TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/
KARAR NO : 2025/
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI : 1-
VEKİLİ : Av.
DAVALI : 2-
VEKİLİ : Av.
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 27/05/2021
KARAR TARİHİ : 14/01/2025
KARAR : KISMEN KABUL
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 16/01/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... ... adına kayıtlı ve idaresindeki ... plaka sayılı aracın ... yolu caddesi üzeri ... Kavşağı istikametinde ... Kavşağı istikametine seyrederken kırmızı ışıkta bekleyen müvekkilinin ... plaka sayılı aracına çarptığını ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini , bu kazanın oluşumunda ... plakalı araç sürücüsü ... ... 2918 sayılı ... Trafik Kanununun 84/D ( arkadan çarpma ) fiilini gerçekleştirdiğinden kazanın oluşumunda tam kusurlu olduğunu , gerçekleşen kazada müvekkilinin aracında hasar meydana geldiğini , kaza tarihine kadar aracın tüm bakımları zamanında ve yetkili serviste yapıldığını , kaza gerçekleşene kadar geçen süre içerisinde aracın değişen herhangi bir parçası bulunmadığı gibi kaporta ve boyasında bir kusur olmadığını , çizik söz konusu olmadığını , gerçekleşen kaza neticesinde müvekkilinin aracında hasar meydana geldiğini , iş bu hasar tamir bedelininde tazminini talebi zorunluluğu hasıl olduğunu , kaza tarihinden itibaren zmms sigorta - ... sigorta tarafından uzun bir süre hasar dosyası neticelendirilmeyerek sürüncemede bırakıldığını ve sigorta şirketince dönüş yapılmayan süre boyunca araçtan mahrum kalan müvekkili sigorta şirketinin sorumlu olduğu araç mahrumiyet bedeli de bulunduğunu , aracın kaza tarihi olan 30/06/2020 tarihinden itibaren sigorta şirketince sürüncemenin sürdüğü 23/10/2020 tarihine kadar mahrum kalınmasından kaynaklı olarak sigorta şirketinin kusuru nedeniyle ayrıca sorumlu olduğu zarara ilişkin araç mahrumiyet bedeli talebi bulunduğunu , gerçekleşen zararın tazmini için davalı sigorta şirketine 31/12/2020 tarihinde de yapmış olduğu başvuruya sigorta şirketi tarafından süresi içinde cevap verilmediğini , kaza sonrasında müvekkili uzun süre aracını kullanamadığını , zararı bulunduğunu , bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakları ve ek dava açma hakkı saklı kalmak kaydıyla şimdilik müvekkiline ait ... plaka sayılı araçta meydana gelen değer kaybı karşılığı olarak 10.500,00 TL nin hakkın doğduğu tarihten itibaren reeskont avans faizi ile birlikte davalılardan tahsilini , fazlaya ilişkin hakları ve ek dava açma hakkı saklı kalmak kaydıyla şimdilik müvekkiline ait ... plaka sayılı aracın hasar tamir bedeli karşılığı olarak 24.348,84 TL nin hakkın doğduğu tarihten itibaren reeskont avans faizi ile birlikte davalılardan tahsilini , fazlaya ilişkin hakları ve ek dava açma hakkı saklı kalmak kaydıyla şimdilik zmms ... Sigorta - ... Sigorta tarafından uzun bir süre hasar dosyası neticelendirilmeyerek sürüncemede bırakıldığı ve sigorta şirketince dönüş yapılmayan süre boyunca araçtan mahrum kalan müvekkili sigorta şirketinin sorumlu olduğu 30/06/2020 tarihinden itibaren sigorta şirketince sürüncemenin sürdüğü 23/10/2020 tarihine kadar mahrum kalınmasından kaynaklı zararın karşılığı olarak şimdilik 100,00 TL nin reeskont avans faizi ile davalı ... Sigorta - ... Sigorta dan tahsilini , fazlaya ilişkin hakları ve ek dava açma hakkı saklı kalmak kaydıyla şimdilik müvekkiline ait ... plaka sayılı aracın tamir süresi boyunca meydana gelen araç mahrumiyet zararının karşılığı olarak şimdilik 2.220,00 TL nin hakkın doğduğu tarihten itibaren reeskont avans faizi ile birlikte davalılardan tahsilini , ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 2021/ D. İş sayılı dosyasında davaya konu aracın delil tespitine ilişkin yapılan 1.830,20 TL yargılama giderleri ve iş bu davadaki yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş olduğu görülmüştür.
Davalı ... Sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; yetki ve görev itirazında bulunduğunu, görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesinde açılmasına itiraz ettiğini , zamanaşımı itirazında bulunduğunu , davanın süresi içerisinde açılmadığını , tahkim yoluna başvurulmadan davanın açıldığını, davacının değer kaybı iddiaları hukuki mesnetten yoksun olduğunu , davacının değer kaybı tespiti raporunda belirtilen değer kaybı hatalı hesaplandığını , başvurucunun aracı hususi kullanılan araç olduğunu , aracın onarımı sırasında herhangi bir müspet veya menfi zararı meydana gelmediğini, bu sebeple müvekkili şirketten alacak talebinde bulunması da uygun olmadığını , müvekkili şirket nezdinde sigortalının ve müvekkilinin kusurunu kabul etmemekle beraber müvekkilinin sorumluluğu yalnızca poliçe limiti teminatı ile sınırlı olduğunu , ayrıca masraf ve vekalet ücreti sorumluluğunda yine poliçe teminat limiti ile sınırlı kaldığını , mağdur araç sahibinin aracının onarılmasını kabul etmemesi sebebiyle alternatif alınan onarım rakamı üzerinden rapor kapatıldığını, iş bu sebeple davacının hasara ilişkin müvekkili sigorta şirketine karşı ileri sürülebilecek herhangi bir talep hakkı bulunmadığını , kaza tarihinden itibaren istenilen faizin reddi gerektiğini , bu nedenlerle yetki , zamanaşımı ve göreve ve tahkime başvurulmamasına ilişkin itirazın kabulü ile haksız davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
Davalı ... ... vekili cevap dilekçesinde özetle;Davayı kabul etmediğini , davacı aracını makul zamanda yaptırmadığını , sigorta şirketi tarafından dava ettiği miktar kadar hasar bedeli ödemesi çıktığı halde, almadığını ve dava açtığını , makul tamir süresi içinde zarar kendileri tarafından yaptırılan bilirkişi incelemesi ile 2.220,00 TL olarak belirlendiğini , tespit dosyasında rapora beyan ile birlikte bir hesap numarası bildirilmesi halinde bu miktarın derhal ödeneceği bildirilmiş olmasına rağmen hesap numarası bildirilmediğini ve dava açıldığını, bu nedenlerden dolayı davalı taraf olarak davanın açılmasına sebebiyet verilmediğini, davacı lehine yargılama giderine hükmedilmemesi kanaatinde olduğunu , davanın reddine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
HUKUKİ DELİLLER:
Dosyada araçlara ait tramer kayıtlarının, dava konusu araca ait hasar dosyasının ve sigorta başvurusuna ait bilgi ve belgelerin, tramer kayıtları doğrultusunda önceki hasarlara ilişkin hasar dosyalarının dosya arasına alındığı görüldü.
Makine Mühendisi bilirkişiden alınan 16/04/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Dava konusu araçta toplam 20.634,61 TL KDV hariç & 24.348,84 TL KDV dahil hasar ve 2.220,00 TL araç mahrumiyet zararı mevcut olduğu, dava konusu araçta meydana gelen değer kaybı, araca ait tramer kayıtları ve tramer kayıtlarına bağlı hasar dosyalarının temininden sonra yapılabileceği" belirtildiği görülmüştür. Makine Mühendisi bilirkişiden alınan 21/06/2022 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; "Dava konusu araçta toplam 20.634,61 TL KDV hariç ==> 24.348,84 TL KDV hasar, 2.220,00 TL araç mahrumiyet zararı mevcut olduğu ve dava konusu araç satılmak amacıyla pazara götürüldüğünde emsallerine göre 10.000,00 TL gelen değer kaybedebileceği" hususlarının tespit edildiği bildirilmiştir. Bilirkişiden alınan 20/11/2024 tarihli ikinci ek raporda özetle; ise, " araç mahrumiyet bedeli için genel masraflar tutarı 40,00 TL ( bakım masrafları ) + 175,20 TL ( yıpranma payı ) = 215,20 TL olduğu bu haliyle toplam araç mahrumiyet zararının 2.200,00 TL -215,20 TL = 1.984,80 TL hesap edildiği" hususlarının tespit edildiği bildirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, trafik kazasından kaynaklı maddi tazminat istemlerine ilişkindir. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, 30/06/2020 tarihinde saat: ... sıralarında, ... ili, ... ilçesi, ... mahallesi, ... yolu, ... önlerinde; davalı sürücü ... ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile ... yolu üzerinden ... kavşağı istikametinden ... istikametine sol şeritten seyrederken, ... ışık kontrollü kavşakta kırmızı ışıkta beklemekte olan davacı sürücü ...’in sevk ve idaresindeki ... plakalı araca arkadan çarpması sonucu maddi hasarlı ve yaralamalı davaya konu trafik kazasının meydana geldiği, kaza tarihinde ... plakalı aracın işleten ve sürücüsünün davalı ... ..., ZMM sigortacısının ise, davalı ... Sigorta A.Ş. olduğu görülmüştür.Davacı tarafından davaya konu kaza neticesinde aracında meydana gelen hasarlar nedeniyle değer kaybı, hasar onarım ve araç mahrumiyet bedeli ile sigorta şirketinin hasar dosyasını neticelendirmeyerek sürüncemede bıraktığı iddiasıyla maddi tazminat istemli eldeki davanın açıldığı görülmüştür. Mahkememizce alınan 20/11/2024 tarihli raporunda davalı sürücünün önünde seyretmekte olan trafiği yeterli ve güvenli bir mesafeden takip etmediğinden, taşıt yoluna gereken dikkat ve özeni göstermediğinden, aracının hızını mahal şartlarına göre düzenlemediğinden % 100 oranında, davacı sürücünün ise, kusursuz olduğunun tespit edildiği, kaza tespit tutanakları aksi kanıtlanana kadar geçerli belgeler olduğu, eldeki davaya ait kaza tespit tutanağındaki saptamaların aksine herhangi bir delil sunulmadığı, bilirkişi raporunun düzenlenen kaza tespit tutanağı ile uyumlu olduğu bu haliyle raporlarındaki kusur oranlarının hükme esas alınmaya yeterli olduğu kanaatine varılmıştır. Gerek sigorta şirketi gerekse işleten gerçek zararı ödemekle yükümlü olduğundan, hasar bedelinin orijinal parça bedelleri esas alınarak ve iskonto uygulanmadan KDV dahil olarak zarar görene ödemek zorundadırlar. ( ... 4. HD. 24/10/2023 tarih ve 2023/ esas, 2023/ karar sayılı ilamı, ... 4. HD. 19/06/2023 tarih ve 2022/ esas, 2023/ karar sayılı ilamı, ... 17. HD. 04/04/2016 tarih ve 2015/ esas, 2016/ karar sayılı ilamı, ... 17. HD. 02/10/2017 tarih ve 2016/ esas, 2017/ karar sayılı ilamı) Bu kapsamda, 16/04/2022 tarihli kök raporda davacının hasar bedeli zararının KDV dahil 24.348,84 TL olarak hesaplanmış olup yapılan hesaplama ... ilke ve uygulamalarına uygun olduğu anlaşıldığından davacı yararına dava dilekçesinde talep edilen 24.348,84 TL hasar onarım bedeline hükmedilmiştir. Yine, 20/11/2024 tarihli ek raporda davacının maliki olduğu aracın 10.000,00-TL değer kaybına uğradığı belirtildiği, raporda denetime açık emsal satış ilanları da gözetilerek aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el değeri ile kaza tarihindeki hasarlı ikinci el değeri tespit edilerek değer kaybının belirlendiği, yine değer kaybı olarak belirlenen bedelin hasarın niteliği, meydana gelen zarar, kaza tarihindeki rayiç değer göz önüne alındığında piyasa şartlarına uygun düştüğü anlaşılmakla bu haliyle, davacı yararına 10.000,00-TL değer kaybı bedeline hükmedilmiştir. Bununla birlikte, 20/11/2024 tarihli ek raporunda davacının aracında 1.984,80-TL araç mahrumiyet zararı olduğu belirtilmiş olup, davacının aracının objektif onarım süresi belirlenerek ve emsal kiralama bedelleri ile zorunlu giderlerin de düşülmesi sonrasında araç mahrumiyet zararı hesaplandığı anlaşıldığından dava dilekçesinde 2.200,00TL araç mahrumiyet bedeli talep edilmiş olup, davacının bu talebinin işleten yönünden kısmen kabulüne karar verilerek 1.984,80 TL araç mahrumiyet bedelinin davalı ... Hasademir'den alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair istemin reddine karar vermek gerekmiştir. Davacı her ne kadar davalı sigorta şirketi yönünden de araç mahrumiyet bedeli talep etmişse de, ... Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları A.6 maddesi gereği araç mahrumiyet bedeli dolaylı zarar niteliğinde olup, poliçe kapsamında olmadığı ve sigorta şirketinin bundan sorumlu tutulamayacağından araç mahrumiyet bedelinin davalı sigorta şirketi yönünden reddine karar vermek gerekmiştir. (... 17 HD. 28/05/2019 tarih ve 2016/ esas,2019/ karar sayılı ilamı).Diğer taraftan davacı davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından uzun süre hasar dosyası neticelendirilmeyerek sürüncemeden bırakıldığı ve bu süreçte araçtan mahrum kaldığını ileri sürerek zararın karşılığı olarak şimdilik 100,00 TL davalı sigorta şirketinden talep etmişse de, davacının bu talebinin de dolaylı zarar niteliğinde olduğu gibi, davacı KTK 99. Maddesi uyarınca sigorta şirketine başvuru yaptığı tarihten itibaren 8 iş günü sonra ancak faiz talep edebileceğinden davacının bu talebinin reddine karar verilmiştir. Öte yandan, 918 Sayılı Yasanın 91. Maddesi gereğince davalı sigorta şirketinin sorumluluğu zarar miktarı yönünden sınırsız olmayıp poliçe limiti ile sınırlı sorumlu olup, somut olayda kaza tarihinde araç başına maddi zarar limitinin 41.000,00TL olduğu dikkate alındığında davalı sigorta şirketi bu miktarla sınırlı olmak üzere tazminattan sorumlu tutulması karar verildiği gibi, davacı tarafından davalı sigorta şirketine 18/12/2020 tarihinde posta yoluyla başvuruda bulunulduğu, bu tarihten itibaren 8 iş günü sonrasına tekabül eden tarihin 31/12/2020 olduğundan bu tarihten itibaren faize hükmedilmiştir. Diğer taraftan, zarara neden olan araç hususi araç olduğundan yasal faizine hükmedilmesi gerekmiştir. Son olarak ise, ... 4. Hukuk Dairesinin 09/09/2024 tarih ve 2022/ esas, 2024/ karar sayılı ilamında: "... veya başka alternatif uyuşmazlık çözüm yollarının zorunlu kılındığı durumlarda arabuluculuğa başvuru dava şartı olarak uygulanmayacaktır. Bölge Adliye Mahkemesince, davalı tarafın davada haksız olduğu dolayısıyla zorunlu arabuluculuk masraflarından davalının sorumlu olacağı gerekçesiyle arabuluculuk giderlerinin davalıdan tahsiline şeklinde hüküm kurulmuş ise de yukarıda açıklandığı üzere, trafik kazası sonucu davacının tazminat taleplerini öncelikle sigortacıya ilettiği, bu haliyle dava açmadan önce sigortacıya başvuru dava şartının yerine getirildiği, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 18 inci fıkrasına göre artık zorunlu arabuluculuk hükümlerinin uygulanamayacağı bu itibarla yargılama gideri olarak arabuluculuk masraflarının davalıya yükletilemeyeceği gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir. " şeklinde olup, bu haliyle dava öncesi davalı sigorta şirketine başvuru şartının yerine getirilmiş olması karşısında ayrıca zorunlu arabuluculuğa başvurulması gerekmediği halde davacı yanca arabuluculuğa başvurulmuş olmasından dolayı ortaya çıkan ücretin davalıya yüklenmesi mümkün bulunmadığı vurgulanmıştır. Eldeki davada davacı tarafça KTK 97. Maddesi gereğince sigorta şirketine yazılı başvuru yapmış olması sebebiyle artık davanın zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığının kabulü gerektiğinden zorunlu arabuluculuk giderinin davacıya yükletilmesi karar verilmiştir.Bununla birlikte, 22/03/1976 gün ... sayılı ... gereğince, delil tespit giderleri yargılama giderlerinden yargılama giderlerinden olup yargılama giderlerine eklenerek davanın kabul ve red oranına göre karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.( ... 17. HD'nın 21/10/2019 tarih ve 2017/ E.- 2019/ K. )
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE; 10.000,00 TL değer kaybı tazminat bedelinin kaza tarihi olan 30/06/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (davalı ... Sigorta A.Ş'nin sorumluluğunun poliçe limiti olan 41.000,00TL ile sınırlı olduğuna ve davalı ... Sigorta A.Ş için faiz başlangıç tarihinin 31/12/2020 tarihi olduğuna), değer kaybı talebi yönünden fazlaya dair istemin REDDİNE,
2-24.348,84 TL hasar onarım bedelinin kaza tarihi olan 30/06/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (davalı ... Sigorta A.Ş'nin sorumluluğunun poliçe limiti olan 41.000,00-TL ile sınırlı olduğuna ve davalı ... Sigorta A.Ş için faiz başlangıç tarihinin 31/12/2020 tarihi olduğuna),
3-1.984,80-TL araç mahrumiyet bedelinin kaza tarihi olan 30/06/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ... ...'den alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair istemin REDDİNE,
4-Davacının araç mahrumiyet bedelinin davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden REDDİNE,
5-Davacının sigorta şirketinin sürüncemede bıraktığı iddiasıyla talep ettiği zarar kaleminin REDDİNE,
6-Harçlar Yasası gereğince alınması gerekli 2.481,95-TL harçtan başlangıçta alınan 666,01-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 1.815,94-TL harcın davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına, (davalı ... Sigorta A.Ş'nin sorumluluğunun 1.716,74 TL olduğuna)
7-Davacı tarafça yapılan 666,01-TL peşin harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
8-Davacı tarafından yapılan 59,30-TL başvurma harcı, 2.000,00-TL bilirkişi ücreti, 457,25-TL tebligat ve posta gideri ve ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 2021/ Değişik iş sayılı dosyasında yapılan 1.556,90-TL masraf (800,00-TL bilirkişi ücreti, 419,90-TL keşif ücreti, 120,00-TL araç ücreti, 60,00-TL tebligat masrafı, 97,70-TL peşin harç, 59,30-TL başvurma harcı) olmak üzere toplam 4.073,45-TL yargılama giderinden davanın kabul oranına göre hesaplanan (%98,02) 3.992,79-TL'nin (davalı ... Sigorta A.Ş'nin sorumluluğunun 3.764,68 TL olduğuna) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
9-Değer kaybı talebinin reddedilen miktarı yönünden davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 500,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara müştereken ve müteselsilen verilmesine,
10-Araç mahrumiyet bedeli talebinin reddedilen miktarı yönünden davalı ... ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 235,20 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak adı geçen davalıya verilmesine,
11-... Sigorta A.Ş. Yönünden talep edilip reddedilen araç mahrumiyet bedeli ve diğer zarar miktarı yönünden davalı ... Sigorta A.Ş. kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 2.320,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak adı geçen davalıya verilmesine,
12-Dava şartı arabuluculuk kapsamında hazine tarafından ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul oranına göre hesaplanan (%93,16) 1.229,71-TL'nin davalıdan alınarak hazineye irad kaydına, red oranına göre (%6,84) 90,28-TL'sinin ise davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
13-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı ... Vekilinin yüzüne karşı diğer tarafların yokluğunda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize sunulacak yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye verilecek bir dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesinde ... açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 14/01/2025
Katip
e-imzalıdır
Hakim
e-imzalıdır