TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/
KARAR NO : 2024/
HAKİM :
KATİP :
DAVACILAR:1-
2-
3-
VEKİLLERİ : Av.
Av.
DAVALI :
VEKİLİ : Av.
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 11/08/2023
KARAR TARİHİ : 23/10/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 21/12/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava dilekçesinde özetle; davacıların murisi ...'nun 24/09/2008 tarihinde uluslararası tır şoförlüğü yaparken geçirmiş olduğu trafik kazasında vefat ettiği, kazanın oluşumunda müteveffanın kusursuz olduğunu, dava dışı işveren şirket tarafından müteveffa için vergi veya sigorta kaydı yapılmadığını, işveren hakkında ... 4.İş Mahkemesi 2009/... E-2022/... K sayılı dosyası ile tazminat davası açıldığını ve davanın kabul edildiğini, kazaya karışan ... plaka sayılı aracın kaza tarihi itibariyle Yeşil Sigortasının mevcut olduğunu, bu sigorta kapsamında ZMMS poliçe ve limitleri kadar sorumlu olduğunu, her bir davacı için 1000 TL destekten yoksun kalma tazminatının avans faiziyle hüküm altına alınmasını talep etmişlerdir.
Cevap dilekçesinde özetle; davayı kabul etmediklerini, davanın yetki, zamanaşımı ve hak düşürücü süre yönünden ve esastan reddinin gerektiğini, kazanın araç sürücüsünün kusuru ile meydana geldiğini, meydana gelen zarardan sorumluluklarının bulunmadığını, davanın dürüstlük kuralına aykırı ve haksız kazanç elde etme amacını taşıdığını davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Deliller;
... İl Sosyal Güvenlik Müdürlüğü'ne, ... 9. Asliye Ceza Mahkemesi'ne, ... Motorlu Taşıt Bürosu'na, ... 4. İş Mahkemesi'ne, ... İl Sosyal Güvenlik Müdürlüğü'ne yazılan müzekkereye cevap verildiği cevabi yazının dosya arasında olduğu anlaşılmaktadır.
Aktüerya Bilirkişisinin Raporunun Sonuç Kısmı: "1-... kararları gereği hesaplamada, TRH 2010 yaşam tablosunun ve 2024 yılı asgari ücret verilerinin esas alındığı, 01.06.2015 tarihli yeni ZMSS Genel Şartları'nın yürürlüğünden önce meydana gelen trafik kazalarındaki ölümler bakımından müteveffanın kusurunun hesaplamada dikkate alınmadığı, müteveffanın kusuru oranında indirim yapılsa dahi zarar miktarının sorumluluk miktarının çok üzerinde olması sebebiyle davalının sorumluluk miktarının ve sonucunun değişmediği, 2-Dosya kapsamına göre huzurdaki davadan önce açılan ve kesinleşen ... 4.İş Mahkemesi 2009/... E-2022/ K sayılı dosyası içinde bulunan bir kısım verilerin kullanıldığı, 3-Müteveffanın gelirinin asgari ücret düzeyinde bulunduğunun kabulü ile hesaplama yapıldığı, 4-Davacı eş yönünden müteveffanın bakiye ömrü ile sınırlı olarak, gelecek aktif ve pasif dönem zararından yaşı ve 18 yaşından küçük çocuğunun bulunmaması dikkate alınarak 961 evlenme ihtimali indirimi yapıldığı, 5-Davacı kızı ... yönünden iş mahkemesi dosyası kapsamına göre 24.10.2016 tarihinde çalışmaya başladığı ve yine davacı oğlu ...'nun 04.07.2013 tarihinde okulunu bitirmesi ve dosya kapsamına göre eğitim hayatının devam ettiği veya çalışmasına ilişkin başkaca bir kayıt olmaması sebebiyle bu tarihlere kadar destek hesabı yapıldığı, 6-Davalının sorumluluğunun kabulü halinde davacıların zararının poliçe-sorumluluk limiti dahilinde garameten hesaplandığı, 7-Davacıların destekten yoksun kalma tazminatının tablo halinde gösterildiğine dair rapor; ZARAR/SORUMLULUK Eş ... ... TOPLAM ZARAR 1.875.768,83 1.144,57 3.974,93 GARAMETEN SORUMLULUK 124.659,76- 76,07- 264,17" şeklindedir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ, HUKUKİ KABUL VE GEREKÇE
Dava, trafik kazasından kaynaklı destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir. Davacılar; müteveffa ...'nun desteğinden yoksun kaldıklarını, müteveffanın kullandığı aracın ...'de sigortası bulunmadığını ve aracın yabancı plakalı araç olduğunu iddia ederek ... Motorlu Taşıt Büorusundan tazminat talebinde bulunmuşlardır. Eldeki davaya konu trafik kazasının tarihi 24/09/2008 tarihidir. Kazanın meydana geldiği tarihte 2015 öncesi Genel Şartların yürürlükte olduğu hususuna işaret etmekte fayda vardır. Mahkememizce; müteveffanın hayatını kaybettiği olayla ilgili açılan ... CBS 2008/... soruşturma sayılı dosya aslı mahkememiz dosyası arasına alınmış, ... Motorlu Taşıt Bürosu'na müzekkere yazılarak; MB ... sayılı dosya getirtilmiş, ... ... İl Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak; müteveffa ...'nun 24/09/2008 tarihinde geçirdiği kazadan kaynaklı kazanın iş kazası olup olmadığı ile ilgili varsa denetmen raporu ve hak sahiplerine ödeme yapılmış ise ödeme belgelerinin gönderilmesi talep edilmiş ve yazı cevabı dosya arasına alınmıştır. ... 4. İş Mahkemesinin 2009/... Esas sayılı dosyası ...'tan ve ayrıca fiziki aslı mahkememiz dosyası arasına alınmıştır. Davacılar, eldeki davaya konu trafik kazasında üçüncü kişi konumundadırlar ve destek şahsının olayda tam kusuru olsa bile kaza tarihindeki Genel Şartlar gereğince destekten yoksun kalma tazminatı talep edebilirler. Davacıların karşı araç için açtıkları İş Mahkemesi dosyasında bir ödeme almadıklarını beyan ettikleri görülmüştür. Ayrıca, ... 4. İş Mahkemesinin 2009/... Esas sayılı dosyasının davalısına müzekkere yazılarak; ... 4. İş Mahkemesinin 2009/... Esas ve 2022/... Karar sayılı ilamı gereğince, davacılar ..., ... ve ...'na bir ödeme yapılmış ise miktarı ve ödeme belgeleri ile birlikte ilgili belgelerin mahkememize ivedilikle bildirilmesi ihtarlı olarak istenmiş, ancak müzekkeremize ödeme yapıldığına ilişkin bir cevap sunulmamıştır.
Davacıların üçüncü kişi konumunda olmaları sebebiyle kusur raporu alınmamış ve dosya aktüerya bilirkişisine tevdi edilmiştir. İş Mahkemesi dosyasında yer alan veriler de dikkate alınarak aktüerya raporu TRH 2010 yaşam tablosu ve prograsif rant yöntemine göre hazırlanmıştır. Kaza tarihi itibariyle davalının poliçe limiti ile sorumlu olduğu bilirkişi raporunda gözetilmiştir. Davacıların destekten yoksun kalma tazminatı garameten paylaştırılarak hesaplanmış ve davacı ... lehine 124.659,76 TL, davacı ... lehine 76,07 TL ve davacı ... lehine 264,17 TL destekten yoksun kalma tazminatına hükmolunmuştur. Davalıya yapılan başvurunun hasar dosyasından anlaşıldığı kadarıyla 09/02/2023 tarihinde davalıya ulaştığı ve bu tarihten 8 iş günü sonrası olan 22/02/2023 tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerektiği kuralına riayet edilmiş ve aşağıdaki şekilde davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir. Davacının, KTK m.97 gereğince davalı kuruma yazılı başvuru yapmış olması sebebiyle davanın zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığının kabulü gerekir. Trafik kazasından kaynaklı; sigorta şirketlerine karşı açılan davaların KTK m.97 gereğince zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığına dair; ... BAM 20. HD. 2024/ Esas ve 2024/ Kararında aynen, "6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin birinci fıkrasında; "İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine ilişkin aşağıdaki hükümler uygulanır." hükmü yer almaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz. (... 4. Hukuk Dairesinin 2021/ Esas, 2022/ Karar sayılı ilamı aynı doğrultudadır.) Eldeki davada, dava öncesi davalı sigorta şirketine başvuru şartının yerine getirilmiş olması karşısında ayrıca zorunlu arabuluculuğa başvurulması gerekmediği halde davacı yanca arabuluculuğa başvurulmuş olmasından dolayı ortaya çıkan ücretin davalıya yüklenmesi mümkün bulunmadığından, arabuluculuk ücretinin davacıya yüklenmesi doğru olmuştur." şeklinde, KTK m.97 sebebiyle sigorta şirketine karşı açılan davaların zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığı ve zorunlu arabuluculuk giderinin davacıya yükletilmesi gerektiği vurgulanmıştır. Davalı kurum da eldeki davada sigorta şirketi gibi kabul edildiğinden zorunlu arabuluculuk giderinin davacılardan tahsiline karar verilmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntısı ve yasal gerekçesi izah edildiği üzere;
