TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/
KARAR NO : 2025/
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI :
DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 09/01/2024
KARAR TARİHİ : 04/03/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 26/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava dilekçesinde özetle; dava açılmadan önce dava konusu alacağımıza ilişkin olarak arabuluculuk görüşmesi yapıldığını, anlaşma olmadığından 2023/ dosya nolu tutanak düzenlendiğini, davalı şirketle 17/10/2019 tarih ve 2019/ ihale numaralı ihale neticesinde TMİ-1/2-4 Grubunda Yer Alan Trafo Merkezlerinin İşletilmesine Ait Hizmet Alımı Sözleşmesi imzalandığını, sözleşme hükümleri gereğince 5.633,02 TL İHALE KARAR PULU DAMGA VERGİSİ yüklenici şirketten tahsil edilerek ...’e ödendiğini, daha sonra davalı tarafından ...’e karşı açılan davada ... 1. Vergi Mahkemesi’nin 2020/ E. 2021/ K. Sayılı ilamı ile davanın kabulüne ve dava konusu işlemin iptaline, ödenen 5.633,02 TL damga vergisinin faizi ile birlikte ... Elektrik Ltd. Şti’ne iadesine karar verildiğini, ... ... Vergi Dairesi Başkanlığı , ... Elektrik Ltd. Şti’ne iade etmiş olduğu 5.633,02 TL ihale karar pulu damga vergisi için ; iade işlemlerinin akabinde kuruluşlarına vergi ceza ihbarnamesi gönderildiğini, taraflarına da 6.585,83 TL tutarında vergi ziyaı cezası kesildiğini, ... 3. Vergi Mahkemesinin 2022/ E. Sayılı dosyasından vergi/ceza ihbarnamesine dava açıldığını, ... 3. VM 2002/ E. 2022/ K. Sayılı ilamı ile davanın kısmen kabulü, kısmen reddi kararı verilerek damga vergisi yönünden davanın reddine, vergi ziyaı cezası yönünden de kabulüne karar verildiğini, taraflarınca kararın istinaf kanun yoluna götürüldünü, ... Bölge İdare Mahkemesi 2. Vergi Dava Dairesi’nin 2023/ E . 2023/ K. Sayılı ve 07/09/2023 tarihli ilamında istinaf taleplerinin kabulü ile davanın tamamının kabulüne karar verildiğini, kuruluşlarına damga vergisi ile buna eklenen ceza ihbarnamesinin gönderilmesinin nedeninin tamamen davalı şirketin vergi dairesinden ödenmiş olan damga vergisini iade almış olması olduğunu, davalı ile akdedilen sözlşeme hükümleri gereğince ihale karar pulu damga vergisinden sorumlu olduğunu, davalının sözleşmeye aykırı davranışla ödemesi gerektiğini bildiği bir bedeli vergi dairesinden alarak kendilerine vergi/ceza ihbarnamesi gönderilmesine sebebiyet verdiğini ve bunun üzerine taraflarınca dava açılarak masraf yapılmak zorunda kalındığını, bu nedenle bu davaya yapılan masraflardan kesinlikle davalı sorumlu olduğunu, ... Vergi Dairesi Başkanlığı tarafından ... 3. VM’nin 2022/ E. 2022/ K. Sayılı ilamı neticesinde; dosyanın kesinleşmesi beklenilmeden bu sefer de 2 Nolu vergi/ceza ihbarnamesi düzenlenerek kuruluşlarına gönderildiğini, damga vergisi ve gecikme faizi talep edildiğini, kuruluşları tarafından 2 Nolu vergi/ceza ihbarnamesi ile istenen damga vergisi ile gecikme faizi ... Vergi dairesi Başkanlığı’na ödenmek zorunda kalındığını, ödenen bedelin iadesi için dava açıldığını, ... 3 VM 2022/... E. 2023/ K. Sayılı ilamı ile davanın reddi yönünde kesin olarak hüküm kurulduğunu, davalının taraflarıyla akdettiği sözleşmeye aykırı davranışıyla ödenmiş damga vergisini iade almasının kendilerine gecikme faizi uygulanmasına sebebiyet verdiğini, haksız uygulanan gecikme faizine karşı dava açılmak zorunda kalındığını, bu nedenle davaya yapılan masraflardan davalının sorumlu olduğunu, ihale edilen iş nedeniyle imzalanan Hizmet Alım Sözleşmesinin 7. Maddesinin 1. Fıkrasında “Taahhüdün yerine getirilmesine ilişkin ulaşım, eğitim, her türlü sigorta , KDV hariç vergiler , resim ve harç giderleri sözleşme bedeline dahildir” ibaresine yer verilmiştir. Sözleşmeye ait idari sözleşmenin 25. Maddesinin 1. Fıkrasında “ Taahhüdün yerine getirilmesine ilişkin ulaşım, eğitim, herr türlü sigorta, KDV hariç vergiler, resim ve harç giderleri isteklice teklif edilecek fiyata dahildir.” İfadelerine yer verildiğinden ihale karar pulu damga vergisinden sorumluluğun yüklenici firmada olduğu açıktır. Yine idari sözleşmede “ …istekli, sözleşmeye davet yazısının bildirim tarihini izleyen on gün içinde, ihale tarihinde 4734 sayılı Kanunun 10. Maddesinin dördüncü fıkrasının a, b, c, e ve g bentlerinde sayılan durumlarda olmadığına dair belgeler ile kesin teminat verip diğer yasal yükümlülükleri de yerine getirerek sözleşmeyi imzalamak zorundadır. Sözleşme imzalandıktan sonra geçici teminat iade edilecektir.” İfadeleri yer aldığından, ihale ve sözleşmeye ilişkin damga vergilerini davalı tarafça üslenildiğini, fakat daha sonra sözleşmeye aykırı davranarak ödenmiş olan damga vergisini vergi dairesinden isteyerek kuruluşlarına vergi/ceza ihbarnamesi gönderilmesine sebep olduğunu, her ne kadar dava açmış olsa da sonunda ihale karar pulu damga vergisi ve buna uygulanan gecikme faizini ödemek zorunda kalındığını, davalının sözleşmeye riayet etmemesi sebebiyle aynı ihale karar pulu damga vergisi nedeniyle kuruluşlarınca 2 ayrı dava açıldığını ve masraflar yapıldığını, damga vergisine tabi sözleşmelerde taraflar sözleşme serbestisi kapsamında özel düzenleme ile karar pulu damga vergisi ödeme yükümlülüğünün bir tarafta olacağını kararlaştırabilmektedirler…İş bu sebeple kuruluşlarınca vergi dairesine ödenen damga vergisi ve buna uygulanan gecikme faizi , ayrıca açılmak zorunda kalınan ... 3. VM 2022/ E.sayılı ve ... 3. VM 2022/... E.sayılı dosyalarına yapılan masraflardan davalının sorumlu olduğundan, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 15.085,89 TL'nin ödeme tarihinden itibaren değişen oranlardaki avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesine talep etmiştir.
Cevap dilekçesinde özetle; Mahkeme kararları gereği gerçekleştirilen tarhiyatta hukuka aykırılık olmadığı, tarhiyatta mükerrerlik söz konusu olmadığı, ihaleyi yapan ve ihale kararında imzası bulunan davacı ... Elektrik A.Ş. Genel Müdürlüğü 488 sayılı Yasa'nın 8. maddesi kapsamında resmi daire sıfatına haiz olmadığından damga vergisinden muaf tutulamayacağı, tekerrür uygulamasının hukuka uygun olduğu ileri sürülerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
Deliller;
... 2. Vergi Mahkemesi ve ... 3. Vergi Mahkemesine Yazılan müzekkereye cevap verildiği cevabi yazının dosya arasında olduğu anlaşılmaktadır. Vergi Müffetişi ve Aktüerya Bilirkişilerinin Raporunun Sonuç Kısmı: " Nihai takdir yetkisi Sayın Mahkemeye ait olmak üzere;1.Davacı tarafından ihalesi yapılan 2019/ ihale işine ilişkin olarak 17/10/2019 tarihinde imzalanan sözleşme kapsamında davacı tarafından ihale karar pulu damga vergisinin ödenmesinden 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu kapsamında yükümlülüğün davacıda olduğu, 2. Taraflar arasında akdedilen sözleşme gereğince ihale karar pulu damga vergisinin taraflardan biri üzerine yüklenip yüklenemeyeceği, tarafların bu hususu sözleşme ile kararlaştırıp kararlaştıramadığı, Taraflar arasındaki 17/10/2019 tarih 2019/ İKN Hizmet Alımına Ait Sözleşme m.7.1 ve İdari Şartname m.25.1 ile, taahhüdün yerine getirilmesiyle ilgili her türlü vergi, resim ve harcın sözleşme bedeline dahil olduğu; İdari Şartname m.44.6 ile, sözleşmenin imzalanmasına ilişkin her türlü vergi, resim ve harçlar ile diğer sözleşme giderlerinin yükleniciye ait olduğunun kararlaştırılmış olduğu, bu itibarla taraflar arasındaki iç ilişkide bu vergiden sorumluluğunun davalı tarafa yüklendiği ve bu hususun sözleşme ile kararlaştırıldığı, 3. Davacının açtığı ve lehine karar verilen davalarda yargılama giderlerinin idareden tahsiline ilişkin hüküm kurulup kurulmadığı, davacının lehine karar verilmeyen davada yaptığı yargılama giderlerinin ne kadar olduğu, Davacının ... 3. Vergi Mahkemesinin 2022/ E sayılı dosyası ile açmış olduğu davada lehine karar verilmiş olduğu ve mahkemece de davacı tarafça yapılmış mahkeme masraflarının davalı idareden tahsiline ve artan avansın da davacıya iadesine karar verilmiş olduğu, Davacının ... 3. Vergi Mahkemesinin 2022/... E sayılı dosyası ile açmış olduğu davanın reddine karar verilmiş olduğu, davada yapılan yargılama giderinin 148,70 TL, vekâlet ücreti giderinin 5.500,00 TL olduğu, toplam miktarın ise 5.648,70 TL olduğu, 4. Davalının iade aldığı damga vergisinden kaynaklı ... Başkanlığınca yapılan işlemlerin sırası ile neler oldukları hususunda yapılan tespitlerin; Davacı ile davalı ... Elektrik Tesis Bakım İşletme Mühendislik Enerji San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında 17/10/2019 tarih ve 2019/ ihale numaralı ihale neticesinde TMİ - 1/2- 4 Grubunda Yer Alan Trafo Merkezlerinin İşletilmesine Ait Hizmet Alımı sözleşmesi imzalanmıştır. İş bu sözleşme hükümleri gereğince 5.633.02 TL ihale karar pulu damga vergisi yüklenici/davalı) şirketten tahsil edilerek, davacı tarafından yasal mevzuat gereği ... Başkanlığına ödenmiştir. Daha sonra ... Elektrik Tesis Bakım İşletme Mühendislik Enerji San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından ... Başkanlığına karşı açılan davada ... 1. Vergi Mahkemesinin 2020/ E. 2021/ K. Sayılı ilamı ile davanın kabulüne ve dava konusu işlemin iptaline, ödenen 5.633.02 TL damga vergisinin faizi ile birlikte davacı ... Elektrik Tesis Bakım İşletme Mühendislik Enerji San. ve Tic. Ltd. Şti. 'ne iadesine karar verilmiştir. Bu dava dosyasından verilen karar neticesinde 5.633.02 TL ihale karar pulu damga vergisi ... Başkanlığı ... Vergi Dairesi tarafından ... Elektrik Tesis Bakım İşletme Mühendislik Enerji San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye iade edilmiş, ... Vergi Dairesi Başkanlığı, ... Elektrik Tesis Bakım İşletme Mühendislik Enerji San. ve Tic. Ltd. Şti. 'ye iade etmiş olduğu 5.633.02 TL ihale karar pulu damga vergisi için iade işlemlerinin hemen akabinde davacı şirkete Vergi Ceza İhbarnamesi göndermiş, Vergi Ceza İhbarnamesinde davacıdan 5.633.02 TL vergi ödemesi talep edilmiş ve 6.585,83 TL Vergi Ziyaı Cezası kesilmiş, 80,70 Yargı Harcı tahakkuk ettirildiği, şeklinde olduğu, 5. - Davacının ödediği damga vergisi ve gecikme faizini davalıdan talep edip edemeyeceği ve Davacının davalıdan varsa talep edebileceği alacağının toplam ne kadar olduğu, Davacı tarafın ödediği damga vergisi ve gecikme faizini davalıdan talep edebileceği ve talep edilebilecek tutarın toplam 9.206,19 TL olarak tespit edildiği, Davacı tarafça vergi dairesine karşı açılmış ve reddedilmiş davadan dolayı da davacının davalı taraftan talepte bulunabileceğinin mahkemece, kabulü ihtimali için ise söz konusu dosyadan dolayı oluşan zarar miktarının 148,70 TL yargılama gideri, 5.500,00 TL vekâlet ücreti gideri olmak üzere toplam 5.648,70 TL olarak tespit edildiği, Görüş ve kanaatlerimizi içeren bilirkişi heyet raporumuzu Sayın Mahkemenize saygılarımızla sunarız." şeklindedir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ, HUKUKİ KABUL VE GEREKÇE;
Dava, davacının davalı ile aralarındaki sözleşme gereğince yersiz ödeme yaptığı damga vergisi, gecikme faizi ve mahkeme masraflarının tazminine yönelik davadır.Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin ve tarafların bu sözleşme kapsamındaki yükümlülüklerinin, davacı tarafça yapılan ödemelerin davalıdan talep edilip edilemeyeceğinin değerlendirilmesi amacı ile dosya bilirkişiye tevdi edilmiş olup, düzenlenen 30/01/2025 tarihli raporda;Taraflar arasındaki sözleşmeye göre davacının davalıdan damga vergisi ve gecikme faizini talep edebileceği ancak ... 3. Vergi Mahkemesi 2022/... E sayılı dosyada yapılan masrafların davalıdan talep edilemeyeceği zira bu davanın davacının kendi iradesi ile açtığı bu sebeple bu davadan aleyhe çıkan sonuçlarının davalıya yansıtılamayacağı değerlendirmesi yer almaktadır. Mahkememize sunulan iş bu rapor denetime ve hüküm kurmaya elverişli görülmüş olmakla, rapor doğrultusunda davanın kısmen kabul kısmen reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Ayrıntısı ve yasal gerekçesi izah edildiği üzere;
1-Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile davacı tarafça ödenen 5.633,02 TL damga vergisi, 3.492,47 TL gecikme faizi ve 80,70 TL yargı harcı olmak üzere toplam 9.206,19 TL nin ödeme tarihi olan 20/12/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE (5.879,70 TL yönünden reddine)
2-Davacının bu dava sebebiyle yaptığı toplam yargılama gideri 12.452,00 TL'nin kabul edilen miktar üzerinden hesaplandığında 7.595,72 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Alınması gereken 628,87 TL karar harcından peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 201,27 TL'nin davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
4-Peşin harç 427,60 TL ve 427,60 TL başvuru harcı olmak üzere toplam 855,20 TL'nin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre hesaplanan 9.206,19 TL vekalet ücretinin davalıdan taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,
6-Arabuluculuk Ücret Tarifesi kapsamında ... Hazinesinden karşılanan arabuluculuk ücreti olan 3.120,00 TL'nin 1.903,20TL'sini davacıdan 1.216,80TL'sinin davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
7-Taraflarca yatırılan gider avansının bakiye kısmının karar kesinleştiğinde 6100 sayılı HMK'nun 333 maddesi uyarınca taraflara iadesine,
Dair; kararın uyuşmazlık konusu miktar itibari ile kesinlik sınırı altında kaldığından kesin olmak üzere karar verildi.04/03/2025
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır