T.C. BURSA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/400 Esas - 2024/162
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2023/400
KARAR NO: 2024/162
HAKİM: ...
KATİP: ..
DAVACI: ... SİGORTA ŞİRKETİ - ....
VEKİLLERİ: Av. ... - [16155-51571-..] UETS
Av.... - [15828-28285-....] UETS
DAVALI: ... EV TEKSTİL MOBİLYA İTHALAT İHRACAT PAZARLAMA SANAYİ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ - ... AKHİSAR MAH. EĞRİYOL SK. Kapı No: 30 Daire No: İNEGÖL/BURSA
VEKİLİ: Av....... - [16013-10042-......] UETS
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 19/04/2023
KARAR TARİHİ: 13/02/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 13/03/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin sigorta işi ile uğraştığını, müvekkilinin dava dışı ... Alüminyum Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ne ait emtianın taşıması sırasında doğabilecek rizikoları Nakliyat Emtia Taşıma Sigorta Sözleşmesi ile teminat altına aldığını, dava dışı Achen bach Buschhütten firmasının ... firmasının satın aldığı sigortalı emtianın Almanya'dan Kocaeli'ye kadar taşıma işi için davalı ... Ev Tekstil Mobilya İthalat İhracat Paz. San. Tic. Ltd. Şti. ile anlaştığını, teslimat sırasında SIV-Nr:223783 nolu makinenin altındaki takozun kaydığını ve arkasındaki SIV-Nr:223779 nolu makineye doğru devrilerek hasara uğradığının tespit edilmesi sigortalı yetkilisi ve nakliye aracı şoförünün imzasına havi tutanağın taznim edildiğini, ürünlerin ... Ev Tekstil Mobilya İth. İhr. Paz. San. Tic. Ltd. Şti.tarafından temin edilen .../ ... plakalı araç ile gerçekleştirildiği ve ürünlerin hasar gördüğünün tespit edildiğini, söz konusu emtianın alıcı firmaya teslimatı sonrasında alıcı firmaya varışı sonrasında yapılan kontrollerde bir kısım emtianın hasarlı olduğunun görülmesi üzerine CMR belgesi üzerine şerhine düşüldüğünü, net zarar miktarı olan 9.684,26 Euro müvekkili tarafından sigortalısına tazmin edildiğini, böylelikle müvekkilinin 6102 sayılı TTK md.1472 uyarınca sigortalısının kanuni halefi olduğunu, aynı zamanda dosyaya sunulan temlikname ile müvekkilinin akdi halef sıfatını kazandığını, hasar ödemesi için davalılara rücu edilmesini talep ve dava etmiştir.
Cevap dilekçesinde özetle; zaman aşımı itirazında bulunduklarını, asıl taşıyıcı firmanın davaya dahil edilmesi gerektiğini, ekpertiz raporundan anlaşılacağı üzere müvekkili firmanın taşıma işine konu emtianın kısmi hasar görmesinde herhangi bir kusuru ve sorumluluğunun bulunmadığını, davanın kötü niyetli olarak müvekkiline yöneltildiğini, taşıma işine konu emtiadaki zarar gönderici firmanın uygun ambalajlama ve yükleme yapmamasından dolayı meydana gelmiş olup müvekkili firmanın herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, bu nedenlerle açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Deliller;
Karayolları Taşımacılığı Uzmanı, Nitelikli Hesap Uzmanı, Makine Mühendisi Bilirkişilerinin Raporunun Sonuç Kısmı: "Dava dışı ... Alüminyum San Ve Tic.A.Ş. tarafından, Kreuztal / Almanya merkezli Achenbach Buschhütten ünvanlı firmadan, 06.04.2022 tarih, 201026-002-07 nolu fatura muhteviyatı olarak satın alınan 9 kap-1 set- Brüt 8.236 kg emtea (Folyo Ayırıcı Makinası ) 13.04.2022 tarihli CMR belgesi kapsamında, nakliyeci ... LOJİSTİK A.Ş. Sorumluluğunda alt taşıyıcı ... Ev Tekstil Mobilya İth. İhr. Paz. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından temin edilen ... / ... plakalı araç ile Kreuztal / Almanya’dan –Dilovası –Kocaeli ‘ye sevk edilmiştir. 21.04.2022 tarihinde sevkiyatın tamamlanmasını müteakip, sigortalı ... Alüminyum San Ve Tic.A.