TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2023/ Esas
KARAR NO: 2024/
HAKİM:
KATİP:
DAVACI : ... ... ... TAKIMLAR SAN. VE TİC. LTD.ŞTİ. - -
VEKİLLERİ: Av
Av.
DAVALI : ... OTOMOTİV SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ -
VEKİLİ: Av.
DAVA İHBAR OLUNAN: ... ... PAZARLAMA VE SATIŞ ANONİM ŞİRKETİ -
VEKİLİ: Av.
DAVA: Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 24/01/2023
KARAR TARİHİ: 17/01/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 17/02/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin 24/01/2023 tarihli dava dilekçesinde;Müvekkili, 31.08.2021 tarihinde, ... Marka Hilux model, ... Şasi numaralı, ... model kodlu aracı ... Otomotiv San. ve Tic. A.Ş.'den sıfır olarak satın almış olduğunu, satın alınan aracın arızalanması üzerine, 30.04.2022 tarihinde araç yetkili servise bırakılmış olduğunu, onarımdan sonra müvekkile teslim edilen araç, 07.06.2022 tarihinde yeniden arızalanmış ve servise bırakılmış olduğunu, araç 15.06.2022 tarihinde bir kez daha arızalanmış, bir kez daha servise bırakılarak, onarım sonrası yaklaşık 2 ay sonra teslim alınmış olduğunu, aracın arızalanması sonucu yetkili bayiye götürülmesi ile ihbar yükümlülüğü yerine getirilmiş olduğunu, bahis olunan hususları dilekçelerinin ekinde iş emri teslimat formlarında sunduklarını, müvekkili aracının 4. kez arızalanmış olduğunu ve artık müvekkilinin aracını kullanamadığını, yaşanan arızalar sebebi ile aracını kullanamayan müvekkil araç kiralamak durumunda kalmış, maddi zarara uğramış olduğunu, sıfır kilometre olarak satın alınan aracın sık sık arızalanması araçta üretim hatası olduğunu ve aracın gizli ayıplı olduğunu ispatlamakta olduğunu, müvekkili, seçimlik haklarından ayıplı malın ayıpsız aynı ile değiştirilmesi hakkını kullanmak istemekte olduğunu, TTK madde 23'ün atfı ile, TBK madde 219 hükmü gereğince satıcı işbu gizli ayıptan sorumlu olduklarını, zira araçta mevcut olan ayıp olağan gözden geçirme ile tespit edilebilecek bir ayıp olmadığını, müvekkilin seçimlik haklarından yararlanma talebi davalı tarafa, Bursa 16. Noterliği aracılığıyla gönderilen - 08.09.2022 - tarihli ... yevmiye numaralı ” ihtarname ile bildirilmiş olduklarını belirterek haklı olarak açtıkları işbu davalarının kabulünü talep etmiştir.
Davalı ... Otomotiv Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde;Davaya konu olan araç veya müvekkili bayiliğince satılan tüm araçların her türlü son kontrol ve yasal muayeneleri yapılmakta olduğunu, ... gibi uluslararası arenada bile büyük ün yapmış ve dünyaya mal olmuş bir firmanın araçlarını kontrol etmediği iddiasının kabul edilebilir olmadığını, müvekkili tarafından satılan tüm araçlar için müşterilerin talebi halinde ekstra olarak 5 sene daha garanti verilebilmekte olduğunu, davacıya satılan araç için de davacıya bu bilginin verildiğini, davacının 2 yıllık garantiyi yeterli görmesi sebebiyle araç 2 yıllık garanti ile davacıya satıldığını, davacı şirketin müvekkili firmadan almış olduğu aracı dava dilekçesinde belirttiği tarihlerde yetkili servise bırakmış olduğunu, servis iş emri teslimat formlarında davacı tarafından hep aynı talimat verilmiş olduğunu, davacı, aracının her defasından arıza lambasının yandığını, sorunun bu olduğunu ifade etmiş olduğunu, davacının belirtmiş olduğu arızanın her defasında servis çalışanlarınca giderildiğini, davacı tarafın limited şirket niteliğinde bir ticari kuruluş olduğunu, bu kapsamda alınan aracın şirket işlerince kullanıldığı kabul edilmeli olduğunu, tahmin edileceği üzere bireysel satın alınan araçların kullanımı ile şirket araçlarının kullanımı aynı özen sorumluluğunda gerçekleşmemekte olduğunu, şirketlerce kullanılan araçların kullanımında birden fazla kişi kullanabilmekte ya da aracın şirket aracı olması dolayısıyla aracın kullanım sınırları zorlanabilmekte olunduğunu, araca özen gösterilmeme olasılığının yüksek olduğunu, araç satın alındıktan yaklaşık bir buçuk ay sonra 11.10.2021 tarihinde servise getirilmiş, davacı tarafından bakımının yapılması ve aksesuar uygulaması yapılması istenmiş olduğunu, görüleceği üzere araçta o tarihte bir arıza bulunmamakta olduğunu, bu nedenle dava konusu olan araçta gizli/ açık ayıp veya üretim hatası söz konusu olmadığını, var olan arızaların davacı kullanıcı tarafından gerçekleşmiş olduğunu, bu hususta sırf davacı beyanı ile müvekkili şirketin kusurlu olduğunun kabulünün mümkün olmadığını, asla kabul anlamına gelmemekle birlikte mahkememizce yapılacak yargılama sonucunda davacının taleplerinin kabulü halinde şu hususlara dikkat edilmesinin gerektiğini, Türk Borçlar Kanunu 192. Maddesinde '' Alacaklı, alacağını borcu ifaya yönelik olarak devretmekle birlikte borca mahsup edilecek miktarı belirlememişse devralan, ancak borçludan aldığı veya gereken özeni gösterseydi alabilecek olduğu miktarı, kendi alacağına mahsup etmek zorundadır.'' demek suretiyle, davacının aracı uzun süre kullanması ve halen kullanmakta olduğu göz önünde bulundurulduğunda kanun hükmü gereğince de kullanım bedelinin hakkaniyet gereği araç bedelinden mahsubu gerekmekte olduğunu belirterek açılan davanın öncelikle davanın ... ... Pazarlama ve Satış A.Ş. 'ye ihbarını, davada müvekkili yönünden herhangi bir kusur atfedilmesinin mümkün olmadığından husumet yönünden reddini, ayrıca bilirkişiden rapor aldırılarak dava konusu araçta olduğu iddia edilen ayıpların kullanıcı hatası olup olamayacağının tespitini, haksız ve mesnetsiz davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İhbar Olunan ... ... Pazarlama ve Satış A.Ş vekili cevap dilekçesinde;Dava konusu aracın son teknoloji ürünü olduğunu, son derece modern tesislerde yüksek kalite standartları ile üretildiğini, bu nedenle araçta üretim kaynaklı kusur olmasının mümkün olmayacağını, müvekkili şirketin, davacının aracı da dahil olmak üzere ürettiği hiçbir aracın ayıplı ve hasarlı olarak üretim hattından çıkarmamayı ilke edinmiş olduğunu ve bu konuda sirküler yayınlamış bir firma olduğunu, ..., bu ilkesini dünyadaki tüm ... Fabrikalarında global olarak hassasiyetle uygulamakta olduğunu, davacının aracının üretimden kaynaklı ayıplı olarak kendisine satıldığı iddiasını kabul etmediklerini, dava konusu aracın üretiminde veya nakliyesinde herhangi bir hasar kaydının olmadığını, araçlarının bayilerine ulaşana kadar üç temel süreçten geçtiğini, ilk aşamada tüm araç ve yedek parçalarını ... ... stoklarında bulundukları süre boyunca ... ...’nin sorumluluğu altındadır olduğu ve bayilerine sevk edilmeden önce ilgili bölümler tarafından gereken kontrollerinin yapıldığı aşama olduğunu, ikinci aşamada