T.C. BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2015/930 Esas - 2021/986
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2015/930
KARAR NO: 2021/986
HAKİM:
KATİP:
MAHKEMEMİZ İŞBU DOSYASINDA ASIL DAVADA:
DAVACI :
VEKİLİ: Av.
DAVALI : 1- ... ELEKTRİK DAĞITIM ANONİM ŞİRKETİ -
VEKİLİ: Av.
DAVA İHBAR OLUNAN: TÜRKİYE ELEKTRİK DAĞITIM ANONİM ŞİRKETİ -
DAVA: Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 09/07/2015
BİRLEŞTİRİLEN BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 2015/931 ESAS, 2016/477 KARAR SAYILI DAVADA:
DAVACI:
VEKİLİ:Av.
DAVALI:ULUDAĞ ELEKTRİK DAĞITIM A.Ş GENEL MÜDÜRLÜĞÜ -
VEKİLİ:Av. ..
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 21/07/2015
KARAR TARİHİ: 26/11/2021
KARAR YAZIM TARİHİ : 03/01/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
MAHKEMEMİZİN İŞBU DAVASI ASIL DAVA YÖNÜNDEN;
İDDİA VE SAVUNMA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkil ile Uludağ Elektrik Dağıtım Müdürlüğü arasında 28.03.2007 tarihli Bursa İli merkez, ilçeler, beldeler, kasaba, köyler ve mezralar yerleşim yeri bölgesi El Bilgisayarı, Endeksör ile (GPRS) Endeks Okuma Hizmet Alım Sözleşmesi imzalanmış olduğunu, hizmet alım sözleşmesi gereği müvekkil şirket tarafından davalının hüküm ve tasarrufunda bulunan sahada, abonelerin el bilgisayarı / endeksör vasıtası ile abone adresinde endeksinin okunarak fatura/fatura bildirimi tanzimi ve aboneye bırakılması, durum kodu konulmasına yönelik sayaç ve mühür kontrolü, kaçak ve usulsüz elektrik kulfananların belirlenmesi abone kayıtlarının güncellenmesi ile bu bilgilerin idare bilgisayarlarına GPRS üzerinden veya Offline olarak aktararak faturaya dönüştürülmesi olarak belirlenen yükümlülüklerin tamamı yönünde anlaşmaya varılmış, yüklenici tarafından bu hizmetlerin yerine getirilmesi karşılığı olarak da davalı idare bedel ödenmesi hususunda anlaşmaya varılmış olduğunu, sözleşmenin 9 ve 9.2 maddesinde, İdari Şartname, Sözleşme Tasarısı, Birim Fiyat Tarifleri, Birim Fiyat Cetveli, Özel teknik Şartname varsa açıklamalar ile hizmet işleri genel şartnamesi bu sözleşmenin ayrılmaz parçası olarak nitelendirilmiş olduğunu, sözleşmenin imzalanması ile taraflar arasındaki ihtilafların halli meselesi 10 yıllık zaman aşımına tabi olup adli yargının görev sahasına girmiş olduğunu, yetki konusunda ise dava, ihale makamının ve davalının bulunduğu hizmetin ifa edildiği ve yetki sözleşmesiyle kararlaştırdığı yerde ikame edilmiş olduğunu, sözleşmenin ayrılmaz eki olduğunu söylediğimiz El bilgisayarı ile endeks okuma işi tip sözleşme ile ilgili Teknik Şartnamenin 2. Maddesinde yapılacak işin açıklaması düzenlenmiş ve düzenlemede aynen “... okunacak, daha sonra İDARE' nin belirleyeceği programa göre Metropol, ilçeler / Merkez ilçe aboneleri ayda bir okunacak şekle dönüştürülecek tarzda, İDARE' nin madde 4.3 “de belirtmiş olduğu esaslarına uygun olarak; el bilgisayarıfendeksör ile sayaç endeks tespiti, fatura/fatura bildirim tanzimi ve aboneye bırakılması, endeks ve abone bilgilerinin elektronik (GPRS) veya manyetik ortamda İDARE' ce belirlenen kayıt yapılarına uygun olarak İdare bilgisayarlarına aktarılarak fatura çıkmasının sağlanması ve sayaçların kontrolü, kaçak ve usulsüz elektrik kullananların tespiti” şeklinde olup 3, Maddesinde ise “yapılacak işler için ödenecek bedeller “ başlığı altında düzenlemeler yapılmış olduğunu, müvekkil şirket, imzalanan sözleşme ve ekleri kapsamında iş yeri teslimi yapmış ve iş programına bağlı olarak da üzerine düşen edim ve yükümlülüklerini yerine getirmeye başlamış ve teknik şartname 5. Ve 5.1 maddesinde düzenlenen işlem sırası gereğince, BİM den Yüklenici" ye bilgi transferi, El Bilgisayarı / Endeksör programındaki kriterler, Fatura bildirimin El Bilgisayarı / Endeksör yazcısından yazdırılması, işleri yerine getirilmiş olduğunu, abone net programı henüz bu sistem ile uyumlu hale getirilmemiş ise abone net programı ile bağlantıyı sağlamak üzere bir server ve dönüştürücü program kurulacağını, yüklenicinin endeks okuma elemanları, el bilgisayarına yüklenen abonelere ait güzergahta endeks okuma işlemini gerçekleştireceğini, ancak müvekkil şirketin dışında,abone ve /yeya sayaçtan kaynaklanan sebep yada sebepler dolayısıyla, endeksör cihazı ile endeks okuma mümkün olmayabileceğini, bu itibar ile müvekkil şirket teknik şartname 5,3 de yer alan taraflar arasındaki sözleşmenin karşılıklı olarak yerine getirilmesi sürecinde müvekkil şirket, yukarıda bahsettiğimiz elektronik ortamdan gelen veri ile emirlerini, abone ve sayaç durum kodlarına bağlı olarak yine sözleşme hükümleri içerisinde davalı idareye elektronik olarak bildirilmiş olduğunu, bu iş taraftar arasındaki sözleşmenin ayrılmaz parçası olan teknik şartnamenin 5.3.a maddesinde sayılan (abone durum kodu 00-99 sayaç durum kodu 00-96) kodlara uygun olarak yerine getirilmiş ancak davalı tarafından abone-sayaç durum kodları ve özellikle kaçak ihbarına ilişkin ödemeler yapılmamış olduğunu, hizmet alım sözleşmesinin ayrılmaz parçası olan teknik şartname madde 3.1 de ana hizmet tanımı olarak “ ,...Elektrik Abonelerine ait sayaçların (aktif, indüktif reaktif, kapasitif reaktif); endeks tespiti, tespit edilen endekslerin el bilgisayarı / endeksörüne kaydedilmesi, bildirim tanzimi ve aboneye bırakılması, abone ve sayaç durum kodları konmasına yönelik abone sayaçlarının ve mühürlerinin kontrolü, kaçak ve usulsüz elektrik kullananların tespiti, büroda fatura kontrolü, raporlama ile tespit edilmiş bilgilerin İDARE 'deki bilgisayarlara aktarılması, işlerinin yapılmasıdır.” Denilmiş akabinde “İDARE tarafından okunmak üzere yönlendirilen abonelerden, 0 emisyon dönemi içinde çıkan ve dönem faturası olarak bilineni; Tahakkuka bağlanan Fatura Sayısı x Ana Hizmet Bedeli YÜKLENİCİ'ye ödeme yapılacaktır...” şeklinde tanımlandıktan sonra ve bu tanımlamanın yanında “kaçak kontrol hizmetinin karşılığı olarak YÜKLENİCİ” ye EPDK Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği” nin 25. Maddesi Uyarınca —*A,G' den beslenen aboneler için belirlenen kesme-bağlama birim bedelinin %50' si ödeneceği, ancak bu bedellerin ödenebilmesi için, kaçak tutanağının EPDK Müşteri Hizmetleri Hizmet alım sözleşmesi 5. Madde ile Teknik Şartname 2. Maddesinde yapılacak hizmet ile İşin tanımı yapılmış