Ş ne yapılan teslimat sırasında SIV-Nr.223783 no.lu makinanın altındaki takozun kaymış ve arkasındaki SIV-Nr.223779 nolu makinaya doğru devrilerek hasara uğramış olduğunun tesbit edilmesi üzerine sigortalı yetkilisi ve nakliye aracının şöförünün imzasına havi tutanak tanzim edilmiştir. Söz konusu taşıma da sevk şekli : FCA - Kreuztal olarak belirlenmiştir. FCA sevkiyatlarda ambalajlama + araca yüklenen malzemelerin araç üzerine sabitlenmesinden ( Lasching işlemi ) satıcı ( gönderici ) sorumludur. Bu durum CMR Konvensiyonu Madde 17-4.b) bendinde ve TTK Madde 863-1 de belirtilmiştir. Dolayısıyla sevk esnasında oluşan hasar dan gönderici firmanın sorumlu olması gerektiği ve taşımayı gerçekleştiren alt nakliyeci ... Ev Tekstil Mobilya İth.ihr.paz. San. Tic. Ltd.Şti. nin hasar oluşumdan sorumlu tutulamayacağı kanaatine varılmıştır. " şeklindedir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ, HUKUKİ KABUL VE GEREKÇE
Dava, halefiyet ilkesine göre ödenen sigorta bedelinin alt taşıyıcıdan rücuen tazmini talebine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davaya konu karayolu taşıması ile ilgili CMR Konvansiyonu hükümlerinin uygulanıp uygulanamayacağı, davaya konu taşıma işinde, gönderenin, gönderilenin ve taşıyıcının kim olduğu, taşıma işinin alt taşıyıcıya verilip verilmediği, dava dışı sigortalının asıl taşıyıcı ve davalının da alt taşıyıcı konumunda olup olmadığı, davaya konu taşıma sonrasında hasarlanan makinenin ne zaman hasara uğradığı, hasarın taşıma esnasında mı ya da yükleme esnasında mı hasara uğradığının anlaşılıp anlaşılamadığı, eşyanın hasara uğramasında kusurlu hareketlerin kimlerden kaynaklandığı, hasara uğrayan eşyanın hasar bedelinin ne kadar olduğu ve hasardan kaynaklı dava dışı sigortalıya ödenip davalıdan talep edilen miktarın piyasa koşullarına uygun olup olmadığı, davalının hasardan kaynaklı sorumluluğu var ise bu sorumluluğunun CMR Konvansiyonu veya Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre sınırlı olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.
Mahkememizce tarafların sundukları belge delilleri ve toplanacak deliller getirtilerek uyuşmazlık konuları tek tek belirtilmek suretiyle Karayolu taşımasında uzman bilirkişi, Makine Mühendisi ve Nitelikli hesap uzmanı hukukçu bilirkişiden rapor alınmıştır.
Öncelikle belirtmekte fayda vardır ki eldeki davada, davalının sorumluluğun ispatı davacı üzerindedir ve bu ispat faaliyeti CMR senedi tahtında yazılı belge ile yapılabilir.
Mahkememizce alınan bilirkişi heyeti raporunda özetle; dava dışı ... Alüminyum ... Şirketi tarafından, Kreuztal / ALMANYA merkezli Achenbach Buschhütten unvanlı firmadan, 06.04.2022 tarih, 201026-002-07 nolu faturada belirtilen 9 kap -1 set- Brüt 8.236 kg emteanın (Folyo Ayırıcı Makinası) 13.04.2022 tarihli CMR belgesi kapsamında satın alındığı, nakliyeci ... Lojistik A.Ş. Sorumluluğunda alt taşıyıcı ... Ev Tekstil Mobilya ... Şirketi tarafından temin edilen ... / ... plakalı araç ile Kreuztal / ALMANYA’dan – Dilovası –KOCAELİ ‘ye
satılan malların sevk edildiği, 21.04.2022 tarihinde sevkiyatın tamamlanmasını müteakip, sigortalı ... Alüminyum ... Şirketine yapılan teslimat sırasında SIV-Nr.223783 no.lu makinanın altındaki takozun kaymış ve arkasındaki SIV-Nr.223779 nolu makinaya doğru devrilerek hasara uğramış olduğunun tesbit edildiği, bunun üzerine sigortalı yetkilisi ve nakliye aracı şöförünün imzasını içerir tutanak tutulduğu, söz konusu taşımanın Almanya'dan Türkiye'ye yapılıyor olması sebebiyle CMR Konvansiyonu hükümlerinin uygulanması gerektiği, taşıma işinde göndericinin Kreuztal-Almanya'da yerleşik ACHENBACH BUSCHHÜTTEN GMBH. AND CO KG firması olduğu, alıcı firmanın dava dışı sigortalı ... ALUMİNYUM SAN. VE TİC.A.Ş. Olduğu, söz konusu taşımanın nakliyecisinin ... LOJİSTİK A.Ş. sorumluluğunda alt taşıyıcı ... EV TEKSTİL MOBİLYA İTH.İHR.PAZ.SAN.TİC.LTD.ŞTİ. Olduğu, taşımaya konu Folyo Ayırıcı Makinası; ... / ... plakalı araçla taşındığı için bu araç için düzenlenen 13.04.2022 tarihli CMR belgesi incelendiğinde yükleme sonrası, aracın çıkışı öncesi CMR belgesi üzerine her hangi bir hasar notu düşülmediğinin göründüğü, eşyanın gönderici ve alt taşıyıcı davalının kaşe ve imzaları ile
