TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2023/
KARAR NO: 2024/
HAKİM:
KATİP:
DAVACI: ...
VEKİLİ: Av.
DAVALI: 1-
VEKİLİ: Av.
DAVALI: 2-
DAVA: Tazminat (Haksız fiilden kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 05/05/2023
KARAR TARİHİ: 11/07/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 20/09/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ...'na ait ... plakalı aracın ... ili, ... ilçesi, ... yolu üzerinde seyir halinde iken, 13/10/2022 tarihinde davalı ... Gıda Ltd.Şti'nin işleteni olduğu davalı sigorta şirketinin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortacısı olduğu ... plakalı aracın müvekkiline ait araca çarpması sonucu hasar oluştuğunu, davalı sürücünün yaşanılan kazada %100 kusurlu olduğunu, yukarıda açıklanan nedenlerle davanın kabulü ile müvekkilne ait araçta meydana gelen değer kaybı zararı için şimdilik 5.000,00 TL'nin davalı işleten ... Gıda San.Tic.Ltd.Şti'den kaza tarihi olan 13/10/2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte, davalı sigorta şirketinden (ZMMS poliçesi bakiye limitleri ile sınırlı olmak üzere) ise temerrüt tarihi olan 25/01/2023 den itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, davacı müvekkiline ait aracın kaza nedeniyle kullanılamamasından kaynaklı olarak ortaya çıkan araç mahrumiyet zararı için şimdilik 100,00 TL'nin davalı işleten ... Gıda San.Tic.Ltd.Şti'den kaza tarihi olan 13/10/2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ödenmesine, yargılama gider ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Cevap dilekçesinde özetle; KTK 97 uyarınca sigorta şirketine kanunda belirtilen evraklar ile müracaat edilmediğini, dava konusu taleplerin belirsiz alacak olarak ileri sürülmesi imkanının bulunmadığını, açıklanan nedenlele haksız ve yasal dayanağı bulunmayan davanın reddi ile aleyhlerine hüküm kurulmaması halinde, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Deliller; ... Merkezi Müdürlüğü'ne, ... Anonim ... A.Ş'ye, ... Otomotiv ... Şube Müdürlüğü'ne, Ekspertiz ...'ın yazılan müzekkereye cevap verildiği cevabi yazının dosya arasında olduğu anlaşılmaktadır.
Makine Mühendisi ve Adli Trafik Bilirkişilerinin Müşterek Raporunun Sonuç Kısmı: "1–) ... Plaka Sayılı Kamyonet Sürücüsü ...'ın: Dava konusu trafik kazasının oluşumunda; Karayolları Trafik Kanunu’nun (46/a), (48), Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin (94/A-a), (97), (157/a–7) maddeleri ile aynı kanunun '' Trafik Kazalarında Sürücü Kusurlarının Tespiti Ve Asli Kusur Sayılan Haller '' başlıklı (84/g) '' Şeride Tecavüz Etme '' maddesini ihlal ettiğinden % 100 (Yüzde Yüz) oranında kusurlu olduğu, 2–) ... Plaka Sayılı Otomobil Sürücüsü ...'nun: Dava konusu trafik kazasının oluşumunda; Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin herhangi bir maddesini ihlal etmediğinden atfı kabil kusuru olmadığı, 3–) Dava konusu ... plaka nolu otomobilin, 13.10.2022 tarihinde geçirmiş olduğu trafik kazası nedeniyle hasarlarından dolayı: - Değer Kaybı Bedelinin: 30.000,00 TL. ( Otuz Bin Lira ) - Araç Mahrumiyet Zararının : 13.500,00 TL. ( On Üç Bin Beş Yüz Lira ) olacağı kanaatimizdir." şeklindedir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ, HUKUKİ KABUL VE GEREKÇE
Dava, trafik kazası sebebiyle değer kaybı ve araç mahrumiyet zararı talebine ilişkindir. Eldeki davaya konu trafik kazası ile ilgili somut değerlendirmeye yer vermeden önce, davalıların sorumluluğunun hukuki temeli ile ilgili kısa açıklamalara değinmekte fayda vardır. Trafik kazası nedeniyle üçüncü kişilerin uğradığı zararlardan; sürücü TBK m.49'da ifadesini bulan haksız fiil hükümlerine göre, işleten ise KTK m.85'te ifadesini bulan tehlike sorumluluğu hükümlerine göre, sigorta şirketi ise KTK m.91 hükmü gereğince sözleşme hükümlerine göre sürücünün kusuru oranında müteselsilen sorumludur. Burada dikkat edilmesi gereken husus, işleten