TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/
KARAR NO : 2024/
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI :
VEKİLİ : Av.
DAVA : Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)
DAVA TARİHİ : 15/07/2023
KARAR TARİHİ : 03/12/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 06/12/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı ... Hayvancılık ... A.Ş.'nin maliki dava dışı ...'ın sürücüsü bulunduğu ... plakalı aracın sebebiyet verdiği 08/05/2022 tarihli kazası sonucu yaya ...'nın vefat ettiğini, kaza nedeniyle vefat eden ...'nın hak sahipleri tarafından ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/... Esas sayılı dosyası ile maddi ve manevi tazminat davası açıldığını, dava aşamasında arabuluculuk anlaşma belgesi neticesinde 05/10/2022 tarihinde hak sahiplerinden ... vekiline 345.000,00 TL ödeme yapıldığını, ... plakalı araç sürücüsü ...'ın olay sonrası firar ettiğini, ikamet adresinde yapılan aramada sigortalı aracın kapalı garajda ve plakası sökülmüş halde bulunduğunu, sigortalı araç sürücüsünün kaza sonrası olay yerini terk etmesi ve yine kaza tutanağının düzenlenmesindeki yükümlülüklere aykırı hareket etmesi nedeniyle davacı şirket tarafından ödenmiş olan sigorta tazminatının sigortalısından talep hakkı mevcut olduğunu, davadan önce sigortalıya ödenen hasar tazminatının rücuen tahsili için davalıya başvurulduğunu ancak sonuç alınamadığını, arabucululuk sürecinin de anlaşamama ile sonuçlandığını beyanla 345.000,00-TL lik tazminatın ödeme tarihinden itibaren işleyen avans faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı sigorta şirketinin rücu hakkı bulunmadığını, dava dışı ...'ın kaza tarihinde alkol kullandığına dair somut bir delil bulunmadığını, dava dışı ...'ın karanlıkta çöp konteynerine çarptığını düşünerek olay yerinden ayrıldığını, herhangi bir yükümlülüğü ihlalinin söz konusu olmadığını, tek başına sürücünün olay yerini terk etmesinin davacı sigorta şirketine rücu hakkı vermediğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
HUKUKİ DELİLLER:
... 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/... Esas , ... 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 2022/ Esas ve ... CBS'nin 2022/... soruşturma sayılı dosyasının ... üzerinden dosya arasına alındığı, müteveffanın ilgili kolluk marifetiyle yapılan ... araştırması evrakının dosya arasına geldiği, ... ... İl Müdürlüğünden müteveffanın hizmet dökümlerinin dosya celp edildiği , 1 Trafik ve 1 Sigorta bilirkişiden oluşan bilirkişi heyetinden ve Aktüerya bilirkişisinden rapor aldırıldığı görüldü.
Trafik ve Sigorta bilirkişisi tarafından tanzim edilen 20/01/2024 tarihli raporda özetle; ... plaka sayılı kamyonet sürücü ...'ın meydana gelen kazanın oluşumunda ihlal ettiği, 2918 sayılı karayolları trafik kanunu madde 56, Madde 46, madde 47 ve madde 52 kapsamında, yukarıda arz edilen gerekçelere istinaden, bu kazanın oluşumuna 1.dereceden sebebiyet ile etki göstererek %100 (yüzde yüz) tamamen kusurlu olduğu müteveffa Yaya ...”nın meydana gelen bu kazanın oluşumunda, yukarıda tespiti yapılarak arz edilen gerekçelere istinaden, bu kazanın oluşumuna sebebiyet verecek yada etki edecek herhangi bir eylem yada davranış içerisinde, kural ihlali olmadığı anlaşıldığından KUSURLU olmadığı, dosyada yer alan kaza fotoğrafları, görüntüleri, Olay Yeri Tutanağı, Tanık ifadeleri incelenmiş olup yaşanan kaza sonrasında ... plakalı araç sü ...'ın olay yerinden ayrıldığından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları, madde B.4./f bendi uyarınca Rücu Şartlarının oluştuğu hususlarının tespit edildiği bildirilmiştir. Aktüerya bilirkişi tarafından tanzim edilen 12/06/2024 tarihli raporda özetle ; Davacı annenin destekten yoksun kalma zararının 282.601,56-TL, Davacı babanın destekten yoksun kalma zararının 181.349,28TL toplam talep miktarının ise 463.950,84TL olabileceğinin hesaplandığı, davacı Sigorta Şirketi ... vekiline 300.000,00-TL maddi tazminat ve 45.000,00-TL vekalet ücreti olmak üzere 345.000,00-TL ödeme yapılmış olduğunu iddia etmiş olup, ödeme evrakları dava dosyasına sunulmadığı hususlarının tespit edildiği bildirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davacı sigorta şirketinin, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi kapsamında zarar gören üçüncü kişiye ödediği tazminatın, davalıya ait aracın sürücüsünün olay yerini terk etmesi sebebiyle Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4.b maddesi gereğince kendi sigortalısından rücuen tahsili istemine ilişkindir.Davacı, dava dilekçesinde sigortalı olan ... plakalı araç sürücüsünün 08/05/2022 tarihinde meydana gelen trafik kazasında olay yerini terk ettiğini, kaza neticesinde vefat eden yaya ...'nın hak sahiplerine 300.000,00 TL maddi tazminat 45.000,00 TL vekalet ücreti ödediğini, Trafik Sigortası Genel Şartları gereğince ödenen bedelinin rücusu istemiyle eldeki davayı açtığı anlaşılmıştır. Davalı ise, sürücünün çöp konteynerine çarpığını düşünerek kaza yerinden ayrıldığını, davacının rücu hakkının olmadığını savunarak davanın reddine talep etmiştir. Kaza anında sigortalı araç sürücüsünün kaza mahallini terk ettiğine ilişkin taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, davalı sigortalıya ait araç sürücüsünün kaza mahallinden ayrılmış olmasının tek başına rücu için yeterli olup olmadığına ilişkindir.KTK'nun 95. maddesinde, sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran hallerin zarar görene karşı ileri sürülemeyeceği, ödemede bulunan sigortacının, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabileceği öngörülmüş olduğundan, sigorta sözleşmesinin tarafı (akidi) olan sigorta ettiren davalı, sigorta poliçesinin ve sigorta genel şartlarının kendisine yüklediği sorumlulukları yerine getirmekle yükümlüdür.Sigorta sözleşmesine dayalı rücu davalarında, tarafların yükümlülüklerinin belirlenmesinde, taraflar arasındaki ilişkinin sözleşme ilişkisi olması nedeniyle, poliçe ve poliçenin tanzim tarihinde yürürlükte bulunan sigorta genel şartları nazara alınır.Somut olayda, davacı ile davalı arasında tanzim edilen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası 01/06/2021 tanzim tarihlidir. Bu nedenle rücu şartlarının belirlenmesinde 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının nazara alınması gereklidir.Sigorta Genel Şartlarından Sigortanın, sigortalıya rücu hakkı "B.4. Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması Ve Sigortanın Sigortalıya Rücu Hakkı" başlıklı maddesinde düzenlenmiş, ilgili madde "Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez.Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigortalıya rücu edebilir.Sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu edilir:a) Tazminatı gerektiren olay, sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş ise,b) Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyet ameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ihlali sonucunda meydana gelmiş ise,c) Aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararlar,ç) Tazminatı gerektiren olay, yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tespit edilmiş olan istiap haddinden fazla yolcu veya yük taşınması veya patlayıcı, parlayıcı ve tehlikeli maddeleri taşıma ruhsatı bulunmayan araçlarda, bu maddelerin parlama, tutuşma ve infilakı yüzünden meydana gelmiş ise,d) Sigortalının rizikonun gerçekleşmesi halinde bu genel şartların B.1. maddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmemesinden dolayı zarar ve ziyan miktarında bir artış olursa,e) Tazminatı gerektiren olayın aracın çalınması veya gasp edilmesi sonucunda olması halinde, çalınma veya gasp edilme olayında sigortalının kendisinin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusurlu olduğu tespit edilirse,f) Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde,Sigortacı rücu sebeplerine dayanarak tazminat sürecini geciktiremez ve bu sebeplere dayalı bilgi ve belgeyi hak sahibinden talep edemez." denilerek, sigortacının sigortalıya rücu edebileceği durumlar belirlenmiştir. İlgili maddede sayılan rücu sebepleri birbirinden bağımsız sebepler olup, rücu sebeplerinden birinin bulunması halinde sigorta şirketi yapılan hasar ödemesinin rücuen tazminini sigortalısından talep edebilir.Bu çerçevede, 01.06.2015 tarihinden önceki sigorta genel şartlarında olay yerini terk, kaza tutanağı ve alkol vb. belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranılması rücu şartı olarak öngörülmemişken, ilgili maddenin (f) bendinde, belirli durumların haricinde olay yerinin terk edilmiş