TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/
KARAR NO : 2024/
BAŞKAN :
ÜYE :
ÜYE :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI :
VEKİLİ : Av.
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 10/11/2023
KARAR TARİHİ : 04/12/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 20/12/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde ;davacı pnomatik ve hidrolik silindir alanında çalışmakta olan bir şirket olup, davalı şirket ile yataklı ve ikiz pistonlu silindirin kurulumu için gereken fikstürlerin imalatı için ön görüşme yaptıklarını, ve 25/03/2022 tarihinde hidrolik bağlama işleme fikstürleri üretimi için anlaşma yaptıklarını, davalı tarafından sipariş formunda kararlaştırılan süre içinde makinenin teslim edilmediği, davacı tarafından yapılan ayıp ihbarından sonra davalının teslim ettiği makinedeki ayıpların giderilmediği, bu sebeple davacı tarafından ödenen 40.000,00 Euroluk bedelin iadesi için ... 11.İcra Müdürlüğünün 2023/... sayılı dosyası ile takip başlattıklarını, davalının haksız itirazı üzerine takibin durduğunu, açıklanan nedenle davalının haksız itirazının iptaline, takibin aynen devamına davalının haksız ve kötüniyetli itirazı nedeniyle aleyhine %20'den olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde; icra takibinin konusu ödenenlerin iadesi olarak belirtildiği ancak ödemeler bir işin yapımına ilişkin olduğu, söz konusu imalat işin yapmış ve davacıya tesliminin sağlandığı, sunulan elektronik yazışmalarda da davacının talepleri sürekli olarak değiştiği, ve ilave imalatlar istendiği, ancak yapılan ilave imalatlarla ilgili olarak her hangi bir ödeme yapılmasının söz konusu olmadığı, davacının gerçekte yapılan işten vazgeçmesi ve ek talepleri sebebi ile işin yapım sürecini uzattığı, müvekkile bu nedenle kusur yüklenilmesinin mümkün olmadığı, bu nedenle açılan davanın reddine, karar verilmesini talep etmiştir.
Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe:
Dava eser sözleşmesinden kaynaklı alacak istemine ilişkindir. Davacı taraf davalı aleyhine ... 4. Genel İcra Müdürlüğünün 2023/... (Kapatılan ... 11. İcra Müdürlüğü 2023/...) sayılı icra dosyasında alacağın tahsili için icra takibi başlatmıştır.
Taraflar arasında 25/03/2022 tarihli hidrolik bağlama işlemi fikstürleri üretimi konusunda eser sözleşmesi akdedilmiştir. Bu sözleşmeye göre davalının 2 adet hidrolik bağlama işleme fikstürü, 17 set çene ve referans parçaları ile 1 set dışarıdan besleme sisteminin üretimini üstlendiği görülmektedir.Davacı iş sahibi olup davalı eserin yapılmasını üstlenen yüklenicidir.Söz konusu eserin davacıya teslim edildiği, ancak; ayıplı olduğu gerekçesiyle sözleşmeden dönülerek bedel iadesi için icra takibi başlatıldığı anlaşılmaktadır.Söz konusu eserin incelenmesi uzmanlık gerektirdiğinden mahallinde keşif ile bilirkişi incelemesi yapılması için ... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmıştır. Yapılan incelemede taraflar arasındaki sözleşmede tasarım yapılması ve 1 adet işleme fikstürü protatif imalatının teslimi için 6 hafta, bitmiş 2 adet işleme fikstürü ve her tip profil için değiştirilebilir çene ve referans parçaları ile dışarıdan besleme sistemi için 12 hafta teslim süresi öngörüldüğü, davalının 6 haftalık tasarım süresini ve 1 adet protatif üretimini 47 haftada tamamlayabildiği, tamamlanan protatifin yapılan test ve deneme imalatlarında ihtiyacı karşılayamadığı ve davalı tarafça bu hataların da giderilemediği, sözleşme terminine aykırı davranılmış olduğu, eserdeki ayıp nedeniyle sürekli revize imalatlar yapıldığı, bu durumun da teslim süresinin uzamasına neden olduğu, yapılan eserin işlemesi için gerekli özelliklere sahip olmadığı ve ayıplı olduğu, tasarımın özel olarak tasarlanıp üretildiği, davacının üretmek istediği profilleri sorunsuz ve istenen hassasiyette üretecek kabiliyette olmadığı, davalı tarafça ayıpların giderilmesi için düzeltmeler yapılmaya çalışılmış ise de bunun gerçekleştirilemediği, davalı tarafından özel üretim olduğundan başka bir firma veya tedarikçi tarafından düzeltilmesinin de mümkün olmadığı, davacının sözleşmeden dönmesinin haklı olduğu tespit edilmiştir.Davalı tarafta yargılama sırasında rapora karşı beyanlarında bilirkişilerin ayıpların giderilmesine ilişkin revizyonların yapılmaya çalışıldığını ikrar etmişlerdir. Nitekim