T.C. BURSA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/286 Esas - 2024/185
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2023/286
KARAR NO: 2024/185
HAKİM: ....
KATİP:......
DAVACI: ... - ......
VEKİLİ: Av...... - [16646-46347-.....] UETS
DAVALI: 1- ... ANONİM ŞİRKETİ - . [25999-56551-...] UETS
VEKİLİ: Av..... - [16838-38168-...] UETS
DAVALI: 2- ... - .... Ortabağlar Mah. 2.Saygılı Sk. No:7A İç Kapı No:1 Yıldırım/ BURSA
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 15/03/2023
KARAR TARİHİ: 15/02/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 31/03/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava dilekçesinde özetle; davalı şirketin sigortalısı ... plakalı aracın 10/11/2022 tarihinde müvekkiline ait ...plakalı araca çarparak zarar verdiğini, davalının kazanın meydana gelmesinden %100 asli ve tam kusurlu olduğunu, değer kaybı olarak 500,00 TL'nin davalılar sigorta şirketi ve araç malikinden kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tazminine, araç ikame bedeli olarak 500,00 TL'nin davalı araç malikinden kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte münferiden tazminine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... A.Ş. cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, hasar kapsamında 1.127,92 TL değer kaybı ödemesinin müvekkili şirket tarafından 27/02/2023 tarihinde yapıldığını ve sorumluluğunun kalmadığını, ikame araç bedelinin trafik sigortası genel şartları kapsamında teminat limitleri dışında kaldığını, açıklanan nedenle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Diğer davalının cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır.
Deliller;
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Müdürlüğü'ne yazılan müzekkereye cevap verildiği cevabi yazının dosya arasında olduğu anlaşılmaktadır.
Adli Trafik Bilirkişisi ve Makine Mühendisi Bilirkişilerinin Raporunun Sonuç Kısmı: "1-) ... Plaka Sayılı Otomobil Sürücüsü ...’nın: Karayolları Trafik Kanunu’nun (47/c), (57/a) maddeleri ile, Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin (95/c), (157/a-8) maddeleri ile, yine aynı kanunun '' Trafik Kazalarında Sürücü Kusurlarının Tespiti ve Asli Kusur Sayılan Haller '' başlıklı (84/h) '' Kavşaklarda Geçiş Önceliğine Uymama '' maddelerini ihlal ettiği dava konusu trafik kazasının oluşumunda % 75 (Yüzde Yetmiş Beş) oranında kusurlu olduğuna, 2-) ...Plaka Sayılı Otomobil Sürücüsü Davacı ...’in: Karayolları Trafik Kanunu’nun (52/a, b), Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin (101/a, b) maddelerini ihlal ettiği dava konusu trafik kazasının oluşumunda % 25 (Yüzde Yirmi Beş) oranında kusurlu olduğuna, 3-) ... Plaka Sayılı Kamyoneti Park Eden Sürücü/Sahibinin: Aracın park edilme şekil ve noktasının kazaya direkt etkisi olmaması göz önüne alındığında, dava konusu trafik kazasının oluşumunda (Atfı Kabil Kusuru) olmadığına, 4-) Davacı ...’in sahibi olduğu, dava konusu tazminat talep eden ...Plaka Nolu, Toyota Corolla 1.4 D Marka, 2017 Model, Şase Numarası: *NMTBN3JEXOR074527* olan H. Otomobilin Kazadan doğan hasarları nedeniyle hasar tarihi itibariyle; değer kaybı: 10.000,00 TL. X %75 (Adli Trafik Bilirkişisi Davacıya %25 Kusur verdiğinden dolayı) = 7.500,00 – 1.127,92 (Hasar Kapsamında, davalı ... A. Ş. Tarafından 27.02.2023 Tarihinde Yapılan Ödeme) = 6.372,08 TL. olduğuna, araç mahrumiyet (araç ikame) zararı: 13.000,00 X %75 ( Adli Trafik Bilirkişisi Davacıya %25 Kusur Verdiğinden Dolayı) = 9.750,00 TL olduğuna ilişkin kanaatimizdir." şeklindedir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ, HUKUKİ KABUL VE GEREKÇE
Dava, trafik kazasından kaynaklı değer kaybı ve araç mahrumiyet zararı talebine ilişkindir.
