TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/
KARAR NO : 2025/
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI :
VEKİLLERİ : Av.
Av.
DAVA : İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 24/05/2023
KARAR TARİHİ : 12/06/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 01/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin uhdesinde bulunan ... A.Ş. ... ... Şubesinin ... numaralı 20/11/2022 keşide tarihli ve keşide yeri ... olan çekin iradesi dışında elinden çıktığını, bu hususta çek iptali davası açıldığını ve yine savcılığa suç duyurusunda bulunulduğunu, davalı firma tarafından çekin tahsil amacıyla bankaya ibraz edildiğini, anılan nedenlerle müvekkilinin rızası dışında elinden çıkan çekin istirdadına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkili mahkemede açılmadığını, müvekkili şirketin adresinin İnegöl olduğunu, yetkili mahkemelerin İnegöl mahkemeleri olduğunu, müvekkilinin çeki dava dışı ... şirketinden aldığını, çekin karşılıksız çıkması üzerine çeki anılan firmaya iade ederek bunun da ticari defterlerine çek iadesi olarak kaydedildiğini, anılan nedenlerle davanın öncelikle yetki yönünden aksi halde esastan reddine karar verilmesini cevaben beyan ve talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizde açılan işbu dava çek istirdatı talebine ilişkindir. ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 08/11/2023 tarih 2023/ Esas- 2023/ Karar sayılı yetkisizlik kararı mahkememize tevzi edilerek yapılan yargılamanın sonunda; Davanın çek istirdatı talebine ilişkin olduğu anlaşılmış olup; somut durumla emsal bir uyuşmazlıkta ... BAM 5. HD 2022/ E, 2025/ K sayılı ilamında ''...6102 sayılı TTK’nın 792. maddesinde "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.'' hükmü düzenlenmiştir. Zayi olan çekin istirdadı talebiyle açılan işbu davada ispat yükü davacıda olup, davacının senedin rızası hilafına elinden çıktığını ve senedi elinde bulunduran şahsın kötüniyetli veya iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir. Bu itibarla, anılan yasal düzenleme karşısında ispat yükü üzerinde bulunan davacının, senedin rızası hilafına elinden çıktığını ve senedi elinde bulunduran şahsın kötüniyetli veya iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir.Davacı, çekte, keşideci, lehdar ya da ciranta sıfatıyla yer almamaktadır. TTK'nın 647/1 madde hükmüne göre hamiline yazılı çekin devri için tesliminin yeterli olduğu, hamiline olarak düzenlenen çekte davacının hamil olduğu kabul edilse dahi çekin rızası hilafına elinden çıktığını ispatlaması gerekmektedir.Bu haliyle, dava konusu çekin istirdadına karar verilmesi için davalın çekin rıza dışı elden çıktığını bilmesi veya bilebilecek durumda olmasının gerekmesi, dosya kapsamı deliller itibariyle ciro silsilesinde kopukluk bulunmayan çekin yetkili hamili olan davalının kötü niyetli olduğunun veya iktisapta ağır kusurunun bulunduğunun ispat külfeti üzerinde bulunan davacı tarafından hamilin çeki iktisapta kötü niyetli veya ağır kusurlu olduğunu dosya kapsamı itibariyle ispatlayamadığı gözetildiğinde davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamakta olup ...'' şekli ile değerlendirme yapılmış olup, bu doğrultuda çek istirdatı davasında davacının senedin rızası hilafına elinden çıktığını ve senedi elinde bulunduran şahsın kötüniyetli veya iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesinin gerektiği anlaşılmaktadır.Somut duruma bakıldığında, davacının dava konusu çek için şikayette bulunduğu, ... Cumhuriyet Başsavcılığı 2022/... Sor. dosyasında şüpheli ... ile müşteki ... (dosyamız davacısı) arasında hukuki ilişki bulunduğu gerekçesi ile kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiştir. Soruşturma dosyası incelendiğinde şüphelilerin dava konusu çekin kapalı bir zarfta olduğunu ve zarfın üzerinde ...'a verilecek şeklinde not olduğunu belirtikleri görülmüş, ayrıca mesaj kayıtları ile de durumun teyit edildiği anlaşılmıştır. Dosya kapsamında deliller değerlendirildiğinde davacının dava konusu senedin rızası hilafına elinden çıktığını, çeki elinde bulunduran kişilerin kötü niyeli veya ağır kusurlu olduklarını ispatlayamadığı anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REEDİNE,
2-Yapılan masrafların davacı taraf üzerinde bırakılmasına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar yasasına göre alınması gereken 615,40 TL harcın peşin alınan 2.049,30 TL'den mahsubu ile fazla yatan 1.433,90TL'nin karar kesinleşince talep halinde davacı tarafa iadesine,
4-Davalının bu dava sebebiyle yaptığı yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T'ye göre red nedeniyle belirlenen 30.000,00 TL'nin davacıdan alınarak kendilerini vekil ile temsil ettiren davalılara ödenmesine,
7-Taraflarca yatırılan gider avansından geriye kalan kısmın, 6100 sayılı Hukuk Mahkemeleri Kanunu Yönetmeliği'nin 47. Maddesi uyarınca kararın kesinleşmesini müteakip iadesine,
Dair; kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde ... açık olmak üzere karar verildi. 12/06/2025
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır