TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2024
KARAR NO: 2025
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI : HASIMSIZ
DAVA: Tespit
DAVA TARİHİ: 30/12/2024
KARAR TARİHİ: 14/01/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 20/01/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE SAVUNMA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davacı şirket, Bursa lli, Nilufer ilçesi, Minareli Çavuş Mahallesi 1479 ada 20 ve 27 (eski 1-2-3) parselde kurulu olan elektrik üretim tesisi 486 MW gücünce jet gaz türbinleri mücehhez kombine doğalgaz çevrim elektrik üretim tesisi olduğunu, kombine santrallerde gaz türbini çevrimi ile buhar türbini çevrimlerinden oluşan birinci aşamada doğalgazın gaz türbinlerinde yakılması ile dönme hareketin elektrik enerjisine dönüştürüldüğü, ikinci aşamada ise gaz türbinlerinde yakılan doğalgaz sonucu oluşan ısının, atık ısı kazanlarında elde edilen buhar enerjisinin buhar türbininde elektrik enerjisine çevrilmesi işlemin sonlandığı çevrim santrali olduğunu, davacı şirketin sahip olduğu tesisin elektrik enerjisi elde etmek için geçtiği aşamalardan olan 2. Ve en önemli (elektrik enerjisinin elde edildiği aşama) aşamada atık ısı kazanlarına gelen su davacıya ait Bursa ili, Nilüfer İlçesi, Ertuğrul Mahallesi, 1156 ada, 6 parsel, 1158 ada, 2 parsel ve 1153 ada, 5 parsel de bulunan su kuyularından gelmekte olduğunu, bu su kuyularından gelen sulara ilişkin olarak ekte Bursa OSB'nin resmi yazıları ile mevcut ekspertiz raporlarından da anlaşılacağı üzere su çekilmekte olduğunu, çekilen su ile atık ısı kazanlarında elde edilen buhar enerjisinin buhar türbininde elektrik enerjisine çevrilmekte olduğunu, söz konusu tesis ihale ile ayrı taşınmazlar olarak satışa çıkarılmış olduğunu, satış sonunda Halk Bankası A.Ş.'ye ihale olduğunu, davacı tarafça açılan dosyalar ihalenin feshi davaları devam etmekte olduğunu, bu nedenle tespit raporunun alınmasının elzem olduğunu, bu şekilde taşınmazların arasındaki ekonomik bütünlük olduğunun tespiti olmadan yapılan bir satış işlemi sağlıklı olmadığını, bu sebeple ivedilikle söz konusu taşınmazlar arasında bir ekonomik bütünlüğün olup olmadığının tespitinin yapılması gerekmekte olduğunu, davacı şirkete ait Bursa lli, Nilufer ilçesi, Minareli Çavuş Mahallesi 1479 ada 20 ve 27 (eski 1-2-3) parselde kurulu olan elektrik üretim tesisinin çalışabilmesi için ELZEM olan ve TESİSLE EKONOMİK BÜTÜNLÜK ARZ EDEN, Elektrik üretimi için gerekli Bursa ili, Nilüfer İlçesi, Ertuğrul Mahallesi, 1156 ada, 6 parsel, 1158 ada, 2 parsel ve 1153 ada, 5 parsel de bulunan SU KUYULARI, SU DEPOLAMA ve POMPALAMA TESİSLERİ ve Bursa ili, Nilüfer İlçesi, Organize Sanayi Bölgesi Mevkii 1479 ada,6 parselde SANTRALIN GELİŞİM SAHASI ve TURBİN YEDEK PARÇALARININ durduğu DEPOLARI olduğunu, bu taşınmazlar arasında ekonomik bir bütünlük arz ettiğinin elektrik, makine ve tapu kadastro konularında uzman bilirkişilerce yapılacak incelemeler neticesinde mahkememizce tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLER:
Dava dilekçesi ve tüm dosya kapsamı.
KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME :
Eldeki dava Tespit istemine ilişkindir.
Dava, ... Elektrik Üretim A.Ş.'nin Bursa ili, Nilufer ilçesi, Minareli Çavuş Mahallesi 1479 ada 20 ve 27 (eski 1-2-3) parselde kurulu olan elektrik üretim tesisi 486 MW gücünce jet gaz türbinleri mücehhez kombine doğalgaz çevrim elektrik üretim tesisinin, iki aşamalı biçimde ürettiği elektrik enerjisinin ikinci aşamasının gerçekleştirildiği atık ısı kazanlarına gelen suyun davacıya ait Bursa ili, Nilüfer İlçesi, Ertuğrul Mahallesi, 1156 ada, 6 parsel, 1158 ada, 2 parsel ve 1153 ada, 5 parsel de bulunan su kuyularından geldiği, anılan tesisin ihale ile ayrı taşınmazlar olarak satışa çıkarıldığı, satış sonunda Halk Bankası A.Ş.'ye ihale olduğu, ihalenin feshi davalarının devam etmekte olduğu, taşınmazların arasındaki ekonomik bütünlük olduğunun tespitinin gerekli olduğu, bu nedenle Bursa ili, Nilufer ilçesi, Minareli Çavuş Mahallesi 1479 ada 20 ve 27 (eski 1-2-3) parselde kurulu olan elektrik üretim tesisinin çalışabilmesi için elzem olan ve tesisle ekonomik bütünlük arz eden, Elektrik üretimi için gerekli Bursa ili, Nilüfer İlçesi, Ertuğrul Mahallesi, 1156 ada, 6 parsel, 1158 ada, 2 parsel ve 1153 ada, 5 parsel de bulunan su kuyuları, su depolama ve pompalama tesisleri ve Bursa ili, Nilüfer İlçesi, Organize Sanayi Bölgesi Mevkii 1479 ada,6 parselde santralın gelişim sahası ve turbin yedek parçalarının durduğu depoların arasında ekonomik bir bütünlük bulunduğunun tespiti istemine ilişkindir.
HMK 105. vd. maddelerinde dava türleri düzenlenmiş olup, eda davası ve tespit davası bu dava türlerinden birinde yer almaktadır. Davacı vekilinin talep sonucu "taşınmazlar arasında ekonomik bir bütünlük arz ettiğinin elektrik, makine ve tapu kadastro konularında uzman bilirkişilerce yapılacak incelemeler neticesinde Sayın Mahkemenizce tespitine karar verilmesi" olup bu davanın ancak tespit davası mahiyetinde olduğu değerlendirmesi yapılmıştır.
HMK'nın 106. maddesi " (1) Tespit davası yoluyla, mahkemeden, bir hakkın veya hukuki ilişkinin varlığının ya da yokluğunun yahut bir belgenin sahte olup olmadığının belirlenmesi talep edilir. (2) Tespit davası açanın, kanunlarda belirtilen istisnai durumlar dışında, bu davayı açmakta hukuken korunmaya değer güncel bir yararı bulunmalıdır. (3) Maddi vakıalar, tek başlarına tespit davasının konusunu oluşturamaz." olarak düzenlenmiştir. Bu durumda davacı tarafça dava konusu talebi hakkında korunmaya değer güncel bir yararının bulunduğunun ispatlanması gereklidir. Davacının ispatlaması gereken hukuki yarar, davacı için sözkonusu olan tehlike veya tereddütlü durumun oluşturacağı zararın ancak tespit davası yoluyla giderilebileceğinin ispatlanması gerekir. Bir başka deyişle davacı tarafça, tespit davası yoluyla elde edilebilecek hukuki koruma, başka bir davayla sağlanabiliyorsa, tespit davası açılamaz. (Prof. Dr. .............., Prof. Dr. ............, Prof. Dr..............., Hukuk Muhakemeleri Kanunu Hükümlerine Göre Medeni Usul Hukuku, Yetkin Yayınları, Ankara, 2011, sf.301-302) (İstanbul bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesinin, 2023/288, 2023/552 E/K sayılı ilamı).
Somut olayda; davacı tarafından açılan ihalenin feshi davasının devam etmekte olduğu belirtilmiştir. Eda davasının söz konusu olduğu iş bu halde davacının Bursa ili, Nilufer ilçesi, Minareli Çavuş Mahallesi 1479 ada 20 ve 27 (eski 1-2-3) parselde kurulu olan elektrik üretim tesisinin çalışabilmesi için Bursa ili, Nilüfer İlçesi, Ertuğrul Mahallesi, 1156 ada, 6 parsel, 1158 ada, 2 parsel ve 1153 ada, 5 parsel de bulunan su kuyuları, su depolama ve pompalama tesisleri ve Bursa ili, Nilüfer İlçesi, Organize Sanayi Bölgesi Mevkii 1479 ada,6 parselde santralın gelişim sahası ve turbin yedek parçalarının durduğu depoların ekonomik bütünlük arz ettiğinin tespiti anılan dava dosyasında ileri sürülebilecek ve mahkemece araştırma yapılıp değerlendirme yapılabilecek hususlardan olup, eda davası açılan ya da açılabilecek konuda yeniden tespit davası açılamayacaktır. Kaldı ki maddi vakıalar tek başına tespit davasının konusunu oluşturmaz. Maddi vakıanın belirlenmesine yönelik HMK'nın 400 ve devamı maddelerinde düzenlenen delil tespiti talep edilebilecektir. Eldeki talep delil tespiti olmayıp bir maddi vakıanın tespitine ilişkindir. Açıklanan nedenlerle, hukuki yarar dava şartı olduğundan ve dava şartı yargılamanın her aşamasında resen dikkate alınabileceğinden davanın hukuki yarar yokluğundan usulden reddine karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Davanın hukuki yarar yokluğundan REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL harçtan peşin alınan 427,60 TL'nin mahsubu ile bakiye 187,80 TL harcın davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafından yatırılan gider avansının artan kısmının hüküm kesinleştiğinde ve istek halinde yatırana iadesine,
5-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların davacı tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.14/01/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır.
Hakim ...
¸e-imzalıdır.