Eldeki davaya konu trafik kazasının meydana geldiği tarih, 10/11/2022 tarihidir ve davacı yan davasını belirsiz alacak davası olarak ikame etmiştir.
Eldeki davaya konu trafik kazası ile ilgili somut değerlendirmeye yer vermeden önce, davalıların sorumluluğunun hukuki temeli ile ilgili kısa açıklamalara değinmekte fayda vardır.
Trafik kazası nedeniyle üçüncü kişilerin uğradığı zararlardan; sürücü TBK m.49'da ifadesini bulan haksız fiil hükümlerine göre, işleten ise KTK m.85'te ifadesini bulan tehlike sorumluluğu hükümlerine göre, sigorta şirketi ise KTK m.91 hükmü gereğince sözleşme hükümlerine göre sürücünün kusuru oranında müteselsilen sorumludur. Burada dikkat edilmesi gereken husus, işleten ve onun sorumluluğunu üstlenen sigorta şirketinin sürücünün kusuru oranında zarardan sorumlu olmalarıdır. Araç sürücüsünün kusursuz olması halinde, sürücü haksız fiil hükümlerine göre zarardan sorumlu olmayacağından işleten ve sigorta şirketinin de zarardan sorumlulukları doğmayacaktır. Bu bağlamda davamıza konu trafik kazasında, kazaya karışanların kusurlu hareketleri ve kusur oranlarının belirlenmesi; sürücü, işleten ve sigorta şirketinin sorumluluğunun belirlenmesi yönünden önem arz etmektedir.
Bu açıklama ışığında dosyamıza konu trafik kazası değerlendirildiğinde, mahkememizce kusur ve zarar raporu alınmış ve davalı araç sürücüsünün kavşaklarda geçiş önceliğine kuralını ihlal etmesi sebebiyle % 75, davacının ise kavşağa girerken hızını azaltmaması sebebiyle % 25 oranında kusurlu olduğu tespit edilmiştir. Raporun kusur tespiti, kazanın oluş şekline uygun olduğundan mahkememizce hükme esas alınmıştır.
Davacının aracında oluşan hasar ve özellikle onarımı yapılan parçalara göre değer kaybı hesaplanmıştır. Davacının aracında 10.000,00 TL'lik değer kaybı olduğu, davacının kusuruna denk gelen miktardan sigorta şirketinin yaptığı ödeme düşüldüğünde davacının ödenmemiş 6.372,08 TL değer kaybı alacağı olduğu hesaplanmıştır. Davacı taraf, bedel artırım dilekçesi ile 5.244,16 TL talep ettiğinden taleple bağlı kalınarak hüküm kurulmuştur.
Davacının aracının objektif onarım süresi içerisinde araçtan mahrum kaldığı izahtan varestedir. Bu bağlamda davacının kusuruna denk gelen miktarın düşülmesi sonrasında 9.750,00 TL'lik araç mahrumiyet zararının olduğu hesaplanmıştır. Davalı sigorta şirketinin araç mahrumiyet zararından sorumluluğu olmadığı gözetilmiştir. Yapılan hesaplama, hasar durumuna göre ayrıntılı ve gerekçeli olduğundan hükme esas alınmış ve davacının bedel artırım dilekçesi doğrultusunda aşağıdaki şekilde davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Sigorta şirketinin davacıya ödeme yaptığı tarih olan 27/02/2023'te temerrüde düştüğü kabul edilerek, bu tarihten itibaren sigorta şirketi aleyhine faize hükmedilmiştir. Diğer davalının ise kaza tarihinde temerrüde düşmesi sebebiyle kaza tarihinden itibaren faiz sorumluluğunun olduğu gözetilmiştir. Davalı sigorta şirketinin harç sorumluluğu ile ilgili; sadece değer kaybı yönünden davalı sigorta şirketinden karar ve ilam harcı alınmıştır. Ayrıca araç mahrumiyet zararından sigorta şirketinin sorumlu olmadığı dikkate alınarak, değer kaybı ve araç mahrumiyet zararı yönünden ayrı ayrı karar ve ilam harcı alınmıştır.
Davacının, KTK m.97 gereğince sigorta şirketine yazılı başvuru yapmış olması sebebiyle davanın zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığının kabulü gerekir. Trafik kazasından kaynaklı; sigorta şirketlerine karşı açılan davaların KTK m.97 gereğince zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığına dair; İzmir BAM 20. HD. 2024/209 Esas ve 2024/106 Kararında aynen,
"6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin birinci fıkrasında; "İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine ilişkin aşağıdaki hükümler uygulanır." hükmü yer almaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz. (Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2021/23273 Esas, 2022/901 Karar sayılı ilamı aynı doğrultudadır.)
Eldeki davada, dava öncesi davalı sigorta şirketine başvuru şartının yerine getirilmiş olması karşısında ayrıca zorunlu arabuluculuğa başvurulması gerekmediği halde davacı yanca arabuluculuğa başvurulmuş olmasından dolayı ortaya çıkan ücretin davalıya yüklenmesi mümkün bulunmadığından, arabuluculuk ücretinin davacıya yüklenmesi doğru olmuştur."
şeklinde, KTK m.97 sebebiyle sigorta şirketine karşı açılan davaların zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığı ve zorunlu arabuluculuk giderinin davacıya yükletilmesi gerektiği vurgulanmıştır. Diğer davalının da tacir olmaması sebebiyle zorunlu arabulucuya ödenen ücretin davacıdan tahsiline karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntısı ve yasal gerekçesi izah edildiği üzere;
1-Değer kaybı yönünden; 5.244,16 TL değer kaybının, davalı sigorta şirketi yönünden 27/02/2023 tarihinden, davalı ... yönünden ise kaza tarihi olan 10/11/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,
2-Araç mahrumiyet zararı yönünden; 9.750,00 TL araç mahrumiyet zararının, kaza tarihi olan 10/11/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan alınarak, davacıya verilmesine,
3-Hüküm tarihi itibariyle değer kaybı yönünden alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcından, değer kaybı için yatırılan 89,95 TL peşin harç ve 81,01 TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 256,64 TL karar ve ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, hazineye irat kaydına,
4-Hüküm tarihi itibariyle araç mahrumiyet zararı yönünden alınması gereken 666,02 TL karar ve ilam harcından, araç mahrumiyet zararı için yatırılan 89,95 TL peşin harç ve 157,96 TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 418,11 TL karar ve ilam harcının davalı ...'dan alınarak, hazineye irat kaydına,
5-Davacı tarafından değer kaybı için yatırılan 89,95 TL peşin harç ve 81,01 TL tamamlama harcı toplamı olan 170,96 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından araç mahrumiyet zararı için yatırılan 89,95 TL peşin harç ve 157,96 TL tamamlama harcı toplamı olan 247,91 TL'nin davalı ...'dan alınarak, davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 179,90 TL başvurma harcı, 2.500,00 TL bilirkişi ücreti ve 319,75 TL posta ve tebligat gideri olmak üzere 2.81,75 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,
8-Davalılar tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
9-Davacı kabul olunan değer kaybı talebi yönünden kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT m.13 hükümlerine göre hesaplanan 5.244,16 TL nispi vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,
10-Davacı kabul olunan araç mahrumiyet zararı talebi yönünden kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT m.13 hükümlerine göre hesaplanan 9.750,00 TL nispi vekalet ücretinin davalı ...'dan alınarak, davacıya verilmesine,
11-Davanın zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığı dikkate alınarak; 6325 sayılı Kanunun 18/A maddesinin 12 ve 13. Fıkralarına göre; suç üstü ödeneğinden zorunlu arabulucuya ödenen 3.120,00 TL'nin davacıdan alınarak, hazineye irat kaydına,
12HMK m.333 gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
13-Gerekçeli kararın talep halinde taraflara tebliği ile tebliğ giderinin eksik olması halinde giderin talepte bulunandan alınmasına,
Dair; kabul edilen miktarın istinaf sınırının altında kalması sebebiyle HMK m.341/2 gereğince kesin olmak üzere karar verildi. 15/02/2024
Katip .....
¸e-imzalıdır
Hakim ......
¸e-imzalıdır