TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
KISMEN KABUL KISMEN RED
ESAS NO : 2023
KARAR NO : 2025
BAŞKAN : ... ...
ÜYE : ... ...
ÜYE : ... ...
KATİP : ... ...
DAVACI : ... - ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : 1- ... - ... ...
DAVALI TEMSİL KAYYIMI : ...
DAVALI : ... - ... ...
VEKİLİ : Av. ... -
DAVALI : ... - ... ...
DAVALI ... MİRASÇILARI : 1-... - ... ...
2- ... - ... ...
DAVALILAR VEKİLİ : Av. ...
DAVA TARİHİ : 11/12/2023
KARAR TARİHİ : 08/01/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 09/01/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ödünç Verme Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; Davacının ortağı olduğu davalı ... isimli şirket, tekstil sektöründe faaliyet gösteren bir ticari firma olduğunu, firmanın zaman içerisinde dövizli kredi ödemelerinin taksitlerini o tarihte ödeyemez hale geldiğini, davacı ve davalılar yönetim kuruluyla birlikte karar alarak, şirket için önceki yıllarda düşük faiz oranlı olması nedeniyle döviz cinsinden banka kredileri kullandığını, alınan krediler sonucu davacı ile davalı ...'a ait gayrimenkullerin teminat olarak istendiği ve davacı ile ...'ın çekilen kredilere kefil olduklarını, 2018 yılında ülke ekonomik kriz içerisine girdiğini, döviz kredilerin geri ödemeleri döneminde 2018 yılında Dolar kuru 3,76-TL'den 5,38-TL' ye fırlaması nedeniyle ödemelerde şirket taksit ödemelerinde aşırı zorluk yaşadığını, bankalardan yeni kredi alınamadığı için ortaklardan borç alınmak durumunda kalındığını, bu süreçte davacıdan başka hiçbir ortağın şirkete borç para vermek istemediğini, krizin yoğun olduğu dönemde davacının diğer şirket ortaklarından, şirkete geri almak üzere borç olarak vereceği dövizi, krizin sürmesi durumunda şirket de ödeyemezse diğer ortakların kendisine ödemesini istediğini, bu kapsamda aralarında protokol imzalandığını, davacının şirkete 300.000,00-USD tutarında borç verdiğini ancak şirketin dönem içerisinde yüksek kar edememesi nedeniyle borcu ödeyemediğini, diğer ortakların da söz konusu parayı davacıya ödemediğini, yapılan ihtarnamelere rağmen bir sonuç alınamadığını ileri sürerek eldeki davayı açmıştır.
Davalılar ... ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı ... Tekstil A.Ş.'nin Ortaklık yapısı; ... %40, ... %25, ... %25, ... %5 ve Emine Öykü Arıkan %5 şeklinde olduğunu, ... Tekstil ve Tic. A.Ş. nin 06.11.2021 tarihli Genel Kurul Kararına göre ... ile ... ... Tekstil ve Tic. A.Ş.’yi temsil ve ilzamda müşterek (birlikte) yetkili olduklarını, davacının huzurda ikame ettiği alacak davasında, dava mesnedi olarak dayandığı "PROTOKOL" başlıklı metnin, yalnızca 2. Sayfasında imza bulunduğunu, davacı tarafın dosyaya sunmuş olduğu ilk sayfada davalının imzasının bulunmadığını, davacı tarafın bu kapsamda davalı tarafı borçlandırmaya yönelik kötü niyetli olarak hareket ettiğini, davacının sunduğu imza bulunmayan ilk sayfa tarafları ne kadar bağlıyor ise davalı taraf tarafından sunulan imzasız ilk sayfanın da tarafları o kadar bağlayıcı olduğunu, Davacı ...'ın ... AŞ. aleyhinde Bursa 11.İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile "ilamsız " icra takibi başlattığını, icra takibinde ödeme emrini içeren tebligat 11.10.2022 tarihinde ... A.Ş. Çalışanı ...'e yapıldığını, davacı ...'ın yönlendirmesi ile aynı adresteki çalışanı ...'e tebligat yapıldığını, Davacı ... ile davalı ... ... Tekstil ve Tic. A.Ş.’yi temsil ve ilzamda müşterek (birlikte) yetkili olduğu şirketin başlatılan icra takibine 7 günlük itiraz süresi geçirildiğini, Davacı tarafça başlatılan icra takibine ilişkin tebligatlar, davalı şirket çalışanı ... tarafından alındığını ve davalı tarafa bildirilmeyerek tebligat kesinleştirildiğini, ilgili çalışan hakkında da suç duyurusunda bulunulduğunu ileri sürerek davanın reddini talep etmişlerdir.
Davalı ... Tekstil A.Ş. Vekili : Davanın reddini talep ediyoruz, şirketin yönetim kurulu başkanı vefat etmiştir, yönetimde şu an davacı ile dava dışı ... yönetim kurulu üyesidir, bu sebeple şirketi eldeki davada temsil edebilecek bir yönetim organı bulunmamaktadır, menfaat çatışması oluşmuştur şeklinde beyanda bulunmuştur.
Usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen davalı ... Tekstil Sanayi ve Ticaret A.Ş. Davaya cevap vermemiştir.
Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe :
Dava 13/11/2018 dayalı protokole dayalı alacak istemine ilişkindir.
Davacının ortak olduğu dönemde davalı şirkete borç para verdiği ve bununla ilgili olarak taraflar arasında protokol düzenlendiği anlaşılmaktadır.
Dava konusu alacak ortakla şirket arasındaki alacak isteminden kaynaklandığından TTK uyarınca yargılamada mahkememiz görevlidir.
Protokol incelendiğinde birinci sayfasının imzasız, ikinci sayfasının ise imzalı olduğu görülmektedir. Ancak imzalı olan ikinci sayfa dikkate alındığında davacının şirkete 300.000 USD borç para vermiş olduğu belirlidir. Söz konusu protokolün imzasın birinci sayfasına göre şirket hissedarları da 300.000 USD'nin davalıya geri ödenmesinden şirketle birlikte müştereken ve müteselsil olarak sorumlu olduklarının kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır.
Taraflar arasındaki ihtilaflardan birisi protokolün birinci sayfasında imza bulunmaması nedeniyle ortakların müştereken ve müteselsilen sorumlu olup olmayacakları, şirketin de verilen borç paralardan iade edilen tutarlar dikkate alındığında herhangi bir borcunun bulunup bulunmadığı noktasındadır.
Yargılamanın devamı sırasında davalılardan ... vefat ettiğinden mirasçıları davaya dahil edilmiştir.
Yine davalı şirketin yönetim kurulunda davacı ve dava dışı bir ortak kaldığından yönetim organının eldeki dava dosyası bakımından temsil edilebilmesi için karar alabilme imkansızlığı dolayısıyla çıkan menfaat çatışması dikkate alınarak yargılamanın devamı sırasında davalı şirkete temsil kayyımı atanmış, temsil kayyımına gerekli tebligatlar yapılmıştır.
Protokol metnine göre imzalı ikinci sayfası dahi şirketin davacıya 300.000 USD tutarında borcunun bulunduğunun tespiti için yeterlidir. Bu husus borç ikrarını ortaya koymaktadır. Davacı şirkete yönelik alacağını bu belgeyle ortaya konulmuştur. Ancak; davacıya iade edilen bir kısım bulunup bulunmadığının ve ayrıca verilen borç paraların bir kısmının şirket aleyhine başlatılan Bursa 4. Genel İcra Müdürlüğünün ... sayılı icra dosyasında talep edilmiş olması nedeniyle karşılaştırma yapılarak eldeki dava dosyasına konu tutarda bir alacak talep edilip edilemeyeceğinin belirlenmesi bakımından bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir.
SMMM bilirkişi aracılığıyla davalı şirket kayıtlarında inceleme yapılmış, yapılan incelemeye göre davacının davalı şirkete davalı şirkete 1.030.708,14 USD tutarında borç para verdiği, davalı şirket tarafından davacıya 536.380,00 TL geri ödeme yapıldığı, bunun karşılığından 100.705,00 USD'ye tekabül ettiği, davacının dava tarihi itibariyle toplamda 930.003,14 USD alacağının bulunduğu anlaşılmaktadır.
Davacı taraf Bursa 4. Genel İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında şirket aleyhine de icra takibi başlatmış, takip tutarının 558.000 USD tutarında olduğu görülmüştür. Davacı takip talebinde şirket ortaklarının kefaletiyle protokole bağlı 300.000,00-USD alacak haricinde kalan kısım olan 585.000,00-USD için fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak ve tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla icra takip talebinde bulunduğu anlaşılmaktadır.
Davacı taraf söz konusu takipte davaya konu edilen protokoldeki tutar olan 300.000 USD alacağı takibe konu etmemiştir.
Davacının protokol ve kayıtlarda yapılan inceleme sonucunda davalı şirketten 300.000 USD tutarında alacağının bulunduğu kabul edilmiştir.
Davalılar Osman ve ... yönünden yapılan değerlendirmede ise; protokolün imzasın birinci sayfası şirket hissedarlarına da yükümlülük yüklemektedir. Ancak bu sayfa imzasız olup davalı taraf protokolün bu kısmını ve hükümlerini inkar etmiştir. Davalıların müşterek ve müteselsil sorumlu olduğuna ilişkin ispat yükü davacı üzerindedir. Protokolün ikinci sayfasında her ne kadar ...'ın altında imzasının bulunduğu, el yazılı metinde ...'nın kendisine düşen protokol çerçevesindeki tüm sorumluluk, hisseleri protokolden sonra devretmiş olsa dahi ...'a ait olduğu belirtilmiş ve burada protokolde ortaklara yahut bir kısmına sorumluluk yüklendiği gibi bir anlam çıkartılabilir ise de protokolün ikinci sayfasından şirket hissedarlarının sorumluluklarının ne olduğu tam olarak saptanabilmiş değildir.
Şirket ortakları 300.000 USD'nin tamamından mı daha basit tabiriyle 1 TL'lik kısmından mı sorumlular bu anlaşılamamaktadır. Sorumluluğun kapsamının ne olduğu belirli değildir. Bu sorumluluk müteselsil mi, paylar oranında mı, eşit oranda mı, yoksa başka bir sorumluluk mu anlaşılamamaktadır. Kaldı ki diğer hissedarların sadece tanıklık ettiği ve ...'in de ...'ın Emine'ye kefaletine muvafakat ettiği yazılıdır. Kısacası burada ispat sorunu bulunmaktadır.
İspat hukuku ilkelerine göre değerlendirme yapılması zorunludur. Protokolün imzalı ikinci sayfasından davalı şirket ortaklarının 300.000 USD'den sorumlu olduklarına dair hüküm kurulmasını sağlayabilecek bir sorumluluk türü belirlenemediğinden diğer davalılar yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :
1-Davalı ... Tekstil San. Ve Tic. AŞ. Yönünden davanın kabulü ile; 300.000 USD alacağın adı geçen davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
-Diğer Davalılar yönünden davanın REDDİNE,
2-Harçlar yasası gereğince alınması gerekli 593.067,42 TL harçtan başlangıçta alınan 148.266,86 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 444.800,56 TL harcın davalı ...'nden tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan 148.266,86 TL peşin harç, 269,85 TL başvurma harcı ile davalı ... Tekstil ... A.Ş. yönünden yapılan tebligat ve posta gideri 529,00 TL, 3.500,00 TL bilirkişi gideri olmak üzere toplam 152.565,71 TL yargılama giderinin davalı ...'nden tahsili ile davacıya ödenmesine,
4-Diğer davalılar yönünden yapılan masrafların davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'ye göre hesap ve takdir edilen 664.460,00 TL vekalet ücretinin davalı ...'nden tahsili ile davacıya ödenmesine,
6-Davalı ... ve ... mirasçıları kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'ye göre hesap ve takdir edilen 664.460,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile bu davalılara ödenmesine, (1/2'sinin davalı ...'a, kalan 1/2'sinin davalı ... mirasçılarına ödenmesine)
7-Kesinleşme süreci tamamlana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,
Dair; taraf vekilleri ile temsil kayyımının yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf Yasa Yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.08/01/2025
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır