TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/
KARAR NO : 2024/
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI :
VEKİLİ : Av.
DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 10/08/2023
KARAR TARİHİ : 03/12/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 02/01/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Taraflar arasında 05/12/2018 tarih ve 2018/... ihale sinde 400 kV TMİ. - ... Yer Alan ... ... Merkezinin İşletilmesine Ait Hizmet Alımı sözleşmesi imzalandığı, sözleşme hükümleri gereğince 4.342,61 TL ihale karar pulu damga yüklenici şirketten tahsil edilerek davacı tarafından yasal mevzuat gereği ... Başkanlığına ödendiğini, daha sonra davalı tarafından ... Başkanlığına karşı açılan davada ... 1. Vergi Mahkemesinin 2020/... E. 2021/... K. Sayılı ilamı ile davanın Kabulüne ve dava konusu işlemin iptaline, ödenen 4.342,61 TL damga vergisinin faizi ile birlikte davalıya iadesine karar verildiğini, işbu dava dosyasından verilen karar neticesinde 4.342,61 TL ihale karar pulu damga vergisi ... Başkanlığı ... Vergi Dairesi tarafından davalıya iade edildiğini, ... Vergi Dairesi Başkanlığı tarafından davalıya iade etmiş olduğu 4.342,61 TL ihale karar pulu damga vergisi için iade işlemlerinin hemen akabinde davacıya Vergi Ceza İhbarnamesi ile 4.342,61 TL vergi ödemesi talep edilmesinin yanında 5.295,42 TL Vergi Ziyaı cezası kesildiğini, vergi ceza ihbarnamesine karşı ... 3. Vergi Mahkemesinin 2022/... E. sayılı dosyası ile açılan dava sonucunda damga vergisi yönünden davanın reddine vergi ziyaı cezası yönünden ise kabulüne karar verildiğini, Davalının sözleşmeye aykırı davranışıyla ödemesi gerektiğini bildiği bir bedeli vergi dairesinden iade alarak davacıya vergi ceza ihbarnamesi gönderilmesine sebebiyet verdiğini, bunun üzerine davacı tarafından dava açılarak masraf yapılmak zorunda kalındığını, ... Vergi Dairesi Başkanlığı tarafından ... 3. Vergi Mahkemesi'nin 2022/... E. 2022/... K. Sayılı ilamı neticesinde bu sefer de 2 Nolu vergi ceza ihbarnamesi ile damga vergisi ve damga vergisine uygulanan gecikme faizinin ödenmesinin talep edildiğini, davacı tarafından 2 Nolu vergi ceza ihbarnamesi ile istenen damga vergisi ve gecikme faizi ... Vergi Dairesi Başkanlığına ödendiğini, damga vergisine uygulanan gecikme faizinin haksız olması sebebiyle açılan ... 3.Vergi Mahkemesinin 2022/... E.2023/... K. Sayı reddine karar verildiğini, Davalının sözleşmeye aykırı davranışıyla ödenmiş damga vergisini iade alması davacıya gecikme faizi uygulanmasına sebebiyet verdiğini, haksız uygulanan gecikme faizine karşı dava açılmak zorunda kalındığını, davaya yapılan masraflardan da davalı sorumlu olduğunu, Hizmet Alımı Sözleşmesi'nin 7. maddesinin 1. Fıkrasında "Taahhüdün yerine getirilmesine ilişkin ulaşım, eğitim, her türlü sigorta, vergi (KDV hariç), resim ve harç giderleri sözleşme bedeline dahildir." ifadesine yer verildiğini, İdari Şartnamenin 25. maddesinin 1. fıkrasında "Taahhüdün yerine getirilmesine ilişkin ulaşım, eğitim, her türlü sigorta, vergi (KDV hariç) resim ve harç giderleri isteklice teklif edilecek fiyata dahildir. " ifadelerine yer verildiğinden ihale karar pulu damga vergisinden sorumluluğun davalıda olduğunu, İdari Şartnamede " .... istekli, sözleşmeye davet yazısının bildirim tarihini izleyen on gün içinde, ihale tarihinde 4734 sayılı Kanunun 10. Maddesinin dördüncü fıkrasının a), (b), (c), (e), (8) bentlerinde sayılan durumlarda olmadığına dair belgeler ile kesin teminat verip diğer yasal yükümlülükleri de yerine getirerek sözleşmeyi imzalamak zorundadır. Sözleşme imzalandıktan sonra geçici teminat iade edilecektir." ifadeleri yer aldığını, davalının sözleşmeye aykırı davranarak ödenen damga vergisini geri alarak davacıya vergi ceza ihbarnamesi gönderilmesine sebep olduğunu, bu nedenle iki ayrı dava açmak zorunda kaldığını, bu davalara da çeşitli masraflar yapıldığını, Davacı tarafça Vergi Dairesine ödenmek durumunda kalınan ihale karar pulu damga vergisi ve buna uygulanan gecikme faizi, ayrıca açılmak zorunda kalınan ... 3. Vergi Mahkemesinin 2022/... E. Sayılı ve ... 3.Vergi Mahkemesinin 2022/... E. Sayılı dosyalarına yapılan masraflardan davalının sorumlu olduğunu, Davanın kabulü ile Fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla 20.443,47 TL'nin ödeme tarihinden itibaren, değişen oranlardaki avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili talep ve dava edilmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Sözleşme ve şartname hükümlerinin genel işlem koşullarını taşıdığı ve davalı şirketin menfaatine aykırı düzenlemeleri içerdiğinden yazılmamış sayılmasına karar verilmesinin gerektiği, 6098 sayılı TBK'nun 20.maddesinin 4.fıkrasıyla da; kamu tüzel kişileri tarafından sunulan hizmetlere ilişkin sözleşmelerde, TBK'nun sağladığı genel işlem koşulları denetimine tabi hale getirildiğini, İdari Şartnamenin teklif fiyata dahil giderler başlıklı 25.1-25.2 maddesinin ve sözleşmenin teklif fiyata dahil giderler başlıklı 7.maddesinin Genel İşlem Şartları Unsuru Taşıdığını yazılmamış sayılmasının gerektiği, Hizmet alım sözleşmesinin 8.2 maddesinde sözleşmenin eki olduğu belirtilen İdari Şartnamenin 25.1,25.2 maddesinde kanunen ihale karar pulu damga vergisinden sorumluluğun ihale makamına ait olmasına rağmen, damga vergisi sorumluluğunun davacı iddialarına göre müvekkil şirkete yüklendiği davanın tümden reddine karar verilmesi talep etmiştir.
HUKUKİ DELİLLER:
... 3. Vergi Mahkemesinin 2022/... Esas 2022/... Karar ve 2022/... Esas 2023/... Karar sayılı dosyaları ... üzerinden celp edildiği, ... 1. Vergi Mahkemesinin 2020/... Esas 2021/... Karar sayılı dosyasının ... üzerinden celp edildiği görüldü.
Elektronik Elektronik Mühendisi bilirkişi, Vergi Başmüfettişi bilirkişi ve nitelikli hesap uzmanından oluşan bilirkişi heyeti tarafından mahkememize ibraz edilen 15/04/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle: "Davacı tarafından ihalesi yapılan 2018/... İKN ihale işine ilişkin olarak 06.12.2018 tarihinde imzalanan sözleşme kapsamında davacı tarafından ihale karar pulu damga vergisinin ödenmesinden 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu kapsamında yükümlülüğün davacıda olduğu,
2.Taraflar arasındaki 2018/... İKN Hizmet Alımına Ait Sözleşme m.7.1 ve İdari Şartname m.25.1 ile, taahhüdün yerine getirilmesiyle ilgili her türlü vergi, resim ve harcın sözleşme bedeline dahil olduğu; İdari Şartname m.44.6 ile, sözleşmenin imzalanmasına ilişkin her türlü vergi, resim ve harçlar ile diğer sözleşme giderlerinin yükleniciye ait olduğu kararlaştırılmış olduğu, bu itibarla taraflar arasındaki iç ilişkide bu vergiden sorumluluğun davalı tarafa yüklendiği, ne var ki 213 sayılı Vergi Usul Kanunu m.8/3 uyarınca anılan düzenlemenin vergi idaresi yönünden hüküm ifade etmediği, 3.Davalı şirket tarafından vergi iadesinin alınmasının ardından vergi idaresine ödeme yapılmaması ve verginin esasına dair dava açılmasının 213 sayılı Vergi Usul Kanunu m.8/3 hükmü çerçevesinde davacının zararın artmasındaki kusuru olarak dikkate alınması gerektiği,4.Davacı tarafından 20.12.2022 tarihinde 4.342,61 TL Damga Vergisi ve 3.517,51 TL Gecikme Faizi ödenmiş olduğu, davalının sorumluluğunun Damga Vergisi ile Gecikme Faizinin başlangıç tarihinden davacıya ilk bildirim tarihine kadar olduğu, ancak dosya içerisinde bu bilgiler olmadığından değerlendirme yapılamadığı,5.Davacı tarafından 213 sayılı VUK.m.8/3 uyarınca verginin esasına yönelik olarak dava ikame etmemesi beklenmesi gerektiğinden; ... 3.Vergi Mahkemesinin E.2022/... sayılı dosyasında kabul/ret oranına göre yargılama giderleri hakkında değerlendirme yapılmış, davacı tarafın haklı olarak dava açmış olduğu kısım yönünden dava dışı vergi idaresinden zararının karşılandığı ve haksız olarak verginin esasına dair açılan dava yönünden ise kendi kusuru bulunduğu; ödeme sonrası iade istemi ile açılan ... 3.Vergi Mahkemesinin E.2022/... sayılı dosya hakkında da davacının kusuru ile zararın artmasına sebebiyet verildiği, bu itibarla bu yargılama giderlerinin zarar olarak dikkate alınmadığı," hususlarının tespit edildiği bildirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, taraflar arasında imzalanan hizmet alım akdine dayalı olarak ödenen damga vergisi, gecikme zammı, yargı harcı ve mahkeme masraflarını rücuen tahsili istemine ilişkindir.Tüm dosya kapsamı itibariyle, taraflar arasında trafo merkezinin işletmesi hizmeti alımına ilişkin düzenlenen ihale sonrası hizmet alım sözleşmesi imzalandığı, sözleşme uyarınca 4.342,61-TL ihale karar pulu damga vergisinin davalı tarafından ödenmesinin kararlaştırıldığı, davalı adına davacı tarafından ödendiği, akabinde davalı tarafından açılan dava sonucunda ... 1. Vergi Mahkemesinin 2020/ esas, 2021/ karar sayılı ilamı ile vergi dairesine yatırılan damga vergisinin davalıya iade edildiği, bu defa vergi dairesince davacı şirketten talep edilmesi nedeniyle açılan davalardan kaynaklı olarak yapılan masraflar, giderler ödenen damga vergisi ve gecikme zammından oluşan toplam 20.443,47 TL'nin davalı taraftan rücuen tahsili istemiyle eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır. Açılan davalar sonucunda Vergi Mahkemelerince her ne kadar vergi mükellefiyeti konusunda mevzuata uygun olarak inceleme yapılmış ve ihale sahibi davacı şirketin damga vergisi mükellefi olduğu kabul edilmiş ise de taraflar bu yükümlülüğün aksi yönde düzenlemelere yer vermeleri de mümkündür. Bu düzenlemeler, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu m.8/3 uyarınca ancak iç ilişkide hüküm ve sonuç doğuracak olup vergi idaresini bağlamayacaktır.Taraflar arasında imzalanan "Hizmet Alım Sözleşmesi"nin 7/1. maddesinde ""Taahhüdün (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlar dahil) yerine getirilmesine ilişkin İdari Şartnamenin 25.maddesindeki açıklamalarda belirtilenler sözleşme bedeline dahildir." hükmünün yer aldığı, yine imzalanan "İdari Şartname"nin 25/1. maddesinde "Taahhüdün yerine getirilmesine ilişkin ulaşım, her türlü sigorta, vergi, resim ve harç giderleri isteklice teklif edilecek fiyata dahildir."düzenlemeler ile, sözleşmenin imzalanmasına ilişkin her türlü vergi, resim ve harçlar ile diğer sözleşme giderlerinin yükleniciye ait olduğu kararlaştırılmıştır.Bu kapsamda, dava konusu ihtilafın kaynağını teşkil eden ihale karar pulu sözleşmenin imzalanmasına ilişkin vergi niteliğinde olmakla taraflar arasındaki iç ilişkide bu vergiden sorumluluğun davalı tarafa yüklendiği görülmektedir. Bu haliyle, davalı tarafından iadesi gerçekleştirilen ve fakat davacı tarafından tekrar ödenmek zorunda kalınan damga vergisinin sorumluluğunun davalıya ait olduğu kabul edilmiştir. Davacı tarafından 20/12/2022 tarihinde 4.342,61 TL, damga vergisi ve 3.517,51 TL gecikme faizi ödendiği, yukarıda detaylı şekilde açıklandığı üzere sözleşme kapsamında davacının ödediği bu bedelleri davalı şirketten rücuen tahsilini talep edebileceği anlaşılmıştır.Buna karşın, davacı şirketin vergi dairesi karşısında mükellef olduğuna ilişkin ... 1. Vergi Mahkemesinin 2020/60 esas, 2021/ karar sayılı ilamı bulunuyor olmasına rağmen anılan karara istinaden düzenlenen Vergi Ceza İhbarnamesinin iptali için açılmış davalarda yapılan yargılama giderlerinin doğmasında davalının bir katkısının bulunmadığı, bu yargılama giderlerinin rücu edilmesini gerektirir yasal bir düzenleme ve sözleşme hükmünün bulunmadığı gözetildiğinde davacının vergi mahkemesindeki yargılama giderlerini ve harçlarını davalıdan talep edemeyeceği değerlendirilmiş, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Nitekim, ... BAM 4. HD. 16/06/2023 tarih ve 2022/ esas, 2023/85 karar sayılı ilamı ile, ... BAM 3. HD. 09/10/2023 tarih, 2022/ Esas, 2023/ Karar sayılı ilamı da bu yöndedir. Bununla birlikte, taraflar arasında hizmet akdi bulunduğu, davalının işbu davadan evvel temerrüte düşürüldüğü iddia ve ispat edilemediğinden ve taraflar arasındaki ilişkinin ticari olduğu anlaşıldığından, dava tarihinden itibaren avans faizine hükmedilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-Davacının davasının KISMEN KABULÜ ile; 4.342,61 TL damga vergisi tutarı ve 3.517,51TL gecikme faizi alacağı olmak üzere toplam 7.860,12 TL alacağın dava tarihi olan 10/08/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Fazlaya dair istemin REDDİNE,
3-Harçlar Yasası gereğince alınması gerekli 536,92-TL harçtan başlangıçta alınan 349,13-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 187,80-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafça başlangıçta yatırılan 349,13-TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan 269,85-TL başvuru harcı, 7.200,00-TL bilirkişi ücreti, 220,00-TL tebligat posta masrafı olmak üzere toplam 7.689,85-TL yargılama giderinin davanın kabul oranına göre hesaplanan (%38,44) 2.955,97-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, geri kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 7.860,12 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
8-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 7.860,12 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
9-... Arabuluculuk Bürosu tarafından ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere suçüstü ödeneğinden ödendiği anlaşılan 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul oranına göre hesaplanan (%38,44) 1.199,32-TL'nin davalıdan alınarak hazineye irad kaydına, red oranına göre (%61,56) 1.920,67-TL'sinin ise davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
10-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda HMK'nın 341. maddesi uyarınca kabul ve red yönünden miktar itibariyle kesin olmak üzere karar verildi. 03/12/2024
Katip ... Hakim ...
e-imzalıdır e-imzalıdır