TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2025/
KARAR NO: 2025/
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI :
VEKİLİ: Av.
DAVALI :
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 07/04/2025
KARAR TARİHİ: 30/05/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 02/06/2025
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE SAVUNMA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davalının, ... 5. Genel İcra Dairesinin 2023/ esas sayılı dosyası kapsamında müvekkilinin müteveffa eşi ... karşı icra takibi başlattığını, dosya kapsamında müvekkiline İİK 89/1, 89/2 ve 89/3 haciz ihbarnameleri tebliğ ettiğini, müvekkilinin süresi içerisinde bu haciz ihbarnamelerine itiraz etmediğini, menfi tespit davası açma süresini kaçırdığını, dosyaya borçlu sıfatıyla eklendiğini, kendisinden cebri icra (maaş haczi) ile 24/02/2025, 04/02/2025, 04/03/2025 ve 07/04/2025 tarihlerinde toplam 21.922,56 TL para tahsil edildiğini, maaş haczi yoluyla haksız tahsilatlar yapılmaya devam edildiğini, müvekkilinin müteveffa eşi ... herhangi bir borcu bulunmadığını, müteveffanın mirasının müvekkili tarafından tüm alacak ve borçlarıyla birlikte ... 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2023/ esas, 2023/ karar ve 10/02/2023 tarihli ilamıyla reddolunduğunu, davalıya da herhangi bir borcu bulunmadığını, kötü niyetle müvekkilinden cebri icra yoluyla tahsilat yapıldığını, istirdat davasının yasal koşulları olan borç olmayan bir paranın ödenmesi, paranın icra takibi sırasında ödenmesi, paranın cebri icra tehdidi altında ödenmesi ve davanın ödemeden sonra bir yıl içinde açılmış olması şartları mevcut olduğunu, müvekkilinin asgari ücretli olarak çalıştığını, maaşının 1/4'ü ise davalı yanca haksız olarak cebri icra yoluyla kesintiye uğratıldığını, eşinin öldüğünü, üzerine kayıtlı bir taşınır / taşınmaz malı olmadığını, bakmakla yükümlü olduğu okul çağında bir kız çocuğu bulunduğunu, dava harç ve masraflarını ödeyecek seviyede olmadığını, yoksulluk içerisinde olduğunu, dava dilekçeleri ekinde üzerine kayıtlı mal varlığı bulunmayan ve almış olduğu asgari ücret üzerinden 1/4 kesinti yapılan müvekkili bakımından adli yardım talebimizin kabulüne, icra tehdidi altında borçlu olmadığı halde ödemek zorunda kaldığı fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak şartıyla 21.922,56 TL'nin tahsilat tarihlerinden itibaren işlemiş ve işleyecek yasal faiziyle istirdadına, ... 5. Genel İcra Dairesinin 2023/ esas sayılı dosyası hakkında maaş haczinin ve icra dosyasının teminatsız olarak tedbiren durdurulmasına, davanın kabulüne, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLER:
Dava dilekçesi, ... 5. Genel İcra Dairesinin 2023/ esas sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı.
KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME :
Eldeki dava İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasıdır.TTK'nin 5. maddesine göre; Asliye Ticaret Mahkemeleri, tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işleri ile özel kanunlardan doğan özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer dava ve işlere bakmakla görevlidir. Bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5/3 maddesine göre de; Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır.Somut olayda;Uyuşmazlığın temelinde, davacıya gönderilen haciz ihbarnamesinin yasaya ve gerçeğe uygun olup olmadığı, davacının davaya konu haciz ihbarnamesi nedeniyle davalıya borçlu olup olmadığı konusu yatmaktadır. Dava tarafların ticari işletmeleri ile ilgili değildir. TTK nun da düzenlenen konulardan da olmayıp, TTK nun 4. Maddesinin alt bendlerinde sayılan hususlarla da ilgili değildir. Dava konusu edilen takip dosyasında davacı üçüncü kişi konumunda olup, eldeki dava ile İİK'nın 89/3 ve 89/5 maddelerine dayalı olarak takip borçlusuna borcunun bulunmadığını ve alacaklıya ödenen bedelin istirdatını talep etmektedir. Davanın belirlenen bu niteliği itibariyle taraflar arasında bir ticari ilişki bulunmamaktadır. Tarafların tacir olması veya davalı alacağının kaynağının kambiyo senedine dayalı olması davacı yönünden davayı ticari kılmamaktadır. Uyuşmazlık, takip hukukundan kaynaklanmakta olup davacı takibe dayanak senette borçlu veya alacaklı olarak yer almamaktadır. Bu nedenle görevli mahkeme genel mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemesidir ( ... 19. Hukuk Dairesi 2015/ E.-2016/ K. Sayılı, 2016/ E. 2016/ K. Sayılı ilamları, ... 5.HD'nin 18/11/2022 tarihli 2022/ - EK. Sayılı ilamı, ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi 2017/ Esas-2018/ Karar sayılı ilamı). ... 11. Hukuk Dairesinin 06.11.2023 tarih 2023/ Esas 2023/ Karar sayılı mezkur kararı "Uyuşmazlıkların çözümünde asıl olan bir davanın genel mahkemelerde görülmesidir. Özel mahkemede görüleceğine dair açık bir kanuni düzenleme bulunmayan her davanın, genel mahkemelerde görülmesi esastır. 2004 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesinin üçüncü fıkrasına istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihbarnameye muhatap olan üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davasında görevli mahkeme konusunda Kanun'da özel bir düzenleme bulunmamaktadır. Buna göre davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu, tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının mahkemenin görevinin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmadığının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemeleri arasındaki uyuşmazlığın bu şekilde giderilmesine karar vermek gerekmiştir." şeklindedir.Bu kararın Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde bağlayıcı olduğu da gözetilerek, usul ekonomisi gereği duruşma günü beklenilmeksizin dosya üzerinden görevsizlik kararı vermek gerekmiş olup davanın görev dava şartı noksanlığı sebebiyle usulden reddine, görevli ve yetkili ... ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğuna, Kararın kesinleşmesinden itibaren ... ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesi ile mahkememiz arasında görev uyuşmazlığı bulunması sebebiyle yargı yerinin belirlenmesi amacıyla dosyanın re'sen ilgili ... Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine karar vermek suretiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Davanın görev dava şartı noksanlığı sebebiyle usulden REDDİNE, ... ... 4. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNİN GÖREVLİ OLDUĞUNA,
2-Kararın kesinleşmesinden itibaren ... ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesi ile mahkememiz arasında görev uyuşmazlığı bulunması sebebiyle yargı yerinin belirlenmesi amacıyla dosyanın re'sen ilgili ... Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
3-HMK'nın 331. Maddesine göre yargılamanın görevli mahkemede devam etmesi halinde yargılama giderlerin görevli ... ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesince taktirine, yargılamanın görevli mahkeme de devam etmediği taktirde talep üzerine mahkememizce dosya üzerinden yargılama giderlerinin tespiti ve hükmedilmesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine ... açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.30/05/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır.
Hakim ...
¸e-imzalıdır.