TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2023/
KARAR NO: 2025/
HAKİM:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLİ: Av.
DAVALI : 1-
VEKİLİ: Av.
DAVALI : 2-
VEKİLİ: Av.
DAVALI : 3-
VEKİLİ: Av.
DAVALI : 4-
VEKİLLERİ: Av.
Av.
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 08/02/2023
KARAR TARİHİ: 24/06/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 18/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 26/01/2021 tarihinde müvekkiline ait ... plakalı araç ile ... Sigorta A.Ş. nezdinde sigortalı ... plakalı aracın kaza yaptığını, söz konusu kaza üzerine ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2021/ Soruşturma numaralı dosyası ile soruşturma başlatıldığını, bilirkişi raporunda, ... plakalı aracın; ... plakalı araç ile ... plakalı aracın kaza yapmasına sebebiyet verdiğinden bahisle %100 kusurlu olduğunun tespit edildiğini, ... Sigorta A.Ş. Nezdinde sigortalı olan ... plakalı araç, her ne kadar kusurlu davranmışsa da olay yerinde duraksamadığından, kolluk kuvvetlerince yalnızca müvekkiline ait ... ile ... plakalı araç için kaza tespit tutanağı düzenlendiğini, daha sonra ise ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2022/ Esas sayılı dosyası ile kovuşturma başladığını ve kovuşturma dosyası kapsamında bilirkişi raporu tanzim edildiğini, bilirkişi raporunda, ... Sigorta A.Ş.'de sigortalı ... plakalı aracın %25 kusurlu, ... Sigorta A.Ş.'de sigortalı ... plakalı aracın %50 kusurlu olduğu tespit edildiğini, söz konusu bilirkişi raporu hazırlanırken kaza anını gösterir güvenlik kamerası kaydından da faydalanıldığını, bu raporların tanzim edilmesi esnasında müvekkilince aracın satışının gerçekleştirildiğini, aracın değerinin çok altında 35.000,00 TL karşılığında satıldığını, Savcılıkça yürütülen soruşturma dosyası kapsamında asıl kusurlunun tespit edilmesi 1 yıllık bir zaman aldığından ve kusurlu aracın sigorta şirketi tespit edilemediğinden müvekkilinin bu esnada aracının onarımını gerçekleştiremediğini, her ne kadar sigorta şirketleri araçta meydana gelen maddi hasarın taraflarına ödenmesi hususunda kusur oranlarını kabul etmediklerine istinaden ödeme yapmaktan kaçınsalar da; müvekkilinin bedensel hasarından doğan zararı karşıladıklarını, bu ödemeler yapılırken de ... Asliye Ceza Mahkemesi'nce düzenlenen bilirkişi raporundaki kusur oranlarının esas alındığını, tüm bu nedenlerle davanın kabulü ile meydana gelen kaza nedeniyle 6100 sayılı Yasa’nın 107. maddesi uyarınca toplanacak delillere göre (fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere); Şimdilik 50,00 TL değer kaybı tazminatı ile müvekkilinin aracını kullanamaması sebebiyle ikame araç bedeli olan 50,00 TL'nin toplamı olan 100,00 TL'nin olay tarihinden işletilecek ticari faizi, yargılama giderleri ve avukatlık ücretiyle birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; ... Bölge Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü tarafından 26.01.2021 tarihinde düzenlenen Trafik Kazası Tespit Tutanağı'na göre meydana gelen kazanın oluşumunda ... plaka sayılı araç sürücüsü ... 2918 sayılı KTK'nın 51/1-a "Araçların hızlarını kavşaklara yaklaşırken azaltmamak " kuralını ihlal ettiği için kusurlu olduğu , diğer araç sürücüsü ...'ın kazada herhangi bir kusurunun bulunmadığı yönünde değerleme yapıldığını, bu tutanakta müvekkiline ait herhangi bir değerleme ve kusur tespiti yapılmadığını, müvekkilinin kazanın tarafı dahi olmadığını, haksız ve hukukin dayanaktan yoksun davanın reddine, Yargılama giderleri ve avukat vekalet ücretinin davacı tarafa bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... SİGORTA A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkisiz mahkemede ikame edildiğini, işbu dava da "Yetkili Mahkeme”, müvekkili sigorta şirketinin yerleşim yeri ... olması sebebiyle HMK madde 6/1 gereği; ... ... Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, bu bakımdan yetki itirazımızın kabulü ile davanın yetki yönünden usulden reddine ve dosyanın yetkili ... ... Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilmesine karar verilmesini, başvuranın olası ıslah taleplerinin zamanaşımına uğradığın, dava dilekçesinde davacı, hasara ve değer kaybının fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 50,00-TL değer kaybı bedeli, 50,00-TL ikame araç bedeli tahsilini talep ettiğini, davanın yetki yönünden usulden reddini, davaya cevap verilebilmesi için eklerin tebliğini, davanın zamanaşımı nedeniyle reddini, davacı taraf başvuru şartını gerçekleştirmeden huzurdaki davayı ikame ettiğinden davanın reddini, her halükarda değer kaybı bedelinin Genel Şartlara göre hesaplanmasını, her halde kusur oranlarının tespit edilebilmesi için konusunda uzman bilirkişi aracılığıyla inceleme yaptırılmasını, davacının faiz taleplerinin reddini, müvekkili şirketin temerrüde düşmediği, hasar bedeli zararının ödendiği dikkate alınarak yargılama giderleri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulmamasını talep etmiştir.