ve onun sorumluluğunu üstlenen sigorta şirketinin sürücünün kusuru oranında zarardan sorumlu olmalarıdır. Araç sürücüsünün kusursuz olması halinde, sürücü haksız fiil hükümlerine göre zarardan sorumlu olmayacağından işleten ve sigorta şirketinin de zarardan sorumlulukları doğmayacaktır. Bu bağlamda davamıza konu trafik kazasında, kazaya karışanların kusurlu hareketleri ve kusur oranlarının belirlenmesi; sürücü, işleten ve sigorta şirketinin sorumluluğunun belirlenmesi yönünden önem arz etmektedir. Bu açıklama ışığında dosyamıza konu trafik kazası değerlendirildiğinde, mahkememizce kazaya karışanların kusurlu hareketleri ve kusur oranlarının tespitine ilişkin rapor alınmış ve raporda davacı araç sürücüsünün kusursuz olduğu, ancak davalı araç sürücüsünün şeride tecavüz etme fiilini işlemesi sebebiyle tam kusurlu olduğu tespit edilmiştir. Bilirkişi raporunun kusur tespitine ilişkin bölümü kazanın oluş şekline ve kaza ile ilgili tutulan belgelere uygun olduğundan mahkememizce hükme esas alınmıştır. ... yerleşik uygulamasına göre değer kaybının belirlenmesi, aracın kaza tarihinde hasar görmemiş ikinci el piyasa değeri ile kazadan sonra onarılması halinde meydana gelecek olan ikinci el piyasa değeri arasındaki fark kriterine göre yapılmalıdır. Davaya konu aracın kilometresi, kaza tarihinden önce tramer hasar kayıtları ve davaya konu kaza sonrasında araçta parça değişimlerinin olması araçta değer kaybı olacağını göstermektedir. Bilirkişi raporunda; davacının aracında 30.000,00 TL değer kaybı oluşacağı hesaplanmıştır. Kazanın meydana geldiği tarihte poliçe limiti 100.000,00 TL'dir. Davalı sigorta şirketinin rücuen yaptığı ödeme dikkate alındığında davalı sigorta şirketinin bakiye poliçe limitinin 17.345,90 TL olduğu anlaşılmaktadır. Değer kaybı yönünden yapılan hesaplama ... yerleşik kararlarına ve aracın piyasa rayiçlerine uygun olduğundan mahkememizce hükme esas alınmıştır.Araç mahrumiyet zararı ile ilgili olarak; davacının aracının oluşan hasar durumuna göre objektif onarım süresi 18 gündür ve davacının aracının günlük kiralama bedeli olan 750,00 TL dikkate alınarak yapılan hesaplamada davacının 13.500,00 TL araç mahrumiyet zararı olduğu hesaplanmıştır. Davacının aracının günlük kiralama bedeli ve modeli dikkate alınarak yapılan hesaplama mahkememizce hükme esas alınmıştır. Araç mahrumiyet zararının sigorta teminatı dışında kalması ve bu alacağın sadece karşı araç işleteninden talep edilmesi hususuna dikkat edilmiş, bu alacak kalemi yönünden sigorta şirketi aleyhine hüküm kurulmamıştır. Davacı vekili talebini ıslah etmiş ve ıslah dilekçesi davalılara tebliğ edilmiştir. Davacı vekilinin ıslah dilekçesi ve bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmiştir. Davacının sigorta şirketine yaptığı 17/01/2023 tarihli e-posta başvurusu dikkate alınarak, davalı sigorta şirketi yönünden bu tarihten 8 iş günü sonrası olan 30/01/2023 tarihinden itibaren yasal faize hükmolunmuş, diğer davalı yönünden ise kaza tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmiştir. Davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu miktar dikkate alınarak, yargılama giderlerine hükmolunmuştur. Davacının, KTK m.97 gereğince sigorta şirketine yazılı başvuru yapmış olması sebebiyle davanın zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığının kabulü gerekir. Trafik kazasından kaynaklı; sigorta şirketlerine karşı açılan davaların KTK m.97 gereğince zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığına dair; ... BAM 20. HD. 2024/ Esas ve 2024/ Kararında aynen, "6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin birinci fıkrasında; "İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine ilişkin aşağıdaki hükümler uygulanır." hükmü yer almaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz. (... 4. Hukuk Dairesinin 2021/ Esas, 2022/ Karar sayılı ilamı aynı doğrultudadır.)
Eldeki davada, dava öncesi davalı sigorta şirketine başvuru şartının yerine getirilmiş olması karşısında ayrıca zorunlu arabuluculuğa başvurulması gerekmediği halde davacı yanca arabuluculuğa başvurulmuş olmasından dolayı ortaya çıkan ücretin davalıya yüklenmesi mümkün bulunmadığından, arabuluculuk ücretinin davacıya yüklenmesi doğru olmuştur." şeklinde, KTK m.97 sebebiyle sigorta şirketine karşı açılan davaların zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığı ve zorunlu arabuluculuk giderinin davacıya yükletilmesi gerektiği vurgulanmıştır. Bu nedenle eldeki davada zorunlu arabulucuya ödenen ücretin davacıdan tahsiline karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntısı ve yasal gerekçesi izah edildiği üzere;
1-Değer kaybı yönünden; 30.000,00 TL değer kaybının, davalı sigorta şirketinin 17.345,90 TL ile sorumlu olması kaydıyla, davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi olan 30/01/2023 tarihinden itibaren, davalı ... Gıda Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi yönünden kaza tarihi olan 13/10/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,
2-Araç mahrumiyet zararı yönünden; 13.500,00 TL araç mahrumiyet zararının, davalı ... Gıda Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketinden kaza tarihi olan 13/10/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte alınarak, davacıya verilmesine,
3-Değer kaybı yönünden hüküm tarihi itibariyle alınması gereken; 2.049,30 TL karar ve ilam harcından, değer kaybı için yatırılan 89,95 TL peşin harcın ve 426,96 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 1.532,39 TL karar ve ilam harcının davalı sigorta şirketinin 1.184,89 TL karar ve ilam harcından sorumlu olması kaydıyla davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Araç mahrumiyet zararı yönünden hüküm tarihi itibariyle alınması gereken 922,18 TL karar ve ilam harcından, araç mahrumiyet zararı için yatırılan 89,95 TL peşin harcın ve 228,83 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 603,40 TL karar ve ilam harcının davalı ... Gıda Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nden alınarak, hazineye irat kaydına,
5-Davacı tarafından değer kaybı için yatırılan 89,95 TL peşin harç ve 426,96 TL ıslah harcı toplamı olan 516,91 TL'nin davalı sigorta şirketinin poliçe limiti tükendiğinden davalı ... Gıda Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nden alınarak, davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından araç mahrumiyet zararı için yatırılan 89,95 TL peşin harç ve 228,83 TL ıslah harcı toplamı olan 318,78 TL'nin davalı ... Gıda Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nden alınarak, davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 179,90 TL başvurma harcı, 3.600,00 TL bilirkişi ücreti ve 855,00 TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 4.634,90 TL yargılama giderinin; davalı sigorta şirketinin 1.847,93 TL ile sorumlu olması kaydıyla davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,
8-Davalılar tarafından herhangi bir yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
9-Davacı değer kaybı yönünden kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT m.13 hükümlerine göre hesaplanan 17.900,00 TL nispi vekalet ücretinin, davalı sigorta şirketinin 17.345,90 TL ile sorumlu olması kaydıyla davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,
10-Davacı araç mahrumiyet zararı yönünden kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT m.13 ve m.13/2 hükümlerine göre hesaplanan 13.500,00 TL nispi vekalet ücretinin davalı ... Gıda Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nden alınarak, davacıya verilmesine,
11-Davanın zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığı anlaşılmakla; 6325 sayılı Kanunun 18/A maddesinin 12 ve 13. Fıkralarına göre; suç üstü ödeneğinden zorunlu arabulucuya ödenen 3.200,00 TL'nin davacıdan alınarak, hazineye irat kaydına,
12-HMK m.333 gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
13-Gerekçeli kararın talep halinde taraflara tebliği ile tebliğ giderinin eksik olması halinde giderin talepte bulunandan alınmasına,
Dair; kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 11/07/2024
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır