TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/
KARAR NO : 2025/
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI :
VEKİLİ : Av.
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 09/02/2024
KARAR TARİHİ : 02/10/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 04/11/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE SAVUNMA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Taraflar arasında 24/12/2021 tarihinde akdedilen "Lisansız Arazi Üzeri Şebeke Bağlantılı ... ... Yapım İşi Sözleşmesi" uyarınca; mülkiyeti davacı tarafa ait ... İli, ... İlçesi, ... Mah, ada, ... parseldeki arazi üzerine, davalı tarafça ... (...) kurulması konusunda anahtar teslimli sözleşme akdedilmiş olduğunu, sözleşmenin; 3.1.1 maddesi uyarınca ... kurulması için tüm projelendirme, gerekli kurum ve kuruluşlardan alınması gereken proje onayları, gerekli malzemelerin temini ve tesisi, sistemin kurulması ve devreye alınması, 3.1.2 maddesi uyarınca yapılacak işlere ait gerekli izinlerin alınması, proje onaylanması, 3.1.3. Maddesi uyarınca ... Santrali kurulacak olan arazi detay incelemelerinin yapılması, arazi etüt raporunun hazırlanması, ... montaj konstrüksiyonun yapılması, 3.1.5 maddesi uyarınca panellerin ve gerekli ekipmanın arazi üzerine montajı, çakma delme şeklindeki bağlantıların sağlanması, 3.1.11 maddesi uyarınca arazinin düzeltilmesi, bütün hafriyat işleri yüklenici davalıya ait olacağı konusunda taraflar anlaşmış olduklarını, sözleşmenin 7.4 maddesi uyarınca da yüklenici davalı, işin yapımı sırasında yürürlükteki kanun, tüzük, yönetmelik ve benzeri diğer ilgili mevzuat hükümlerine uymakla yükümlü olmayı kabul ve taahhüt etmiş olduğunu, sözleşmenin 18.6 maddesi uyarınca da davalı yüklenici, işin sözleşme ve eklerine uygun olarak yürütülmesine dair gerekli şantiye tesisleri ve yönetim organizasyonu oluşturmaya yükümlü kılınmış olduğunu ve davalı yükleniciye, işin ifası için tek başına temsil ve ilzam yetkisi verildiği, 18.8 maddesi uyarınca davalı yüklenicinin çevre mevzuatına uyacağı kararlaştırıldığı, 18.10 maddesi uyarınca işin tamamlanması için gerekli tüm uygulama projeleri davalı yüklenici tarafından hazırlanacağı, taraflar arasındaki sözleşmenin 18.7 maddesinin son paragrafı uyarınca davalı yüklenici, iş bu sözleşme kapsamında yükümlülüklerini yerine getirirken ilgili mevzuata uygun hareket etmek zorunda olduğu, davalının, mevzuata aykırı hareket etmesinden dolayı meydana geldiği yetkili mercilerce veya objektif anlamda şüpheye mahal bırakmayacak şekilde, belirlenen ceza, tazminat vb her türlü zarardan iş sahibi davacı sorumlu değildir, söz konusu zararın tazmini davalı yükümlüğünde olduğu, davalının; taraflar arasında sözleşmede kendi yükümlülüğündeki ifaları nedeniyle; 16/06/2022 tarihinde söz konusu alanda idare tarafından yapılan etüt çalışmasında ... Ilçesi, ... Mah. ... no,'lu parselin büyük bir kısmında izinsiz olarak günes kollektörleri için iskelet yapısının kuruldugu, arazinin kazı ve dolgu yapılarak bozuldugu, parsel içinde binaların bulundugu ve tarımsal üretimin engellendiğinin tutanakla tespit edildigi, 5403 Toprak Koruma ve Arrazi Kullanımı Kanunun 21.maddesinin (a) bendi geregi parsel sahibi davacıya 618.919.TL idari para cezası uygulanmasına dair ... ... Ilçe ... ve ... Müdürlügü'nün ... yazısıyla davacıya bildirilmiş olduğu, davalının; idari para cezasına konu ifalarının değerlendirilmesinde idare tarafından hataya düşüldüğünün, tarımsal üretimin engellenmediğinin, günes kollektörleri için iskelet yapısının izinli kurduklarını beyan etmesi nedeniyle idari para cezasının iptali için davacı tarafından açılan ... Sulh Ceza Hakimliği'nin 2022/... D.İş sayılı dosyasından verilen 06/09/2023 tarihli kararla özetle "Mahallinde yapılan kesif neticesinde hazırlanan bilirkisi heyeti tarafından düzenlenen 07/01/2023 ve 10/08/2023 tarihli teknik bilirkisi raporlarının hükme esas almaya elverisli olduğu Raporda, izin yönünden yapılan degerlendirmede; yatırımcının gerekli izinleri alma işlemlerini gerçekleştirirken ilgili kurumlardan ... ve ... görüsü islemleri tamamlanmadan, taşınmazda günes panellerinin yerlestirilmesi isleminin baslatılmıs oldugu, ceza islemine esas tutulan tutanağın 16/06/2022 tarihli oldugu, uygun görüs yazısının ise bu tarihten sonra 28/07/2022 tarihli olduğu anlaşıldığıdan" itirazın reddine karar verilmiş olduğunu, verilen red kararına itirazımız nedeniyle ... 5 Sulh Ceza Hakimliği'nin 2023/ D.İş sayılı dosyasından verilen 05/12/2023 tarihli kararla dava konusu edilen ve müvekkil tarafından ödenmek zorunda kalınan idari para cezası kesinleşmiş olduğu, dava konusu edilen ve davacı şirket tarafından ödenmek zorunda kalınan idari para cezası ve 05/12/2023 tarihinde kesinleşen ... Sulh Ceza Hakimliği'nin 2022/... D.İş sayılı dosyasından yapılan bilirkişi incelemeleri ve dosya kapsamından da; davalının yükümlülüğündeki gerekli izinleri alma işlemlerini gerçekleştirirken ilgili kurumlardan ... ve ... görüşü işlemleri tamamlanmadan, taşınmazda güneş panellerinin yerlestirilmesi işleminin davalı tarafından başlatılması nedeniyle davacı, idari para cezasını ödemek zorunda kaldığı, davalının ... iznini 28/07/2022 tarihinde aldığı ancak inşai faaliyetlere izin süreci tamamlanmadan 16/06/2022 tarihinden önce başlaması nedeniyle davacı idari para cezası ödemek zorunda kalmış olduğu, davalının, taraflar arasındaki sözleşmeye aykırı eylemleri nedeniyle davacı tarafından ödenmek zorunda kalınan idari para cezasının davalı tarafça karşılanmasına dair ve davalıya ihtar mahiyetine de gelmek üzere 06/01/2024 tarihli arabuluculuk başvurumuz sonuçsuz kaldığından huzurdaki davayı ikame etme zarureti ortaya çıkmış olduğunu beyan ederek açılmış olan davanın kabulüyle, davalının sözleşmeye aykırı eylemleri nedeniyle davacı tarafından 11/08/2022 tarihinde ödenmek zorunda kalınan 464.189, 25 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı yan üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Aleyhe kabul anlamına gelmemek kaydı ile davacının talep etmiş olduğu alacak kalemleri hakkında husumet, zaman aşımı, hak düşürücü süre itirazları bulunduğunu, davacı tarafça müvekkil aleyhine açılan davayı kabul etmediklerini, davacı tarafın açtığı davanın usul ve esastan reddi gerektiği, davacının rücu hakkı bulunmadığın, davacı yükümlülüklerini yerine getirmemiş olduğunu ve idari yaptırım kararına karşı yapılması gereken itirazları yapmamış olduğunu, davalıya ihbar yükümlülüğünü yerine getirmemiş olduğunu, cezanın miktarına itiraz etmemiş olduğunu, erken ödeme yaparak indirim hakkından faydalanmamış olduğunu, açıklanan sebeplerle davanın reddine, yargılama gideri ve ücreti vekaletin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
HUKUKİ DELİLLER:
Dava dilekçesi, bilirkişi raporu, yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı.