davalı tarafın 28/10/2024 tarihli beyan dilekçesinde Teslim edilen malların Ayıplı olduğu konusunda ise yine taraflar arasında yazışmalardan ayıplı ürünlerin revize edilerek ayıpların giderilebileceği hususunda mutabakata varıldığı, bunun üzerine teslim edilen fikstürlerin revizyonu gerçekleştirilerek teslim sağlandığı, fikstürler teslim edildikten sonrada davacı firma fikstürlerin sözleşme şartlarına uygun olmadığı bir kısım sapmaların olduğu yönünde tekrar ayıp ihbarında bulunulduğu kabul edilmiştir. Dosya kapsamında toplanan belgelerden, tarafların iddia ve savunmalarından söz konusu eserin ayıplı olarak imal edildiği, ayıpların davalı tarafa bildirildiği, ayıpların giderilmesi hususunda taraflarca müzakerelerin yürütüldüğü, davalı tarafça revizyon işlemlerinin gerçekleştirilmeye çalışıldığı, ancak yeniden ayıp ihbarında bulunulduğu, davalı tarafça yapılan revizyon işlemleri ile de ayıpların giderilemediği, söz konusu eserin davalı tarafından özel tasarlanan eser olup başka firmalar tarafından ayıpların giderilebilmesinin mümkün olmadığı gibi davalı tarafça da bu ayıpların süreç içerisinde yapılan işlemlere rağmen giderilemediği, dolayısıyla davacının gerek üretilen malların ayıplı olmasından kaynaklı gerekse sözleşme termininin ayıpların giderilmesi ve revizyon işlemleri nedeniyle uzamasından dolayı sözleşmeden dönmekte haklı olduğu, bedel iadesini isteyebileceği kabul edilmiştir.Sözleşmeden dönüldüğü takdirde taraflar birbirlerine verdiklerini iade etmekle yükümlüdürler. Davacı alacağın iadesi için icra takibi başlattığına göre sözleşmeden dönme haklı kabul edilip itirazın iptaline karar verilmesi ile birlikte davacıya teslim edilen eserin de davalı tarafa iadesine karar verilmesi gerekmektedir.
Bilindiği üzere itirazın iptali davasında geçerli bir takibin bulunması dava şartıdır. Davacı takibini başlatırken takip talebinde yabancı para alacağı talep etmiş, ödeme emrinde de yabancı paranın TL karşılığı harca esas değer olarak gösterilerek harç tamamlanmıştır. Dolayısıyla ödeme emri ile birlikte istenen yabancı paranın TL karşılığının gösterilmesine ilişkin eksiklik tamamlandığından ve harç bu yolla ikmal edildiğinden eldeki davada ödeme emrine itirazın iptaline ilişkin olduğundan takip talebinde TL karşılığının gösterilmemesi dava şartı bakımından yeterli kabul edilmiştir.Davacı taraf icra inkar tazminatı istemişse de ayıpla ilgili olarak araştırma yapılmış ve delil toplanmıştır. Bu sebeple alacak likit değildir. İcra inkar tazminatının koşulları oluşmadığı için davacının bu yöndeki talebinin reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-Davanın KABULÜ ile, ... 4. Genel İcra Müdürlüğünün 2023/ sayılı dosyasında davalının ödeme emrine itirazının İPTALİNE,
2-Takibin DEVAMINA,
3-Alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE
4- 24/03/2022 tarihli sözleşmeye konu işleme 2 adet ( OP -10 ve OP -20 ) hidrolik bağlama işleme fikstürü, 17 set çene ve referans parçaları ile 1 set dışarıdan besleme sisteminin davacıdan alınarak davalıya İADESİNE
5-Harçlar Yasası gereğince alınması gerekli 81.842,48 TL harçtan başlangıçta alınan 14.686,62 TL peşin harç ile icra veznesine yatırılan 5.774,10 TL harcın mahsubu ile bakiye 61.381,76 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
6-Davacı tarafça yapılan 14.686,62 TL peşin harç, 269,85 TL başvuru harcı, yargılama gideri toplam 14.416,77 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 179.734,56 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
Kesinleşme süreci tamamlana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,
Dair; davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere oyçokluğuyla verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 04/12/2024
Başkan
e-imza
Üye
e-imza
(Muhalif)
Üye
e-imza
Katip
e-imza
Muhalif Şerhi : Dava, davacı tarafın davalı aleyhine ... 4. Genel İcra Müdürlüğünün 2023/... (Kapatılan ... 11. İcra Müdürlüğü 2023/...) sayılı icra dosyasında alacağın tahsili için yaptığı icra takibine davalının (borçlunun) itirazı üzerine açılan itirazın iptali davasıdır. Takip talebi ve ekleri incelendiğinde, takibin konusunun 25/03/2022 tarihli Hidrolik Bağlama İşlemi Fikstürleri ve Setinin Teslimi Sözleşmesinden kaynaklandığı ve 40.000 Euro'nun iadesi için ilamsız takip yoluna başvurulduğu anlaşılmaktadır.
