TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2024/
KARAR NO: 2024/
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACILAR:1-
2-
VEKİLİ: Av.
DAVALI :
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 19/11/2024
KARAR TARİHİ: 05/12/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 09/12/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Bankası .../ ... Şubesine ait 28/02/2025 keşide tarihli keşidecisi ... Hayvancılık Tarım Süt Ürn. Paz. San. Tic. Ltd. Şti. Olan 336.000-TL bedelli ... numaralı çeki davacı ... Makina'nın diğer davacı ... 'dan alacağına karşılık aldığını ve ... Plastik.. Ltd. Şti.'ne göndermek üzere 11/11/2024 tarihinde teslim için ...'ya verdiğini, çekin kargo sorgulamasında aktarımda olarak göründüğünü ancak ... Facroting tarafından mail yoluyla gönderilen çek görüntüsünde çekin davalı şirket tarafından cirolandığının anlaşıldığını, çekin icra takibine konulması ihtimali bulunduğu, buna karşılık İİK'nın 72.maddesi gereğince icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verilmesini, çek üzerine ödemeden men yasağı konulmasını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
HUKUKİ DELİLLER:
Davacı vekiline asıl ve birleşen dosyaya ait arabuluculuk son tutanağının asıllarını ( tutanağın e-imzalı olması halinde ... üzerinde e-imzaların denetlenebilir haliyle ) ya da arabulucu tarafından yapılmış aslı gibidir suretlerini dosyaya sunması için bir haftalık kesin süre verilmesine, verilen kesin süre içinde sunulmadığı takdirde HMK md.114/2 ve 115/2 uyarınca davanın usulden reddedileceğinin ihtar edildiği ve verilen kesin süre içerisinde davacı vekilince 05/12/2024 tarihli dilekçe ekinde sunulan Arabuluculuk tutanağının son oturumunun düzenlendiği tarihin 02/12/2024 olduğu, dava açılış tarihi olan 19/11/2024 tarihinden sonra olduğu görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Davanın kambiyo senedi nedeniyle borçlu olmadığının tespitine ilişkin menfi tespit davası olduğu görülmektedir.Bilindiği üzere, 01/01/2019 tarihinde yürürlüğe giren ve 03/01/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5. Maddesinden sonra gelmek üzere eklenen 5/A maddesinin ilk hali; "(1) Bu Kanunun 4. maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." şeklinde idi.05/04/2023 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan 28/03/2023 tarihli ve 7445 sayılı Kanunun 31. maddesiyle 6102 Sayılı TTK'nın 5/A maddesinin birinci fıkrasında yapılan değişiklikle, "paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında" ibaresi değiştirilmiş ve "para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında," şeklini almıştır. 7445 Sayılı Kanun'un 43/1-a maddesine göre, bu değişiklik 01/09/2023 tarihinde yürürlüğe girecektir.Bu kapsamda, 01/09/2023 tarihi itibariyle 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu 5/A maddesi; "Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." şeklindedir.6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A. maddesi; "(1) İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine aşağıdaki hükümler uygulanır. (2) Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması halinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir." şeklindedir.Bahse konu kanun hükümleri nazara alındığında, 01/09/2023 tarihi itibariyle menfi tespit davaları bakımından, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı haline getirilmiştir. Eldeki davanın açılış tarihi 19/11/2024 tarihidir. Söz konusu yasal düzenlemeler ve dosya kapsamı dikkate alındığında, eldeki davanın menfi tespit davası olduğu, 01/09/2023 tarihi itibariyle açılan menfi tespit davalarında artık dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olmasının dava şartı olduğu, davacılar vekilinin arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslının veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğinin dava dilekçesine eklememiş olduğu bu kapsamda davacı vekiline arabuluculuk son tutanağı sunması için 6325 sayılı Kanunun 18/A-2 maddesi gereğince 1 hafta kesin süre verilmesine ve verilen süre içerisinde arabuluculuk son tutanağının veya arabulucu tarafından onaylanmış örneğinin mahkememize sunulmaması halinde davanın usulden reddolunacağı ihtar edilmiştir.Davacılar vekilince, 05/12/2024 tarihli dilekçe ekinde sunduğu arabuluculuk anlaşamama tutanağından;arabuluculuk sürecinin başlangıç tarihinin 26/11/2024 olduğu son oturum tarihi ile anlaşamama tutanağının düzenlediği tarihin ise 02/12/2024 tarihi olduğu görülmekle, eldeki menfi tespit davasının ise 19/11/2024 tarihi olduğu bu haliyle davacıların dava tarihinden tarihinden evvel arabuluculuğa başvurmadığı ve arabuluculuk işlemlerini tamamlamadığı anlaşıldığı, dava açıldıktan sonra arabuluculuk başvurusunda bulunulmasının ve arabuluculuk anlaşmama son tutanağının mahkemeye sunulmasının 6325 sayılı Kanun'un 18/A maddesi ve TTK'nın 5/A maddesinde düzenlenen dava açılmazdan evvel arabuluculuğa başvuruya ilişkin dava şartının gerçekleşmediğini değiştirmeyeceği, dava şartlarının mahkemece resen nazara alınacağı, bu haliyle, iş bu davanın söz konusu yasa değişikliğinin yürürlük tarihinden sonra arabulucuya başvurulmadan açıldığı anlaşıldığından davacının davasının dava şartı yokluğundan HMK 114/2. ve 115.maddeleri gereğince usulden reddine aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. (Aynı yöndeki içtihat için bknz. 11.Hukuk Dairesi'nin 21/11/2022 tarih 2021/ Esas, 2022/ Karar sayılı ilamı)
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-6325 sayılı Kanunun 18/A-2, 6102 sayılı TTK'nın 28/03/2023 tarihli 7445 sayılı Kanunun 30. Maddesi değişik 5/A-1 maddesi, 6100 sayılı Kanunun 114/2 ve 115. maddeleri gereğince açılan davanın dava şartı yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,
2-Harçlar Yasası gereğince alınması gerekli 427,60-TL harcın başlangıçta alınan 5.738,04-TL peşin harçtan mahsubu ile kalan 5.310,44-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların davacı tarafa iadesine,
Dair tarafların yokluğunda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize sunulacak yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye verilecek bir dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere karar verildi. 05/12/2024
Katip ...
✍E-Imzalıdır
Hakim ...
✍E-Imzalıdır