TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/
KARAR NO : 2025/
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI : 1-
VEKİLİ : Av
DAVALI : 2-
VEKİLİ : Av.
DAVALILAR:3-
4-
5-
DAVA : Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 05/09/2023
KARAR TARİHİ : 14/10/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 29/11/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin davalı şirketler arasında akdedilen sözleşmeler kapsamında dava dışı işçisi olan ... ’in davalı şirketlerde iş akdiyle çalıştığını, iş akdinin feshedilmesi sebebiyle ... 8. İş Mahkemesi'nde açtığı dava, aynı mahkemenin 2017/ E. ve 2019/K sayılı ile hükme bağlanıp ... Bölge Adliyesi Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi 2020/E.-2020/K. Sayılı dosya istinaf incelemesi neticesinde Yerel Mahkeme kararının kaldırılarak yeni karar verilerek kesinleştiğini, ... 1. İcra Müdürlüğü'nün 2020/...E. sayılı icra dosyası ile takibe koyulup müvekkil idare tarafından icra dosyasına 22.01.2020 tarihinde 21.897,18TL., 16.05.2022 tarihinde 3.585,89TL ile toplamda 25.483,07 TL., dava dışı olarak da 01.04.2011-30.11.2015 tarihleri arasındaki çalışması için 10.675,12 TL. kıdem tazminatı ödemesi yapıldığını, ödemeye esas olan işçinin diğer davalıların işçisi olarak çalışmış olduğunu, ... Ltd. Şti.’nin haricen yatırdığı 1.872,92-TL. ve ... Nak. Ltd. Şti.’nin haricen yatırdığı 4.643,60-TL. olmak üzere toplam 6.516,52-TL. düşüldüğünde toplam 29.641,67-TL.nin davalılardan tahsilini, davalılarla yapılan sözleşmede de bu şirketlerin çalıştırdığı bütün işçilerin ücret ve her türlü alacaklarından kendilerinin sorumlu olacağı hükmü yazılı olduğundan müvekkil idarenin ödemiş olduğu miktarın rücuen davalılardan tahsilini beyanla davanın kabulünü talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı ... Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde "29.641,67-TL 'nin , bilirkişice belirlenecek sorumlulukları oranında davalılardan tahsili" talep edilmiş olup İhtiyari dava arkadaşı olan davalılar bakımından davanın taraf
ve miktarı ayrı ayrı belirlenmeksizin hakimin aydınlatma görevi kapsamında davalıdan ayrıştırma yapmasının istenilmesinin gerektiğini, dava dışı işçinin müvekkili ... firmasında çalışmış olup buna göre tümünün çalışması 30.11.2015 tarihi itibari ile sonlanmış olduğunu bu tarihinin ... AŞ. Ve ... firmalarının üzerine geriye doğru yazılı olarak anlaşmaya vardıkları tarih olduğunu, taraflar arasındaki sözleşmede rücu alacağının ödeneceği muayyen bir tarih belirlenmediğini ve diğer yandan dava konusu olayda TBK.m.124 hükmüne uyan hiç bir hal de olmadığından müvekkilin temerrüte düşürülmesinin şart olduğunu, temerrüte düşmemiş kişiye karşı açılmış davanın hukuki yarar yokluğu nedeni ile esastan reddedilmesinin gerektiğini, beyanla davanın reddinin talep etmiştir.
Davalı ... Turizm Otomotiv San. Ltd. Şti vekili cevap dilekçesinde özetle; hak düşürücü süre ve zamanaşımı itirazlarının olduğunu, müvekkilinin davacı kurumdan almış olduğu ihaleler ile alt işverenlik yaptığını, ihale dönemi alt işverenlik yaptığını, davacının 3. Kişiye yapmış olduğu kıdem tazminatı alacağından müvekkil şirketin herhangi bir sorumluluğu olmadığını, davacının sunmuş olduğu dökümde dava dışı 3. Kişinin 01.01.2017-23.02.2017 tarihleri arasında toplamda 53 gün çalışması bulunduğunu bu kapsamda kıdem tazminatı alacağından söz edilemeyeceğini, ihale kapsamında çalıştıracağı tüm işçileri kendisi seçen ve taşerona istediği personellerin özlük işlerini gördüren ihalenin uygulamasından kaynaklı işçi-işveren ilişkisi kesintisiz hale geldiğini, bu noktada davacının uygulamasından kaynaklı ortaya çıkan alacaktan da davacının sorumlu olduğunu, davacı ile müvekkil şirket arasında akdedilen sözleşmede işin devamlılığı, sözleşme kapsamında çalıştırılan personelin bir başka işverende çalışmaya başladığı durumda müvekkil şirketin, ilgili personelin feshe bağlı doğacak alacaklarından sorumlu olacağına dair hüküm de bulunmadığını, beyanla davanın reddini talep etmiştir. Davalılar ...'a, ... Yemek Tarım Temizlik Turizm Taşımacılık ... Taahhüt Ticaret Limited Şirketi 'ne ve ... Posta Taşımacılık Turizm Ve Temizlik Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi'ne usulün uygun tebligat yapıldığı, davaya cevap vermedikleri anlaşıldı.
HUKUKİ DELİLLER:
... 1. İcra Dairesinin 2020/ esas sayılı dosyası, ... 8 İş Mahkemesinin 2017/ Esas sayılı dosyasının ... üzerinden celp edildiği, ... ... İl Müdürlüğünden dava dışı işçiye ait hizmet dökümlerinin celp edildiği, davalı ...'ın esnaf tacir ayırımına ilişkin bilgi ve belgelerin celp edildiği, İşçilik Alacakları konusunda uzman bilirkişiden rapor aldırıldığı, bilirkişiden alınan kök ve ek raporlar arasındaki çelişkiler nedeniyle işçilik alacakları konusunda uzman yeni bir bilirkişiden rapor aldırıldığı görüldü. Bilirkişi tarafından tanzim edilen ve hükme esas alınan 09/09/2025 tarihli raporda özetle; " ... A.Ş. İle Davalı Şirketler Arasındaki Hizmet Alım Sözleşmesi: ... A.Ş ile davalılar arasında akdedilen Sözleşmede sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukların yükleniciye ait olduğu, ...'nin yüklenicisinin çalıştığı işçilerin muhatap ve sorumlusu olmadığını, işçilerin her konuda muhatabı ve sorumlusunun yüklenici olduğu, davalı ... firması ile de yapılan sözleşmesinin 35.8. maddesinde kıdem tazminatı ile ilgili tüm sorumluluğun yükleniciye ait olduğu, dava konusu olan ilamdaki işçilik alacaklarının tamamından alt işveren ( Tüm çalışma süresince aynı şirket alt işveren olmuştur.) davacı üst işverene karşı, kendi dönemiyle sınırlı olmak üzere sorumlu oldukları, dava konusu olan işçilik alacaklarına ilişkin dönemde; davalı şirket ( alt işveren ) sözleşmenin tarafı olduğu, taraflar arasında yapılmış olan sözleşmeler doğrultusunda; Davacının, Dava dışı işçiye ödemiş olduğu Tüm bedelleri talep edebileceği, dava Öncesi ... ... Ltd. Şti. İle ... ... Ltd.Şti. Nden tahsilat yaptığını ifade etmiş ve tahsil etmiş olduğu bedeller dışlanmış ve bakiye bedel 29.641,67 TL üzerinden talep ve talebe bağlı kalınarak hesap edildiği, dava dışı işçinin tüm çalışması; çalışmış olduğu şirketlere göre ayrı ayrı orantılanmış ve çıkan sonuçlar tüm şirketler yönünden ayrı ayrı hesap edildiği, davalılarda kısım kısım çalışması olduğu için işçilik alacak kalemleri ve ferileri yönünden üst işveren davacıya karşı; çalıştırdıkları günün tüm çalışmaya oranlaması ile sorumlu oldukları, mahkemece hükmedilen alacağa ticari (avans) faizi uygulanmasına karar verilmesi gerekirken yasal faiz uygulanmasına karar verilmesi doğru görülmediği, ... … Ltd.Şti.-11.121,86 TL + ... Yemek … Ltd.Şti.- 2.477,07 TL + ... … Ltd.Şti.- 14.662,90 TL+ ...- 498,74 TL+ ... … Ltd.Şti.- 881,10 TL = 29.641,67 TL 'nin davalılardan ayrı ayrı tahsili gerektiği" hususlarının tespit edildiği bildirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, hizmet alım sözleşmesi uyarınca, dava dışı işçilere ödenen işçilik alacaklarının rücuen tahsili istemine ilişkindir. Eldeki dava, hizmet sözleşmesinden kaynaklanan rücu istemine ilişkin olduğundan uyuşmazlık ... (Kapatılan) 23. Hukuk Dairesi ve ... 6. Hukuk Dairesince benimsenen genel ilkelere göre çözümlenmelidir. Buna göre;Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir.Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.Taraflar arasındaki sözleşmede aksi düzenlenmemiş ise işçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması nedeniyle davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır. İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. Yılık izinler ise kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerin de bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.Aynı şekilde ihbar tazminatından da son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır (... 23. Hukuk Dairesi'nin 09/03/2020 tarihli ve 2019/ E., 2020/ K. sayılı kararı ile ... 6. Hukuk Dairesinin 22/09/2021 tarihli ve 2021/ E., 2021/ K. sayılı kararları da bu yöndedir). ... 6. HD'nin 05/05/2023 tarihli ve 2023/ E., 2023/ K. Sayılı uyuşmazlığın giderilmesine ilişkin güncel kararında da; "Dairemizin istikrar kazanan uygulamalarında da belirtildiği gibi, hizmet alımına ilişkin sözleşmelerde, hizmetin yüklenicinin (alt işveren) işçileri tarafından yerine getirilmesi kabul edildiğinden, asıl işverenin yüklenicinin (alt işveren) işçileri ile herhangi bir organik bağı bulunmamaktadır. Hizmet alımına ilişkin tip sözleşmelerde, işçilik ücretleri arasında işçilere ait özlük haklarının tümü belirlenmekte ve bu şartlarla sözleşme imzalanmaktadır. İş Kanunu'nda, işçiyi korumak amacıyla düzenlenmiş olan asıl işveren ve alt işverenin (yüklenici) müteselsil sorumluluğuna ilişkin düzenlemenin taraflar arasındaki hizmet sözleşmelerinde iç ilişki bakımından uygulanması mümkün değildir. Hizmet alım sözleşmelerinde, işçilerin özlük hakları ile ilgili olarak yüklenici (alt işveren) lehine herhangi bir hüküm bulunmaması durumunda, yüklenicinin (alt işveren) işçisi ile organik bir bağı olmayan asıl işveren, işçilerin özlük haklarından sorumlu tutulmamalıdır. Yukarıdaki gerekçelerle; hizmet alım sözleşmesinde herhangi bir hüküm bulunmaması hâlinde, asıl işverenin yüklenicinin (alt işveren) işçilerine ödediği işçilik alacaklarının tamamından yüklenicinin (alt işveren) sorumluluğun mevcut olduğuna" karar verilmiştir.Yukarıda yer verilen ilkeler uyarınca somut olay incelendiğinde; davanın, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmeleri ve arabuluculuk tutanakları gereğince, dava dışı ...'e ödenen işçilik alacaklarının rücuen tahsili istemine ilişkin olduğu, uyuşmazlığın davacı tarafından ödenen işçilik alacaklarından kimin ne oranda sorumlu olduğu hususunda olduğu anlaşılmıştır. Dava dışı ... davacı kurum bünyesinde davalı yüklenici şirketlerin hizmet alım personeli olarak çalıştığı, dava dışı işçi olan ... iş akdinin feshedilmesi nedeniyle işçilik alacaklarının istemiyle ... 8. İş Mahkemesi'nde açtığı dava açtığı, aynı mahkemenin 2017/ E. ve 2019/K sayılı ile hükme bağlanıp ... Bölge Adliyesi Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi 2020/E.-2020/K. Sayılı dosya istinaf incelemesi neticesinde yerel Mahkeme kararının kaldırılarak yeni karar verilerek kesinleştiğini, anılan hükmün ... 1. İcra Müdürlüğü'nün 2020/E. sayılı icra dosyası ile takibe koyulduğu, davacı idare tarafından icra dosyasına 22/01/2020 tarihinde 21.897,18TL, 16/05/2022 tarihinde 3.585,89TL ile toplamda 25.483,07 TL., ve dava dava dışı işçiye 01/04/2011-30/11/2015 tarihleri arasındaki çalışması için de 10.675,12 TL. kıdem tazminatı ödemesi yapıldığı, ödenen bedelden ... Ltd. Şti.’nin haricen yatırdığı 1.872,92-TL. ve ... Nak. Ltd. Şti.’nin haricen yatırdığı 4.643,60-TL. olmak üzere toplam 6.516,52-TL. düşüldüğünde bakiye 29.641,67-TL'lik kısmın için ise, eldeki davada davalı şirketlerden sorumluluk oranında tahsili istendiği anlaşılmıştır. Mahkememizce hükme esas alınan 09/09/2025 tarihli raporda da belirtildiği üzere, davacı ile davalılar arasında yapılan sözleşmelerin eki olan teknik şartname uyarınca iç ilişki açısından her türlü işçilik alacaklarından davalıların sorumlu olacağı kararlaştırıldığı, buna göre davalılar ödenen işçilik alacaklarının tamamından sorumlu oldukları, yine alınan raporlar uyarınca davacı kurum tarafından dava dışı işçilere ödenen alacakların iş hukuk kapsamında yerinde olduğu, raporların ... hizmet dökümü ve taraflar arasında akdedilen sözleşmeler ile istikrar bulmuş ... kararları dikkate alınarak dava dışı işçilerin davalı şirketler bünyesinde çalıştıkları gün sayıları uyarınca hazırlandığı anlaşıldığından hükme esas alınmıştır. Diğer taraftan, iş mahkemesi dosyasında davalılara ihbar edildiğinden dava dilekçesinde talep edilen miktarlara ödeme tarihinden işleyecek avans faiziyle davalılardan alınarak davacıya ödenmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-Davacının Davasının KABULÜ İLE; 498,74-TL rücu bedeli tazminatının 22/01/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine,
2-14.662,90-TL rücu bedeli tazminatının 22/01/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ... İnşaat Taahhüt Turizm Elektronik Proje Danışmanlık Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine,
3- 2.477,07-TL rücu bedeli tazminatının 22/01/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ... Yemek Tarım Temizlik Turizm Taşımacılık ... Taahhüt Ticaret Limited Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine,
4-881.10-TL rücu bedeli tazminatının 22/01/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ... Turizm Otomotiv Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine,
5-11.121,86-TL rücu bedeli tazminatının 22/01/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ... Posta Taşımacılık Turizm Ve Temizlik Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine,
6-Harçlar Yasası gereğince alınması gerekli 2.024,82-TL harçtan başlangıçta alınan 506,21-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 1.518,61-TL harcın davalılardan alınarak davacıya verilmesine, harç yönünden; Davalı ...'nin (%1,69) 25,66-TL'lik kısmından sorumlu tutulmasına, Davalı ... İnşaat Taahhüt Turizm Elektronik Proje Danışmanlık Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin (%49,46) 751,10 -TL'lik kısmından sorumlu tutulmasına,Davalı ... Yemek Tarım Temizlik Turizm Taşımacılık ... Taahhüt Ticaret Limited Şirketi'nin %8,35) 126,80 -TL'lik kısmından sorumlu tutulmasına,Davalı ... Turizm Otomotiv Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin (%2,98) 45,25 -TL'lik kısmından sorumlu tutulmasına,
Davalı ... Posta Taşımacılık Turizm Ve Temizlik Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi'nin (%37,52) 569,78 -TL'lik kısmından sorumlu tutulmasına,
7-Davacı tarafça yapılan 506,21-TL Peşin Harç, 269,85-TL Başvurma Harcı, 6.600,00-TL Bilirkişi Ücreti ve 3.232,00-TL tebligat ve posta giderinden oluşan yargılama gideri toplamı olan 10.608,06-TL'nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, yargılama gideri yönünden;Davalı ...'nin (%1,69) 179,28-TL'lik kısmından sorumlu tutulmasına, Davalı ... İnşaat Taahhüt Turizm Elektronik Proje Danışmanlık Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin (%49,46) 5.246,74 -TL'lik kısmından sorumlu tutulmasına,Davalı ... Yemek Tarım Temizlik Turizm Taşımacılık ... Taahhüt Ticaret Limited Şirketi'nin ( %8,35) 885,78 -TL'lik kısmından sorumlu tutulmasına,Davalı ... Turizm Otomotiv Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin(%2,98) 316,12 -TL'lik kısmından sorumlu tutulmasına,Davalı ... Posta Taşımacılık Turizm Ve Temizlik Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi'nin (%37,52) 3.980,14 -TL'lik kısmından sorumlu tutulmasına,
8-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 29.641,67- TL vekalet ücretinin ( daha fazlasına hükmedilemeyeceğinden) davalılardan alınarak davacıya verilmesine, vekalet ücreti yönünden;Davalı ...'nin(%1,69) 500,94-TL'lik kısmından sorumlu tutulmasına, Davalı ... İnşaat Taahhüt Turizm Elektronik Proje Danışmanlık Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin (%49,46) 14.660,77 -TL'lik kısmından sorumlu tutulmasına,Davalı ... Yemek Tarım Temizlik Turizm Taşımacılık ... Taahhüt Ticaret Limited Şirketi'nin ( %8,35) 2.475,07 -TL'lik kısmından sorumlu tutulmasına,Davalı ... Turizm Otomotiv Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin (%2,98) 883,32 -TL'lik kısmından sorumlu tutulmasına,Davalı ... Posta Taşımacılık Turizm Ve Temizlik Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi'nin (%37,52) 11.121,56 -TL'lik kısmından sorumlu tutulmasına,
9-Dava şartı arabuluculuk kapsamında hazine tarafından ödenen toplam 3.280,00-TL'nin;Davalı ...'nin (%1,69) 55,43-TL'lik kısmından sorumlu tutulmasına, Davalı ... İnşaat Taahhüt Turizm Elektronik Proje Danışmanlık Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin (%49,46) 1.622,29 -TL'lik kısmından sorumlu tutulmasına,Davalı ... Yemek Tarım Temizlik Turizm Taşımacılık ... Taahhüt Ticaret Limited Şirketi'nin %8,35) 273,89 -TL'lik kısmından sorumlu tutulmasına,Davalı ... Turizm Otomotiv Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin (%2,98) 97,74 -TL'lik kısmından sorumlu tutulmasına,Davalı ... Posta Taşımacılık Turizm Ve Temizlik Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi'nin (%37,52) 1.230,65 -TL'lik kısmından sorumlu tutulmasına,
10-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda miktar itibariyle yönünden HMK'nın 341. maddesi uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere karar verildi. 14/10/2025
Katip
✍E-Imzalıdır
Hakim
✍E-Imzalıdır