imzalanmış CMR senedi ile yola çıkarıldığı, söz konusu malzemelerin sevk şekli alıcı ve satıcı tarafından birlikte FCA - Kreuztal olarak kararlaştırıldığı, bu notun Incoterms yani Uluslararası Ticari literatürde taşıyıcıya masrafsız anlamına geldiği, bu sevk şekline göre; Kontrol, Ambalaj, İşaretleme, Çıkış İşlemleri ve Resmi İzinlerin satıcı üzerinde, Yükleme, Navlun, Boşaltma ve Varış yerinin gümrük işlemlerinin alıcı üzerinde olduğu, taşınan eşyanın hasarlanması ile ilgili tutulan tutanağa bakıldığında takozun kaymasının hasara sebebiyet verdiği, bu hususun ambalajlama ve araca yükleme işi ile ilgili olduğu, FCA sevkiyatlarda ambalajlama + araca yüklenen malzemelerin araç üzerine sabitlenmesinden ( Lasching işlemi ) satıcının ( gönderici ) sorumlu olduğu, bu nedenle davalının hasardan sorumlu olmadığı belirtilmiştir.
Mahkememizce alınan bilirkişi raporunun taraflara 07/01/2024 tarihinde tebliğ edildiği, davalı vekilinin rapora karşı 12/01/2024 tarihinde beyan dilekçesi sunduğu, davacı vekilinin ise 2 haftalık kesin süreden sonra 12/02/2024 tarihinde rapora karşı itiraz dilekçesi sunduğu anlaşılmaktadır.
Taraf vekillerine yapılan tebligat zarfının üzerinde iki hafta içerisinde rapora itiraz edebilecekleri belirtildiğinden ve e-tebliğ yolu ile bilirkişi raporu tebliğ edildiğinden raporun tebliğ işleminde Tebligat Kanunu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerine göre bir usulsüzlük olmadığı kanaatine varılmıştır.
Mahkememizce alınan bilirkişi raporunun ayrıntılı ve denetime elverişli olduğu, davacı vekilinin süresinde rapora itiraz etmeyerek raporun davalı lehine usuli kazanılmış hak teşkil ettiği, hasarın takoz kaymasından yani ambalajlama ve yükleme işlemindeki hatadan kaynaklandığı, CMR senedinde taşımanın FCA Kreuztal olarak kararlaştırılmasından kaynaklı alt taşıyıcının bir sorumluluğunun olduğunun söylenemeyeceği, zira bu tür taşımalarda ambalajlama ve yükleme işleminin gönderici üzerinde olduğu, eldeki davada davalının gönderici olmadığı ve alt taşıyıcı olarak da CMR senedinde kararlaştırılan taşımaya göre bir sorumluluğunun olmadığı kanaatine varılmakla aşağıdaki şekilde davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntısı ve yasal gerekçesi izah edildiği üzere;
1-Davanın reddine,
2-Hüküm tarihi itibariyle alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcı, 3.555,75 TL peşin harç ile alınmış olduğundan fazla alınan 3.128,15 TL karar ve ilam harcının talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından herhangi bir yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT m.13 hükümlerine göre hesaplanan 33.231,80 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak, davalıya verilmesine,
6-6325 sayılı Kanunun 18/A maddesinin 12 ve 13. Fıkralarına göre; suç üstü ödeneğinden zorunlu arabulucuya ödenen 3.200,00 TL'nin davacıdan alınarak, hazineye irat kaydına,
7-HMK m.333 gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
8-Gerekçeli kararın talep halinde taraflara tebliği ile tebliğ giderinin eksik olması halinde giderin talepte bulunandan alınmasına,
Dair; kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 13/02/2024
Katip ....
¸e-imzalıdır
Hakim ....
¸e-imzalıdır