TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/
KARAR NO : 2025/
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI :
VEKİLİ : Av.
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 29/12/2022
KARAR TARİHİ : 09/10/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 19/01/2026
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE SAVUNMA:
Davacı vekili 29/12/2022 tarihli dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket, davalı tarafla aralarındaki davalının, müvekkili ile olan ticari münasebetinden kaynaklanan; toplam 114.716,64-TL tutarındaki fatura bedelinden kaynaklanan alacak bedelini ödememesi neticesi, ... İcra Müdürlüğü’nün 2022/... E. sayılı takip dosyası ile bu alacağın tahsili için ilamsız takip yapıldığını, davalı tarafça takibe konu borca ve ödeme emrine itiraz edildiğini, itiraz nedeni ile durmuş bulunan takip neticesi arabuluculuk yoluna başvurulduğunu, anlaşma sağlanamadığını ve iş bu davayı açtıklarını, davalının tüm itirazlarının yersiz ve mesnetsiz olduğunu, iptalinin gerektiğini, davalının borca itirazının yersiz olduğunu, davalı, müvekkiline muhtelif çeşit ve miktarlarda hazır beton, pompa çalışma bedeli, nakliye bedellerini ödemediğini, taraf ticari defterler üzerinde yapılacak bilirkişi incelemesinde ve yapılacak yargılama neticesi, müvekkilinin davalıdan alacaklı olduğunun sabit olacağını, davalının borca ve ödeme emrine yönelik itirazının iptalinin gerektiğini, yargılama esnasında celp ve tetkik olunacak delillerle, taraf ticari defter ve kayıtlarının tetkiki ile, müvekkilinin davalıdan alacaklı olduğunun açıkça ortaya çıkacağını, bu nedenle davalının borca ve ödeme emrine itirazının yersiz ve mesnetsiz olup, iptalinin gerektiğini, arz ve izah edilen nedenlerle, sair beyan ve delil sunma haklarını saklı tutarak davalının, ... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... E. sayılı icra dosyasına vaki yersiz ve yasal mesnetten yoksun borca ve ödeme emrine ilişkin itirazının iptali ile icra takibinin devamına, itirazlarında haksız olan davalının %20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile avukatlık ücretlerinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili 16/01/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Davacı taraf, sadece takibe dayanak faturalara dayanmakta ise de faturanın, tek başına taraflar arasındaki sözleşme ilişkisinin ispatı için yeterli olmadığı gibi faturaya konu malların teslim edildiği anlamına da gelmediğini, taraflar arasında, takibe konu faturalarda belirtilen mal ve hizmet alım ve satımına dair bir sözleşme bulunmadığını, Yargıtay içtihatlarına göre fatura, sözleşmenin kuruluş safhasıyla ilgili olmadığını, faturanın hüküm doğurabilmesi için faturanın taraflar arasında önceden yapılmış ve geçerli bir sözleşme ilişkisine dayanması gerektiğini, (TTK m. 21/no.1). Sözleşme ilişkinin bulunduğunu ispat yükü; faturayı düzenleyip gönderen (satıcı, işi yapan veya diğer bir menfaati sağlayan) tarafın üzerinde olduğunu (TMK. m. 6; HMK. m. 190/no.1), faturayı düzenleyip gönderen tarafın; fatura konusu borcunu ifa ettiğini (malın teslim ettiğini, işin yaptığını vs.) de ispatlayacağını, mahkeme dosyasında da icra dosyasında da, taraflar arasında akdedilen bir sözleşme bulunmadığı gibi dava konusu mal ve hizmetin teslim edildiğine dair bir irsaliye ya da teslim-tesellüm tutanağı olmadığını, davacı şimdiye kadar bu tür bir belgeyi dosyaya sunmadığını, taraflar arasında takibe konu faturalarda belirtilen mal ve hizmete dair bir sözleşme bulunmadığı gibi davalıya teslim edilen bir mal veya ürün de olmadığını, davacı sunmuş olduğu delillerle ne taraflar arasında bir sözleşmenin varlığını ne de davacıya bir mal veya ürün teslim ettiğini ispatlayamadığını, bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini, davacı tanık deliline de başvurmuş ise de somut olayda, mahiyeti ve miktarı itibarıyla tanık dinlenemeyeceğini, dinlenen tanık bayanlarına da itibar edilerek hüküm kurulamayacağını, davacı "cari hesap dökümü" adı altında bir liste sunmuş ise de, taraflara arasında yazılı olmadıkça geçerli olmayan TTK m. 89 anlamında bir "cari hesap sözleşmesi" de bulunmadığını, davanın asliye hukuk sıfatıyla açıldığını, takip ve davaya konu alacak iddiası, nispi ticari davaya vücut verdiğini, nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması hâlinde ticari nitelikte sayılan davalar olduğunu, TTK'nın 4/1. maddesine göre her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaların ticari dava sayıldığını, somut olayda uyuşmazlık tacir olan tarafların ticari işletmesi ile ilgili olup davaya ticaret mahkemesi sıfatıyla bakılması gerektiğini, bu nedenle öncelikle görevsizlik kararı verilmesi gerektiğini, arz ve izah edilen nedenlerle haksız ve mesnetsiz olarak ikame edilen iş bu davanın reddine, kötü niyetli alacaklı hakkında %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, beyan dilekçeleri, ... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... E. sayılı dosyası, ticari defterler, faturalar, bilirkişi raporu, yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı ile; ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 22/02/2024 tarih 2022/ esas 2024/ sayılı görevsizlik kararı ile gönderilen dosya mahkememiz 2024/... esas numarasını alarak yargılama bu esas üzerinden devam etmiştir.Mahkememiz 13/06/2024 tarihli celse de taraflar arasındaki alacak borç ilişkisinin açıklığa kavuşturulması gerektiği anlaşılmış olmakla davalı taraf yönünden taraflar arasındaki ticari ilişkinin başlangıcından sonuna kadar olan dönemi kapsayan ticari defter ve bağlı kayıtlar üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilerek tarafların defterleri bilirkişi aracılığıyla incelenmiştir.Aldırılan 03/10/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davacı taraf ... Turizm İnş.Maden.San.ve Tic.A.Ş. 2021 ve 2022 yıllarında E-defter mükellefi olduğu Yevmiye Defteri, Defteri Kebir defterlerinin yasal süresinde 6102 sayılı TTK'nın nu 64/3 Maddesine ve 1 Sıra nolu Elektronik Defter Genel tebliğine göre aylık olarak alınması gereken beratlar süresinde yapılmış olduğu, davalı taraf ... tarafından 2020 yılına ait işletme defteri ,2021-2022 yıllarına ait Yevmiye Defteri , defterleri ibraz edilmiş ,ibraz edilen davacı tarafın ticari defterlerinin 6102 sayılı TTK'nın 64/3 maddesine ve V.U.K 220- 221-222 Maddelerine göre açılış ve kapanış tasdiklerinin süresinde yapılmış olduğu, davalı taraf tarafından ibraz edilen 2020 yılı İşletme Defteri ,davacı taraf ve davalı tarafın 2021 yılı yılbaşı bakiye tutarlarının birbiri ile aynı olması nedeniyle inceleme yapılmamış olduğunu, davacı taraf ... Turizm İnş.Maden.San.ve Tic.A.Ş'nin 2021 ve 2022 yıllarına ait ticari defter bilgilerine göre icra takip tarihi itibari ile davacı taraf ... Turizm İnş.Maden.San.ve Tic.A.Ş'nin davalı taraf ...'den 114.717,24 TL alacaklı olduğu, Davalı taraf ...'nin 2021 ve 2022 yıllarına ait ticari defter bilgilerine göre icra takip tarihi itibari ile davalı taraf davalı taraf ... 'nin davacı taraf ... Turizm İnş.Maden.San.ve Tic.A.Ş 'den 108.822,76 TL alacaklı olduğu mütalaa edilmiştir.
