T.C. BURSA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2023/46
KARAR NO: 2023/1135
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI: ... - ...
VEKİLİ: Av. ... - [16238-32160-....] UETS
DAVALI: ... - ... ...
VEKİLİ: Av. ... - [16507-...-75575] UETS
DAVA: İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 10/01/2023
KARAR TARİHİ: 03/10/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 06/11/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava dilekçesinde özetle; davalının 01/01/1990 yılından beri kooperatifin ortağı olduğunu, ... plakalı aracıyla müvekkili karayolu yük taşıma kooperatifiyle çalışmaktayken 26/09/2022 tarihinde ortaklıktan çıkartıldığını, Davalıya 14/09/2022 tarihinde mutabakat çağrısı SMS olarak başarılı şekilde iletildiğini, kendisiyle telefon görüşmesi yapıldığını, davalı kooperatif ortaklar hesabı carisinde belirtilen tutarı ödemek istemediğini, davalı hakkında 06/12/2022 tarihinde Mustafakemalpaşa İcra Müdürlüğü'nün 2022/... sayılı dosyası üzerinden ilamsız takip başlatıldığını, davalı 23/12/2022 tarihinde borca ve faize itiraz ederek takibi durdurduğunu, kooperatifin 2018-2019-2020-2021-2022 mizanlarında davalını sırayla 2018 de 125.448,73 - 2019 da 157.802,18 - 2020 de 145.275,52 - 2021 de 154.103,66 ve 2022 yılında 155.433,85 TL olmak üzere artan, ekstrede tarih takip giriş itibariyle 164.880,24 TL borcu olduğunu, kooperatif aidat borçlarında uygulanan faiz oranı TBK Md.120 ye tabi olduğunu, kooperatifin ticari işlerinde ise TTK Md.8 gereğince ticari işlerde faiz oranı serbestçe belirlenir hükmüne göre hesaplandığını, 06/05/2017 tarihli genel kurulda davalıda dahil olmak üzere 81 ortağa taahhütlü genel ku sağlamadığını, 13. Maddede alınan karar ile üyelerin borçlarını ödemesi, geri ödeme planı çerçevesinde kapatması aksi halde Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 13. Maddesi kapsamında faiz uygulanmak zorunda kalınacağı ve bu konu hakkında yönetim kuruluna tam yetki verildiği oy birliğiyle kabul edildiğini, 05/09/2020 tarihli genel kurulda davalıda dahil olmak üzere 73 ortağa taahhütlü genel kurul çağrısı yapıldığını ve iş bu toplantıya da davalının katılım sağlamadığını, 14.Maddede alınan karar ile geçen yılların zorlu ekonomik koşulları nedeniyle yapılan müzakere sonucunda faizler oy çokluğuyla %1'e indirildiğini, yukarıda nedenlerle davalının Mustafakemalpaşa İcra Müdürlüğü 2022/... E. Sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın iptalini, takibin devamına karar verilmesini, davalı mevcut borcunu bilmesine rağmen zaman kazanmak maksadı ile kötüniyetle takibe itiraz etmiş olmasından ötürü borç tutarının en az %20 oranında inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerine yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Cevap dilekçesinde özetle: müvekkilinin davacı kooperatifin ortağı yada üyesi olması, sadece nakliye işi gereği olduğunu, kooperatif çatısı altında, kooperatifin taşıma sözleşmesi yaptığı işletmelerin yükünü taşıma faaliyetini yürüttüğünü, kooperatifi yapılan icra takibinde ve açmış olduğu işbu itirazı iptali davasında talep ettiği alacağa, kooperatif ortaklık hesabı carisi olarak hukuki nitelendirmede bulunduğunu, davacı tarafından, müvekkili ile yazılı şekilde düzenlenmiş bir sözleşme olmadan , tek taraflı düzenledikleri , müvekkilinin katılımı ve imzası bulunmayan, teslim ve tesellüm edildiğine ilişkin bir tutanak ve müvekkilinin imzası olmayan tek taraflı kayıtları, müvekkilinin, ortalık cari hesabı namı altında, borç doğuran evrak olarak sunarak , müvekkilinin almadığım, teyit etmediği ürün , hizmet ve paraya karşılık müvekkilinin aleyhine takip yapmaları hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, açıklanan nedenlerle Mustafakemalpaşa İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı takip dosyasına yapılmış olan itirazın kabulüne, neticede takibin iptaline ve yersiz davanın reddi ile davacı tarafın %20 kötü niyet tazminatına mahkumiyetine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerine yüklenilmesine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
Deliller;
SMMM bilirkişisisi ve kooperatif mevzuatından kaynaklanan hesaplamalarda uzman bilirkişinin müşterek raporlarının sonuç kısmı: "1- Davalı ...; Yönetim Kurulu’nun 25.01.1990 tarihli 01 nolu kararı ile kooperatif üyeliğine seçildiği, Yönetim Kurulu’nun 16.06.2022 tarihli 165 nolu kararı ile kooperatif üyeliğinden ortaklık vasıflarını kaybettiği gerekçesi
ile çıkartıldığı,
2- Davacı şirketin 1 Sıra Nolu Elektronik Defter Genel Tebliği gereği ibraz edilen Ticari Defterlerini E-Defter olarak kayıt altına alındığı. 2 Sıra Nolu Elektronik Defter Genel tebliği 3. Maddesi gereği ise Yevmiye ve Kebir defteri beratlarını
süresi içerisinde Gelir İdaresi Başkanlığı sistemine yüklediği
3- Davacının incelenen defter kayıtlarına göre: Davacının davalıya motorin, tamir-bakım- onarım- lastik, köprü otoyol geçişleri, avans çekleri , işçi ve iş güvenliği vs. gibi kalemlerden oluşan toplam 1.443.971,36TL ödeme kayıtlarının olduğu,
102.618,46TL tutarında gecikme faizi işletildiği, davacının davalıdan 1.381.709,60TL tutarında tahsilat kaydının olduğu, davacının davalıdan 164.880,22TL Alacaklı göründüğü
4- Davalı vekili davalının defter ve belgelerini ibraz etmeyeceklerini tarafıma beyan
etmiştir.
5-Davacının 06.12.2022 tarihinde Mustafakemalpaşa İcra Müdürlüğü 2022/...
Esas Sayılı dosyası ile başlatılan icra takibinde 164.880,24TL asıl alacak, 365,90 TL işlemiş faiz talep edebileceği kanaatimizdir." şeklindedir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ, HUKUKİ KABUL VE GEREKÇE
Dava, açık hesap ilişkisinden kaynaklı başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Açık hesap ilişkisi, önceki borçlar tahsil edilmemesine rağmen taraflar arasındaki ticari ilişkinin devam etmesi durumudur. Açık hesap ilişkisinde taraflar tek taraflı ya da karşılıklı olarak alacaklarını hesaba kaydedip belirli hesap dönemlerine bağlı kalmaksızın hesaplaşma yaptıklarından, bu ilişkiye TTK’daki cari hesaba ilişkin hükümler uygulanamaz.
Açık hesap ilişkisinde, taraflar arasındaki ticari ilişkinin dayanağı olan sözleşme bir satış sözleşmesi olabileceği gibi eser sözleşmesi veya başka bir sözleşme de olabilir.
Somut dosyamız yönünden bir değerlendirme yapılacak olur ise; taraflar arasında bir taşıma ilişkisinden kaynaklı bir hizmet sözleşmesi vardır.
Ticari defter kayıtlarına dayanılmış olduğundan ticari defterlerin delil olma durumu ile ilgili yasa maddesine de değinmekte fayda vardır. Şöyle ki; HMK m.222'de aynen,
"Ticari defterlerin ibrazı ve delil olması
MADDE 222 - (1) Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir.
(2) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır.
(3) İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz.
(4) Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur.
(5) Taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır." hükümleri öngörülmüştür.
Bu açıklamalar ışığında; tarafların ticari defterlerinin incelenmesi için bilirkişilere yerinde inceleme yetkisi verildiği, ancak davalının defterlerini bilirkişi incelemesine açmadığı, davacının ticari defterlerinin; kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulduğu, açılış ve kapanış onaylarının yaptırıldığı ve defter kayıtlarının birbirini doğruladığı, bu bağlamda davalının defterlerini ibrazdan kaçınması sebebiyle davacının defter kayıtlarının davacı lehine delil teşkil ettiği ve davacının defterine kaydettiği faturalara konu işleri davalıya ifa ettiğini ispatladığı, davacının defter kayıtlarına göre 164.880,24 TL davalıdan alacaklı olduğu, söz konusu alacağın açık hesap ilişkisine dayalı ve davalı tarafça belirlenebilir olması sebebiyle likit olduğu, davalının kooperatif ortağı iken 16/06/2022 tarihinde ortaklıktan çıkarıldığı, davacının akabinde ortağı ile aralarındaki açık hesap ilişkisinden kaynaklı bakiye alacağının ödenmesi için davalıya ihtarname keşide ettiği, davacının davalıyı temerrüde düşürdüğüne ilişkin ihtarın davalıya tebliğ edildiğine ilişkin belge sunulmadığı ve ihtarnamede verilen 7 günlük sürenin başlangıç tarihinin belirlenemediği, bu sebeple davacının takip öncesi işlemiş faiz talep edemeyeceği kanaatine varılmakla; takibin asıl alacak üzerinden takip talebindeki şartlar dahilinde devamı ile itirazın kısmen iptali ile icra inkar tazminatına dair aşağıdaki şekilde davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntısı ve yasal gerekçesi izah edildiği üzere;
1-Davanın Kısmen Kabulü ile; Mustafakemalpaşa İcra Dairesinin 2022/... Esas sayılı icra dosyasında davalının yaptığı İtirazın İptaline ve davalı hakkında yürütülen icra takibinin 164.880,24 TL asıl alacak üzerinden takip talebindeki şartlar dahilinde aynen devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Mustafakemalpaşa İcra Dairesinin 2022/... Esas sayılı icra dosyasında, itirazın iptaline karar verilen asıl alacak miktarı olan 164.880,24 TL'nin %20'si oranında icra inkar tazminatının, itiraz haksız olduğundan davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
3-Hüküm tarihi itibariyle alınması gereken 11.262,96 TL karar ve ilam harcından; 1.995,77 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 9.267,19 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak, hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 1.995,77 TL peşin harcın davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 179,90 TL başvurma harcı, 3.600,00 TL bilirkişi ücreti, 108,00 TL posta ve tebligat ücreti olmak üzere toplam 3.887,90 TL yargılama giderinden davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 3.878,95 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT m.13 hükümlerine göre hesaplanan 26.380,84 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
8-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT m.13 hükümlerine göre hesaplanan 365,90 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak, davalıya verilmesine,
9-6325 sayılı Kanunun 18/A maddesinin 12 ve 13. Fıkralarına göre; suç üstü ödeneğinden zorunlu arabulucuya ödenen ücretin davalıdan alınarak, hazineye irat kaydına, sarf kararının ilgili arabuluculuk bürosundan istenmesine,
10-HMK m.333 gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
11-Gerekçeli kararın talep halinde taraflara tebliği ile tebliğ giderinin eksik olması halinde giderin talepte bulunandan alınmasına,
Dair; kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.03/10/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır