TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023
KARAR NO : 2025
HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...
DAVACI : ... - ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALILAR : 1- ... - ... ...
2- ... - ... ...
DAVA : Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 16/08/2023
KARAR : RED
KARAR TARİHİ : 07/01/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 09/01/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacının davalı ...'ya mal karşılığı olarak 70.000,00 TL bedelli çek yazdığını, davalının çeki diğer davalı ...'ye ciro atarak teslim ettiğini, bunun karşılığında davacıya beyan etmiş olduğu malları teslim etmediğini ve çekin ödeme tarihinin 10/08/2023 tarihi olduğunu, davacının çeki yazarak vermiş olduğu ...'ya herhangi bir borcu bulunmadığının tespiti gerektiğini, davalı ...'in edimini yerine getirmemesi nedeniyle çekin karşılığı bir mal veya hizmet alınması söz konusu olmadığından davalıların dava konusu çeki bedelsiz olarak ele geçirdiğini, ancak çekin davalılar tarafından takibe konulması ihtimali doğrultusunda işbu davayı açtıklarını beyanla davanın kabulüne , çekin uygun görülecek teminat karşılığından ödemeden yasaklanmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... ...'nun TC kimlik numarasının ve güncel adres bilgisinin bulunmaması nedeniyle kendisine tebligat yapılamadığı görüldü.
Davalı ... 17/01/2024 tarihli beyanlarında ; diğer davalı ...'e 105.000,00 TL karşılığında arpa ve saman sattığını, ...'in karşılığında kendisine 70'er bin TL'lik 2 adet çek getirdiğini, çekleri bankadan sorduğunda sağlam olduğunun söylendiğini, davacının kendisine geldiğini ve diğer davalı ...'in kendisini dolandırdığını, davalı ... 'in göndermesi gereken saman mallarının bir kısmını gönderdiğini bir kısmını göndermediğini söylediğini, davacıya alacağının 105.000,00 TL olduğunu ve parasını vermesi halinde çekleri kendisine iade edeceğini söylediğini, 70.000,00 TL lik çeki bankadan İsmil'in bozdurarak parasını kendisine verdiğini kalan 35.000,00 TL 'yi ise elden davacı ...'in kendisine verdiğini, kendisinin de karşılığında 70.000,00 TL lik diğer çeki davacıya iade ettiğini, davayı kabul etmediğini beyan etmiştir.
HUKUKİ DELİLLER:
Dava konusu çekle ilgili Ziraat Bankasına müzekkere yazılarak çekin ibrazına ilişkin bilgilerin celp edildiği, davacı vekiline yemin delilinin hatırlatıldığı ve 2 haftalık kesin süre verildiği ancak bu konuda herhangi bir beyan sunulmadığı görüldü.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava kambiyo senedinden kaynaklanan menfi tespit istemine ilişkindir.
Davacı tarafça, davalı ...'ya mal karşılığı olarak 70.000,00 TL bedelli çek yazıldığını, davalının çeki diğer davalı ...'ye cirolayarak teslim ettiğini, bunun karşılığında davacı ...'nun malları teslim etmediğini ve çekin ödeme tarihinin 10/08/2023 tarihi olduğunu, davacının çeki yazarak vermiş olduğu ...'ya herhangi bir borcu bulunmadığını, davalı ...'in edimini yerine getirmemesi nedeniyle çekin karşılığı bir mal veya hizmet alınması söz konusu olmadığından davalıların dava konusu çeki bedelsiz olarak ele geçirdiğini ileri sürerek menfi tespit istemiyle eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Menfi tespit davalarında kural olarak ispat yükü alacaklıya ait olup, alacak ilişkisi kambiyo senedinden kaynaklanıyorsa senede karşı senetle ispat kuralı gereği borçlu tarafından, aynı mahiyette bir belgeyle borçlu olunmadığının ispatlanması gerekmektedir.
Kambiyo ilişkisine dayalı olarak alacaklının bir istemde bulunması durumunda, borçluya istemi yerine getirmekten kaçınma hakkı veren itiraz ve defiler sınırlıdır. Kambiyo senetlerindeki mücerretlik ilkesi gereği senedin bedelsiz olduğu hususunun senetle aynı nitelikteki delillerle davacı yanca ispatlanması gerekmektedir.
Bununla birlikte bilindiği üzere 6098 sayılı TBK.’nın 207. maddesinin ikinci fıkrasında da asıl olanın peşin satış olduğu düzenlenmiştir. Buna göre davacının malları teslim aldığının kabulü gerekir.
Somut olayda, malları teslim almadığını iddia eden davacının, bu iddialarını yazılı delillerle ispat etmesi gerektiği ancak davacının davayı yazılı belge ile ispatlayamadığı, her ne kadar dava dilekçelerinde de açıkça yemin deliline dayanıldığından davacı tarafa yemin delili hatırlatılarak bu hususta beyanda bulunması için iki haftalık kesin süre verilmiş ve kesin sürenin sonuçları usulüne uygun olarak ihtar edilmesine rağmen bu hususta beyanda bulunmadığı gibi HMK'nın 226/1-c bendi gereğince yemin edecek kişi hakkında bedelsiz senedi kullanma suçundan dolayı cezai takibat yapılabileceğinden bu konuda yemin delilinin kullanılamayacak olması karşısında yemine dayanılarak kabul kararı verilmesi yerinde olmayacağı anlaşıldığından davacının malları teslim almadığını ve çekin bedelsiz kaldığını kesin delillerle ispat edemediğinden davanın reddine karar verilerek, aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-Davacının davasının REDDİNE,
2-Alınması gereken 615,40-TL harca başlangıçta peşin yatırılan 1.195,43-TL peşin harcın mahsubu ile fazla alınan 580,03-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalılar tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davalıların avukatı olmadığından ücreti vekalet hususunda karar verilmesine yer olmadığına,
6-HMK madde 333 gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
7-Gerekçeli kararın talep halinde taraflara tebliği ile tebliğ giderinin eksik olması halinde giderin talepte bulunandan alınmasına,
Dair, tarafların yokluğunda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize sunulacak yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye verilecek bir dilekçe ile Bursa Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 07/01/2025
Katip ...
✍E-Imzalıdır
Hakim ...
✍E-Imzalıdır