olması, kaza tutanağı ve alkol v.b. belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranılması da, rücu şartı olarak düzenlemiştir. Genel Şartlar B4-f bendi kapsamında sigortanın, sigortalısına rücu edebilmesi için ilgili yükümlülüklerin yerine getirilmemesi yeterli olup, sigortacının, sigortalısına rücu için sürücünün alkollü olduğunu yahut kasti eyleminin varlığını kanıtlaması istenemez.Yasal düzenleme incelendiğinde, olay yerinin terk edilmesi rücu sebebi kabul edilmiş ancak terkin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu hallerde yapılması halinde rücu sebebi olmayacağı belirtilmiş olduğundan olay yerini terkin halkı nedene dayandığı hususunu ispat yükü davalı sigortalıya aittir. Somut olayda, davalı sigortalı araç sürücünün olay yerini terk ettiği sabit olup, bu karşın davalı tarafından sürücünün çöp konteynerine çarptığını düşündüğü için yerini terk ettiğini belirtmişse de, ceza dosyasında sürücünün ikamet adresinde yapılan aramada sigortaya konu ... plakalı aracın kapalı garajda ve plakasının sökülmüş halde bulunması, tanık anlatımlarından sürücünün müteveffanın ölüp ölmediğini kontrol ettiği, daha sonrasında arkadaşlarını aradığı, arkadaşlarının siyah renk Audi marka araçla olay yerine geldiği, sürücüyü alarak olay yerinden ayrıldıkları, bir süre geçtikten sonra sürücünün arkadaşlarının farklı bir araçla olay yerine geldikleri anlaşıldığı, tüm bu hususlar dikkate alındığında dava dışı sürücü ...'ın müteveffaya çarparak ölümüne neden olduğunu fark ettiği ancak olay yeri terk ettiği anlaşılmış olup davalı sigortalı tarafından terkin haklı nedene dayandığı ispat edilmediğinden davacının rücu şartlarının oluştuğu kanaatine varılmıştır. Rücuen tazminat davaları; gerçek zararın giderilmesi amacına yöneliktir. Zarar sorumlusundan halefiyet ilkelerine dayalı olarak talepte bulunan davacı, ödediği meblağın tamamını değil ancak zarar görenin uğradığı gerçek zararı, zarar sorumlusundan isteyebilir. Bu nedenle, zarar görene yapılması gereken gerçek ödeme miktarı tespit edilerek davacı tarafça yapılan ödeme miktarı daha fazla olsa da davalının gerçek zarar miktarıyla sorumluluğuna karar verilmesi gerekir(... 17 HD 2020/ E-2021/ K sayılı ilam). Başka bir ifade ile rücuen tazminat davaları, ödenmesi gerekenin tespiti amacı güder.Bu kapsamda mahkememizce hak sahibine ödenmesi gereken tazminatın tespiti ile sigorta şirketinin rücu şartının gereğince isteyebileceği bedelin hesaplamasının yapılarak hesaplama çerçevesinde tavanın aşılıp aşılmadığının değerlendirilmesi hususlarında aktüerya bilirkişiden rapor alınmış olup raporda, dava dışı hak sahibinin gerçek zararının 463.950,84-TL olacağı belirtildiği bu haliyle davacının yaptığı ödemenin tavan sınırını aşmadığı tespit edilmekle anılan raporun hüküm kurmaya elverişli olduğu ve maddi olgular içerdiği anlaşılmakla, sigortalı araç sürücüsünün olay yerini terk etmesi nedeniyle davacı sigorta şirketinin dava dışı hak sahibine yaptığı ödemenin ödeme tarihinden itibaren işleyecek faiziyle talep etme hakkı olduğu anlaşıldığından davacının davasının kabulü ile; 345.000,00 TL alacağın ödeme tarihi olan 05/10/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-Davacının davasının KABULÜ İLE; 345.000,00 TL alacağın ödeme tarihi olan 05/10/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
2-Harçlar Yasası gereğince alınması gerekli 23.566,95-TL harçtan başlangıçta alınan 5.891,24-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 17.675,71-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan 5.891,24-TL Peşin Harç, 269,85-TL Başvurma Harcı, 6.300,00-TL Bilirkişi Ücreti ve 98,00-TL tebligat ve posta giderinden oluşan yargılama gideri toplamı olan 12.559,09-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 55.200,00 -TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
5-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,
6-Dava şartı arabuluculuk kapsamında hazine tarafından ödenen 3.120,00-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, tahsili için harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize sunulacak yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye verilecek bir dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 03/12/2024
Katip
✍E-Imzalıdır
Hakim
✍E-Imzalıdır