TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/
KARAR NO : 2025/
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI :
VEKİLİ : Av.
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 06/03/2024
KARAR TARİHİ : 08/05/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 13/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE SAVUNMA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davacı ile davalı arasında ticarî mal (akaryakıt) satımına dayalı şifahen kurulmuş bir akdî/ticarî münasebet söz konusu olduğunu, davalı şirketin carî hesaptan doğan bakiye 472.710,27TL tutarlı borcunu ödememesi sebebiyle tarafımızca 13/11/2023 tarihinde ... 4. Genel İcra Dairesi 2023/E. sayılı dosyası ile davalı şirket aleyhinde ilâmsız icra takibi başlatılmış olduğunu, davalı yan, ödeme emrini tebellüğ etmesi akabinde sunduğu dilekçe ile yetkiye, borca ve borcun tüm fer’ilerine yönelik itirazda bulunmuş olduğunu; takip ... 4. Genel İcra Müdürlüğünün 14/11/2023 tarihli durdurma kararı ile durdurulmuş olduğunu, ticarî uyuşmazlıklarda arabuluculuk başvurusunun dava şartı olması sebebi ile 07/12/2023 tarihinde ticarî arabuluculuk yoluna başvurulmuş olduğunu, gerçekleşen arabuluculuk görüşmeleri tarafların anlaşamaması ile sonuçlanmış olduğunu, ... 4. Genel İcra Dairesi 2023/E. sayılı dosyası içeriğindeki borca itiraz dilekçesi incelendiğinde, hiçbir gerekçe sunulmaksızın borca yönelik itirazda bulunulduğu, davalı yan her ne kadar davacıya borçlu olmadığını iddia etmiş olsa da, taraflar arası tüm alacak ve borçlar davacı ticarî defterlerinde kayıtlı olduğunu, taraflar arasında kurulmuş müteşekkil bir akdî/ticarî münasebet bulunmakta olduğunu, carî hesap ilişkisi incelendiğinde, davacının davalıya kestiği faturalar yanında davalının borcuna mahsuben yaptığı ödeme hareketleri de görüleceği, davalı firma, davaya konu faturalarla ilgili ödemeleri çek yoluyla ödeyeceğini belirterek davacı firmaya mail yoluyla 500.000TL bedelli çek görüntüsü göndermiş olduğunu, hazırlanıp mail atılan çeklerin asıllarının kargo yoluyla gönderileceğini belirten davalı firma, çek asıllarını müvekkil firmaya göndermemiş olduğunu, iş bu nedenlerle davalının yersiz ve mesnetsiz borca itirazının iptâlini, davalı taraf icra takibi ile temerrüde düşürüldüğü için, icra dosyası kapsamında icra takibi öncesi işlemiş faiz taleplerinin bulunmadığını, taraflar arasındaki ticari ilişkinin temeli akaryakıt satışına dayanmakta olduğunu, davalı şirket, akaryakıtları ... ilinde satın almış olduğunu, Borcun ifa yeri ... ili olduğunu, davaya konu ticari ilişkiden kaynaklanan alacak davasında Yetkili mahkeme ... Mahkemeleri olduğunu, Davalının ... 4. Genel İcra Dairesi 2023/E. İcra dosyasına (Kapatılan ... 10.İcra Dairesi 2023/ E.) vâki yersiz ve yasal mesnetten yoksun borca, faize ve fer’îlere ilişkin tüm itirazlarının iptâli ile icra takibinin devamına, İtirazlarında haksız olan davalının dava değerinin %20’si oranında icra inkar tazminatı ödemeye mahkûm edilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Dava yetkisiz mahkemede açılmış olduğunu bu nedenle usulden reddedilmesi gerektiğini, Davalının, davacı tarafa icra takibinde talep edildiği kadar borcu bulunmadığını, alacak likit olmadığını ve yargılamayı gerektirdiğini, nitekim borcu ispatla yükümlü taraf davacı şirketin kendisi olduğunu, davacının delil olarak sunmuş olduğu faturaları da yine davacı Şirket kendi düzenlemiş olduğunu ve fatura söz konusu uyuşmazlıkta bir ispat aracı olmadığını, bu sebeple, davacının edimini ifa ettiğine dair ispat yükü kendisine ait olduğunu, fatura konusu mal veya hizmetin teslim/ifa edildiğinin ispat edilmesi zorunlu olduğunu, davacı taraf alacaklarının faturadan kaynaklandığını bildirmiş olsa da, faturaların düzenlenmiş olması, faturalara itiraz edilmemiş olması hizmetin verildiği veya malın teslim edildiği sonucunu doğurmadığını, davacı dilekçesinde icra inkar tazminatı talebinde bulunmuş olduğunu, bu talebinin kabulü mümkün olmadığını, davalı Şirket sözleşme uyarınca yapılan iş ve verilen hizmetlere karşılık gelen kısım için borcunu ödemiş olduğunu, yapılan ödemeler dışında Davalı Şirket’in Davacı’ya herhangi bir borcu bulunmadığını, nitekim uyuşmazlığa söz konu alacak likit bir alacak olmadığından davalının borcu hesaplayabilmesi de mümkün olmadığını, borcun belirlenebilir bir borç olmadığı, dolayısıyla, icra dosyasına vaki itirazlarının haklı olduğunu, bu itibarla icra inkar tazminatına karar verilmesi mümkün olmadığı, açıklanan nedenlerle, haksız olan ve yetkisiz mahkemede açılmış olan davanın reddine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı tarafa yüklenmesine ve davalı lehine kötü niyet tazminatına hükmedilmesi gerekmekte olduğunu, öncelikle davanın yetki açsından reddine, haksız ve ispatlanamayan davanın esastan reddine, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davacı tarafa yükletilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLER:
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, ... 4. Genel İcra Dairesi 2023/... esas sayılı icra takip dosyası, ticari defterler, faturalar, bilirkişi raporu, yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı.
KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME :
Eldeki dava fatura alacaklarına dayalı olarak başlatılan icra takibine dayalı itirazın iptali ve takibin devamına karar verilmesine ilişkindir.Davacı tarafından faturaya dayalı olarak ilamsız takip talebinde bulunmuştur. Davalı tarafından yasal süre içinde itiraz etmiştir.Taraflar arasındaki alacak borç ilişkinin açıklığa kavuşturulması yönünden, taraflar arasındaki ticari ilişkinin başlangıcından sonuna kadar olan dönemi kapsayan, davacı tarafa ait ticari defter ve bağlı kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir. Davalı tarafın defterleri için de Davalının adresinin bağlı olduğu ... (...) Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi’ne talimat yazılarak taraflar arasındaki alacak borç ilişkisinin, davacı tarafın icra takibine konu faturalara istinaden alacaklı olup olmadığı hususunun açıklığa kavuşturulması yönünden, davalı tarafa ait ticari defter ve bağlı kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir.Tarafların ticari defterleri talep edilmiş davacı tarafça ibraz edilen ticari defteler bir mali müşavir bilirkişiye tevdi edilmiştir.Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda özetle; Davacının ticari defter kayıtlarına göre; 14.11.2023 takip tarihi itibariyle, davalıdan 449.870,84 TL alacaklı olduğu, İcra takibinde esas alacağın 472.710,27 TL olduğu, bu tutarın takibe konu fatura toplamlarından oluştuğu, Takibe konu faturalar öncesinde 22.839,43 TL'lik fazla tahsilat yapıldığından bakiyenin 449.870,84 TL. 'ye düştüğü mütalaa edilmiştir.Talimat mahkemesince alınan bilirkişi raporunda özetle; Yapılan incelemede, dava dayanağı icra takip dosyasındaki tahsili talep edilen fatura alacaklarına ilişkin olarak, takip tarihi itibari ile davalı ... Makina Sanayii ve Ticaret Anonim Şirketi'nin ticari defter ve kayıtlarına göre, davacı Kespet Petrol Turizm İşletme ve Ticaret Anonim Şirketi'ne 449.870,83TL borç bakiyesinin bulunduğu, Faiz talebine ilişkin olarak, dosya kapsamında taraflar arasında akdi veya temerrüt faizinin kararlaştırıldığına dair belgenin bulunmadığı, Davacı/alacaklı tarafça, ... 10. İcra Müdürlüğü'nün 2023/ Esas sayılı dosyasındaki icra takibi ile davalıdan toplam 472.710,27TL'nin tahsilinin talep edildiği, talep edilebilir tutarın 449.870,83TL olduğu, bu durumda mezkur icra takibinde 22.839,44TL'nin fazla talep edildiği mütalaa edilmiştir.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) hükümlerine göre: Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir. (HMK 222/1) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK 222/2). Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması ve defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği ise üçüncü fıkrada düzenlenmiştir. Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur (HMK 222/4).Ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması gerekir. Karşı taraf defterleri incelenmediği takdirde dayanan tarafın kendi defterindeki kayıtların lehe delil olması mümkün değildir. Karşı taraf ticari defterlerini sunmadığı takdirde ise bu davranışı ile kendi ticari defterlerinin davacı defterleri ile uyumlu olup olmadığının incelenmesine engel olduğundan, engel olduğu sonucun varlığını kabul etmiş sayılmalıdır. Tacir olup ticari defter tutmak zorunda olan davalı taraf, ticari defterleri bulunmadığını ileri süremeyeceğinden verilen kesin süreye rağmen ticari defterini ibraz etmediğinden HMK 220/3. madde gereğince sunmaktan kaçındığı belgelerdeki (ticari defterlerindeki) kayıtların, karşı taraf defterindeki kayıtlara uygunluğu kabul edilmiştir.Tüm dosya kapsamı, yapılan yargılama ve toplanan delillerden, davacı tarafından davalı aleyhine ... 4. Genel İcra Dairesi 2023/... Esas sayılı dosyası icra takibi başlatıldığı, davalının icra takibine itiraz ettiği, mahkememizce ticari defterler üzerinde bilirkişi incelemesine karar verildiği, mahkememizce davacı tarafın defterleri incelenmiş olup, davalı tarafın defterleri için ise ... Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak davalı defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yapıldığı, aldırılan bilirkişi raporları ile davacının davalıdan 449.870,84 TL alacaklı olduğu, İcra takibinde esas alacağın 472.710,27 TL olduğu, bu tutarın takibe konu fatura toplamlarından oluştuğu, Takibe konu faturalar öncesinde 22.839,43 TL'lik fazla tahsilat yapıldığından bakiyenin 449.870,84 TL. 'ye düştüğü, o halde mahkememizce aldırılan kanaat verici bilirkişi raporuna da itibar edilerek davacının davalıdan 449.870,84 TL alacaklı olduğu anlaşılmakla; Davanın Kısmen Kabul ve Kısmen Reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Davanın Kısmen Kabul ve Kısmen Reddi ile, Davalının ... 4. Genel İcra Müdürlüğünün 2023/... esas sayılı icra dosyasına yaptığı itirazın 449.870,83 TL bakımından İPTALİNE, takibin bu miktar bakımından kaldığı yerden DEVAMINA , fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-İİK 67 maddesi gereğince icra inkar tazminatının koşulları oluştuğu anlaşıldığından kabul edilen 449.870,83 TL alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Reddedilen kısım olan 22.839,44 TL bakımından şartlar oluştuğundan %20 kötüniyet tazminatının davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 30.730,67 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 8.072,71 TL'nin mahsubu ile bakiye 22.657,96 TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
5-Arabuluculuk Ücret Tarifesi kapsamında Maliye Hazinesinden karşılanan arabuluculuk ücreti olan 3.120,00 TL'nin davalıdan alınarak hazineye ÖDENMESİNE,
6-Davacı tarafından yapılan bilirkişi, posta, talimat ve tebligat gideri olan 5.492,00 TL ile 8.561,11 TL harç olmak üzere toplam 14.053,11 TL yargılama giderinden kabul/ret oranına göre TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
8-Davacı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 71.480,62 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
9-Davalı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 22.839,44 TL ret vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
10-HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine,
Dair, davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine ... olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.08/05/2025
Katip
¸e-imzalıdır.
Hakim
¸e-imzalıdır.