Yine mahkememiz yargılamasında 14/11/2024 tarihli celse de tarafların beyan ve itirazları değerlendirilmek ve defterler arasındaki mutabakatsızlığın neden kaynaklandığı, davacının defterlerinde kayıtlı olup davalının defterinde kayıtlı olmayan ya da davacıların defterinde kayıtlı olmadığı halde davalının defterinde kayıtlı olan faturaların bilgilerinin ve miktarlarının ayrı ayrı gösterilmesi için ek rapor aldırılmıştır.Aldırılan bilirkişi ek raporunda özetle; Davacı taraf ... Turizm İnş.Maden.San ve Tic.A.Ş'nin 2021 ve 2022 yıllarına ait ticari defter bilgilerine göre icra takip tarihi itibari ile davacı taraf ... Turizm İnş.Maden.San.ve Tic.A.Ş'nin davalı taraf ...'den 114.717,24 TL alacaklı olduğu, Davalı taraf ...'nin 2021 ve 2022 yıllarına ait ticari defter bilgilerine göre icra takip tarihi itibari ile davalı taraf davalı taraf ... 'nin davacı taraf ... Turizm İnş.Maden.San.ve Tic.A.Ş 'den 108.822,76 TL alacaklı mütalaa edilmiştir.Davacı vekiline 31/08/2021 tarih 8.968,00 TL bedelli, 12/05/2022 tarih, 41.724,80 TL bedelli, 14/05/2022 tarih, 68.204,00 TL bedelli, 17/05/2022 tarih, 7.929,60 TL bedelli, 19/05/2022 tarih, 9.617,00 TL, 26/05/2022 tarih, 24.013,00 TL, 06/06/2022 tarih, 20.437,60 TL bedelli faturalara ilişkin yemin deliline dayanıp dayanmayacağı hususunda beyanda bulunmak üzere süre verilmiş olup, davacı vekilince sunulan beyan dilekçesi ile yemin teklif edilmesi haklarını kullanmak istemediklerini bildirmişlerdir.Tüm dosya kapsamı yapılan yargılama ve toplanan delillerden;
GEREKÇE:
Dava itirazın iptali ve icra tazminatları talepli davadır.Davacı dilekçeler aşamasında ki beyanları ile, davalı ile aralarında satım ilişkisi olup üzerine düşen yükümülükleri gereği gibi ifa edip teslimi sağlamasına rağmen davalı ile aralarında ki açık hesap ilişkisi gereği faturadan kaynaklı alacaklarının ödenmemesi kaynaklı başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali ile icra inkar tazminatı talep etmekle, davalı tarafça aralarında takibe konu satım ilişkisinin bulunmadığı, sadece fatura düzenlemenin sözleşme ve alacak ilişkisi kurmayacağı, aynı zamanda aralarında TTK hükümlerine uygun cari hesap ilişkisi kurmadıklarından davanın reddi ile kötü niyet tazminatı talep ettiği anlaşılmaktadır.Taraflar arasında ki çekişmeli vakıaların, ... İcra Dairesinin 2022/... sayılı takip dosyasından kaynaklı hesap ilişkisi nedeniyle aralarında alacak ilişkisi bulunup bulunmadığı hususlarında toplanmakta olup, itirazın iptali davaları İİK m.67/1 hükmü gereği genel hükümlere tabi olup bu bakımdan TMK m.6 ve HMK m.190 gereği ispat yükü davacı takip alacaklısı üzerinde bulunmakla, ispat şekli bakımından ise alacağın miktarı göz önüne alındığından HMK m.200 hükmü gereği senetle ispat kuralına tabi olmakla, şartları var ise HMK m.222 gereği tarafların ticari defterlerinin incelenmesi suretiyle iddialar ispatlanabilecektir.İtirazın iptaline konu ... İcra Dairesinin 2022/... sayılı takip dosyasının incelenmesi neticesinde, takibin tarafları ve konusunun eldeki dava ile aynı olduğu, takibin usulüne uygun başlatılarak böylelikle davacının eldeki davayı açmakla hukuki yararı olduğu, takibe yapılan itirazın içeriği, tebliği ve tarihi bakımından davanın hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.Tahkikat aşamasında, davacı tarafından da delil listesinde dayanılması ve davalının tacir olup ticari defter tutma yükümlülüğü de olması göz önüne alınarak tarafların ticari defterlerinin incelenmesine karar verilmiş olup tarafların defterleri süresinde sunup defterleri usulüne uygun olarak tuttuğu, takip konusu açık hesap ilişkisinde ki alım satıma konu faturalar bakımından takip tarihi itibariyle tarafların defterlerinin birbirleriyle uyuşmadığı bu bakımdan davacının HMK m.222 hükmünce iddialarını ispatlayamadığı gibi, satıma ilişkin yazılı bir sözleşme ve teslime ilişkin irsaliye vb bir tutanağı da dosyaya sunamadığı görüldüğünden takip konusu alacak bakımından davalıdan alacaklı olmadığı anlaşılmıştır.Davalının kötü niyet tazminatı bakımından, her ne kadar tarafların ticari defterleri birbirleriyle uyumlu olmasa da aralarında satıma ilişkin ticari ilişki bulunduğu bu bakımdan takibin kötü niyetli başlatılmadığı görülmekle kötü niyet tazminatı talebi reddedilerek, yargılama giderlerinden davacının tamamen sorumluğuna karar verilerek aşağıda ki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Davanın REDDİNE,
2-Kötüniyet tazminatı talebinin reddine,
3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL harçtan peşin alınan 1.959,08 TL'nin mahsubu ile fazla alınan 1.343,68 TL harcın talep ve istek halinde davacıya iadesine,
4-Arabuluculuk Ücret Tarifesi kapsamında ... Hazinesinden karşılanan arabuluculuk ücreti olan 3.120,00 TL'nin davacıdan alınarak hazineye ÖDENMESİNE,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davalı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 30.000,00 TL ret vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine ... açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 09/10/2025
Katip
¸e-imzalıdır.
Hakim
¸e-imzalıdır.