TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/
KARAR NO : 2025/
HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...
DAVACI-KARŞI DAVALI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI-KARŞI DAVACI :
VEKİLLERİ : Av.
DAVA : Sözleşmenin İptali
DAVA TARİHİ : 23/11/2015
KARAR TARİHİ : 11/09/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 03/11/2025
Mahkememizde görülmekte olan Sözleşmenin İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı- karşı davalı vekili dava dilekçesinde ; Taraflar arasında dış cephe kaba sıva, dış cephe mantolama ve bina içi şap işlerinin yapılması için sözleşme imzalandığını, sözleşme öncesinde de davacının örnek villanın kaba sıva imalatı üzerine dış cephe mantolama işini üstlendiğini, numune villa ile projenin tamamında gerçekleştirilecek imalatlar için davacının çeşitli bağlantılar kurarak taahhüt ve borç altına girdiğini, sözleşmenin haksız olarak feshedilmesi nedeniyle menfi ve müspet zarara uğradığını, davalının fesihten önce ayıp ihbarında bulunmadığını, noter ihtarnamesi ve fatura tebliğine rağmen ödeme yapılmadığını belirterek sözleşmenin haksız feshedilmesi nedeniyle uğranılan 20.000,00.-TL müspet zarar ve menfi zarar ile yapılmış olan işlerden kaynaklanan 35.400,00.-TL olmak üzere toplam 55.400,00.-TL’nın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı- karşı davacı vekili cevap dilekçesinde; Davacı ile taşeron sözleşmesi yapılarak davacıya dış cephe sıva ve mantolama işi verildiğini, davacıdan öncelikle örnek villadaki mantolama işini yapmasının istenildiğini, mantolama uygulamasından önce kaba sıva uygulamasının ayıplı olduğunun kendilerine bildirilmediğini, davacının ayıplı imalat yaptığını, bu nedenle sözleşmenin feshedildiğini, hataların sözlü olarak bildirilmesine rağmen verilen sürede hataların giderilmediğini, menfi ve müspet zarar talebini kabul etmediklerini, davalının başka bir firmadan hizmet alarak hatalı imalatı söktürdüğünü, bu işlem sırasında oluşan zararın giderilmesi için başka şirkete 5.125,00.-TL ödeme yapıldığını, söküm işleri için 10 gün gecikme yaşandığını belirterek söküm bedeli olan 5.125,00.-TL ile gecikme nedeni ile uğranılan zarar bedelinden fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 1.000,00.-TL maddi zararın dava tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.... 10.Noterliği ve ... 21.Noterliğine yazılan müzekkere cevaplarının geldiği, dosya içerisine alındığı görüldü. İnşaat Bilirkişisinden rapor talebinde bulunulduğu, 28/11/2019 tarihli raporda özetle; Davaya konu olan ve ayıplı olduğu iddia edilen Mantolama İmalatı — davalı tarafından söktürülerek başka bir taşeron eliyle yaptırıldığından , İmalatın yerinde görülme İmkanı olmamıştır.Ancak Dosya içeriğinde yer alan İmalatın yapım şekline ilişkin Fotoğraflar ve Şantiye Teknik Elemanlarınca tutula tutanaklardan , montajların imalatı yapılmadan önce vüzey kontrolünün vapılarak , tüm dış cephede kaba sıva üzerine mantolama imalatı ile oluşacak kalınlık , doğrama üstleri ye Köşe birleşimlerindeki detayların ön görülerek buna göre — mastar ve terazi ile ve uygun yerlerde — gerekli olan Profiller kullanılarak imalatın yapılması gerekir ki, Mantolama imalatına ilişkin dosvada yer alan tutanaklardan , Dış Cephe Yüzeylerinin Doğrama Üstleri ile hizalı olmadığı , Terazisiz Uygulama yapıldığı , yüzeylerin terasiz , Köşe Birleşimlerinin Gönyesiz olduğu , ve genel olarak — fotoğraflarda — bu hususların gösterikliği görülmüştür. Bu haliyle yapılan imalahı açık ayıplı olarak yapıldığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayıbın giderimi noktasında ise — genelde terazisiz ve Gönyesiz , Uygun profiller konulmadan gayrı nizami yapıldığı görülen ( Dusyadaki fotoğrafalara göre ) imalatın ancak tamamen sökülerek yeniden yapılması gerekeceği kanaati oluşmuştur.Davacının yaptığı İş Bedel hesabı ise , Tüm İş için verdiği Teklif Bedeke göre bir villaya düşen bedel hesaplanarak — ortaya konulduğunda , Sözleşme bedeli kapsamında 13.000,00 TL * KDV tutarında iş vapnuş olduğu , Davalının davacının ayıplı işinin söktürme bedelinin ise serbest piyasa şartlarında 2.400,00 TL. * KDV Mertebesinde olacağı,Davaya Konu olan yapım işinde ; Taraflar arasında Sözleşme İmzalandığı andan çok kısa bir süre sonra İş veren davalıca iş bıraktırıldığı anlaşıldığından, davalının ayıplı ve hatalı imalat sebebiyle bir gecikmeye uğradığından bahsedilemeyeceği '' şeklinde görüş bildirmişlerdir. İnşaat Mühendisi ve Hukuk Bilirkişisinden rapor talebinde bulunulduğu, 06/09/2017 tarihli raporda özetle;Davacı/karşı davalı tarafından yapılan işlerin ayıplı olduğu ancak bunların giderilmesi için davalı/karşı tarafça yapılan bildirimin ve verilen sürenin, dosya içerisinde bulunan belgelerden usulüne uygun olarak yapılmadığının anlaşıldığı Davalı/karşı tarafça tutuları tutanakta verilen sürelerin de 2015 yılında Kurban bayramı tatiline isabet ettiği, ancak buna rağmen davalı yanca haklı/usulüne uygun fesih bildirimi varsa sunulup ispatlanması gerektiği Davacı/karşı davalı yüklenicinin çok kısa bir süreliğine iş kaybı yaşadığının , takdir mahkemede olmak üzere , düşünülebileceği ancak yapmış olduğu 13.360.004KDV'nin zarar olarak talep edilebileceği'' şeklinde görüş bildirmişlerdir. İnşaat Mühendisleri ve Hesap Hukukçusundan rapor talep edildiği, bilirkişiler 18/08/2021 tarihli raporlarında özetle;'' Eser sözleşmesinin haksız feshi halinde davacının imalat bedelinin yanında, sözleşmenin ifa edileceği inancına dayalı olarak yaptığı şantiye masrafları (mobilizasyon) hesaplanması:Rüzgaraltı İnşaatın 15.10.2015 tarih ve sıra nolu ... İnşaat Turizm Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.' ye kesmiş olduğu faturada proje takibinin genel giderler arasında olması nedeniyle değerlendirilemeyeceği, numune villanın değerinin 13.600,00.-TL + KDV olarak belirlenmesi ve mobilizasyonunda sözleşmenin ifa edilememesi dolayısıyla hesaplanması sonucunda ;Numune villa 13.600,00.- TL Mobilizasyon 10.000,00.- TL Toplam 23.600,00.- TL % 18 KDV 4.248,00.- TL YEKÜN 27.848,00.- TL olduğu hesaplanmıştır.11/09/2015 tarihli ve yaklaşık üç ay süreli, 450.000,00.-TL bedelli sözleşmenin işveren tarafından mahkemece toplanan delillerin değerlendirilmesi sonucu davalı işsahibi tarafından haksız olarak feshedildiği kabul edilmesi, fesih nedeniyle, makul sürede iş bulamama nedeniyle uğradığı zarar ve işin yapılmaması nedeniyle yapmak zorunda olduğu ancak yapmadığı giderler düşülerek eksiltme yöntemi ile bulunacak kar kaybı tazminatı :450.000,00 - 13.600,00 = 436.400,00.-TL yapılmadan feshedilen kalan sözleşme miktarı
Haklı sebebe dayanmayan fesihte; Tüm sözleşmenin yapıldığındaki müteahhit karı 436.400,00 x 0,10 = 43.640,00.-TL olacağı, Hizmet sözleşmesinin sona ermesi yüzünden tasarruf ettiği miktar ile başka bir işten elde ettiği veya bilerek elde etmekten kaçındığı gelir, tazminattan indirilir. Hizmet sözleşmesinin sona ermesi yüzünden tasarruf ettiği miktar şantiye şefi ve şantiyeye gidip gelme yakıt masrafı( 3 aylık) yaklaşık 12.000,00.-TL Başka bir işten elde ettiği veya bilerek elde etmekten kaçındığı gelir, yapacağı işe odaklanmışken 3 aylık bir süre içerisinde yeni bir iş bulmanın zor olduğu düşünülürse başka bir işten gelir elde edemeyeceğinden kuruşlandırılmamıştır.43.640,00 - 12.000,00 = 31.640,00.-TL tazminat olmak üzere,27.848,00 + 31.640,00 = 59.480,00.-TL. Olduğu'' şeklinde görüş ve rapor sunmuşlardır.
GEREKÇE:
Dava ve karşı dava sözleşmenin haksız feshinden kaynaklı tazminat ile eksik ifadan kaynaklı tazminat talepli davalardır.Davacı dilekçeler aşmasında ki iddiaları ile, 16/09/2015 tarihli sözleşmeden kaynaklı davalının haksız feshi nedeniyle uğradığı menfi ve müspet zararlarının tazminini talep ettiği görülmekle, davalı cevap dilekçesi ve karşı davası ile, davacının kaba sıva işini yanlış yapmasından kaynaklı eksik imalatı olup süresinde giderilmediğinden sözleşmenin feshedildiği nedeniyle asıl davanın reddini talep ettiği, ayıplı imalatların söküm bedellerinden kaynaklı zararını karşı dava ile talep ettiği görüldü.Taraflar arasında ki çekişmeli vakıaların eser sözleşmesinden kaynaklı, davacının eksik ve ayıplı ifada bulunup bulunmadığı ile, davalının sözleşmeyi haklı ya da haksız feshedip feshetmediğinden kaynaklı tazminat talepleri hususnda olduğu anlaşılmakla, İspat yükü bakımından TMK m.6 ile HMK m.190 hükümleri gereği feshin hukuka aykırı olduğunu ispat yükü asıl dava davacısının, ayıplı ifa nedeniyle zarar bakımından ispat yükü karşı dava davacısının üzerinde olmakla, eser sözleşmesini düzenleyen TBK m.471 hükmü gereği yüklenici davacı işi gerekli özen yükümlülüğü ile ifa etmekle sorumlu olup, TBK m.473 hükümleri gereği işe başlama ve yürütme bakımından taraflara hak ve yükümlülükler yüklenilmekle, TBK m.476 hükmü ile de iş sahibinin ayıp karşısında hak ve yükümlülükleri düzenlenmiştir.Tahkikat aşamasında, taraf tanıkları talimat yoluyla yapılan keşifte dinlenmiş olup, davalı karşı davacının ifaya konu işe ilişkin sunduğu deliller üzerinde bilirkişi incelemesi yapılıp, taraflar arasında ki sözleşmeler incelenmekle, tanık beyanlarınca davacı yüklenicinin işe başladığı, örnek binada kaba sıva problemlerinin bulunduğu, davalı iş sahibinin şifahen bildirimi ile davacıyı şantiyeden çıkardığı yönünde beyanda bulunulmakla, taraflar arasında 11/09/2015 tarihinde imzalanan "kaba sıva, mantolama ve bina içi şap" işinin, sözleşme ve eklerine, proje ve detaylara, teknik şartnamedeki standart ve detaylara, fen ve sanat kurallarına, iyi niyet esaslarına ve birinci sınıf işçilik anlayışına göre yapılacağı kararlaştırılmış, 7.2. madde de, yüklenicinin yükümlülüklerini yerine getirmemesi halinde, kırma, yeniden yapma gibi işlerin yüklenici tarafından bila bedel yapılacağı, 7.5. madde de, yukarıda belirtildiği üzere, ayıp ve kusurlu işlerde, yazılı talimat üzerine verilen sürede bila bedel ayıbı giderme, iş verenin yüklenici nam ve hesabına yapması sıralaması ile ayıp giderim usulü, 23. madde de ise, iş verenin sözleşmeyi feshi koşulları ve usulü kararlaştırılmıştır. Somut uyuşmazlıkta, davalı işveren çalışanları tarafından, sözleşmenin imzalanmasından bir hafta sonra, örnek villa olan E blokta yapılan imalat hatalarının yüklenici yetkilisine telefonla bildirilerek 24/09/2015 tarihine kadar süre verildiği, 21/09/2015 tarihinde de, iş mahallinde ayıplı imalatların gösterilerek yüklenici temsilcilerinin 28/09/2015 tarihine kadar imalat hatalarını gidereceğini şifahen beyan ettiği tutanak altına alınmış ise de, yüklenici ya da temsilcisi imzası bulunmamaktadır. Aynı şekilde, 28/09/2015 ve 12/10/2015 tarihli tespit tutanakları da tek taraflı olarak tutulmuştur. Bu bakımdan davalı iş sahibinin TBK m.476'da ki yükümlülüklere ve sözleşme yükümlülüklerine uygun davranmadığı da anlaşılmıştır.Mahkememizce verilen kararlar istinaf incelenmesinden geçmekle ... Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin, 2019/ Esas 2020/ Karar sayılı ilamı ile de davalı karşı davacı iş sahibinin feshinin hukuka aykırı olduğu belirtilmiş olup, davacı iş sahibinin müspet zararı kapsamında hesaplama yapılması için dosya bilirkişiye tevdi edilmekle, yapılan zarar hesaplaması sonucu davalı karşı davacı iş sahibi ile davacı yüklenici arasında mutabakat sonucu anlaşmaya varıldığı görülmüş olup bu nedenle kabulü gerekmekle asıl dava bakımından karar verilmesine yer olmadığına ilişkin hüküm kurulması gerektiği anlaşılmakla, karşı dava bakımından ise haksız feshe ve yüklenicinin işten el çekmesine davalı tarafça yer verildiği ve örnek projede kaba sıvanın hatalı yapıldığı anlaşılmakla, sökme bedeline kendi kusurlu davranışı nedeniyle davalı karşı davacının katlanması gerektiğinden karşı davanın reddine karar vermek gerektiği görülmüştür.Dosyanın birleşen davası olan 2015/... Esas sayılı dosyada mükerrer kayıt ile açıldığı anlaşıldığından esasın kapatılmasına karar verilerek aşağıda ki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-ASIL DAVA OLAN MAHKEMEMİZİN 2024/... ESAS SAYILI DOSYASI YÖNÜNDEN;
A)-Davacının asıl davası yönünden;-Davacının davasının KABULÜ ile, taraflar arasındaki 16/06/2015 tarihli eser sözleşmesinin davalı tarafça haksız feshedildiğinin TESPİTİNE,-Davacının alacağı olan 55.400,00 TL yönünden KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,B)-Davalının karşı davasının REDDİNE,
2-MAHKEMEMİZİN BİRLEŞEN 2015/... ESAS SAYILI DOSYASI YÖNÜNDEN;
A)-Birleşen mahkememizin 2015/... esas sayılı dosyasının tevzi bürosundan kaynaklı mükerrer esas aldığı anlaşılmakla ESASIN BU ŞEKİLDE KAPATILMASINA,
3-Asıl dava yönünden; Harçlar Yasası gereğince alınması gerekli 946,10 TL harçtan başlangıçta alınan 615,40 TL peşin harcın, 89,67 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam mahsubu ile bakiye 420,37 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafça yapılan 946,10 TL peşin harç, 89,67 Tamamlama harcı, 48,10 TL tedbir harcı, 206,30 TL keşif harcı, 27,70 TL başvuru harcı ve 5.058,83 TL yargılama gideri olmak üzere toplam 6.376,70 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 30.000,00 TL maktu vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
6-Karşı dava yönünden; Harçlar Yasası gereğince alınması gerekli 615,40 TL harçtan başlangıçta alınan 48,10 TL peşin harcın mahsubu ile eksik bakiye 567,30 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
7-Davacı tarafça yapılan 157,00 TL yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
8-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 6251,00 vekalet ücretinin (AAÜT 13/2) davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
Kesinleşme süreci tamamlana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,
Dair, asıl karşı ve birleşen dava yönünden gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine ... açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 11/09/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır