TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/
KARAR NO : 2025/
BAŞKAN :
ÜYE :
ÜYE :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI :
VEKİLİ : Av.
DAVA : İtirazın İptali (Komisyonculuk Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 06/12/2023
KARAR TARİHİ : 19/03/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 18/04/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Komisyonculuk Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde ; Davacı şirket ... Emlak Ve İnşaat Taahhüt Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi ile davalı ... Proje İnşaat Enerji Turizm Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi arasında 16/01/2023 tarihli simsarlık sözleşmesi imzalandığını, davalı tarafın simsarlık sözleşmesinde taşınmaza ilişkin mal sahipleriyle anlaşmasında durumunda sözleşmede belirtilen 200.000.000-TL anlaşma bedelinin %2+KDV kadar bedelini davacı şirkete ödeyeceğini kabul ve taahhüt ettiğini, simsarlık sözleşmesi kapsamında ... İli, ... parsel noda kain arsa vasfındaki taşınmaz davalı şirket yetkilisine gösterilerek davalı ile arsa sahipleri arasındaki sözleşmenin kurulması sağlandığını, davacı şirketin aracılığında davalı şirket ile taşınmaz malikleri arasında gayrimenkul satış vaadi ve kat karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandığını, yer sahipleri ile davalı arasında sözleşme imzalanmasına ve davalı tarafından kapora bedeli arsa maliklerine ödenmiş olmasına karşın yani TBK md. 521'de düzenlenen şartlar gerçekleşmesine rağmen davacı şirketin simsarlık sözleşmesi sebebiyle hak kazanmış olduğu bedellerin tamamı davalı tarafından davacı şirkete ödenmediğini, davalı şirketin davacıya parça parça bir takım ödemeler yapmış olsa da bakiye 3.820.000-TL'ye ilişkin davacı şirkete ödeme yapılmadığını, ödemelerin süresi içerisinde yapılmaması üzerine tarafımızca ... 15. İcra Müdürlüğü'nün 2023/... sayılı icra dosyası ile davalıya karşı ... İli, ... ile ilgili sözleşmeden kaynaklanan alacak bakiyesine ilişkin ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalı tarafça icra takibine itiraz edildiğini ve takibin durduğunu, başlatılan icra takibine haksız itirazın iptali ile %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmişlerdir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın yasal süresi içerisinde açılmadığını, davacı tarafça haksız yere icra takibi başlatıldığını, davacı tarafın kötü niyetle hareket ettiğini, davalının davacıdan alacaklı olduğunu, davacının simsarlık sözleşmesindeki tek hizmeti yer göstermekten ibaret olduğunu, davacının bunun dışında bir hizmet sunmadığını, bu sebeple davacının alabileceği simsarlık ücretinin, dava dışı ... ve ... isimli hissedarlar ile imzalanan kat karşılığı inşaat sözleşmelerinde ki, kat karşılığı inşaat sözleşmesinde yazılı rayiç bedel üzerinden yapılacak bir hesaplama ile belirlenebileceğini, ... İli, ... dava dışı hissedar ... ve ... ile diğer hissedarlar arasında kat karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandığını, davacının dava dışı bu iki ismin hissesinin imzalanması dışında diğer hissedarlar yönünden bir hizmeti olmadığını, davacının 25/01/2023 tarihli ön protokol ile bu durumu kabul ettiğini ileri sürerek davanın reddi ile, takibe ve davaya konu borç söz konusu olmadığından davanın esastan reddine karar verilmesini, davanın dava şartları oluşmadığı için reddine, zamanaşımı nedeniyle davanın reddine, davacının kötü niyetle icra takibinde bulunması ve itirazın iptali davası açması sebebiyle alacağın %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatı ödemeye mahkum edilmesine karar verilmesini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini ileri sürmüştür. Davacı vekili ön inceleme duruşmasında söz alarak : ''Eğer mahkemenizce 200 Milyon TL bedele sözleşmedeki komisyon oranı uygulanarak bedel belirlenmeyecekse ve not kısmındaki müteahhide kalacak bağımsız bölümlere göre bu bölümlerin sözleşme tarihindeki değeri belirlenerek hesaplama yapılması gerektiğini düşünüyoruz'' şeklinde beyan vermiştir.
Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe:
Dava itirazın iptali istemine ilişkindir. Davacı ... 15. İcra Müdürlüğünün 2023/... sayılı dosyasında icra takibi başlatmış, davalı tarafça takibe itiraz edilmesi üzerine eldeki itirazın iptali davasını açmıştır. Takibin dayanağı belgenin davacının düzenlemiş olduğu fatura ve taraflar arasındaki 16/01/2023 tarihli simsarlık sözleşmesi olduğu anlaşılmaktadır. Simsarlık sözleşmesi TBK'nın 520 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir, buna göre simsarlık sözleşmesi simsarın taraflar arasında bir sözleşme kurulması imkanın hazırlanmasına veya kurulmasına aracılık etmesine üstlendiği ve bu sözleşmenin kurulması halinde ücrete hak kazandığı bir sözleşmedir. Taşınmazlar hakkındaki simsarlık sözleşmesinin geçerlilik şartı yazılı şekildir. Eldeki davaya konu sözleşmede bu şekle uygun olarak yapılmıştır. Simsarın ücreti hak kazana bilmesi için yaptığı faaliyet sonucunda sözleşmenin kurulması gerekmektedir. ( TBK Madde 521)Ücret belirlenmemiş ise tarifeye tarifede yoksa teamüle göre ödeme yapılmalıdır. Taraflar arasındaki sözleşmede ücretin belirlendiği görülmektedir. Taraflar arasında TBK 'nın 521.Maddesi uyarınca simsarın aracılık faaliyetini yürüttüğü ve aracılık ettiği sözleşmenin kurulmuş olduğu ihtilaflı değildir.Taraflar arasındaki ihtilaf sözleşme bedeli konusundadır. Taraflar arasındaki sözleşme incelendiğinde; satış bedelinin 200 Milyon TL olduğu, simsarın ücretinin de yukarıda yazılı satış bedelinin %2 + KDV'sine isabet eden bedel olarak kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır. Burada %2 alınacak değerin 200 Milyon TL' mi olduğu, yoksa bedelin altındaki not kısmındaki kriterlere göre bedelin belirlenmesi gerektiği taraflar arasındaki temel ihtilaf konusudur. Sözleşmenin not kısmında mevcut arsada toplamda 160 adet taşınmaz çıktığı, komisyon bedelinin ise adet bazında anlaşarak ... İnşaata düşen hisseye kaç adet gayrimenkul düşer ise anlaşılan bedelle çarpılıp ödeme yapılmasının kararlaştırılmış olduğu anlaşılmaktadır. Tarafların not kısmındaki iradesinden 200 Milyon TL tutarın 167 adet taşınmaza bölünerek ... İnşaata düşen gayrimenkul sayısının çarpımı sonucu ortaya çıkan tutarın %2+ KDV'sinin kararlaştırıldığı görülmektedir.Bu hususta dosya arasına Kat karşılığı inşaat sözleşmeleri celp edilmiş, ... İnşaata düşecek gayrimenkullerin sayısı belirlenerek not kısmındaki orantılamalara göre bilirkişilerden hesaplama yapılması istenmiştir.Bilirkişiler bu orantılama sonucu bir bedel belirlemiş iseler de mali alanda uzman bilirkişinin yaptığı tespite göre davalı tarafın takibe konu edilen faturayı BA ile maliyeye bildirmiş olduğu tespit edilmiştir. Burada taraflar arasındaki sözleşme bedelindeki gerçek iradelerin en olduğunun belirlenmesinde tarafların sözleşmenin kurulması ve sonrasındaki irade beyanları da uyuşmazlığın giderilmesinde etkili olacaktır, bu sebeple tarafların ticari defter ve kayıtları da inecelenmiş, inceleme sonucunda davacının düzenlediği faturanın davalı defterlerinde kayıtlı olmadığı ancak bu faturaya karşılık alınan hizmetin alındığı fatura tutarı da belirtilmek suretiyle BA ile maliyeye bildirilmiştir, bu kamu kurumu nezdinde ortaya çıkan davalının bedele ilişkin irade beyanıdır, fatura her ne kadar davalı defterlerinde kayıtlı olmasa da kamu kurumu nezdinde davalının bedele ilişkin bu irade beyanı dikkate alınmalıdır. Sonuç itibariyle taraflar arasındaki sözleşme bedelinin tarafların bildirdiği fatura kadar olduğu kabul edilmiştir. Davacı aldığı bir kısım ödemeleri mahsup ederek icra takibi başlatmış, ancak bilirkişi incelemesi sonucunda davacının aldığı ödemeler dikkate alındığında davacının bakiye alacağının 3.820.000,00 TL değildi, 3.812.000,00 TL olduğu tespit edilmiştir.Davacı her ne kadar takip öncesi işlemiş faiz istemiş ise de, takipten önce temerrüdün gerçekleşmemiş olduğu davalının takiple temerrüde düştüğü sözleşmenin icrası kapsamında bir kısım ödeme yapılmış olmasının kalan bakiye bakımından temerrüd sonucunu doğurmayacağı, davacının davalıyı bir temerrüt ihtarıyla temerrüde düşürdükten sonra takipten önce işleyecek faizi isteyebileceği kabul edilerek davanın kısmen kabulü ile 3.812.000,00 TL asıl alacak üzerinden takibin devamına dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-Davanın KISMEN KABULÜ KISMEN REDDİ ile ... 15. İcra Müdürlüğünün 2023/... sayılı dosyasında davalının ödeme emrine itirazının KISMEN İPTALİNE,
2-Takibin 3.812.000,00 TL asıl alacak üzerinden takip talebindeki kayıtlarla birlikte DEVAMINA,
3-3.812.000,00 TL'nin %20'si tutarındaki icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
4-Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
5-Harçlar Yasası gereğince alınması gerekli 260.397,72 TL harçtan başlangıçta alınan 50.166,24 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 210.231,48 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
6-Davacı tarafından yapılan; 23.172,00 TL yargılama giderinden kabul ve red oranlarına göre hesaplanan 21.265,81 TL yargılama gideri ve 50.166,24 TL peşin harç, 269,85 TL başvuru harcı olmak üzere toplam 50.436,09 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 448.960,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
8-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 54.670,87 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
Kesinleşme süreci tamamlana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,
Dair davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde ... olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 19/03/2025
Başkan
e-imza
Üye
e-imza
Üye
e-imza
Katip
e-imza