TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2025/
KARAR NO : 2026/
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI : 1-
VEKİLİ : Av.
DAVALILAR:2-
3-
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 19/11/2024
KARAR TARİHİ : 21/04/2026
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 22/05/2026
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davaya konu ... Poliçe numaralı sigortalı davalı ... Müh. Taah. Emlak Harf. Nakl. San. Ve Tic. Ltd Şti. 'ye ait, davalı ...'ın sevk ve idaresinde bulunan ... plaka sayılı araç, 28.05.2024 tarihinde, davacı ... ait ve davacının sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı araca çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, bu kazanın oluşumunda ... plaka sayılı araç her ne kadar %50 kusurlu bulunduğu, kazanın gerçekleşmesinde davacı tarafın hiçbir şekilde kusuru bulunmadığı, olay neticesinde taraflarca maddi hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı tutulduğu, kaza neticesinde davacı tarafın ... plakalı araç hasar gördüğü, davacı tarafça Sigorta şirketine başvuru yapıldığı ancak sigorta şirketi tarafından davacı tarafa hiçbir şekilde ödeme yapılmadığı, araçta meydana gelen hasar ve hasardan kaynaklı araçta meydana gelen değer kaybı ve araç mahrumiyet bedeline ilişkin tazminat taleplerimizin uzman bir bilirkişi marifetiyle tespit edilmesi, bilirkişi marifetiyle tespiti ile hasarın, değer kaybının ve araç mahrumiyet tazminatının kesin olarak belirlenebilmesi gerektiği, eksper atamasının beklenmesi sigorta şirketlerince zorunlu tutulduğu, hasar gören kişilerin bağımsız ekspertiz raporuna dayanarak işlemlere başlanılması da sigorta şirketleri tarafından kabul edilmediği husus göz ardı edilmediği, sigorta şirketinin bu tek düze davranışı neden ile davacı tarafın zararının arttığı anlaşılmakla, davacının alacağının semeresiz kalmaması ve alacağının güvence altına alınması için trafik kazasına sebebiyet veren ... plakalı aracın tescil kaydına ve davalılar ... Müh. Taah. Emlak Harf. Nakl. San. Ve Tic. Ltd Şti. Ve ... adına başkaca taşınır ve taşınmaz olması durumunda taşınırların tescil kaydına, taşınmazların ise tapu kayıtlarına ve üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarına İhtiyati Haciz Şerhi konulması, talep edilebilir tazminat bedelinin mahkemece yaptırılacak bilirkişi incelemesi ile tespit edileceği göz önünde bulundurularak fazlaya ilişkin talep ve dava hakklarının saklı kalmak kaydıyla, davacıya ait ... plakalı aracın geçirdiği maddi hasarlı trafik kazası sonucunda şimdilik 10.000,00 TL araç değer kaybı tazminatı haksız fiilin meydana geldiği tarihten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkile ödenmesi, davacıya ait ... plakalı aracın 28.05.2024 tarihinde geçirmiş olduğu maddi hasarlı trafik kazası sonucu meydana gelen hasardan kaynaklı olarak müvekkilin araç mahrumiyet tazminatı için şimdilik 1.000,00 TL'nin haksız fiilin meydana geldiği tarihten itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacı tarafa ödenerek vekalet ücretine hükmedilmesi ile davanın kabulünü talep ve dava etmiştir. Davalı usulüne uygun tebligata rağmen davaya cevap vermediği gibi delil de bildirmemiştir.
Davalı vekili dava dilekçesinde özetle; 28.05.2024 tarihinde vuku bulan trafik kazasının meydana gelmesinde davalı şirketine ait ... plaka sayılı aracın ve sürücüsü ...'ın kusuru ve sorumluluğu bulunmadığı, trafik kaza tespit tutanağında davalı firmaya ait ... plakalı araca 450 oranında kusur izafe edildiği, kazanın gerçeklemesinde davalı tarafın kusurunun olmadığından davanın reddi gerekmektiği, davalı firmaya ait ... plakalı araç ... Poliçe numarası ile ... Sigorta A.Ş tarafından Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ile sigorta ettirildiği, davacı tarafın dava konusu tazminat talepleri yönünden sorumluluk ... Sigorta A.Ş olduğu, davacıya ait ... plakalı araçta kaza nedeniyle oluştuğu iddia olunan araç değer kaybı ve araç mahrumiyet tazminatının ilişkin davalı şirketimizden talep edilmesini kabul etmediği, davanın reddini talep etmiştir.Bilirkişi raporundan özetle; Dava konusu maddi hasarlı trafik kazası olayında, dosyada mevcut tüm bilgi ve belgeler, iddia ve savunmaların incelemeler sonucu yapılan değerlendirme neticesinde;Delillerin takdiri ve hukuki nitelendirme mahkemeye ait olmak kaydıyla;Kaza oluşumunda:-... plakalı araç sürücüsü, davacı ...’ın kazada % 50 oranında kusurlu olduğu,-... plakalı ticari araç sürücüsü ..., araç sahibi, işleticisi ve araç poliçesini düzenleyen davalı ... Sigorta şirketi müştereken ve müteselsil meydana gelen kazada % 50 oranında kusurlu oldukları,... plakalı hususi otomobilin karıştığı maddi hasarlı kazada;-HASAR MİKTARI 254.970,00 TL -DEĞER KAYBI 170.000,00 TL -ARAÇ MAHRUMİYET BEDELİ 21.474,00 TL olduğu tespit edilmiş olup davacının değer kaybı ve araç mahrumiyet talepli, kusur oranına göre tazminat miktarı: 95.737,00 TL tahmin, takdir ve hesapla tespit edildiği sonucuna varılmıştır.Bilirkişi ek raporundan özetle;Dava konusu maddi hasarlı trafik kazası olayında, kusur oranına göre davacının müstahak olduğu tazminat tutarı:
•Kaza tarihi itibariyle ZMM Sigorta poliçe limitleri maddi hasar araç başına 200.000,00 TL’nin olduğunun hasar tespiti hesaplamasında dikkate alınmasında; bakiye hasar miktarı: 54.970,00 TL olarak belirlendiği,•Araç Değer Kaybı: 120.547,00 TL kaza tarihi itibariyle revize edilen değer olduğu,•Araç Mahrumiyet Bedeli: 21.474,00 TL’nin uygun ve yeterli bulunup değişmediği, Bakiye hasar miktarı, değer kaybı ve hak mahrumiyeti bedeli toplam: 54.970,00 TL + 120.547 + 21.474,00 TL = 196.991,00 TL oluptazminat tutarı; 196.991,00 TL x % 50 = 98.495,50 TL olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
DELİLLER:
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, bilirkişi raporu, bilirkişi ek raporu, müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava trafik kazasından kaynaklı araç değer kaybı ve araç mahrumiyet bedeli tazminatı davasıdır. Trafik kazaları haksız fiilin bir görünümü olup, bir olayda haksız fiilden söz edilebilmesi için, hukuka aykırı eylem, zarar, kusur ve hukuka aykırı eylem ile zarar arasında uygun illiyet bağı unsurlarının bulunması gerekir. Somut durumda bu hususların tespiti için dosya bilirkişiye tevdi edilmiş olup, düzenlenen kök ev ek raporda neticeten meydana gelen trafik kazasında tarafların eşit oranda kusurlu oldukları, davacının aracında meydana gelen değer kaybı bedelinin 120.547,00 TL, araç mahrumiyet bedelinin ise 21.474,00 TL olduğu rapor edilmiştir. Bilirkişi kök raporuna mahkememizce itibar edilmemiş olup, bilirkişiden denetime elverişli rapor talep edilmiş, düzenlenen bilirkişi ek raporunun mahkememiz ara kararı doğrultusunda denetime elverişli şekilde hazırlandığı, gerekli açıklama ve izahatın raporda bulunduğu, kusur değerlendirmesi yönünden ise kazanın canlandırmasının yapıldığı, olay yeri fotoğrafı üzerinde hangi tarafın hangi eylemi ile hangi yükümlülüğü ihlal ettiği açıkça belirtilmiş olmakla rapora itibar etmek gerekmiştir. Davacı tarafça her ne kadar kök bilirkişi raporunda tespit edilen değerlerin tamamı üzerinden ıslah talebinde bulunulmuş ise de, hem kök raporun denetime elverişli olmaması sebebi ile ek rapor alınması, hem de gerçekleşen trafik kazasında davacının da %50 oranında kusuru bulunduğundan tespit edilen bedellerin yarısına hükmedilmesi gerektiği anlaşılmakla, davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.(Arabuluculuk giderinden tarafların sorumluluğu yönünden ise ... 4. Hukuk Dairesinin 2022/ E, 2024/ K sayılı ilamında ''...Ancak TTK'nın 5/A maddesi ile konusu para alacağına ilişkin ticari davalarda arabulucuya başvurulması dava ön şartı olarak düzenlenmişken 26.04.2016 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6704 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi ile Karayolları Trafik Kanunu'nun 97 nci maddesinde yapılan değişiklik ile;" zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta Kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması halinde zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurulabilir." ifadesi ile zorunlu mali sorumluluk sigortasına karşı açılacak davalarda dava açmadan önce sigortacıya yazılı başvuru yapılması ve bu süre içinde hiç cevap verilmemesi veya verilen cevabın zarar görenin talebini karşılamaması halinde yani zarar gören ile sigortacı arasında uyuşmazlık çıkmasından sonra dava açılabileceği düzenlenmiştir.
Bu düzenleme ile sigortacıya başvuru bir dava şartı olarak getirilmiştir. Bir başka deyişle Karayolları Trafik Kanunu'nun 97 nci maddesi ile trafik kazası sonucu zarar gören kişilerin sigortacıya karşı dava açabilmesi için aralarında bir uyuşmazlık çıkması gerektiği şartı düzenlenmiştir. Buna göre zarar gören öncelikle tazminat taleplerini sigortacıya iletecek ve böylece uyuşmazlığı kendi aralarında çözmeye çalışacaklardır. Bu haliyle zarar görenin dava açmadan önce sigortacıya başvuru dava şartı alternatif uyuşmazlık çözüm yolu olarak önümüze çıkmaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 18 inci fıkrasında "Özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz." ifadesi ile dava şartı olarak arabuluculuğun sınırları özel kanunlarda tahkim ve başka alternatif uyuşmazlık çözüm yollarına başvurunun zorunlu olması ile çizilmiştir. Bir başka deyişle tahkimin veya başka alternatif uyuşmazlık çözüm yollarının zorunlu kılındığı durumlarda arabuluculuğa başvuru dava şartı olarak uygulanmayacaktır.Bölge Adliye Mahkemesince, davalı tarafın davada haksız olduğu dolayısıyla zorunlu arabuluculuk masraflarından davalının sorumlu olacağı gerekçesiyle arabuluculuk giderlerinin davalıdan tahsiline şeklinde hüküm kurulmuş ise de yukarıda açıklandığı üzere, trafik kazası sonucu davacının tazminat taleplerini öncelikle sigortacıya ilettiği, bu haliyle dava açmadan önce sigortacıya başvuru dava şartının yerine getirildiği, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 18 inci fıkrasına göre artık zorunlu arabuluculuk hükümlerinin uygulanamayacağı bu itibarla yargılama gideri olarak arabuluculuk masraflarının davalıya yükletilemeyeceği gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir...'' şekli ile belirtildiği üzere trafik kazalarından doğan tazminat davalarında zorunlu arabuluculuk hükümlerinin uygulanmayacağı, bu sebeple dava kabul edilmiş olsa dahi bu bedelden davalının sorumluluğu olmayacağı gerekçesi ile motorlu taşıt bürosu açısından da sigorta şirketlerine ilişkin hükümlerin uygulanacağı değerlendirilmekle arabuluculuk ücretinden davacının sorumlu tutulmasına karar vermek gerekmiştir.)
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile, a)Araç hak mahrumiyeti yönünden 10.737,00 TL'nin davalılar ... ve ... Müh. Taah.. Ltd. Şti yönünden kaza tarihi olan 28/05/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine, (Kabul edilen dava değeri: 10.737,00 TL, Reddedilen dava değeri:10.737,00 TL)c)Araç değer kaybı bedeli yönünden 60.273,50 TL'nin davalılar ... ve ... Müh. Taah.. Ltd. Şti yönünden kaza tarihi olan 28/05/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, davalı ... Sigorta yönünden 23/08/2024 (sigorta şirketine yapılan başvurudan 8 iş günü sonrası-temerrüt tarihi) tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine, (Kabul edilen dava değeri: 60.273,50 TL, Reddedilen dava değeri:35.463,50 TL)
2-Davacının bu dava sebebiyle yaptığı toplam yargılama gideri 9.486,00 TL'nin kabul edilen miktar üzerinden hesaplandığında 5.691,60 TL'nin davalılardan müşterek ve mütselsilen alınarak davacıya verilmesine,
3-Alınması gereken 4.850,72 TL karar harcından peşin alınan 427,60 TL ve 1.813,82 TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 2.609,30 TL'nin davalılardan müşterek ve mütselsilen alınarak hazineye irad kaydına, (Davalı sigorta şirketi araç mahrumiyet bedelinden sorumlu olmadığından, sorumluluğu 2.214,77 TL ile sınırlı olmak üzere)
4-Peşin harç 427,60 TL ve tamamlama harcı 1.813,82 TL ve 615,40 TL başvuru harcı olmak üzere toplam 2.856,82 TL'nin davalılardan müşterek ve mütselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine, (Davalı sigorta şirketi araç mahrumiyet bedelinden sorumlu olmadığından, sorumluluğu 2.424,86 TL ile sınırlı olmak üzere)
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,
6-Davalı sigorta şirketi kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden red edilen miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre hesaplanan 35.463,50 TL vekalet ücretinin davacıdan taraftan alınarak davalı tarafa verilmesine,
7-Arabuluculuk Ücret Tarifesi kapsamında ... Hazinesinden karşılanan arabuluculuk ücreti olan 3.800,00 TL'nin davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
8-Taraflarca yatırılan gider avansının bakiye kısmının karar kesinleştiğinde 6100 sayılı HMK'nun 333 maddesi uyarınca taraflara iadesine,
Dair 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize sunulacak veya mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye verilecek bir dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesinde ... açık olmak üzere karar verildi. 21/04/2026
Katip
E-imzalıdır
Hakim
E-imzalıdır