TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2024/
KARAR NO: 2025/
HAKİM:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLİ: Av.
DAVALI : 1-
VEKİLİ: Av.
DAVALI : 2-
VEKİLİ: Av.
DAVALI : 3-
DAVA İHBAR OLUNAN:
VEKİLLERİ: Av.
Av.
DAVA: Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)
DAVA TARİHİ: 09/09/2024
KARAR TARİHİ: 08/07/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 08/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 22.02.2024 günü saat ... sıralarında ... sevk ve idaresindeki ... plakalı otobüs ile ... yolu caddesi üzerinden orta şeridi takiben ... istikametinden ... istikametine seyri sırasında olay mahalli ışık kontrollü kavşağa gelip istikametine yanan yeşil ışıkta düz vaziyette seyrini sürdürdüğünde idaresindeki aracın sağ ön kısımlarıyla; kendisiyle aynı istikamette sağ ön ilerisinde sağ şeridi takiben seyir halinde iken kavşak mahallinden U dönüşü yapmak üzere kontrolsüzce sola manevra yapan davalı sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı otomobilin sol yan kısımlarına çarpışması ve çarpışmanın etkisiyle ... plakalı aracın sola yönelerek tramvay hattına girip ön kısımlarıyla bariyerlere çarpması neticesinde yaralanmayla sonuçlanan dava konusu trafik kazası meydana geldiğini, kaza nedeniyle davacı aracında maddi hasar meydana geldiğini beyanla davanın kabulüne , yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraflara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, davacı tarafın somut olayda ağır kusurunun bulunduğunu, müvekkilinin dava konusu kazada kusurunun bulunmadığını, davacı tarafın aracın günlük kazancına ilişkin taleplerinin fahiş olduğunu somut olayda davacı tarafın kazanç kaybı talep edebilmesinin şartlarının oluşmadığını, davacı aracının serviste kaldığına ilişkin süreyi gösteren herhangi bir belgelendirme yapılmadığını, kazaya karışan ... plakalı araç için davalı tarafından dava dışı ... Sigorta A.Ş. İle genişletilmiş kasko sigorta poliçesi sözleşmesi yapıldığını, davanın ... Sigorta A.Ş.'ye ihbarını beyanla davanın reddine , yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... ... Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, davacı tarafından hasar ihbarı sonrası hasar dosyası oluşturulduğunu ancak evrakların eksikliği sebebiyle müvekkili şirket tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını, davaya konu aracın geçmiş tramer kayıtlarının göz önüne alınması halinde daha önce hasar alan kısımlar için değer kaybı değerlendirmesinin yapılamayacağını beyanla davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; davalı tarafın haksız ve gerçek dışı iddialar ile tazminat talep ettiğini, kullanmış olduğu aracın zorunlu mali mesuliyeti trafik sigortasının olduğunu ve karşı araçta oluşan hasarın sigorta teminat bedeli sınırının altında olduğunu, bu nedenle zararın kendisinden değil sigorta şirketinden tazmin edilmesi gerektiğini, böylelikle davadan taraf ehliyetine sahip olmadığından reddine karar verilmesini talep etmiştir.
HUKUKİ DELİLLER:
Dosyada araçlara ait tramer kayıtlarının, dava konusu araca ait hasar dosyasının ve sigorta başvurusuna ait bilgi ve belgelerin, tramer kayıtları doğrultusunda önceki hasarlara ilişkin hasar dosyalarının dosya arasına alındığı, ... 36. Asliye Ceza Mahkemesinin 2024/ Esas sayılı dosyasının üzerinden celp edildiği, davacı tarafa 2023-2024 yıllarına ait ticari defterlerini sunmak üzere süre verildiği, görüldü.1 SMM , 1 Makine Mühendisi ve 1 Trafikçi bilirkişiden oluşan bilirkişi heyetinden rapor aldırılmıştır. Bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilen 21/04/2025 tarihli raporda özele; " Trafik Açısından Değerlendirme: tam olarak çarpışma yerinin orta şeritten sol şeride geçişi esnasında kazanın gerçekleştiği göz önüne alındığı gibi ... plakalı araç sürücüsü ani geçişi olduğundan bahisle, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu Trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller başlıklı KANUN MADDE 84- Araç sürücüleri trafik kazalarında… g) Şeride tecavüz etme ..Hallerinde asli kusurlu sayılırlar……ihlal ettiği ve buna sebep olarak ise aynı kanunun ilgili 67.ncı maddesinin Araç manevralarını düzenleyen kurallar başlıklı KANUN MADDE 67- a) Sürücülerin, park yapmış taşıtlar arasından çıkarken, duraklarken veya park yaparken taşıt yolunun sağına veya soluna yanaşırken, sağa veya sola dönerken, karayolunu kullananlar için tehlike doğurabilecek ve bunların hareketlerini zorlaştıracak şekilde
davranmaları yasaktır, ile Karayollarında trafiğin akışı başlıklı KANUN MADDE 46- Aksine bir işaret bulunmadıkça sürücüler:…. b) Şerit değiştirmeden önce gireceği şeritte sürülen araçların emniyetle geçişini beklemek, c) Trafiği aksatacak veya tehlikeye sokacak şekilde şerit değiştirmemek,…… Zorundadırlar, kuralını ihlali ile kazanın oluşumunda ... in Asli Yönden Üst derecede ve %85 (yüzdeseksenbeş) Oranında Kusurlu sayılabileceği, ... plakalı Araç sürücüsü ... taşıt yolu üzerinde çarpma noktasına erişimi ve savrulup durduğu konumu kaza raporundaki bilgilere göre baz alındığında, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun Hızın gerekli şartlara uygunluğunu sağlamak başlıklı KANUN MADDE 52-…b) Hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak,… zorundadırlar, altı çizilerek belirtilen kurallarına riayet etmediğinden kazanın oluşumunda Tali Yönden Alt Düzeyde ve %15 (yüzdeonbeş) Oranında Kusurlu sayılabileceği, 7B) Zarar Açısından Değerlendirme: 5. Bölümde detaylı olarak izah edildiği üzere, dava konusu araç fiziksel olarak incelenememiştir, Dosya içeriğine sunulan evraklar çerçevesinde hesaplamalar yapılmıştır, buna göre: Hasarın kaza tarihinde yaklaşık onarım bedelinin: KDV Hariç 409.712,94 TL (KDV Dahil 491.655,53TL) olacağı, o Kusur oranı yansıtıldığında KDV Hariç 348.255,99TL (KDV Dahil 417.907,20TL) olacağı, Oluşan hasar, kazanın oluş şekli ve hasar fotoğrafları ile uyumlu olduğu, Dosya içerisinde Kaza sonucu oluşan hasarın onarımının detaylarını gösterir herhangi bir fatura görülemediği, Dava konusu aracın kaza tarihindeki yaklaşık piyasa rayiç değeri: 462.481,69 TL olacağı, Kaza tarihindeki yaklaşık Sovtaj değerinin 231.240,85 TL olacağı, Hasarın makul onarım süresi 10 gün, başka bir araç almak için geçecek sürenin ise yaklaşık olarak 7 gün olacağı; 7C) Ticari Defterler üzerinde yapılan Tespitler: Davacı şirketin 1 Sıra Nolu Elektronik Defter Genel Tebliği gereği 2023, 2024 Yılı Ticari Defterlerini E-Defter olarak kayıt altına alındığı. 2 Sıra Nolu Elektronik Defter Genel tebliği 3.
Maddesi gereği ise Yevmiye ve Kebir defteri beratlarını süresi içerisinde ... Başkanlığı sistemine yüklediği tespit edilmiştir. Defterlerin kayıtlama sistemi olarak Tek Düzen Muhasebe Sistemi Uygulama genel tebliğine ve Muhasebe İlke ve kurallarına uygun olarak tutulduğu, sahibi lehine delil teşkil ettiği görülmüştür. Sayın Mahkemenin makul onarım süresinin 10 günü kabulü durumunda; dava konusu aracın 10 günlük hasılat kaybı 60.880,20 TL olduğu, Sayın Mahkemenin başka bir araç almak için geçecek sürenin ise yaklaşık olarak 7 günü kabulü durumunda; dava konusu aracın 10 günlük hasılat kaybı 42.616,14 TL olduğu," hususlarının tespit edildiği bildirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, trafik kazasından kaynaklı araçta oluşan hasar bedeli ve kazanç kaybı talebine yöneliktir. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacının adına kayıtlı olan ... plakalı araç ile, davalı ...'in sevk ve idaresinde olan, davalı ... adına kayıtlı ve davalı ... ... Sigorta A.Ş. tarafından zorunlu mali mesuliyet sigortası ile sigortalanan ... plakalı aracın çarpışması neticesinde 22/02/2024 tarihli davaya konu trafik kazasının meydana geldiği, davacı tarafından; kaza neticesinde aracında oluşan hasar için onarım bedelini ve kazanç kaybı bedelinin tüm davalılardan tahsili istemiyle eldeki davayı açtığı anlaşılmıştır. Mahkememizce alınan 21/04/2025 tarihli heyet raporunda trafik bilirkişisince, kazanın oluşumunda davalı sürücü ...'in %85 oranında, davacı araç sürücüsü dava dışı ... ise, % 15 oranında kusurlu olduğu tespit edildiği, kaza tespit tutanakları aksi kanıtlanana kadar geçerli belgeler olduğu, eldeki davaya ait kaza tespit tutanağındaki saptamaların aksine herhangi bir delil sunulmadığı, raporunun kazanın oluşumunu tüm etkenlerle irdelediği ve doğru sonuçlara vardığı gibi ceza dosyasından alınan ATK raporu ile de uyumlu olduğu anlaşılığından anılan raporun hüküm kurmaya elverişli vasıfta olduğu kanaatine varıldığından davalı araç sürücünün % 85 oranında kusurlu olduğu mahkememizce de kabul edilmiştir. Sigorta şirketi de dahil tüm davalılar davacının gerçek zararı ödemekle yükümlü olduğundan, hasar bedelinin orijinal parça bedelleri esas alınarak ve iskonto uygulanmadan KDV dahil olarak zarar görene ödemek zorundadır. ( ... 4. HD. 24/10/2023 tarih ve 2023/ esas, 2023/ karar sayılı ilamı, ... 4. HD. 19/06/2023 tarih ve 2022/ esas, 2023/ karar sayılı ilamı, ... 17. HD. 04/04/2016 tarih ve 2015/ esas, 2016/ karar sayılı ilamı, ... 17. HD. 02/10/2017 tarih ve 2016/ esas, 2017/ karar sayılı ilamı) Bu kapsamda, 21/04/2025 tarihli raporda, davacının hasar bedeli zararının KDV dahil 409.712,94TL, aracın piyasa değerinin ise, 462.481,69 TL saptandığı bu haliyle onarımın ekonomik sayılmayacağından aracın pert totale tabi olması gerektiği, sovdaj bedeli olan 231.240,85 TL'nin rayiç değerden mahsubu sonucunda davalı aracın kusur oranına denk gelen kısmın 196.554,71 TL olduğu anlaşıldığından davacının bu miktar yönünden tüm davalılardan alacaklı olduğu görülmüştür. Davacı aracın, pert totale tabi tutulması gerektiğinden kazanç kaybı için belirlenecek sürenin davacı tarafından başka bir araç almak için geçecek sürenin belirlenmesi gerektiği bu kapsamda 21/04/2025 tarihli raporda bu sürenin 10 gün olarak belirlenerek davacının ticari defterlerine göre kazanç kaybı bedelinin toplam 42.616,14 TL olarak saptandığı, davalı sigortalı araç sürücünün kusuruna denk gelen bedelin ise,36.223,72 TL olduğu anlaşılmıştır. O halde, ... sayılı araç sürücüsünün % 85 oranında kusurlu olduğu, davacının 196.554,71 TL hasar bedeli ve 36.223,72 TL kazanç kaybı bedeli yönünden alacaklı olduğu, ancak davacı vekili tarafından dava dilekçesinde 120.000,00 TL hasar bedeli 10.000,00 TL ise kazanç kaybı bedeli talep edildiği davanın kısmı dava olarak açıldığı, dosyada ıslah dilekçesi sunulmadığından talepten fazlaya hükmedilmeyeceğinden dava dilekçesindeki talep sonuçları dikkate alınmıştır. Her ne kadar hasar bedeli tazminatından tüm davalılar sorumlu ise de, kazanç kaybı bedeli Karayolları Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları A.6 maddesi gereği dolaylı zarar niteliğinde olduğundan bu alacak kaleminden davalı ... Sigorta A.Ş. sorumlu değildir. Bu hususta kısa kararda maddi hata yapıldığından gerekçeli kararda düzeltilmiştir. Diğer taraftan, davacı tarafça dava açılmadan önce davalı Sigorta şirketine başvuruda bulunulduğuna dair dosyada herhangi bir delil yoksa da, davadan önce zorunlu olmamasına rağmen ihtiyari olarak arabuluculuk yoluna başvurduğu, bu şekilde davalı sigorta şirketinin rizikonun gerekleştiği ve kapsamı konusunda bilgi sahibi olduğu dolayısıyla 2918 sayılı Kanun'un 97 nci maddesi ile amaçlanan durumun gerçekleştiği anlaşıldığından sigorta şirketi yönünden arabuluculuk son tutanağının düzenlendiği tarih olan 17/04/2024 tarihinden itibaren diğer davalılar yönünden ise kaza tarihinden itibaren -davalı aracın da kullanım amacının hususi olması dikkate alındığında- yasal faize hükmedilmiştir. Nitekim ... 4. Hukuk Dairesinin 08/05/2024 tarih ve 2023/ esas ve 2024/ karar sayılı ilamı da bu yöndedir. Son olarak, karayolları motorlu araçlar zorunlu mali mesuliyet sigortası 2918 sayılı Kanun ile düzenlendiğinden karayolları motorlu araçlar zorunlu mali mesuliyet sigortacısına karşı açılacak davalar zorunlu arabulucuk dava şartına tabi olmadığından zorunlu arabuluculuğa başvurulması gerekmediği halde davacı yanca arabuluculuğa başvurulmuş olmasından dolayı ortaya çıkan ücretin davalıya yüklenmesi mümkün bulunmadığından zorunlu arabuluculuk giderinin davacıya yükletilmesi karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. Nitekim, ... 4. Hukuk Dairesinin 09/09/2024 tarih ve 2022/ esas, 2024/ karar sayılı ilamı ile ... 4. Hukuk Dairesinin 08/05/2024 tarih ve 2023/ esas ve 2024/ karar sayılı ilamı da bu yöndedir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-Davacının davasının KISMEN KABULÜ ile; 120.000,00-TL hasar bedeli ve 10.000,00 TL kazanç kaybına ilişkin olmak üzere toplam 130.000,00 TL maddi tazminat bedelinin kaza tarihi olan 22/02/2024 tarihinden (davalı ... ... Sigorta A.Ş.'nin sorumluluğunun 17/07/2024 tarihinden itibaren) itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (davalı ... ... Sigorta A.Ş.'nin sorumluluğunun poliçe limiti ve sadece hasar bedeli ile sınırlı olduğuna,)
2-Davalı ... ... Sigorta A.Ş. yönünden kazanç kaybı bedeli talebinin REDDİNE,
3-Harçlar Yasası gereğince alınması gerekli 8.880,3-TL harçtan başlangıçta alınan 2.220,08-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 6.660,22-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına, (davalı ... ... Sigorta A.Ş.'nin sorumluluğunun 6.148,05 TL ile sınırlı olduğuna,)
4-Davacı tarafça yapılan 2.220,08-TL Peşin Harç, 427,60-TL Başvurma Harcı, 9.250,00-TL Bilirkişi Ücreti ve 1.141,00-TL tebligat ve posta giderinden oluşan yargılama gideri toplamı olan 13.038,68-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, (davalı ... ... Sigorta A.Ş.'nin sorumluluğunun 12.036,00-TL ile sınırlı olduğuna,)
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
6-Davalı ... ... Sigorta A.Ş. Tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davalı ... ... Sigorta A.Ş. kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 10.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak anılan davalıya ödenmesine,
8-Dava şartı arabuluculuk kapsamında hazine tarafından ödenen 3.800,00-TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, tahsili için harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
9-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize sunulacak yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye verilecek bir dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesinde ... açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 08/07/2025
Katip
✍E-Imzalıdır
Hakim
✍E-Imzalıdır