1-Davacı ... yönünden; 124.659,76 TL destekten yoksun kalma tazminatının, 22/02/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak, davacı ...'na verilmesine,
2-Davacı ... yönünden; 264,17 TL destekten yoksun kalma tazminatının, 22/02/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak, davacı ...'na verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
3-Davacı ... yönünden; 76,07 TL destekten yoksun kalma tazminatının, 22/02/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak, davacı ...'na verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
4-Karar ve ilam harçları yönünden;
A) Hüküm tarihi itibariyle ... lehine hükmolunan tazminat bakımından alınması gereken 8.536,00 TL karar ve ilam harcından, bu davacı için yatırılmış 89,95 TL peşin harç ve 2.084,00 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 6.362,05 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak, hazineye irat kaydına, B) Hüküm tarihi itibariyle ... lehine hükmolunan tazminat bakımından alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcından, bu davacı için yatırılmış 89,95 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 337,65 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak, hazineye irat kaydına, C) Hüküm tarihi itibariyle ... lehine hükmolunan tazminat bakımından alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcından, bu davacı için yatırılmış 89,95 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 337,65 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak, hazineye irat kaydına,
5-Davacı ... tarafından yatırılan 89,95 TL peşin harç ve 2.084,00 TL ıslah harcı toplamı olan 2.173,95 TL'nin davalıdan alınarak, davacı ...'na; davacı ... tarafından yatırılan 89,95 TL peşin harcında davalıdan alınarak, davacı ...'na; davacı ... tarafından yatırılan 89,95 TL peşin harcın davalıdan alınarak, davacı ...'na verilmesine,
6-Davacılar tarafından yapılan 269,85 TL başvurma harcı, 3.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 304,50 TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 3.574,35 TL yargılama giderinden; davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 3.527,16 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak, davacılara eşit şekilde verilmesine, kalan kısmın davacılar üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT m.13 hükümlerine göre hesaplanan 30.000,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak, davacı ...'na verilmesine,
8-Davacı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT m.13 hükümlerine göre hesaplanan 264,17 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak, davacı ...'na verilmesine,
9-Davacı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT m.13 hükümlerine göre hesaplanan 76,07 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak, davacı ...'na verilmesine,
10-Davacı ...'nun reddolunan maddi tazminat talebi yönünden davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT m.13 ve m.13/2 hükümlerine göre hesaplanan 735,83 TL vekalet ücretinin davacı ...'ndan alınarak, davalıya verilmesine,
11-Davacı ...'nun reddolunan maddi tazminat talebi yönünden davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT m.13 ve m.13/2 hükümlerine göre hesaplanan 923,93 TL vekalet ücretinin davacı ...'ndan alınarak, davalıya verilmesine,
12-Davanın zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığı anlaşılmakla; 6325 sayılı Kanunun 18/A maddesinin 12 ve 13. Fıkralarına göre; suç üstü ödeneğinden zorunlu arabulucuya ödenen 3.200,00 TL'nin davacılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, hazineye irat kaydına,
13-HMK m.333 gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
14-Gerekçeli kararın talep halinde taraflara tebliği ile tebliğ giderinin eksik olması halinde giderin talepte bulunandan alınmasına,
Dair; kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 22/10/2024
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır