TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
**GÖREVSİZLİK**
ESAS NO: 2024/
KARAR NO: 2024/
HAKİM:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLİ: Av.
DAVALI :
DAVA: İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 06/03/2024
KARAR TARİHİ: 24/09/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 25/09/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde ; Davacının ... ... Vergi Dairesi'ne vergi kimlik numarası ile kayıtlı olduğunu ve gerçek kişi işletmesi olarak emin ve arazi hazırlama, alnın temizlenmesi ile kazı ve hafriyat işleri üzerinden hizmet etmekte olduğunu, taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu olan sözleşmenin davalı borçlunun ticari işletmesini ilgilendiren işlerden olması, her iki tarafın da ticari iş olarak anlaşmış olmaları nedeniyle uyuşmazlığın Ticaret Mahkemelerinin görev alanına girdiğini, Davalı borçlu ile borçlunun çalışmakta olduğu .../... adresindeki ... Sitesi şantiyesinde inşaat işleri devam etmekte iken kepçe hizmeti tesisi hususunda anlaşıltıklarını, sözlü anlaşma neticesinde davacının kendi kepçe ve kepçe operatörleri vasıtası ile 2020 yılında 114.5 saat, 2021 yılında 167,25 saat, 2022 yılında ise 78 saat kepçe hizmeti sağladığını, hizmet saatlerine ilişkin tablo inşaat şefi ... tarafından imzalandığını, davacının3 yıl boyunca söz konusu inşaat sahalarında toplamda 359 saat 45 dakika hizmet vermiş ise de, hizmetinin karşılığı olarak herhangi bir ödeme alamadığını, borçlu ile yapılan sözlü görüşmelerin sonuçsuz kalması neticesinde ... 2. Genel İcra Müdürlüğü'nün 2023/... E. Sayılı dosyası üzerinden takip başlatıldığını, davalı borçlu tarafından itiraz edildiğini davacının ... 2. Genel İcra Müdürlüğü'nün 2023/... E. Sayılı dosyası üzerinden işbu dava açılış tarihi itibari ile asıl alacağı 179.81,47 TL olduğunu, uyuşmazlıkta davalı tarafça yapılmış olan arabuluculuk görüşmesinin neticesiz kalması ve yargılama neticesinde davacının haklı alacağını elde etme imkanı çok güçleşeceğinden ve davacı tarafından eft kanalıyla gönderilen tutarın geri ödenmemiş olması, davalının mal kaçırdığı sabit olup kaçma hazırlığı içerisinde olması ve alacağın rehinle de temin edilmemiş olması nedeniyle öncelikle teminatsız mahkemeniz aksi kanaatte ise teminat mukabilinde davalı şirket aleyhine ihtiyati haciz kararı verilmesini, aksi ihtimalde teminatsız olacak şekilde takip miktarı kadar davalı firmanın taşınır ve taşınmazları üzerine ihtiyati tedbir uygulanmasına karar verilmesini beyanla davanın kabulüne, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı tarafın davaya cevap vermediği görülmüştür.
HUKUKİ DELİLLER:
... 2. Genel İcra Dairesinin 2023/ sayılı takip dosyasının DYS üzerinden dosya arasına alındığı, ...'ya, ... Vergi Dairesi'ne, ... Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği'ne yazılan müzekkereye cevap verildiği, cevabi yazılarda davacının tacir olmadığının bildirildiği anlaşılmaktadır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava; davacının, davalıya 2020, 2021 ve 2022 yıllarında kepçe hizmeti verdiğini ileri sürerek alacağının tahsili için başlatılan takibe yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir. Türk Ticaret Kanununun 4. maddesinde, bu kanundan doğan hukuk davalarının ticari dava sayıldığı, aynı Kanunun 5. maddesinin ikinci fıkrasında, bir yerde ticaret mahkemesi varsa asliye hukuk mahkemesinin vazifesi içinde bulunan ve bu Kanunun 4. maddesi hükmünce ticari sayılan davalara ticaret mahkemesinde bakılacağı hususları düzenlenmiştir.Türk Ticaret Kanununun 3. maddesinde, "Bu Kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir." düzenlemesi getirilmiştir.TTK'nın 14. maddesine göre “Bir ticari işletmeyi kısmen dahi olsa kendi adına işleten kimseye tacir denir.” Aynı Kanunun 17. maddesi hükmünce de; “iktisadi faaliyeti nakdi sermayesinden ziyade bedeni çalışmasına dayanan ve kazancı ancak geçimini sağlamaya yetecek derecede az olan sanat ve ticaret sahipleri tacir değildir.” düzenlemesi yer almaktadır.5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanununun 3. maddesinde, Esnaf ve sanatkâr, ister gezici ister sabit bir mekânda bulunsun, Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon Kurulunca belirlenen esnaf ve sanatkâr meslek kollarına dahil olup, ekonomik faaliyetini sermayesi ile birlikte bedenî çalışmasına dayandıran ve kazancı tacir veya sanayici niteliğini kazandırmayacak miktarda olan, basit usûlde vergilendirilenler ve işletme hesabı esasına göre deftere tâbi olanlar ile vergiden muaf bulunan meslek ve sanat sahibi kimseler olarak ifade edilmiştir. Ayrıca TTK’nın 1463. maddesinde de, önce 17. maddeye gönderme yapılarak, ... Kurulunun bu konuda kararname çıkarması halinde onlarda gösterilen miktardan aşağı gayrisafi geliri bulunan sanat ve ticaret erbabından başka hiç kimse kanunun 17. maddesinde tarif edilen esnaftan sayılamaz denmek suretiyle tacir veya esnafın hangi kriterlere göre saptanacağı açık bir biçimde gösterilmiştir.19.02.1986 tarih ve sayılı Resmî Gazetede yayımlanan 25.01.1986 tarihli ... Kararı ile TTK'nın 1463. maddesine göre esnaf ve küçük sanatkar ile tacir ve sanayicinin ayrımına dair esaslar tespit edilmiştir. Buna göre;1-Koordinasyon kurulunca tespit ve yayınlanacak esnaf ve küçük sanatkar kollarına dahil olup da gelir vergisinden muaf olanlar ile kazançları götürü usûlde vergilendirilenler ve işletme hesabına göre, defter tutanlardan iktisadi faaliyetleri nakdi sermayesinden ziyade, bedeni çalışmalarına dayanan ve kazançları ancak geçimlerini sağlamaya yetecek derecede az olan ve Vergi Usûl Kanununun 177. maddesinin birinci fıkrasının 1 ve 3 nolu bentlerinde yer alan limitlerin yarısını, iki numaralı bendinde yazılı nakdi limitin tamamını aşmayanların esnaf ve küçük sanatkar,
2-Vergi Usûl Kanununa istinaden birinci sınıf tacir sayılan ve bilanço esasına göre defter tutanlar ile işletme hesabına göre defter tutan ve birinci madde de belirtilenlerin dışında kalanların tacir ve sanayici sayılmaları kararlaştırılmıştır.
213 sayılı Vergi Usul Kanununun 177 nci maddesinin birinci fıkrasında; "Aşağıda yazılı tüccarlar, I inci sınıfa dahildirler:1. Satın aldıkları malları olduğu gibi veya işledikten sonra satan ve yıllık alımlarının tutarı 7.200.000.000 (2022 yılı için 400.000,00 TL) lirayı veya satışlarının tutarı 8.640.000.000 (2022 yılı için 570.000,00 TL) lirayı aşanlar;2.Birinci bentte yazılı olanların dışındaki işlerle uğraşıp da bir yıl içinde elde ettikleri gayri safi iş hasılatı 3.600.000.000 (2022 yılı için 400.000 TL) lirayı aşanlar;3.1 ve 2 numaralı bentlerde yazılı, işlerin birlikte yapılması halinde 2 numaralı bentte yazılı iş hasılatının beş katı ile yıllık satış tutarının toplamı 7.200.000.000 (2022 yılı için 400.000 TL) lirayı aşanlar;..."denilmek suretiyle anılan ... Kararına göre 2022 yılı için esnaf veya tacir sayılma hadleri belirlenirken dikkate alınacak nakdi limitler belirlenmiştir. Somut olayda; dava, kepçe hizmetine dayalı alacağa tahsiline ilişkin itirazın iptali istemidir. Bu haliyle eldeki dava mutlak ticari dava niteliğinde değildir. Bu durumda; yukarıda açıklanan hususlar gözönünde bulundurularak tarafların tacir olup olmadığı hususu araştırılarak sonucuna göre görevli mahkemenin tayin edilmesi gerekmektedir. Davalının tüzel kişi taciri olduğu ihtilafsızdır. Davacı gerçek kişinin ise ticaret sicilinde kaydı bulunmadığı ve Esnaf ve Sanatkarlar odasına kayıtlı olduğu bildirilmiş olmakla beraber ... Vergi Dairesi Müdürlüğünün 26/03/2024 tarihli yazısında davacının, 431201-Zemin ve Arazi Hazırlama, Alanın Temizlenmesi ile Kazı ve Hafriyat İşleri (tarımsal Arazinin Hazırlanması, Dinamitleme ve Kayaların Kaldırılması, İnşaat, Tarım vb. Alanların Drenajı, Hafriyat, Kazı, Dolgu vb.
İşler) (Madencilik için yapılanlar hariç)" faaliyeti nedeniyle 07/09/2021 tarihinden itibaren gerçek usulde ticari kazanç yönünden kayıtlı olduğu, işletme hesabı esasına göre defter tuttuğu bildirilmiş, yazı ekinde gönderilen, davacının 2022 yılına ilişkin yıllık gelir vergisi beyannamesinin incelenmesinde, 2022 yılı itibariyle dönem içinde satın alınan emtia tutarının 7.616,48-TL, dönem içinde elde edilen hasılatının ise 190.102,97 TL olduğu bildirilmekle, davacının yukarıda açıklanan VUK’nun 177'nci maddesinde belirtilen gelir hacmine ulaşmadığı yani faaliyetinin esnaf faaliyeti sınırı içerisinde kaldığı dolayısıyla davalının 6102 sayılı TTK. anlamında tacir olmadığı anlaşılmakla dava nispi ticari dava da olmadığı anlaşıldığından uyuşmazlığın Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp karara bağlanması gerekecektir. Mahkememiz dava konusu uyuşmazlık bakımından görevsiz olup, görev kamu düzeni ile ilgili dava şartı olduğundan, iddia ve savunma olarak ileri sürülmese bile, yargılamanın her aşamasında mahkemece re'sen göz önünde bulundurulması gerektiğinden görevli ve yetkili mahkeme ... Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşılmakla, davanın görev yönünden usulden reddine karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-Davanın HMK'nun 114/1-c maddesi delaleti ile 115/2. Maddesi gereğince davanın usulden (görev yönünden) REDDİNE, görevli Mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğuna,
2-Karar kesinleştiğinde ve HMK'nun 20. Maddesinde öngörülen iki (2) haftalık kesin süre içerisinde müracaat edilmesi halinde dosyanın görevli ... Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, kesinleşmeye mütakip süresi içerisinde gönderme talebinde bulunulmadığında dosya üzerinden davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin hatırlatılmasına,
3-Kararın kesinleşmesinden itibaren iki haftalık süre içerisinde tarafların müracaat etmemesi halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine,
4-Davaya görevli mahkemede devam edilmesi halinde harç,yargılama giderleri ve vekalet ücretleri hakkında HMK'nun 331/2 maddesi gereğince görevli mahkemece karar verilmesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize sunulacak yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye verilecek bir dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 24/09/2024
Katip
✍E-Imzalıdır
Hakim
✍E-Imzalıdır