TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/
KARAR NO : 2024/
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI :
VEKİLLERİ : Av.
Av.
Av.
Av.
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 23/11/2023
KARAR TARİHİ : 24/10/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 24/12/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı şirket arasında 14/09/2020 tarihli ''Hizmet Sözleşmesi '' imzalanmış olduğu, sözleşme kapsamında davacı şirket tarafından davalı şirkete '' Temizlik, Çay - İkram , Şoför Hizmeti ile Danışmanlık" konularında hizmet verilmesi hususunda anlaşma sağladıklarını hizmet verilmeye başlandığını, sözleşme doğrultusunda taraflar arasındaki hizmet ilişkisi 31/05/2023 tarihi itibariyle kendiliğinden sona ermiş olup taraflar sözleşmeyi yenilemeyerek aralarındaki hizmet ilişkisini sonlandırmış olduğunu, sözleşmenin bitimiyle beraber kalan bakiye 208.200,06 TL herhangi bir neden olmaksızın ödenmemiş olduğunu, her türlü ihtara rağmen ödenmeyen bakiye alacak için icra takibi başlatıldığını, davalı tarafın itirazı üzerine takip durdurulduğunu, icra takibine yapılan itirazın iptali ile takibin 208.200,06 TL üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faiz işletilmesini, davalı itirazlarında haksız ve kötü niyetli olduğundan ve alacak likit olduğundan asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere müvekkili lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
Cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ile davacı arasında akdedilen 14.09.2020 tarihli Hizmet Sözleşmesi kapsamında davacı şirket ile dava dışı ... Enerji Servis Sanayi ve Ticaret A.Ş.’ye sözleşmede düzenlenen hizmetleri temin ve ifa etmeyi taahhüt et Müvekkil Şirket ise yine sözleşmede belirlenen hizmet bedelini davacıya Sözleşme’nin 5.3.1. maddesindeki şartların gerçekleşmesi halinde ödemekle yükümlü olduğunu, sözleşmenin 9.1.1. maddesine uygun olarak düzenlenmemiş olup davacının davalı şirkete 25.09.2020 tarihinde teslim ettiği teminat mektubunun 24.09.2021 tarihinde sona ermiş olduğunu, iptali söz konusu olabilecek herhangi bir teminat mektubunu davalı şirketin uhdesinde bulunmadığını, müvekkilinin davacıya herhangi bir borcu bulunmadığını, olaya konu sözleşme kapsamında davacı sözleşmeye konu hizmetleri Sözleşme’nin hükümlerine uygun olarak yerine getirmekle yükümlü olduğunu, davacının sözleşmeye uygun davranmamış olduğundan davalı şirket de ödemezlik def’ini kullanarak kendi edimini ifa etmekten kaçınabilecek olduğunu, açıklanan nedenlerle davanın reddine ve davacı aleyhine %20’den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmektedir.
Deliller;
... 14. İcra Dairesi'ne, ... Asliye Hukuk Mahkemesi'ne, ... 1. Genel İcra Dairesi'ne yazılan müzekkereye cevap verildiği cevabi yazının dosya arasında olduğu anlaşılmaktadır. SMMM Bilirkişilerinin ve Hesap Uzmanı Bilirkişinin Müşterek Raporlarının Sonuç Kısmı:"1- Davacı tarafından açılan İcra takip dosyası incelendiğinde; 03/08/2023 tarihinde ... 14.İcra Dairesi 2023/... E. Sayılı dosyası ile 208.200,06 TL Asıl alacak 5.053,85 TL işlemiş faiz olmak üzere 213.253,91 TL üzerinden takip başlatıldığı,2- Davacı tarafın 2020-2021 yılına ait tutmuş olduğu Ticari Defterlerin TTK’ nın 64.cü maddesine göre yasal süresi içerisinde noter açılış onayının yapıldığı, yine yasal süresi içerisinde Yevmiye defterinin noter kapanış onayının yapıldığı, davacı tarafın 2020-2021-2022-2023 Yılına ait yevmiye defter kayıtları incelendiğinde davaya konu alacağı oluşturan faturalara ve ödemeye ilişkin kayıtların, Davacı tarafın Resmi defterlerine kanuni süresi içerisinde işlendiği, 3- Davacının ticari defterlerine göre, İcra takip tarihi olan 03/08/2023 itibariyle davacının davalıdan 208.200,05 TL alacağının mevcut olduğu, 4- Davalı tarafın 2020-2021-2022-2023 yılına ait tutmuş oldukları Ticari Defterlerin “e-defter” kapsamında olduğu, TTK’ nın 64.cü maddesine göre yasal süresi içerisinde onay beratlarının alındığı, Tek Düzen Hesap planına uygun olarak düzenli bir şekilde tutulduğu, Davalı tarafın 2020-2021-2022-2023 Yılına ait yevmiye defter kayıtları incelendiğinde davaya konu alacağı oluşturan faturalara ve ödemeye ilişkin kayıtların, Davalı tarafın Resmi defterlerine kanuni süresi içerisinde işlendiği, 5- Davalının ticari defterlerine göre, İcra takip tarihi olan 03/08/2023 itibariyle davacının davalıdan 208.199,96 TL alacağının mevcut olduğu, 6- Davacı ile davalının ticari defterleri arasında 0,09 TL bakiye farkı olduğu,7- Dava konusu sözleşmenin 9. Maddesinde yüklenici tarafından kesin teminat mektubu sunulacağı ve uygun şekilde düzenlenmiş bir Kesin Teminat Mektubu şirkete teslim edilene kadar şirketin sözleşme tahtındaki ödemeleri bekletme/erteleme hakkı saklı olduğunun düzenlendiği, Buna göre davacı şirket teminat mektubunu davalı şirkete sunmakla yükümlü olup davalı şirketin teminat mektubunun sunulmadığı durumda sözleşme tahtındaki ödemeleri bekletme/erteleme hakkı saklı olduğu, davacı şirketin söz konusu teminat mektubu sunma yükümlülüğü sözleşmenin sonra ermesinden sonra da devam ettiği, 8- Buna karşın taraf beyanları ve e-posta içeriklerine göre davacı şirketin sözleşmenin sona ermesi ile birlikte teminat mektubunu iptal ettiği, davacı teminat mektubu sunma yükümlülüğünü yerine getirmediğinden davalı şirketten bakiye alacağın tahsilini talep edemeyeceği, 9- Bununla birlikte davalı şirket ... Asliye Hukuk Mahkemesi 2021/ esas sayılı ve ... Asliye Hukuk Mahkemesi 2021/ Esas sayılı dosyalardan ödeme yaptığını ileri sürdüğü, ancak dosyada bu yönde tek ödeme kaydı ... 19. İcra Dairesi 2022/... sayılı dosyada davalı şirket tarafından 7.640,84 TL tutarlı 21.10.2022 tarihli ödeme olduğu, başkaca davalı şirket tarafından ödeme yapıldığına ilişkin herhangi bir belge tespit edilemediği, bu bedel davalı şirketin bakiye alacağından düşüldüğünde ; 208.199,96 - 7.640,84 = 200.559,12 TL bakiye alacak hesaplandığı kanaatimizdir." şeklindedir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ, HUKUKİ KABUL VE GEREKÇE
Dava, ticari nitelikte hizmet sözleşmesinden kaynaklı bakiye alacak iddiasına dayalı başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Davacı taraf, davalı ile aralarında olan sözleşme gereğince edimini ifa ettiğini ancak davalının bakiye 208.200,06 TL ücreti ödemediğini iddia etmiştir.Davalı taraf, davacının sözleşme kapsamında öngörülen şekilde teminat mektubu sunmadığını ve davacıya ödeme yapmak yükümlülüklerinin ve borçlarının olmadığı savunması ile davanın reddini talep etmiştir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık; akdedilen sözleşme hükümleri gereğince davacının sözleşmede kararlaştırılan teminat mektubunu sunup sunmadığı, davacının edimlerini sözleşme hükümlerine uygun olarak ifa edip etmediğinin ve davalının sözleşme hükümlerine göre davacının alacağını teminat mektubunun verilmemesi veya başka bir nedenle erteleme veya bekletme hakkının doğup doğmadığı, davalının sözleşme hükümlerine göre davacının işçilerine takip dosyaları sonucunda bir ödeme yapıp yapmadığı ve bu ödemelerin sözleşme hükümlerine göre kimin sorumluluğunda olduğu, davalının bu şekilde yaptığı ödemeler var ise ödemelerin davacının alacağından mahsup edilip edilemeyeceği, bu ödemelerin tarafların defterlerinde kayıtlı olup olmadığı, davacının sözleşme hükümleri gereğince toplam kaç fatura kestiği ve bu faturalara dayanak kaç hakediş onayı yapıldığı, davacının kestiği faturaların davalının defterinde kayıtlı olup olmadığı, faturaların kaydedilmesinde defterler arasında bir uyumsuzluk olup olmadığı, davalının defterinde görünen ödemelerin davacının defterine kaydedilip kaydedilmediği, ödemelerin kaydedilmesinde defterler arasında bir uyumsuzluk olup olmadığı ve davacının davalıdan alacağı olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır. Uyuşmazlık konuları tek tek belirtilmek suretiyle tarafların ticari defterleri üzerinde inceleme yapılmış ve dosya 2 SMMM ve 1 nitelikli hesap uzmanı bilirkişiye tevdi edilmiştir. Bilirkişi heyeti raporunda özetle; tarafların ticari defterlerinin karşılılık olarak birbiri ile uyumlu olduğu ve defter kayıtlarına göre davacının davalıdan 208.200,05 TL alacaklı olduğu, taraflar arasındaki sözleşmenin 9. Maddesine göre davacının sunmakla yükümlü olduğu kesin teminat mektubunu sunmasına dek davalı tarafından ödemelerin bekletilebileceğinin kararlaştırıldığı, davacı tarafça sözleşmenin süresinin bitmesi ile teminat mektubunun iptal ettirildiği, davacının sözleşmenin bitiminden sonra da teminat mektubu sunma yükümünün devam ettiği, taraflar arasında akdedilen sözleşmede teminat mektubunun hangi hallerde davacıya iade edileceğinin kararlaştırıldığı, davalının davacının işçileri için ödeme yaptığı ve sözleşme hükümlerine göre bu ödemelerin davacı üzerinde olduğu, davalı şirketin ibra edildiğine ilişkin belgenin davalıya sunulması halinde teminat mektubunun iade edileceği ve bu hükümden davacının sözleşme sonrasında da teminat mektubu sunma yükümlülüğünün devam ettiği, keza davalı aleyhine davacının çalışanlarından kaynaklı açılmış iş mahkemesi dosyalarının olduğunun görüldüğü, davacının sözleşmenin bitimi ile teminat mektubunu iptal ettirmesi sebebiyle davalının ödemeleri bekletme hakkı olduğu belirtilmiştir. Bilirkişi raporu; tarafların ticari defter ve belgeleri, e postalar ve sözleşme hükümleri irdelenerek hazırlandığından mahkememizce hükme esas alınabilecek nitelikte kabul edilmiştir.Taraflar arasındaki sözleşmede davacının kesin teminat mektubu sunma yükümü vardır, davacının kesin teminat mektubunu sunmaması halinde davalının bakiye alacağı erteleme ve bekletme hakkı davalıya tanınmıştır. Davacı, basiretli tacirdir ve bu hükümle bağlıdır. Davacının işçilerinden kaynaklı davalının yaptığı ödeme olduğu gibi derdest olan dava dosyalarının da olduğu raporda belirtilmiştir. Bu derdest davalar sebebiyle davalının dava dışı kişilere ödeme yapma ihtimali vardır, davacının sözleşme hükümleri gereğince davalının yapma ihtimali olduğu bu ödemelerin teminat altına alınması ile ilgili kesin teminat mektubu sunmadığı anlaşılmakla; davalının da bakiye alacağı erteleme ve bekletme hakkı olduğu kanaatine varılmış ve davacının sözleşmede kararlaştırılan edimini ifa etmemesi sebebiyle aşağıdaki şekilde davanın reddine karar vermek gerekmiştir. Davacı her ne kadar kesin teminat mektubu sunmadığından takibinde haksız ise de takibinde kötü niyetli olduğu sübut bulmadığından davalının kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntısı ve yasal gerekçesi izah edildiği üzere;
1-Davanın reddine,
2-Davacının takibinde kötü niyetli olduğu sübut bulmadığından davalının kötü niyet tazminatı talebinin reddine,
3-Hüküm tarihi itibariyle alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcı, 2.489,27 TL peşin harç ile alınmış olduğundan fazla alınan 2.061,67 TL karar ve ilam harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından herhangi bir yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT m.13 hükümlerine göre hesaplanan 33.230,01 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak, davalıya verilmesine,
7-6325 sayılı Kanunun 18/A maddesinin 12 ve 13. Fıkralarına göre; suç üstü ödeneğinden zorunlu arabulucuya ödenen 3.120,00 TL'nin davacıdan alınarak, hazineye irat kaydına,
8-HMK m.333 gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
9-Gerekçeli kararın talep halinde taraflara tebliği ile tebliğ giderinin eksik olması halinde giderin talepte bulunandan alınmasına,
Dair; kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 24/10/2024
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır