T.C. BURSA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/1075 Esas - 2023/1300
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2023/1075 Esas
KARAR NO: 2023/1300
HAKİM : .......
KATİP:....
DAVACI: ... - ....
Gümüştepe Mah. Çukurbağlar Cad. No:29A İç Kapı No:1 Nilüfer/ BURSA
VEKİLİ: Av. ... - [16212-12876-.....] UETS
DAVALI: ... HALI TEKSTİL SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ - ....
[25969-44568-14452] UETS
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 23/10/2023
KARAR TARİHİ: 02/11/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH: 20/11/2023
Mahkememizde görülen davanın açık yargılaması sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava dilekçesinde özetle; Davalı borçlu şirket tarafından Bursa 16.İcra Müdürlüğü'nün 2023/... Esas sayılı dosyası kapsamında tebliğ edilen ödeme emrine karşı süresi içerisinde yapılan itiraz üzerine icra müdürlüğü tarafından takibin durdurulmasına karar verildiğini, davalı ile arabuluculuk görüşmelerinde anlaşılamadığını, 1 yıllık süre içerisinde iş bu davayı açtıklarını, davalının icra müdürlüğüne yaptığı itirazın haksız ve kötü niyetli olduğunu, müvekkili ile davalı şirket arasında 29.10.2022 tarihinde Nilüfer Kentsel Dönüşüm (Yılmar Sitesi) 1213 ada, 3 parsel sayılı taşınmazın mimarlık işleri kapsamında Mimari Hizmet Sözleşmesi akdedildiğini, müvekkilinin, işin proje kısmını davalı şirkete teslim ettiğini, sözleşmede belirtildiği üzere 17.11.2022 tarih MIM2022000000011 nolu proje bedeli açıklamalı serbest meslek makbuzunun davalı şirkete tebliğ edildiğini, davalının 50.000,00-TL'Yİ banka yolu ile ödediğini ancak kalan bedeli tüm ihtarlara rağmen ödemediğini, TTK’nın 21.maddesinin 2.fıkrasına göre; “Bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır.” Bunun üzerine ödenmesi yapılmayan fatura tutarı üzerinden icra takibinin başlatıldığını, müvekkilin ödenmeyen borçlar nedeniyle ekonomik sıkıntıya düşmesi ve borcun tahsil edilememe ihtimaline binaen öncelikle teminatsız olarak ihtiyat-i tedbire karar verilmesini, Mahkeme aksi kanaatte ise en alt miktardan teminat istenmesini, açıklanan nedenlerle davanın kabulü ile davalının icra takibine yaptığı itirazın iptaline, Bursa 16.İcra Müdürlüğü'nün 2023/... Esas sayılı dosyasındaki takibin devamına, asıl alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere, davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ, HUKUKİ KABUL VE GEREKÇE
Dava, serbest meslek makbuzunun tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Ticari davaların hangi davalar olduğu TTK m.4'te tanımlanmış ve belirlenmiştir. Bu maddeye göre ticari davalar; mutlak ticari davalar, nispi ticari davalar ve yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç gruba ayrılır.
Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK.nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.
Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. TTK.nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi hem de iki tarafın tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. Ticari iş karinesinin düzenlendiği TTK’nın 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmez. TTK, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.
Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.
Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde;
Davacı gerçek kişidir ve mimardır. Davalı ise bir sermaye şirketidir.
Dava dilekçesinin ekinde sunulan sözleşmede davacı Mimar olarak sözleşmeye imza atmış ve davalı tarafa fatura değil, serbest meslek makbuzu kesmiştir. Serbest meslek makbuzunda bedel 150.000,00 TL olarak yer almaktadır ve davacı bu bedelin 50.000,00 TL'sinin ödendiğini beyan ederek 100.000,00 TL üzerinden takip başlatmıştır.
İtirazın iptali davası, takibe sıkı sıkıya bağlı bir davadır ve takibin dayanağı olan belge bir serbest meslek makbuzudur. Mimarlar mesleki faaliyetlerinden dolayı serbest meslek makbuzu keserler ve Mimarlar Odasına kaydolunurlar.
Davacının ayrıca ... İnşaat unvanı ile bir ticari işletmesi vardır. Ancak davacı, eldeki davaya konu olan serbest meslek makbuzunu mimarlık mesleğinin icrası kapsamında karşı tarafa kesmiştir ve sözleşmeyi de mimar olarak imzalamıştır. Bu nedenle eldeki davada davacı ticari işletmesinden kaynaklı bir fatura kesmemiştir. Bu nedenle yapılan iş davacının ticari işletmesi ile ilgili değildir.
Eldeki davaya konu sözleşme bir eser sözleşmesidir ve eser sözleşmeleri mutlak ticari davaya vücut vermez. Davacının mimarlık faaliyetleri kapsamında bir serbest meslek makbuzu kesmesi ve davalı ile aralarındaki sözleşmeyi mimar olarak imzalamış olması sebebiyle her iki tarafın ticari işletmesini ilgilendiren bir sözleşmenin olduğunu söyleyebilmeye olanak yoktur. Bu nedenle eldeki dava nisbi ticari dava da olmadığından mahkememizce davanın usulden reddine, görevli mahkemenin Bursa 2. Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunun tespitine ve kararın kesinleşmesi ile birlikte dosyanın olumsuz görev uyuşmazlığının çözümü ve yargı yerinin belirlenmesi yönünden re'sen Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesine gönderilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntısı ve yasal gerekçesi izah edildiği üzere;
1-Hukuk Muhakemeleri Kanununun 114/1-c maddesi gereğince, mahkemelerin görevinin dava şartı olduğu anlaşılmakla; mahkememizin eldeki davada görevli mahkeme olmadığının tespiti ile dava şartı noksanlığı nedeniyle, HMK m.115 uyarınca, DAVANIN USULDEN REDDİNE,
2-Bursa 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli mahkeme olduğunun tespitine,
3-Bursa 2. Asliye Hukuk Mahkemesi ile mahkememiz arasında, HMK m.21/1-c bendi gereğince olumsuz görev uyuşmazlığı çıktığından; kararın kesinleşmesi ile birlikte dosyanın olumsuz görev uyuşmazlığının çözümü ve yargı yerinin belirlenmesi yönünden re'sen Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesine GÖNDERİLMESİNE,
4-Harç ve yargılama giderlerinin HMK 331/2 maddesi gereğince yetkili ve görevli mahkemece hüküm altına alınmasına,
5-Gerekçeli kararın talep halinde taraflara tebliği ile tebliğ giderinin eksik olması halinde giderin talepte bulunandan alınmasına,
Dair; kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 02/11/2023
KatipHakim
¸e-imzalıdır¸e-imzalıdır