6098 sayılı TBK’nın 99. maddesi (818 sayılı BK’nın 83. maddesi) uyarınca yabancı para borcunun vadesinde ödenmemesi halinde alacaklı, bu borcun aynen veya vade ya da fiili ödeme günündeki rayice göre Türk parası ile ödenmesini isteyebilir.
2004 sayılı İİK'nın 4949 sayılı Kanunun 12. Maddesi ile değiştirilen 58/3. Maddesinde, alacağın veya istenen teminatın Türk parasıyla tutarı ve faizli alacaklarda faizin miktarı ile işlemeye başladığı gün, alacak veya teminat yabancı para ise alacağın hangi tarihteki kur üzerinden talep edildiği ve faizinin takip talebinde gösterilmesi gerektiği düzenlenmiştir. Aynı durum, İİK.nun 60/1. maddesi gereğince ödeme emri için de söz konusudur.
Buna göre; alacaklı, yabancı para alacağının TL karşılığını, takip talebinde göstermek zorunda olup, buna bağlı olarak bu zorunluluğun ödeme emrinde de yerine getirilmesi gerekmektedir. Bu noksanlık kamu düzeni ve devletin hükümranlık haklarıyla ilgili olup, takibin her safhasında re'sen göz önünde tutulmalıdır. Bu husus kamu düzeni ve devletin hükümranlık haklarıyla ilgili olduğundan tarafların bu eksikliği daha önce öğrenmiş olmasının da sonuca etkisi bulunmamaktadır. (...'nın 12/05/1999 tarih ve 1999/- E. - 1999/ K.sayılı ve ...'nın 22/05/2024 tarih ve 2023/- E. - 2024/ K.sayılı kararı).
İtirazın iptali davası, İİK'da düzenlenen bir dava türü olduğundan İİK hükümleri de dikkate alınır. İtirazın iptali davaları icra takibine sıkı sıkıya bağlıdır. HMK'daki dava şartları yanında İİK'daki özel dava şartları da incelenir. Bu anlamda, itirazın iptali davalarında usulüne uygun bir icra takibinin bulunması bir dava şartı olup gerek İİK 58/3 ve 60.maddelerindeki emredici hüküm gerekse ...'nın 12/05/1999 tarih ve 1999/- E.- / K.sayılı kararı, ...'nın 22/05/2024 tarih ve 2023/- E. - 2024/ K.sayılı kararı ve emsal nitelikteki pek çok ... Kararlarına (... 11.HD 2023/ E, 2024/ K.sayılı ilamı, ... 11.HD 2023/ E, 2024/ K.sayılı ilamı, ... 3.HD 2021/ E, 2021/ K.sayılı ilamı, vb.) nazara alındığında takip talebi ve ödeme emrinde bulunması zorunlu olan yabancı para alacağının Türk Lirası karşılığının bulunup bulunmadığının itirazın iptali davasında re'sen incelenmesi gerektiği sonucuna varılmaktadır.
Somut olayda, hem takip talebinde hem de ödeme emrinde yabancı para alacağının Türk Lirası karşılığının gösterilmesi gerekirken takip talebinde sadece 40.000 Euro denilmek suretiyle döviz cinsi alacak talep edildiği, alacağının Türk Lirası karşılığının takip talebinde gösterilmediği, her ne kadar ödeme emrinde alacağın TL karşılığı gösterilmiş ise de, İİK 58 ve İİK 60. maddelerinin emredici nitelikte olduğu, bu hususun kamu düzeni ve devletin hükümranlık haklarıyla ilgili olduğu, dolayısıyla hem takip talebinde hem de ödeme emrinde yabancı para cinsinin TL olarak gösterilmesi gerekmesine rağmen (...'nın 22/05/2024 tarih ve 2023/- E.- 2024/ K.sayılı emsal nitelikteki kararı), takip talebinde gösterilmemesi nedeniyle usulüne uygun bir icra takibinin bulunmadığı, bu nedenle dava şartı oluşmadığı anlaşıldığından davanın usulden reddi gerektiği kanaatiyle sayın çoğunluk görüşüne katılmamaktayım.
Üye
e-imza