe koyulduğunu, davacı İdarece icra dosyasına 01.03.2021 tarihinde 23.309,88 TL ödeme yapıldığını, yapılan ödemenin avans faiziyle tahsilini talep ve dava etmiştir. Cevap dilekçesinde özetle; davanın zamanaşımı, hak düşürücü süre ve husumet yönünden reddini, yapılan ödemenin rücu kapsamında olmadığını davanın reddini talep etmiştir.
Deliller;
.
... Üretim A.Ş. Genel Müdürlüğü
'ne, Bursa 18. İcra Dairesi'ne, Orhaneli Asliye Hukuk Mahkemesi'ne, Yazılan müzekkereye cevap verildiği cevabi yazının dosya arasında olduğu anlaşılmaktadır.
Hesap Bilirkişisinin Raporunun Sonuç Kısmı: "
1-Davaya esas teşkil eden dava dışı işçi ...’in Orhaneli Asliye Hukuk Mahkemesinin (iş) 2015/166 E - 2016/674 K sayılı kararı ile K sayılı kararı ile hüküm altına alınan işçilik alacaklarının Bursa 18.İcra Müdürlüğünün 2016/... E sayılı takibe konu yapıldığı, kıdem tazminatı ve yıllık izin ücreti alacağına yönelik toplam 23.309,88 TL TL ödeme yapıldığı, yapılan ödemenin tamamının rücuya tabi olduğu,
2-Dosya eki içinde bulunan sözleşmelerin incelenmesinde davalı şirketler ile yapılmış Hizmet alımları tip sözleşmelerinin 20. Maddesinde ”yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve genel şartnamenin 6.bölümünde belirlenmiş olup yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür” maddesi ve İdari şartnamede ise “4857 Sayılı yasaya tabi olarak çalışhnlan Yüklenici firma çalışanlarının, Kıdem tazminatlarının ödenmesinden, yıllık ücreti' izinlerini hak edenlerin yıllık ücretli izinlerinin kullandırmasından, iş sözleşmesi sona erdirilen Yüklenici firma çalışanlanın Kıdem tazminatlan yıllık izin ücretlerinin ödenmesinden işvereni durumundaki Yüklenici firma sorumludur.” Hükmünün mevcut olduğu ve asıl işverenin sorumlu olduğuna dair bir hüküm bulunmadığından Yargıtay kararlarında belirtildiği üzere sözleşme kıdem tazminatı ve yıllık izin ücreti alacağının tamamından davalı alt işverenin sorumlu olduğu ve sorumluluk miktarının tablo halinde gösterildiğine dair rapor, sorumlu-davalı -yıllık izin kıdem davalının ücreti tazminatı sorumluluğu
... Tem.Mad.İnş. Tur.Mak. Oto. San.Tic. Ltd.Şti ---- 3.718,96 TL 3.718,96 TL
... Tem.Turz.Tem.Mad.Oto Gıda San. Tic.Ltd.Şti. 5.587,39 TL 14.003,53 TL 19.590,92 TL 23.309,88 TL
" şeklindedir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ, HUKUKİ KABUL VE GEREKÇE
Dava, taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesinden kaynaklı rücuen tazminat istemine ilişkindir.
Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.
Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.
İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.
İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.
Yükleniciler aleyhine açılan rücu davalarında ayrı sözleşmelerle hizmet ifa eden yükleniciler mecburi dava arkadaşı olmadığı gibi borçtan müteselsilen sorumlu olacaklarına ilişkin kanun hükmü veya sözleşme bulunmamaktadır. Bu nedenle alacak davalarında her davalı aleyhine ayrı tahsil hükmü kurulmalıdır. ( Yargıtay 15 hukuk Dairesinin 2021/485 Esas, 2021/660 Karar)
6102 sayılı TTK'nın m.19 hükmü uyarınca taraflardan biri için ticari olan iş diğer taraf için de ticaridir. Bu nedenle davacı davalıdan ticari faiz talep edebilir. (Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 2019/1059 Esas, 2020/2047 sayılı kararı)
Davalıya İş Mahkemesi dosyasında dava ihbar edildiğinden davacının ödeme tarihinden itibaren faiz talep edebilme hakkı vardır. (Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 2017/562 Esas, 2020/1824 sayılı kararı)
Davacı, dava dışı işçinin çalıştığı döneme ilişkin iş mahkemesince hüküm altına alınan alacakların işçi tarafından icra müdürlüğünde yapılan takip sonucu tahsil edildiğini belirterek yapılan ödemenin davalıdan rücuen tahsilini talep etmiştir.
Mahkememizce dava dosyası hesap bilirkişisine tevdi edilmiş ve raporda özetle; Davaya esas teşkil eden dava dışı işçi ...’in Orhaneli Asliye Hukuk Mahkemesinin (iş) 2015/166 E - 2016/674 K sayılı kararı ile K sayılı kararı ile hüküm altına alınan işçilik alacaklarının Bursa 18.İcra Müdürlüğünün 2016/... E sayılı takibe konu yapıldığı, kıdem tazminatı ve yıllık izin ücreti alacağına yönelik toplam 23.309,88 TL TL ödeme yapıldığı, yapılan ödemenin tamamının rücuya tabi olduğu,
Dosya eki içinde bulunan sözleşmelerin incelenmesinde davalı şirketler ile yapılmış Hizmet alımları tip sözleşmelerinin 20. Maddesinde ”yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve genel şartnamenin 6.bölümünde belirlenmiş olup yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür” maddesi ve İdari şartnamede ise “4857 Sayılı yasaya tabi
olarak çalışhnlan Yüklenici firma çalışanlarının, Kıdem tazminatlarının ödenmesinden, yıllık ücreti' izinlerini hak edenlerin yıllık ücretli izinlerinin kullandırmasından, iş sözleşmesi sona erdirilen Yüklenici firma çalışanlanın Kıdem tazminatlan yıllık izin ücretlerinin ödenmesinden işvereni durumundaki Yüklenici firma sorumludur.” Hükmünün mevcut olduğu ve asıl işverenin sorumlu olduğuna dair bir hüküm bulunmadığından Yargıtay kararlarında belirtildiği üzere sözleşme KIDEM TAZMİNATI VE YILLIK İZİN ÜCRETİ alacağının tamamından davalı alt işverenin sorumlu olduğu belirtilmiştir. Rapor, iş mahkemesi dosyası ve taraflar arasında tanzim edilen sözleşme hükümleri ile dava dışçı işçinin alt işverenler nezdinde çalıştığı dönemler esas alınarak hazırlanmış olduğundan hüküm kurmaya elverişli kabul edilmiş ve aşağıdaki şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntısı ve yasal gerekçesi izah edildiği üzere;
1-Davanın Kabulü ile;
A-) 3.718,96 TL'nin 01/03/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Temizlik Madencilik İnşaat Turizm Makina Otomotiv Ve Ulaştırma Sanayi Ticaret Limited Şirketinden alınarak, davacıya verilmesine,
B-) 19.590,92 TL'nin 01/03/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... İnşaat Turizm Temizlik Madencilik Oto. Gıda Ve Ulaştırma Hiz. San. ve Ticaret Limited Şirketinden alınarak, davacıya verilmesine,
2-Hüküm tarihi itibariyle alınması gereken 1.592,29 TL karar ve ilam harcından 80,70 TL peşin harç, 80,70 TL tamamlama harcı ve 395,00 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 1.035,89 TL karar ve ilam harcının davalıların sorumluluk oranına göre 165,74 TL'sinin ... Temizlik Madencilik İnşaat Turizm Makina Otomotiv Ve Ulaştırma Sanayi Ticaret Limited Şirketinden, 870,15 TL'sinin davalı ... İnşaat Turizm Temizlik Madencilik Oto. Gıda Ve Ulaştırma Hiz. San. ve Ticaret Limited Şirketi'nden alınarak, hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 80,70 TL peşin harç, 80,70 TL tamamlama harcı, 395,00 TL ıslah harcı, 80,70 TL başvurma harcı, 1.300,00 TL bilirkişi ücreti, 494,00 TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 2.431,10 TL yargılama giderinin davalıların sorumluluk oranına göre 388,81 TL'sinin ... Temizlik Madencilik İnşaat Turizm Makina Otomotiv Ve Ulaştırma Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nden, 2.042,29 TL'sinin davalı ... İnşaat Turizm Temizlik Madencilik Oto. Gıda Ve Ulaştırma Hiz. San. ve Ticaret Limited Şirketi'nden alınarak, davacıya verilmesine,
4-Davalılar tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Vekalet ücretleri;
A) Davacı ... Temizlik Madencilik İnşaat Turizm Makina Otomotiv Ve Ulaştırma Sanayi Ticaret Limited Şirketine karşı açılmış dava yönünden kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT m.13 hükümlerine göre hesaplanan 3.718,96 TL nispi vekalet ücretinin davalı ... Temizlik Madencilik İnşaat Turizm Makina Otomotiv Ve Ulaştırma Sanayi Ticaret Limited Şirketinden alınarak, davacıya verilmesine,
B) Davacı ... İnşaat Turizm Temizlik Madencilik Oto. Gıda Ve Ulaştırma Hiz. San. ve Ticaret Limited Şirketine karşı açılmış dava yönünden kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT m.13 hükümlerine göre hesaplanan 9.200,00 TL nispi vekalet ücretinin davalı ... İnşaat Turizm Temizlik Madencilik Oto. Gıda Ve Ulaştırma Hiz. San. ve Ticaret Limited Şirketinden alınarak, davacıya verilmesine,
6-6325 sayılı Kanunun 18/A maddesinin 12 ve 13. Fıkralarına göre; suç üstü ödeneğinden zorunlu arabulucuya ödenen 1.600,00 TL'den; 255,20 TL'nin davalı ... Temizlik Madencilik İnşaat Turizm Makina Otomotiv Ve Ulaştırma Sanayi Ticaret Limited Şirketinden, 1.344,80 TL'nin davalı ... İnşaat Turizm Temizlik Madencilik Oto. Gıda Ve Ulaştırma Hiz. San. ve Ticaret Limited Şirketinden alınarak, hazineye irat kaydına,
7-HMK m.333 gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
8-Gerekçeli kararın talep halinde taraflara tebliği ile tebliğ giderinin eksik olması halinde giderin talepte bulunandan alınmasına,
Dair; davalı ... Temizlik Madencilik İnşaat Turizm Makina Otomotiv Ve Ulaştırma Sanayi Ticaret Limited Şirketi yönünden kabul edilen miktarın istinaf sınırının altında kalması sebebiyle kesin, diğer davalı yönünden kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 02/05/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ..
¸e-imzalıdır