TAHKİKAT AŞAMASINDA:
Mahkememizce dosya alanında uzman elektrik mühendisi bilirkişisine tevdii edilerek ve bu bilirkişiye yerinde inceleme yetkisi de verilerek davalının yapmış olduğu işin sözleşmeye ve mevzuata uygun olup olmadığı, davacının ödemek zorunda kaldığı idari para cezasında (davacı ile davalı arasındaki sözleşmeye göre) davalının herhangi bir kusur ve sorumluluğunun olup olmadığı, varsa orantılı olarak ne kadar sorumluluğunun bulunduğu hususunda rapor aldırılmıştır.
Aldırılan bilirkişi raporunda özetle; davacının farklı bir sektörde faaliyet gösterdiği, yatırım ve maliyetlerini azaltmak amacıyla ... kurmaya karar vererek bu konuda uzman davalı şirketle, sözleşmenin 3/1 maddesinde yazdığı üzere , ilgili kurum ve kuruluşlardan onay alınması, malzeme temini, tesis edilmesi ve devreye alınması dahil anahtar teslimi anlaşma yaptığı, sözleşmenin 3/3 maddesinde "iş sahibi (davacı), yüklenicinin (davalı) yükümlülüklerini yerine getirebilmesi için gerekli yardımı gösterecektir" hükmünün yer aldığı, sözleşmenin 5/1 maddesinde, sözleşme kapsamındaki iş ile ilgili olup işin tamamının bitirilmesini engelleyecek olumsuzlukların giderilmesinde oluşacak masrafların anlaşma bedeline dahil olduğu, sözleşmenin 7/4 maddesinde, "yüklenici işin yapımı sırasında yürürlükteki kanun, yönetmelik, tüzük vb. Yasal mevzuata uymakla yükümlüdür...... ... tarafından yayınlanan elektrik piyasası mevzuatı esas alınacaktır." hükmünün yer aldığı, Sözleşmenin 18/7. Maddesi 4. paragrafında;hükmünün yer aldığı, idari para cezasına konu belgenin alınmasında herhangi bir zorluk yaşanıp yaşanmadığı, yaşandı ise iş sahibinden bu konuda yardım istenip istenmediği, istendi ise mümkün olan yardımın yapılıp yapılmadığı hususunda somut bilgi ve belge bulunmadığı, hususları göz önüne alınarak idari para cezasına neden olan belgenin, sözleşmede vurgu yapılan ... mevzuatında sözleşme öncesinde açıkça yer aldığı ve sözleşme hükümleri kapsamında bu belgenin alınmasının davalı sorumluluğunda olduğu, sözleşmenin 18/7. Maddesine göre davaya konu cezanın Yükleniciye rücu ettirilebileceği, davacının idari para cezasını indirime tabi süre içinde, indirimli olarak ödediği ve aynı gün mahkeme kanalıyla itiraz başvurusu yaptığı, bu yönden bir kusurunun bulunmadığı, sözleşmede iş sahibinin ihbar yükümlülüğüne ilişkin hükme rastlanmadığı, taraflar arasında bu konuda görüşme yapılıp yapılmadığına ilişkin bilgi ve belge bulunmadığı, dosya içeriğinde somut bilgi ve bulunmadığından Sayın Mahkemenin Takdirinde olmak üzere, sözleşmenin 3/3 maddesinde yer alan "iş sahibi (davacı), yüklenicinin (davalı) yükümlülüklerini yerine getirebilmesi için gerekli yardımı gösterecektir" hükmü kapsamında idari para cezası uygulanmasında davacının %10 kusurlu sayılabileceği, sözleşmede yer alan sorumluluklarını tam olarak yerine getirmeyen davalının idari para cezası uygulanmasında %90 oranında kusurlu sayılabileceği mütalaa edilmiştir.Yine mahkememizce tarafların bilirkişi raporuna karşı beyan ve itirazlarının değerlendirilmek üzere ek rapor tanzimi için dosyanın önceki bilirkişiye tevdi edilmiştir.Bilirkişi ek raporu ile; uzmanlık alanımla ilgili konularda kök raporda herhangi bir hata veya eksiklik olmadığı anlaşılmış olup kanaatimde değişiklik olmadığı hususunu bildirmiştir.Tüm dosya kapsamı yapılan yargılama ve toplanan delillerden;
GEREKÇE:
Dava sözleşmeye aykırılıktan kaynaklı zararın davalıya rücusu talepli davadır.Davacı, davalıyla arasında ki sözleşmeden kaynaklı davalının yüklenici olarak yükümlülüklerine uymaması nedeniyle uğradığı idari para cezasından kaynaklı zararın davalı yükleniciden tahsilini talep etmekle, davalı ise idari para cezasına sebep işlemde davacı iş sahibinin kendine ait yükümlülükleri yerine getirmemekle birlikte, idari para cezasına ilişkin yargılama da taraflarına ihbar yükümlülüğüne uyulmadığından davanın reddini talep ettiği anlaşılmıştır.Taraflar arasında ki çekişmeli vakıaların, aralarında ki sözleşmeden kaynaklı yükümlülükler ve davacının sebebiyet verip vermediğine bağlı olarak idari para cezasından kaynaklı tazminatın rücusu hususunda olduğu anlaşılmıştır.Tahkikat aşamasında toplanan delillerin incelenmesi neticesinde, tarafların arasında akdedilen sözleşmenin m.3.1'de işin tanımının yapıldığı m.3.7'de bedelin götürü bedel olarak belirlendiği, m5.1'de işin kapsamı ve bedele dâhil giderlerin belirlendiği, m.17 'de yapı denetim ve sorumluluğunun belirlenip, idari para cezasına ilişkin hususta yüklenici davalının para cezasına yol açan belge ve işlem eksikliklerinin bu düzenlemede kendisine yükümlülük olarak belirlenen hususlardan kaynaklı olduğu, m18' de teknik sorumluluğa ilişkin şartlarda yüklenicinin sorumluluk kapsamı belirlendiği ve bu hususta sorumluluğun davalı yüklenici üzerinde bırakıldığı, bu bakımdan esasında zarardan davalı yüklenici sorumlu olsa da teknik bir bilirkişi aracılığıyla davacının müterafik kusuru olup olmadığı davalının iddiaları doğrultusunda teknik açıdan da incelenmesi için dosyanın bilirkişiye tevdii ile yapılan inceleme de sözleşmeden kaynaklı davacı iş sahibinin m.3.3 yer alan yükümlülüğü nedeniyle kısmen sorumluluğuna gidilebileceği yönünde ki görüş, işin doğası ve hayatın olağan akışı bakımından sözleşmesel yükümlülük nedeniyle davacı iş sahibinin müterafik kusuru olduğuna kanaat getirilmekle, talep konusu idari para cezasının sözleşmeye davalı yüklenicinin uymaması nedeniyle katlanması gerektiği ancak davacının da ilgili yükümlülüklerine uymadığı bu bakımdan zarara katlanması gerektiğine kanaat getirilmekle bilirkişinin belirlediği oran doğrultusunda davanın kısmen kabulü ile aşağıda ki şekilde karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Davacının davasının kısmen kabul ve kısmen reddi ile, 417.770,33 TL alacağın ödeme tarihi olan 11/08/2022 itibaren işleyecek ticari temerrüt faizini geçmeyecek avans faiz ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 28.537,89 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 7.927,20 TL'nin mahsubu ile bakiye 20.610,69 TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Arabuluculuk Ücret Tarifesi kapsamında ... Hazinesinden karşılanan arabuluculuk ücreti olan 3.600,00 TL'nin davalıdan alınarak hazineye ÖDENMESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan bilirkişi gideri 6.000,00 TL, posta ve tebligat gideri 80,00 TL, dosya alım ücreti 12,00 TL olmak üzere toplam 6.092,00 TL yargılama gideri ile 9.120,10 TL harç olmak üzere toplam 15.212,00 TL yargılama giderinin kabul/ret oranına göre 13.690,80 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 66.665,55 TL kabul vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 30.000,00 TL ret vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğuna gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine ... açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.02/10/2025
Katip
¸e-imzalıdır.
Hakim
¸e-imzalıdır.