araçlarının ve yedek parçalarının bayilerine sevk edilmek üzere nakliye firmasına teslim edildikleri andan başlayarak, bayilere teslim edilene kadar geçen sürede sigorta açısından sorumlulukları nakliye firması/... ...’de olduğunu, araçlar ve yedek parçalar hangi saatte teslim alınırsa alınsın, mutlaka yetkili servis tarafından ciddi bir şekilde incelenmesi gerekmekte ve varsa hasarlar ve eksiklerin tüm detayı ile ilgili form ve evraklar üzerine not düşülmesi gerekmekte olduğunu, nakliye sonrası, tırdan indirilen aracı kontrol etme ve eksiksiz teslim alma sorumluluğunun bayilerinde olduğunu herhangi bir eksikliğin ve mağduriyetin yaşanmaması için bayilerinin tırdan inen araçları detaylı olarak kontrol ettiğini, varsa hasarlar ve eksikler tüm detayı ile irsaliye üzerine not düşülerek nakliye firması ile karşılıklı imzalandıktan sonra araçların teslim alındığını, dava konusu araç ile ilgili olarak, ...’nın sorumluluğunda kalan bu bölüme kadar araçta herhangi bir hasar, eksiklik veya olağan dışı bir durum hakkında kayıt oluşturulmamış olduğunu, bildirim veya raporlama yapılmamış olduğunu yani araç üretim aşamasında/fabrikada işlem görmeden, orijinal haliyle bayiye teslim edilmiş olduğunu, üçüncü aşamanın ise araçlar ve yedek parçalar bayiler tarafından taşıyıcı firmadan sağlam bir şekilde teslim alındıktan sonra stok alanında, showroomda veya bayi kontrolündeki herhangi bir alanda muhtelif sebeplerden dolayı hasarlanacak olursa, tüm sorumlulukların bayilere ait olduğunu belirterek dava konusu aracın fabrika çıkışı orijinal haliyle satılmış olduğunu, araçta ayıp veya arızanın bulunmadığını, araçta kullanıma engel üretim kaynaklı bir sorunun olmaması nedenleriyle haksız ve kötü niyetli davanın reddini talep etme zorunluluğu hasıl olmuştur.
Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe;Davanın dava konusu aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesi ve ayıplı araç nedeniyle uğranılan maddi zararın tazmini talebine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.
Araç üzerinde bilirkişiler marifetiyle keşif yapılmış, 15/09/2021 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle; Dava konusu araç 31.08.2021 tarihinde, ... Marka Hilux model, ... Şasi numaralı, ... model kodlu aracı ... Otomotiv San. ve Tic. A.Ş.'den sıfır olarak satın almış olduğu, dava konusu aracın servis kayıtlarına göre; dava konusu araç satın alınması sonrasında 11.10.2021 tarihinde ve 781 km de 1000 km bakımı yapılmış olduğu, araç 30.04.2022 tarihinde ve 1340 km de iken “aracın arıza lambaları yanıyor.” şikâyeti ile servise geldiği, servisin incelemelerinde ısı sensörü ile ilgili arıza kaydına rastlandığı, ancak formda müşterinin zamanı olmadığı için işlem yapılmadığının bilgisinin olduğu, araç 17.05.2022 tarihinde ve 1509 km de “aracın arıza lambaları yanıy ikâyeti ile servise geldiği servisin incelemelerinde araç parçacık sensörü arızası verdiği, ... parça siparişi verildiği, bu hususta bilgisinin bulunmadığı, araç 07.06.2022 ve 1632 km de “motorun arıza lambaları yanıyor “şikayeti ile servise geldiği servisin incelemelerinde “...parçacık sensör hatası veriyordu bültene göre kontrolleri yapıldı yol test yapıldı” bilgisi mevcut olduğu, araç 15.06.2022 tarih ve 1730 km de “aracın arıza lambaları yanıyor” şikâyeti ile servise geldiği servisin incelemelerinde “aracın 4 enjektörü değişmiş olduğu, eksoz sıcaklık sensörleri incelendiği, PM basınç oranı 9012 yol testi yapıldığı verilerin normal değerde olduğu, araç takipte tutulacağı, bu hususta da bilgisinin olduğu, son olarak, 23.08.2022 tarihinde 2000 km de “araç çekici geldi göstergede ikaz ışıkları yanmaktadır” şikâyeti ile servise getirildiği “aracın arızalı sensörleri değişmesi gerekiyor" müşteri onayı olmadığı için işlem yapılmadığı, müşteri isteği ile araç arızalı şekilde teslim edildiğinin bilgisinin olduğu, dava konusu aracın göstergesinde motor arıza lambasının yanmasının nedeni olarak emisyon kontrol sisteminden kaynaklandığı görüşümüzü belirtiriz. Tarafımızdan yapılan araç 2454 km de Partikül Filtresi Verimliliği eşiğin altında” partikül filtresinin görev yapmadığı tıkanmasının söz konusu olduğu ve bu durumda da aracın motorunda düzensiz çalışma, silkelemelere sebep olduğu tespit edildiği, yetkili servis aracın yanan arıza ışığı ile ilgili olarak üretici tarafından yayınlanan “teknik bülten”e göre dizel partikül filtresinin yönetiminde kullanılan fark basınç sensörü ve sıcaklık sensörü değişimini uygulamış olduğu, servis üretici teknik bültenine gereği araç motorunun 4 enjektörünü de değiştirildiği, yetkili servisin partikül filtresinde fark basınç sensörü, sıcaklık sensörü ve motorun enjektörlerini değiştirmesine rağmen arıza devam etmiştir. Arızanın aracın 1340 km gibi düşük kilometrede başlaması ve yetkili servisin müdahalelerine rağmen araçtaki arızanın devam etmesi arızanın imalat kaynaklı olduğu kanaatinin oluştuğu, dava konusu aracın arızasının devam etmesi, imalat hatasının aracın motor ve emisyon kontrol sistemi yönetiminde kullanılan elektrik-elektronik donanımından kaynaklı olduğu kanaatlerinin olduğu, dava konusu araçtaki arıza yetkili servis müdahalesine rağmen devam arızanın üretici tarafından detaylı olarak araştırılması gerektiği, keşif tarihi itibariyle dava konusu araçta arıza ışığının yandığını, dava konusu aracın tüm servis bakımlarının yetkili servis tarafından yapıldığını, araçtaki arızaya yetkili servis tarafından müdahale edilmiş olduğu, ancak arızanın devam ettiğini, arızanı giderilemediğini, dava konusu aracın arızasının “motor ve emisyon kontrol sistemi elektronik kontrol donanımdaki” imalat hatası kaynaklı olduğu, araç motorundaki arızanın gizli ayıp niteliğinde olduğunu, dava konusu aracın motorunda meydana gelen arızanın kullanıcı kaynaklı olmadığının tespitini bildirmişlerdir.
Bilirkişi heyetinin 21/12/2023 tarihli ek raporunda; araçtaki arızanın kullanıcı kaynaklı olmadığı, yetkili servis tarafından giderilemediği, araçtaki arızaların kullanıcının aracı kullanmasından beklenen faydayı engellediği, dava konusu aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesi şartlarının oluşup oluşmadığının mahkemenin takdirinde olduğu, dava konusu araç üzerinde davacı tarafından aracın yetkili servis ortamında yaptırılmış ve monte edilmiş 10.000,00 TL değerinde aksesuar bulunduğu, keşif tarihi itibariyle araçta başkaca zararın oluşmadığı, aracın 31/08/2021 tarihli faturada tüm vergiler dahil 352.909 TL'ye satın alınmış olduğu tespitleri bildirilmiştir.
Davacı taraf aracın fatura değerine göre hesaplanan eksik harcı tamamlamıştır.
Tüm dosya kapsamının incelenmesinde dosyaya alınan teknik bilirkişi kök ve ek raporlarına göre, dava konusu aracın satın alınmasından sonra 11/10/2021 tarihinde 781 kilometrede iken 1000 kilometre bakımının yapıldığı, aracın 30/04/2022 tarihinde 1340 kilometrede iken arıza lambaları yanıyor şikayeti ile servise girdiği, incelemelerde ısı senserü ile ilgili arazı kaydına rastlandığının tespit edildiği, müşteri zamanı olmadığından işlem yapılamadığının yazıldığı, yine aracın 17/05/2022 tarihinde 1509 kilometrede iken arıza lambaları yanıyor şikayeti ile servise girdiği, incelemelerde araç parçacık sensörü arıza veriyor şekilinde tespit yapılarak parça siparişi verildiği, aracın 07/06/2022 tarihinde 1632 kilometrede motorun arıza lambaları yanıyor şikayeti ile servise girdiği, parçacık sensör hatası verildiği yönünde tespit yapıldığı, aracın 15/06/2022 tarihinde 1730 kilometrede iken arıza lambaları yanıyor şikayeti ile servise geldiği, 4 enjektörünün değiştiği, en son olarak ise 23/08/2022 tarihinde 2000 kilometrede iken aracın çekici ile servise girdiği, ikaz ışıklarının yandığı, arızalı sensörlerin değişmesi gerektiğinin servis kaydında yer aldığı, aracın göstergesinde motor arıza lambasının yanmasının nedeninin emisyon kontrol sisteminden kaynaklandığı, aracın bilirkişilerce yapılan 2454 kilometredeki kontrolünde, partikül filtresinin görev yapmadığının tıkanmasının söz konusu olduğu, bu durumda da aracın motorunda düzensiz çalışma, silkelemelere sebep olduğu tespit edilmiş, yetkili serviste aracın fark basınç sensörü ve sıcaklık sensörünün değiştiği, ayrıca araç motorunun 4 enjöktörünün de değiştiği, ancak arızanın devam ettiği, arızanın aracın 1340 kilometre gibi düşük bir kilometrede başlaması ve yetkili servisin müdahalelerine rağmen araçtaki arızanın devam etmesi, aracın imalat kaynaklı olarak ayıplı olduğu aracın arızasının kullanıcı kaynaklı olmadığı, aracın sık sık aynı arızadan dolayı servise girmiş olması ve arızanın giderilememesi nedeniyle arcın kullanılmasından beklenen faydanın sağlanamadığı, aracın üretim kaynaklı ayıplı olduğunun anlaşılması nedeniyle ayıpsız misli ile değiştirilmesi şartlarının oluştuğu kanaatine varılmış, ayrıca davacı tarafından yetkili servis ortamında araca monte edilen 10.000,00 TL değerinde aksesuarın bulunduğu, bu aksesuarın sökülerek başka araçta kullanılamayacağı, bu araca özgü olduğu anlaşılmakla, buna ilişkin davacının uğradığı zarardan davalının sorumlu olduğu kanaatlerine varılarak davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
Davanın KABULÜ ile,
1-Dava konusu ... Marka Hilux model, ... Şasi numaralı, ... model kodlu aracın davalı tarafından ayıpsız misli ile değiştirilmesine,
2-Dava konusu ayıplı aracın davacı tarafından davalıya iadesine,
3-500,00 TL maddi zararın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Harçlar Yasası gereğince alınması gerekli 24.141,36-TL harçtan başlangıçta alınan 240,77-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 23.900,59-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
5-Davacı tarafça yapılan 179,90-TL peşin harç, 179,90-TL başvurma harcı, 6.025,37-TL tamamlama harcı, 1.912,35-TL keşif harcı, 4.950,00-TL bilirkişi ücreti ve 665,50-TL yargılama gideri toplam 13.913,02-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
6-Davalı tarafından herhangi bir yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 55.011,35-TL vekalet ücretinin (daha fazlasın hükmedilemeyeceğinden) davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
8-Dava şartı arabuluculuk kapsamında hazine tarafından ödenen 1.680,00 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
9-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,
Dair gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile Bursa Bölge Adliye Mahkemesi İstinaf Yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.17/01/2024
Katip
☪e-imzalı
Hakim
☪e-imzalı