TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2024
KARAR NO: 2025
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI : ... - ... ...
VEKİLİ: Av. ..
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 01/11/2024
KARAR TARİHİ: 24/01/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 28/01/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ile davalı arasında 2023 yılı başlarından 2024 yılı ortalarına kadar devam eden ticari ilişki mevcut olduğunu, bahse konu ticari faaliyetler süresince ham polyester tül kumaş satışı ile faturalar düzenlendiğini, ilgili faturalardan 14.198,20 USD'lik bakiye alacağın davacı şirkete ödenmediğini, ödenmeyen alacağın tahsili için Bursa 2. Genel İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası ile 05/09/2024 tarihinde icra takibi başlattıklarını, davalını itirazı nedeniyle takibin durduğunu beyanla davanın kabulüne, itirazın iptaline, likit alacağa haksız ve kötü niyetli itiraz yapıldığından %40 icra inkar tazminatına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı tarafın davaya cevap vermediği görüldü.
HUKUKİ DELİLLER:
Bursa 2. Genel İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasının DYS üzerinden celp edildiği, Uludağ Vergi Dairesi Başkanlığı'ndan ve Mustafakemalpaşa Vergi Dairesi Başkanlığı'ndan tarafların 2023-2024 yıllarına ait BA&BS formlarının celp edildiği görüldü.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, açık hesaptan kaynaklı alacağın tahsili için yapılan icra takibine vaki itirazın iptali ve inkar tazminatının tahsili istemine ilişkindir.
TBK’nın “Ülke parası ile” başlıklı 99. maddesinde “Konusu para olan borç Ülke parasıyla ödenir. Ülke parası dışında başka bir para birimiyle ödeme yapılması kararlaştırılmışsa, sözleşmede aynen ödeme veya bu anlama gelen bir ifade bulunmadıkça borç, ödeme günündeki rayiç üzerinden Ülke parasıyla da ödenebilir. Ülke parası dışında başka bir para birimiyle belirlenmiş ve sözleşmede aynen ödeme ya da bu anlama gelen bir ifade de bulunmadıkça, borcun ödeme gününde ödenmemesi üzerine alacaklı, bu alacağının aynen veya vade ya da fiilî ödeme günündeki rayiç üzerinden Ülke parası ile ödenmesini isteyebilir.” hükmüne yer verilmiştir.
İcra ve İflas Kanunu'nun takip talebi ve muhtevası başlıklı 58/3. maddesinde, alacağın veya istenen teminatın Türk Parasıyla tutarı ve faizli alacaklarda faizin miktarı ile işlemeye başladığı gün, alacak veya teminat yabancı para ise, alacağın hangi tarihteki kur üzerinden talep edildiği ve faizinin, takip talebinde belirtilmesi gerektiği düzenlenmiştir. Yine aynı kanunun ödeme emri ve muhtevası başlıklı 60/1-1. maddesinde alacaklının veya vekilinin banka hesap numarası hariç olmak üzere, 58. maddeye göre takip talebine yazılması lazım gelen kayıtların ödeme emrinde bulunması gerektiği belirtilmiştir.
Buna göre; alacaklı, yabancı para alacağının TL karşılığını, takip talebinde göstermek zorunda olup, buna bağlı olarak bu zorunluluğun ödeme emrinde de yerine getirilmesi gerekmektedir. Bu noksanlık kamu düzeni ve devletin hükümranlık haklarıyla ilgili olup, takibin her safhasında re'sen göz önünde tutulmalıdır. Bu husus kamu düzeni ve devletin hükümranlık haklarıyla ilgili olduğundan tarafların bu eksikliği daha önce öğrenmiş olmasının da sonuca etkisi bulunmamaktadır.
İtirazın iptali davası, İİK'da düzenlenen bir dava türü olduğundan İİK hükümleri de dikkate alınır. İtirazın iptali davaları icra takibine sıkı sıkıya bağlıdır. HMK'daki dava şartları yanında İİK'daki özel dava şartları da incelenir. Bu anlamda, itirazın iptali davalarında usulüne uygun bir icra takibinin bulunması bir dava şartı olup takip talebi ve ödeme emrinde bulunması zorunlu olan yabancı para alacağının Türk Lirası karşılığının bulunup bulunmadığının itirazın iptali davasında re'sen incelenmesi gerekmektedir. Nitekim, Yargıtay HGK'nun 12/05/1999 tarih ve 199/12-271 E.-1999/301 Karar sayılı ilamı, Yargıtay HGK'nın 22/05/2024 tarih ve 2023/12-957 esas, 2024/281 karar sayılı ilamı, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 25/09/2024 tarih, 2023/4847 esas, 2024/6761 karar sayılı ilamı da bu yöndedir.
Tüm bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde, davacı tarafından Bursa 2. Genel İcra Dairesinin ... esas sayılı icra dosyasında 14.198,20 USD asıl alacağın tahsiline yönelik icra takibi başlatıldığı, yabancı para alacağın karşılığı TL’nin gerek takip talebinde gerekse ödeme emrinde gösterilmesi zorunlu olduğu, ancak eldeki davaya konu icra takibinde bu zorunluluğu uyulmadığı, hal böyle olunca, yabancı para alacağının tahsili talebi ile ve İİK'nin 58/3. maddesine aykırı olarak başlatılan icra takibinin usulüne uygun başlatıldığı kabul edilemeyeceği, usulüne uygun bir icra takibinin bulunması itirazın iptali davalarında özel dava şartı olduğundan davanın, HMK'nin 114/2 ve 115/2 maddeleri uyarınca yöntemine uygun icra takibine ilişkin özel dava şartı eksikliği nedeniyle usulden reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılarak aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-İİK'nin 58/3. maddesine aykırı olarak başlatılan icra takibinin usulüne uygun başlatıldığı kabul edilemeyeceğinden davanın dava şartı yokluğu nedeni ile USULDEN REDDİNE,
2-Harçlar Kanunun 22. Maddesi gereğince alınması gereken 615,40-TL maktu karar ve ilam harcının peşin alınan 5.906,22-TL'den mahsubu ile bakiye 5.290,82-TL fazla yatan karar ve ilam harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Dava şartı arabuluculuk kapsamında hazine tarafından ödenen 3.600,00-TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
6-HMK madde 333 gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
7-Gerekçeli kararın talep halinde taraflara tebliği ile tebliğ giderinin eksik olması halinde giderin talepte bulunandan alınmasına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize sunulacak yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye verilecek bir dilekçe ile Bursa Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 24/01/2025
Katip ...
✍E-Imzalıdır
Hakim ...
✍E-Imzalıdır