TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2025/
KARAR NO : 2026/
BAŞKAN :
ÜYE :
ÜYE :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLLERİ : Av.
Av.
Av.
FERİ MÜDAHİL :
VEKİLLERİ : Av.
Av.
DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali)
DAVA TARİHİ : 29/07/2025
KARAR TARİHİ : 08/04/2026
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 28/04/2026
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle : Müvekkili bankaya tevdii bordrosu ile teslim edilen aşağıda dökümü bulunan 9 Adet çek ... Kargo ... Taşımacılık A.Ş. ne kargoya verilmiştir. Ancak söz konusu çekler , kargo firmasına teslim edildikten sonra hırsızlık şüphesi ile kargo firması nezdinde kaybolduğunu, dava konusu çeklerin müvekkili ... Bankası ... Şubesi tarafından, ... Kargo ... Taşımacılık A.Ş.'ye teslim edildiğini, ancak çeklerin tüm aramalara rağmen bulunamaması üzerine kargo şirketi nezdinde kaybolduğu anlaşıldığını ve ekli yazı ile bu durum kargo firması tarafından müvekkili bankaya iletildiğini, çeklerin kargo şirketi nezdinde kaybolduğunun anlaşılması üzerine müvekkili banka yetkilileri tarafından zayii tutanağı düzenlenerek durum tespit ve tutanak altına alındığını, ... Şubesine ait ... seri numaralı 15/07/2025 vade tarihli 500.000,00 TL bedelli çek, ... Bankası ... Şubesine ait ... seri numaralı 19.07.2025 vade tarihli 1.000.000,00 TL bedelli çek, ... bankası ... Şubesine ait ... seri numaralı 20/07/2025 vade tarihli 750.000,00 TL bedelli çek, ... Bankası ... Şubesine ait ... numaralı 20/07/2025 vade tarihli 500.000,00 TL bedelli çek, ... Bankası ... Şubesine ait .... seri numaralı 23/07/2025 vade tarihli 350.000,00 TL bedelli çek, ... Bankası ... Şubesine ait ... seri numaralı 30/07/2025 vade tarihli 600.000,00 TL bedelli çek, ... Bankası ... Şubesine ait ... seri numaralı 17/09/2025 vade tarihli 899.000,00 TL bedelli çek, ... Şubesine ait ... seri numaralı 18/09/2025 vade tarihli 1.150.000,00 TL bedelli çek, ... Bankası ... Şubesine ait ... seri numaralı 24/09/2025 vade tarihli 1.166.000,00 TL bedelli çek, hakkında öncelikle; ibrazında ödenmemesi için tedbir kararı verilmesini, davanın kabulü ile 9 adet çekin zayii nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe:
Eldeki dava çek iptali davasıdır. Kıymetli evrakı zayi olan hak sahibinin hakkının senetsiz ileri sürülebilmesini tek yolu, hak sahibinin senedi zayi olduğunu ileri sürerek mahkemeden senedin iptaline dair bir iptal kararı alması ve bu iptal kararını borçluya ibraz ederek borçludan hakkını isteyebilmesidir. Davacının hak sahibi olduğu ve kıymetli evrakın zayi olduğunun anlaşılması gerekmektedir.Iptal davasının kabul edilebilmesi için senedin içerdiği hakkın mevcut olması gerekir. Aksi takdirde davacının iptal davası açmakta hukuki yararı bulunmayacaktır. Bu husus birçok Yargıtay kararında da vurgulanmıştır.TTK’nın 651. Maddesinin 2. Fıkrası aynen “ Kıymetli evrakın zayi olduğu ve zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir.” şeklindedir. Madde metninden de anlaşılacağı üzere senedin iptalini senedin içerdiği hakkın alacaklısı talep edebilir. Örnek vermek gerekirse zayi olan hisse senetlerinin iptali için şirketin değil, hissedarın iptal davası açması gerekir. Aynı husus kambiyo senetleri için de geçerlidir. Kambiyo senedinin keşidecisi bu davayı açamayacakken, elinde zayi olan hamil m.651 uyarınca hak sahibi olduğundan iptal davası açabilecektir.Kıymetli evrak mahkeme tarafından iptal edilirse hak sahibi hakkını senetsiz olarak da ileri sürebilir veya yeni bir senet düzenlenmesini isteyebilir.İptal kararını almış olan hak sahibi, iptal kararına dayanarak, ipral edilen senetteki hakkını bir başkasına devredebilir.Mahkemenin verdiği iptal kararı ilgilinin borçlu olup olmadığını saptamayacaktır, hak sahibinin teşhisine olanak verecektir. Ayrıca verilen iptal kararının iptaline ilişkin bir dava da açılabilir.Dava konusu çeklerin bulunması nedeniyle davanın konusuz kaldığı, davacı vekilince davanın konusuz kaldığının bildirildiği aynı zamanda da istirdat iade davasını kendilerinin açacağını bildirdikleri anlaşılmakla, davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-Dava konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, 2-Davacının ortaya çıkan çekler bakımından istirdatı iade davası açmakta muhtariyetlerine, 3-Harçlar Yasası gereğince alınması gerekli 732,00 TL harçtan başlangıçta alınan 615,40 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 116,60 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 4-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, Kesinleşme süreci tamamlana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın kendilerine tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize veya Mahkememize ulaştırılmak üzere aynı nitelikteki başka yer mahkemesine verilecek dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde kullanılabilecek ... olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 08/04/2026 Başkan E-imzalı Üye E-imzalı Üye E-imzalı Katip E-imzalı Full & Egal Universal Law Academy