TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2018/
KARAR NO: 2021/
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ...
VEKİLLERİ: Av.
Av.
DAVALI : ...
VEKİLLERİ: Av.
Av.
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan), Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 14/08/2018
KARAR TARİHİ: 17/12/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 29/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan), Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde;Davalı tarafından, davacı müvekkili aleyhine ... 10. İcra Müdürlüğünün 2016/... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, takibin konusu fatura olup bu faturaya ilişkin müvekkili ile davalı arasında bir hukuki ilişkinin olmadığını, müvekkilinin davalıdan fatura konusu malları almadığını, böyle bir anlaşma yapmadığını, icra takibinde müvekkilinin ödeme emrinden haberdar olmadığı için takibin kesinleştiğini ve cebri icra işlemleri neticesinde müvekkilinin hesabından 14.08.2017 tarihinde 22.501.68 TL çekilerek icra dosyasının müvekkilinin iradesi dışında infaz olduğunu, davalının alınan bu parayı iade etmediğini, müvekkili davalıya borçlu olmadığından icra dosyasından 14.08.2017 tarihinde tahsil edilen 22.501.68TL'nin bu tarihten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilini talep ettiklerini, ayrıca davalı tarafından davacı müvekkili aleyhine ... 10. İcra Müdürlüğünün 2017/... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, takibin konusu çek olup çekin arkasındaki cirodaki imzanın müvekkiline ait olmadığını, müvekkilinin tebligattan sonra haberi olduğu için menfi tespit davası açmak zorunda kaldığını, kaldıki bir an için çekteki imza müvekkili şirkete ait olsa dahi bu çek karşılığında müvekkilinin davalıdan herhangi bir mal ya da hizmet satın almadığını, aralarında bir hukuki ilişki olmadığını, bunun yanında müvekkili cikanta konumunda olduğundan çek tazminatından da sorumlu tutulamayacağını, bu sebeplerle müvekkilinin ... 10. İcra Müdürlüğünün 2017/... Esas sayılı dosyasında da davalı alacaklıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ettiklerini belirterek ... 10.İcra Müdürlüğünün 2016/... Esas sayılı dosyasında müvekkilinden haksız olarak tahsil edilen 22.501,68 TL'nin tahsil tarihi olan 14.08.2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faize ile birlikte istirdatına; ... 10. İcra Müdürlüğünün 2017/... Esas sayılı dosyasında ise müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde; Davacının ... 10.İcra Müdürlüğü’nün 2016/... Esas sayılı dosyasındaki bedelin istirdatı ile ... 10.İcra Müdürlüğü’nün 2017/... Esas sayılı dosyasından borçlu olunmadığının tespitine ilişkin dava ikame ettiğini, dava değeri olarak ise 22.501,68 TL gösterdiğini, ... 10.İcra Müdürlüğü’nün 2016/... Esas sayılı dosyasına yönünden istirdat talebinin 22.501,68 TL olduğunu, ... 10.İcra Müdürlüğü’nün 2017/... Esas sayılı dosyası yönünden borçlu olunmadığının tespitine yönelik bir istem de söz konusu olduğu için bu dosya borcunun yani 19.635,00 TL (asıl alacak miktarı) ‘nin de harcının alınması gerektiğini, davacı tarafın ... 10.İcra Müdürlüğü’nün 2016/... Esas sayılı dosyasına ödenen bedelin istirdatının hukuken mümkün olmadığını, davalı müvekkili şirket tarafından davacı şirkete emtia satışı gerçekleştirildiğini, davalı müvekkili şirketin söz konusu satışlara ilişkin olarak bağlı bulunduğu vergi dairesine bildirimde bulunduğunu, taraflara ait ticari defter ve kayıtların tetkiki neticesi davacının iş bu fatura yönünden borçlu olduğunun sabit olacağını, ... 10.İcra Müdürlüğü’nün 2017/... Esas sayılı dosyası ile icra takibine konu edilen çek yönünden ise davacı şirket ile davalı müvekkili şirket arasında hukuki-ticari ilişki söz konusu olup; taraflar arasındaki ticari ilişkiye mahsuben iş bu çekin ... adına imzalı bir şekilde ... ve ... tarafından getirildiğini ve müvekkili şirket yetkililerine teslim edildiğini, iş bu çek yönünden imza incelemesi yapılmasını talep ettiklerini, takibe konu edilen çekin üzerinde atılı imzanın davacı şirket yetkilisine ait olmaması halinde müvekkilinin çeki iyiniyetle iktisap eden hamil olması ve bu çekin iktisabında ağır kusurunun ya da kötüniyetinin bulunmaması sebebi ile davalı müvekkili şirket aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmemesini talep ettiklerini, kaldı ki davacı tarafından bu yönde bir talebin de mevcut olmadığını belirterek davacı tarafından ikame olunan haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe; Davacı tarafından davalı aleyhinde menfi tespit ve istirdat davası ikame edilmiştir. Davacı taraf ; ... 10.İcra Müdürlüğü’nün 2016/... Esas sayılı ve 2017/... Esas sayılı dosyaları ile davacı aleyhinde icra takibi başlatıldığını, ... 10.İcra Müdürlüğü’nün 2016/... Esas sayılı dosyasının davacının haberi olmadan kesinleştiğini, cebri icra işlemleri neticesi davacı şirketin ... Bankası A.Ş.nezdindeki hesaplarına bloke konduğunu ve 22.501,68 TL’nin icra takip dosyasına gönderilmesi neticesi dosyanın infazen işlemden kaldırıldığını, takibe dayanak fatura konusu malların teslim alınmaması sebebiyle ... 10.İcra Müdürlüğü’nün 2016/... Esas sayılı dosyasındaki bedelin istirdadını ve ... 10.İcra Müdürlüğü’nün 2017/... Esas sayılı dosyasındaki takip konusu çekte yer alan imzanın ise davacı şirket yetkilisine ait olmadığını, bununla birlikte imzanın şirket yetkilisine ait olsa bile taraflar arasında herhangi bir mal alış verişinin olmadığını beyanla ... 10.İcra Müdürlüğü’nün 2017/... Esas sayılı dosyasından borçlu olunmadığının tespitini talep etmiştir.Davacı vekilinin talep konusunun iki ayrı icra dosyasına yönelik istirdat ve menfi tespit taleplerini içerdiği, harca esas değer olarak yalnızca istirdat talebine konu meblağı gösterdiği anlaşıldığından menfi tespit talebine konu takip çıkış tutarının dava tarihindeki satış kuru esas alınarak hesaplanan eksik harç davacı tarafa tamamlattırılmıştır. ... 10.İcra Müdürlüğü’nün 2016/... Esas sayılı dosyası yönünden yapılan değerlendirmede; Kural olarak ispat külfeti alacaklı olduğunu iddia eden davalı taraf üzerindedir. O halde davalının fatura içeriğindeki mal ve hizmeti davacıya teslim ettiğini ispatlaması gerekir. Davacı defterlerinde takibe dayanak fatura kayıtlı değildir. Davacı ... ile de bu faturaya konu malları aldığını da bildirmemiştir. Takibe dayanak fatura sadece davalı defterlerinde kayıtlıdır. Dolayısıyla faturanın tek başına mal teslimini ispata yeterli olmadığı, fatura veya irsaliye üzerinde malın teslim alındığına dair alıcı taraftan sadır olmuş bir imza bulunması gerektiği ortadadır. Davalı taraf iddiasını ispat zımnında davacının teslim imzalarını içeren böyle bir sevk irsaliyesi de sunmamıştır. Davalı fatura konusu malları teslim ettiğini kanıtlayamamıştır. Bu nedenle davacı tarafından bahsi geçen icra dosyasına yatırılan bedelin yatırıldığı tarih itibariyle avans faiziyle istirdadı gerekir. ... 10.İcra Müdürlüğü’nün 2017/... Esas sayılı dosyası yönünden yapılan değerlendirmede ise; takibe konu çekin tanzim tarihi itibariyle davacı şirket yetkili temsilcisinin ... olduğu ticaret sicil kayıtlarından anlaşılmıştır. İmza inkarı sebebiyle çekteki imza ile mukayese etmek üzere imza örnekleri alınacağına ilişkin çıkartılan isticvap davetiyesine rağmen davacı şirket yetkilisi duruşmaya icabet etmemiştir. Bu nedenle davacı taraf imza inkarından vazgeçmiş sayılmıştır. Ancak takibe bakıldığında, çek tazminatının da talep edildiği görülmektedir. TTK'nın 783/3 maddesinde çek tazminatı düzenlenmiştir. Bu madde kapsamına göre karşılığı kısmen veya tamamen bulunmayan bir çek düzenleyen kişi, çekin karşılıksız kalan bedelinin %10'unu ödemekle yükümlüdür. Burada özellikle dikkat edilmelidir ki ilgili hüküm kapsamında hamil, sadece düzenleyenden (keşideciden) çek tazminatı talep edebilir. Davacı şirket çekte ciranta konumundadır. Çek tazminatından keşideci borçlu sorumludur. Cirantalardan çek tazminatı talep edilemez (... 12. HD 02/11/2001 tarih 2001/... esas 2001/... karar sayılı ilamı). Tüm bu gerekçelerle aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-Davacının ... 10. İcra Müdürlüğünün 2016/... Esas sayılı takip dosyasında istirdada yönelik davasının KABULÜ ile, işbu icra dosyasında davacı tarafından ödenen 22.501,68 TL'nin 14/08/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte İSTİRDADINA, Davacının ... 10. İcra Müdürlüğünün 2017/... Esas sayılı takip dosyası ile ilgili menfi tespit davasının KISMEN KABULÜ ile, davacının işbu icra dosyasında yalnızca 7.080,00 TL tutarındaki %10 çek tazminatından sorumluluğunun bulunmadığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
2-Harçlar Yasası gereğince alınması gerekli 2.020,72-TL harcın başlangıçta alınan 2.759,31-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 738,59-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafça yapılan 2.020,72-TL peşin harç, 35,90-TL başvurma harcı ve 655,20-TL yargılama gideri toplam 2.711,82-TL'nin davanın kabul ret oranına göre 1.835,35-TL'sinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından herhangi bir yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 5.100,00-TL vekalet ücretinin (daha azına hükmedilemeyeceğinden) davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 5.100,00-TL vekalet ücretinin (daha azına hükmedilemeyeceğinden) davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
7-Kesinleşme süreci tamamlana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesi İstinaf Yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.17/12/2021
Katip ...
☪e-imzalı
Hakim ...
☪e-imzalı