HUKUKİ DELİLLER:
... CBS dosyası, ... Asliye Ceza Mahkemesi dosyası, dosyada araçlara ait ... kayıtlarının, kaza tespit tutanaklarının, dava konusu araca ait hasar dosyasının ve sigorta başvurusuna ait bilgi ve belgelerin, ... kayıtları doğrultusunda önceki hasarlara ilişkin hasar dosyalarının dosya arasına alındığı görülnüştür. ... Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinin 16/10/2023 tarihli raporunda; Sürücü ...'un, %40 (yüzde kırk) oranında kusurlu, Sürücü ...'ın, %30 (yüzde otuz) oranında kusurlu, Sürücü ...'in, %30 (yüzde otuz) oranında kusurlu olduğu bildiirilmiştir.Makine Mühendis bilirkişinin 16/07/2024 tarihli raporunda özetle: Aracın İkinci el piyasa değerini etkileyen faktörler; marka, model, model yılı (kaza tarihinde araç 14 yaşında), renk, daha önce yapmış olduğu kazalar neticesindeki onarım (... ... kaydında kayıtlı 2 Adet kazası mevcut) yakıt cinsi, vites ve kilometre olduğu, 2021 yılı kaza tarihi itibarıyla hasarsız araç 2.el rayiç bedelinin yapılan piyasa araştırması sonucunda, PİYASA 2.EL RAYİÇ RENAULT MAİS 60.000,00.-TL ... 62.500,00-TL ... 57.500,00-TL ORTALAMA 60.000,00.-TL Dava konusu kaza öncesi aracın 2.el rayiç değerinin: 60.000,00.-TL olduğu, aracın kaza sonrası hasarlı haliyle değerinin aracın mevcut hasarıyla birlikte, 09.08.2021 tarihli ... 13. Noterliği, yevmiye nolu satış sözleşmesi ile 35.000,00.-TL bedelle satışının yapıldığı, araç değer kaybının :60.000,00. 35.000,00. 25.000,00 TL olduğu, araç mahrumiyet bedelinin 20X250: 5.000,00.-TL olacağının tespit edildiği bildirilmiştir.Makine Mühendis bilirkişinin 08/01/2025 tarihli ek raporunda özetle: tarafların elle tutulur değerlendirmeye esas somut veriler sunmadan soyut kavramlarla itiraz ettikleri, bu nedenle kök raporda belirtmiş olduğu kanaatin muhafaza edildiğinin tespit edildiği bildirilmiştir.Makine Mühendis bilirkişinin 24/03/2025 tarihli 2. Ek raporunda özetle: değer kaybı hesabı, ... 17. Hukuk Dairesi 2016/ E.-2016/ K. Sayılı ve 20.09.206 tarihli ilamıyla uygulamaya şu şekilde yol göstermektedir: “Araçta meydana gelen değer kaybının; Aracın serbest piyasa koşullarına göre kaza tarihi itibariyle hasarsız haldeki ikinci el rayiç değeri ile aracın yaşı, özellikleri, hasar miktarı ve hasarlı kısmın özellikleri dikkate alınarak, hesaplandığını, araç mahrumiyet bedeli, makul onarım süresi hesaplanarak günlük rayiç bedeli üzerinden yapıldığını, kök raporda belirtilen kanaatini değiştirecek herhangi bir belge ve bilgi sunulamadığı, kök raporda belirtilen kanaatimi muhafaza ederek, meydana gelen Maddi Hasarlı trafik kazasında, Araç değer kaybının: 60.000,00. — 35.000,00. -25.000,00.-TL olduğu, Araç mahrumiyet bedelinin : 20X250x5.000,00.-TL olacağının tespit edildiği bildirilmiştir.Davacı vekilinin 20/05/2025 tarihli ıslah dilekçesi ile; 17.500,00 TL değer kaybı tazminatının ve 3.500,00 TL araç mahrumiyet bedelinin (sigorta şirketleri harici davalılardan alınarak) kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan sorumlulukları ve teminatları oranında tahsiline, Yargılama gider ve vekalet ücretinin davalı taraflardan tahsili ile müvekkili davacı tarafa verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, trafik kazasından kaynaklı araçta oluşan değer kaybı ve araç mahrumiyeti talebine yöneliktir. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacının adına kayıtlı olan ... plakalı araç ile, davalı ... İş Makinaları Ltd. Şti adına kayıtlı ve davalı ... Katılım sigorta şirketi tarafından zorunlu mali mesuliyet sigortası ile sigortalanan ... plakalı araç ile, davalı ... sigorta şirketi tarafından zorunlu mali mesuliyet sigortası ile sigortalanan ... plakalı araç çarpışması neticesinde 26/01/2021 tarihli üç taraflı zincirleme trafik kazasının meydana geldiği, davacı tarafından; davaya konu kaza neticesinde aracında değer kaybı oluştuğunu ve hasar onarım süresi boyunca aracından mahrum kaldığını belirterek değer kaybı ve araç mahrumiyet bedellerini bütün davalılardan tahsili istemiyle eldeki davayı açmıştır.Mahkememizce ATK Trafik İhtisas Dairesi'nden alınan 16/10/2023 tarihli raporda, ... plakalı araç sürücüsü dava dışı ...'un % 40, ... plakalı araç sürücüsü dava dışı ... % 30, davacı araç sürücüsünün ise, % 30 oranında kusurlu olduğu belirtildiği bu haliyle ATK raporunun kazanın oluşumunu tüm etkenlerle irdelediği ve doğru sonuçlara vardığı ve hüküm kurmaya elverişli vasıfta olduğu kanaatine varılmıştır. Makine Bilirkişi tarafından düzenlenen raporlarda ise, davacının maliki olduğu aracın 25.000,00-TL değer kaybına uğradığı ve 5.000,00-TL araç mahrumiyet zararı olduğu belirtilmiştir. Raporda değer kaybı belirlemesinde, denetime açık emsal satış ilanları da gözetilerek aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el değeri ile kaza tarihindeki hasarlı ikinci el değeri tespit edilerek değer kaybının belirlendiği, yine değer kaybı olarak belirlenen bedelin hasarın niteliği, meydana gelen zarar, kaza tarihindeki rayiç değer göz önüne alındığında piyasa şartlarına uygun düştüğü, raporda davacının aracının objektif onarım süresi 20 gün olarak belirlendiği ve emsal kiralama bedellerinin piyasa şartlarına uygun olduğu anlaşıldığından 16/07/2024 tarihli kök rapor ile 24/03/2025 tarihli ek raporun hükme esas alınmaya yeterli olduğu kanaatine varılmıştır. Bu itibarla, davacının; kusuruna denk gelen kısım mahsup edilmesinde 17.500,00 TL değer kaybı, 3.500,00 TL ise araç mahrumiyet bedeli yönünden alacaklı olduğu, değer kaybı yönünden tüm davalıların sorumluluğu bulunduğundan 17.500,00 TL değer kaybı bedelinin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir. Araç mahrumiyet bedeli yönünden ise, Karayolları Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları A.6 maddesi gereği araç mahrumiyet bedeli dolaylı zarar niteliğinde olup, poliçe kapsamında olmadığı ve sigorta şirketinin bundan sorumlu tutulamayacağından araç mahrumiyet bedelinin davalı sigorta şirketleri yönünden reddine karar verilmiştir. Son olarak ise, ... 4. Hukuk Dairesinin 09/09/2024 tarih ve 2022/ esas, 2024/ karar sayılı ilamında: "Tahkimin veya başka alternatif uyuşmazlık çözüm yollarının zorunlu kılındığı durumlarda arabuluculuğa başvuru dava şartı olarak uygulanmayacaktır. Bölge Adliye Mahkemesince, davalı tarafın davada haksız olduğu dolayısıyla zorunlu arabuluculuk masraflarından davalının sorumlu olacağı gerekçesiyle arabuluculuk giderlerinin davalıdan tahsiline şeklinde hüküm kurulmuş ise de yukarıda açıklandığı üzere, trafik kazası sonucu davacının tazminat taleplerini öncelikle sigortacıya ilettiği, bu haliyle dava açmadan önce sigortacıya başvuru dava şartının yerine getirildiği, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 18 inci fıkrasına göre artık zorunlu arabuluculuk hükümlerinin uygulanamayacağı bu itibarla yargılama gideri olarak arabuluculuk masraflarının davalıya yükletilemeyeceği gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir. " şeklinde olup, bu haliyle dava öncesi davalı sigorta şirketine başvuru şartının yerine getirilmiş olması karşısında ayrıca zorunlu arabuluculuğa başvurulması gerekmediği halde davacı yanca arabuluculuğa başvurulmuş olmasından dolayı ortaya çıkan ücretin davalıya yüklenmesi mümkün bulunmadığı vurgulanmıştır. Eldeki davada davacı tarafça KTK 97. Maddesi gereğince sigorta şirketine yazılı başvuru yapmış olması sebebiyle artık davanın zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığının kabulü gerektiğinden zorunlu arabuluculuk giderinin davacıya yükletilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-Davacının davasının KISMEN KABULÜ İLE; 17.500,00-TL değer kaybı bedelinin kaza tarihi olan 26/01/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte tüm davalılardan tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,( davalı ... Katılım Sigorta A.Ş. bakımından faiz başlangıç tarihi 17/03/2022, Davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden faiz türünün yasal faiz ve faiz başlangıç tarihinin ise 24/09/2022 tarihi, yine sigorta şirketlerinin sorumluluklarının poliçe limiti ile sınırlı olduğuna)
2-3.500,00-TL araç mahrumiyet zarar bedelinin kaza tarihi olan 26/01/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılar ... ve ... İş Makinaları Züc. Tem. Oto.San. Ltd. Şti'den alınarak davacıya verilmesine,
3-Davalılar ... Katılım Sigorta A.Ş. ve ... Sigorta A.Ş. yönünden araç mahrumiyet tazminat talebinin REDDİNE,
4-Harçlar Yasası gereğince alınması gerekli 1.434,51-TL harçtan başlangıçta alınan 179,90-TL peşin harcın ve 357,00 TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 897,61-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına, (her iki sigorta şirketinin müşterek ve müteselsil sorumluluğunun 747,98-TL ile sınırlı olduğuna)
5-Davacı tarafça başlangıçta alınan 179,90-TL peşin harcın ve 357,00 TL tamamlama harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (her iki sigorta şirketinin müşterek ve müteselsil sorumluluğunun 447,39-TL ile sınırlı olduğuna)
6-Davacı tarafından yatırılan 179,90-TL başvuru harcı, 2.200,00-TL bilirkişi ücreti, 685,25-TL tebligat posta masrafı olmak üzere toplam 3.065,15-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (her iki sigorta şirketinin müşterek ve müteselsil sorumluluğunun 2.554,19-TL ile sınırlı olduğuna)
7-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
8-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 21.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (her iki sigorta şirketinin müşterek ve müteselsil sorumluluğunun 17.500,00-TL ile sınırlı olduğuna)
9-Davalı ... Katılım Sigorta A.Ş. Ve ... Sigorta A.Ş. kendilerini vekille temsil ettirdiklerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 100,00- TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile anılan davalılara eşit olarak verilmesine,
10-... Arabuluculuk Bürosu tarafından ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere suçüstü ödeneğinden ödendiği anlaşılan 3.200,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
11-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı Metin vekilinin yüzlerine karşı 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize sunulacak yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye verilecek bir dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesinde ... açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 24/06/2025
Katip
E-imzalı
Hakim
E-imzalı