olduğunu, bu durumda müvekkil şirketin görevi abonenin endeksini tespit ve kayıt, aboneye bildirim tanzimi bırakılması ve bu işlemler yapılamıyor ise (aboneden veya sayaçtan kaynaklı teknik bir durum dolayısıyla) Teknik Şartname 5.3 de sayılan kodların tespiti ile yine durumun idareye bildirilmesini, müvekkil şirketin görevi bu durumda bildirimden ibaret olduğunu, müvekkil şirket tarafından yapılan işleri gösterir aylık hakediş raporu davalı idareye sunulduğu halde; davalı bildirimler için, tahakkuka bağlanmadığı gerekçesi ile eksik ödeme yapmış olduğunu, davalı kaçak ihbarları için ayrıca tutanak tutulması şartını öne sürerek, tutanak tutulan ve tahakkuka bağlanan kaçak ihbarlarının ödeneceğini belirtmekte olduğunu, tutanak tutma ve tahakkuka bağlama davalının edimidir ve sözleşmede bu işlemler için süre öngörülmemiş olduğunu, bu durumda davalının kaçak ihbarları için tutanak tutma ve tahakkuka dönüştürme edimini makul süre içerisinde yapması beklenmekte olduğunu, Medeni Kanun' un 2. maddesine göre; davalı iyi niyet ve dürüstlük kurafına uyarak edimini ifa etmesi gerektiğini, ancak yıllar geçmesine rağmen davalı bu edimini ifa etmekten imtina etmekte olduğunu, müvekkilin görevi abone ve / veya sayacın tespit edilemeyen endeksinin sebebini davalıya bildirmektir ve bu bildirim ile müvekkil şirketin edimi sona ermiş olduğunu, taraflar arasındaki sözleşmenin 9.1 maddesi gereğince bu sözleşmenin ayrılmaz parçası olan Teknik Şartnamenin 5.3. maddesinde abone ve sayaç durum kodları tek tek sayılmış olduğunu, ancak belirtmemiz gerekir ki; davalının sözleşmede kod olarak belirttiği bazı abone- sayaç durumları kaçak ihbarı niteliğinde olduğunu, “17 durum kodu' nun kaçak ihbarı olduğu, EPDK md 13 a-ve b bendinde kaçak elektrik tüketimi tanımından yola çıkarak bazı abone durum kodları kaçak olarak nitelendirilmekte olduğunu, işbu konuya ilişkin ekte abone-sayaç durum kodları içerisinde gösterilen ancak yasal olarak kaçak ihbarı olan bildirimler listesi yer almakta olduğunu, müvekkil şirket, davalı kuruma karşı sayaç ve durum kodundan kaynaklı 3 türlü bildirimi yapabildiğini, kuruma kaçak ihbarı, ödenmesi gereken kod bildirimi ve kurumun dikkat edeceği uyarılar (işbu kod için ödeme alınmaz) şeklinde olduğunu, örneğin sayaç çalışmıyor- kaçak ihbarı, bina yıkık-abone durum kodu, abone depremzede-uyarı mahiyetinde olduğunu, sözleşme eki teknik şartname 5.3 maddesinde abone durum kodu olarak, D1 kaçak kullanım ceryan kesik veya 17 kaçak kullanım tespit edildi kodunu kaçak olarak nitelemekte olduğunu, ancak başkaca durum kodları da kaçak bildirim niteliğinde olduğunu, müvekkil firma sözleşme gereğince işler yürütürken kod olarak örneğin; 16 “sayaç yok” sayaç durum kodunu endeksöre girdiği takdirde ve davalıya işbu durumu bilgilendirdiğinde kaçak bildirimde bulunmakta olduğunu, 16 “ Sayaç yok” kodu abonenin sayaçtan geçirilmeden elektrik kullandığına delalet olduğunu, görüleceği üzere bildirimler içerisinde kaçak kullanım tespit edildi kodu yer almakta olduğunu, ancak teknik şartname 3.1 üzerinden ödeme yapılacağını, Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği'nin Kaçak Elektrik Enerjisi Tüketimi başlıklı 13. Maddesinde de açıkça belirtildiğini, kaçak elektrik kullanma şekilleri içerisinde abonenin elektrik enerjisini hiç ölçülmeden kullanması kaçak kullanım olarak sayıldığı aşikâr olduğunu, bir abone sayaç olmaksızın elektrik tüketiyor ise enerji kullanımının tespitine engel oluyor demek olduğunu, zira akla sayacın yerinde olmaması (Kurumlar sayacın ölçümlendirilmesi için belirli görünebilir yerde olmasını abone ile perakende satış sözleşmesi yaparken garantiye alır) sayacın başka bir yerde olabilme ihtimalini getirdiğini, sayaç içeride, sökük, bakımda, yüksekte veya herhangi bir sebeple yerinde olmayabilir, ancak bunlar için dahi kod düzenlenmiş olduğunu, müvekkil şirket tarafından bu kodlardan birini değil de gerçeğe aykırı bir şekilde sayaç yok kodunun girilmesi, sözleşmeye aykırı iş görme dolayısı ile sözleşme 17.madde kapsamında ceza uygulamasına tabi olduğunu, açık bir şekilde sayacın olmadığının kod ile tespiti, kaçak ihbarı olup işbu bildirim için kaçak bildirim tarifesi üzerinden hesaplama yapılması gerektiğini, sayacın olmaması, çalışmaması kullanılan elektriğin ölçümünü engeller ve ölçümün olmadığı yerde kaçak kullanım oluştuğunu, davalının yaptığı ve / veya yapması gereken kanunun gösterdiği yoldur ki davalı tüm bu işlemleri kaçak bildirim olarak denetleyip aboneye kaçak üzerinden tarifeler uygular ya da uygulaması gerektiğini, ancak müvekkil şirketin yaptığı kaçak ihbarıdır fakat davalı işbu alacak için dahi, kaçak tarife üzerinden hesaplama yapmamakta olduğunu, idare her ne kadar firmalara, kod üzerinden işbu bildirimleri ödese de, aboneden fatura dökümünde kaçak bildirim üzerinden tahakkuklandırma yapmakta olduğunu, hatta yapmadığını iddia etse dahi bu işlem müvekkil şirketi bağlamadığını, müvekkil şirketin, 28.03.2007 tarihli sözleşme ile Mart 2007 - Ekim 2008 tarihleri arasında davalıya bildirdiği kod ve kaçak ihbar adedi ile mahkemeye sunuları istihkak raporları şirket kayıtları incelenecek olduğunda ) kaçak ihbarına ait birim fiyat tarifeleri üzerinden hesaplama yapıldığında toplam alacak talep edilen miktarın üzerinde çıkacağını, bu suretle yargılama sırasında davalının ana teşekkülünün sisteminde kayıtlı olan tüm bilgiler doğrultusunda ve bilirkişiler marifetiyle toplam alacak hesaplamasının yapılması gerektiğini, davamız ve dolayısıyla talebimiz kısmi alacağa ilişkin olduğunu, toplam alacağın belirsiz olduğunu, abone net sisteminde abone ve sayaç durum kodları taşımakta olduğunu, davalı tarafından, Mart 2007 - Ekim 2008 Dönemleri arasında, abone ve sayaç kaçak ihbarlarına ilişkin ödenmeyen alacak talep edilmekte olduğunu, alacak taleplerimizin nitelendirilmesi meselesine gelince; ana hizmet kavramı ile tahakkuka bağlanan fatura sayısı arasında kurulan ilişkiyi izah etmek gerektiğini, taraflar arasındaki sözleşmenin esas amacı davalının görev, yetki ve sorumluluk sahasında ve dava dilekçesinin ikinci bendinde açıkladığımız sözleşmenin konusu kapsamında yürütülecek işlerin üçüncü şahıslara yaptırılması işi olduğunu, sözleşmenin bir bütün olarak değerlendirilmesinde ve özellikle de Teknik Şartnamenin 3.1 maddesinde düzenlenen “ana hizmet” tanımı ile 2.1 maddesinde ana hizmetlerin neler olduğu belirtilmiş olduğunu, esas itibari ile sözleşmenin 5. Maddesindeki 'ana hizmet” kavramında nelerin ana hizmet kavramına girdiği ve buna bağlı olarak da ödemelerin nasıl yapılacağı belirtilmiş olduğunu, Yargıtaya göre yapılması istenen işin abone mahalline gitmek ile müvekkil firma bir bedel hak etmiş olduğunu, müvekkil firmanın dışında bir sebeple sayacın okunmaması hizmetin bedelsiz olduğu anlamına gelmediğini, müvekkil firma bir bedel hak etmiş olduğunu, davalının üzerine düşen edim her kod ve kaçak bildirimin bedelini ödemekte olduğunu, birim fiyatı belli olan her bir iş için davalının çeşitli bahanelerle kod ve kaçak alacağını ödememesi sözleşmeye ve hukuka aykırı olduğunu, bu nedenlerle davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Dava konusu iddia edilen alacaklar bakımından sözleşmesel veya sözleşmeye aykırı bir alacak talep edemeyecekleri gibi dava açılış tarihi itibari ile zamanaşımına uğramış olduğunu, dolayısıyla süresi içerisinde açılmayan davanın reddini talep ettiklerini, davacı yan dava konusu alacak kalemleri , faturalarda ayrıntılı olarak belirtilmiş olup , tespit edilebilir ve belirlenebilir alacaklar olduğunu, ancak davacı yan belirsiz alacak davası ikame etmiş olduğunu, HMK.'nın 109/2 maddesi "Talep konusunun miktarı, taraflar arasında tartışmasız veya açıkça belirli ise kısmi dava açılamaz" hükmünü, HMK.'nın 115/2 maddesi ise "Mahkeme dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verileceğini, ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verileceğini, bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder. " hükmünü içermekte olduğunu, anılan yasal hükümler gereği davanın belirsiz dava olarak görülmesi mümkün olmadığını, davanın, "dava şartı yokluğu" nedeniyle reddini talep ettiklerini, HMK 119/ğ ve 194. maddesi uyarınca dava dilekçesinde talep ve sonucun somutlaştırılması ve açıklanması yükümlülüğü düzenlenmiş olduğunu, davacı yan dava dilekçesinin sonuç ve istem kısmında taleplerini ayrı ve açık bir şekilde hangi talebi için ne kadar talep ettiğini belirtmemiş olup, yine talep ettiği faiz miktarının da hangi tarihten itibaren işletileceği talebini açık bir şekilde belirtmemiş olduğunu, bu aşamadan sonra anılan hususların belirtilmesine de muvafakatimizin bulunmadığını beyan eder davanın dava şartı noksanlığı nedeniyle reddine karar verilmesini talep ettiklerini, davaya konu edilen sözleşme 01/12/2009 tarihli olduğunu, 2010 yılında faaliyete giren müvekkil firmanın iş bu sözleşmenin tarafı olması haliyle mümkün olmadığını, zaten sözleşmenin tarafı da müvekkil firma değil TEDAŞ olduğunu, bundan dolayı açılan davaya karşı husumet itirazında bulunuyor ve davanın TEDAŞ’a ihbar edilmesini talep ettiklerini, davacı ile TEDAŞ arasında 2009/135453 İhale Kayıt No’lu, 01/12/2009 tarihli Endeks Okuma Hizmet Alım Sözleşmesi imzalanmış olduğunu, açılan davada, iş bu sözleşme dolayısıyla hak edildiği fakat müvekkil firma tarafından ödenmediği iddia edilen abone-sayaç kaçak ihbarından doğan alacağın tahsiline ilişkin olduğunu, davacı tarafın bu iddiası gerçeği yansıtmamakta olup müvekkil firmanın davacıya hiçbir borcu bulunmamakta olduğunu, ayrıca davanın esasına girilmesi ve alacak hakkının olup olmadığının net bir şekilde araştırılması için davacı tarafın dava dilekçesine konu ettiği fakat hiçbir açıklamada bulunmadığı hak edişler ile ilgili ayrıntılı bildirimde bulunması gerekmekte olduğunu, bu dökümler bildirilmeden gerek müvekkil defterlerinde inceleme yapılması gerekse bilirkişi marifeti ile hesap yapılması mümkün olmadığını, davacı hangi faturalara ilişkin hak edişlerinin ödenmediğini bilebilecek konumda olduğunu, abone-sayaç kaçak ihbarından doğan alacaklar için yapılacak ödeme, müvekkil firma tarafından sahada yapılacak sondaj usulü sonrasında bilgilerin güncellenmesi şartına bağlandığını, bu şart müvekkil firmanın uğrayacağı olası zararların en başta engellenmesi için haklı gerekçelerle konulmuş olduğunu, bu şart ile davacı tarafın hak edişlerinin gerçeği yansıtıp yansıtmadığının incelenmesi ve kontrol edilmesi sağlanmakta ve böylece olası bir kötüniyetli düşüncenin önüne geçmiş olunmakta olduğunu, müvekkil firma tarafından yapılan bu sondaj usulü sonrasında, gelen bilgilerin davacının bildirimi ile uyuşması durumunda davacıya tüm hak edişleri eksiksiz olarak ödenmekte olduğunu, davacı tarafça bildirilmesi zorunlu olan hak ediş dökümlerinin sayın mahkemenize bildirilmesi sonrasında, müvekkil firma defter ve kayıtlarında yapılacak inceleme ile davacıya tüm hak edişlerinin ödendiği görüleceğinin, yapılacak bu inceleme ayrıca davacının davasında kötüniyetli olduğunuda ortaya çıkaracağını, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞTİRİLEN BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 2015/931 ESAS, 2016/477 KARAR SAYILI DAVA YÖNÜNDEN;
İDDİA VE SAVUNMA :
Davacı vekili duruşmada tekrarladığı dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile Uludağ Elektrik Dağıtım Müdürlüğü arasında 28/03/2007 tarihli Bursa İli, Merkez, ilçeler, kasaba, köyler ve mezralar yerleşim yeri bölgesi el bilgisiyarı/endeksör ile (GPRS) endeks okuma hizmet alım sözleşmesi imzalandığını, hizmet alım sözleşmesi gereği müvekkili şirket tarafından davalının hüküm ve tasarrufunda bulunan sahada,abonelerin el bilgisayarı/endeksör vasıtası ile abone adresinde endeksinin okunarak fatura bildirimi tanzimi ve aboneye bırakılması, durum kodu konulmasına yönelik sayaç ve mühür kontrolü, kaçak ve usulsüz elektrik kullananların belirlenmesi abone kayıtlarının güncellenmesi ile bu bilgilerin idare bilgisayarlarına GPRS üzerinden veya Offline olarak aktararark faturaya dönüştürülmesi olarak belirlenen yükümlülüklerin tamamı yönünde anlaşmaya varıldığını,yüklenici tarafından bu hizmetlerin yerine getirilmesi karşılığı olarak da davalı idarenin bedel ödenmesi hususunda anlaşmaya varıldığını,müvekkili şirketin imzalanan sözleşme ve ekleri kapsamında iş yeri teslimi yaptığını ve iş programına bağlı olarak da üzerine düşen edim ve yükümlülüklerini yerine getirmeye başladığını ve teknik şartnamenin 5.ve 5.1.Maddesinde düzenlenen işlem sırası gereğince, BİM'den yükleniciye bilgi transferi, el bilgisayarı/endeksör programındaki kriterler, fatura bildirimin el bilgisayarı/endeksör yazıcısından yazdırılması işlerinin yerine getirildiğini, abone net programının henüz bu sistem ile uyumlu hale getirilmemiş ise abone net programı ile bağlantıyı sağlamak üzere bir server ve dönüştürücü program kurulacağını, yüklenicinin endeks okuma elemanları, el bilgisayarına yüklenen abonelere ait güzergahta endeks okuma işleminin gerçekleştirileceğini, taraflar arasındaki sözleşmenin karşılıklı olarak yerine getirilmesi sürecinde müvekkili şirketin elektronik ortamdan gelen veri ile emirlerini,abone ve sayaç durum kodlarına bağlı olarak yine sözleşme hükümleri içerisinde davalı idareye elektronik olarak bildirildiğini,teknik şartmanenin 5.3.a maddesinde sayılan kodlara uygun olarak yerine getirildiğini, ancak davalı tarafından abone sayaç durum kodları ve özellikle kaçak ihbarına ilişkin ödemeler yapılmadığını, müvekkili şirket tarafından yapılan işleri gösterir aylık hakediş raporu davalı idareye suinulduğu halde davalının bildirimler için tahakkuka bağlanmadığı gerekçesi ile eksik ödeme yaptığını, davalının kaçak ihbarları için ayrıca tutanak tutulması şartını öne sürerek tutanak tutulan ve tahakkuka bağlanan kaçak ihbarlarının ödeneceğini belirttiğini, müvekkili şirketin 28/03/2007 tarihli sözleşme ile Mart 2007-Ekim 2008 tarihleri arasında davalıya bildirdiği kod ve kaçak ihbar adedi ile kaçak ihbarına ait birim fiyat tarifeleri üzerinden hesaplama yapıldığından toplam alacak talep edilen miktarın üzerinde çıkacağını, davalının abone sayaç durum kod bildirimleri ve kaçak ihbarlarının bedelini yıllardır hukuka aykırı olarak ödemediğini, müvekkilin görevi verilen iş emirleri doğrultusunda ilgili mahalde abone durumunu belirlemek ve bildirim yapmakla yükümlü olduğunu, dolayısı ile müvekkilinin görevinin sözleşme ve teknik şartnamede açıkça belirtildiği üzere bildirim yaptığı noktada sona ereceğini, anacak davalının görevi yapılan bildirimlerden sonra ilgili mahale giderek yüklenicinin bildirimleri doğrultusunda tutanak tutmak ve olayı sonuçlandırmak olduğunu beyanla, fazlaya dair talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla asıl ve feri alacaklarının davalı yandan tahsiline, mahkeme harç ve masrafları ile ücreti vekaletin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili duruşmada tekrarladığı cevap dilekçesinde özetle: Dava konusu iddia edilen alacaklar bakımından sözleşmesel veya sözleşmeye aykırı bir alacak talep edemeyecekleri gibi dava açılış tarihi itibari ile zamanaşımına uğradığını, davacı yanın dava dilekçesinin sonuç ve istem kısmında taleplerini ayrı ve açık bir şekilde hangi talebi için ne kadar talep ettiğini belirtmediğini, ine talep ettiği faiz miktarının da hangi tarihten itibaren işletileceği talebini açık bir şekilde belirtmediğini, bu aşamadan sonra anılan hususların belirtilmesine de muvafakatlerinin bulunmadığından dava şartı noksanlığı nedeniyle davanın reddine karar verilmesini, husumet itirazlarının kabulü ile davanın TEDAŞ'a ihbarına karar verilmesini, gerek usul gerekse esas yönünden itirazlarının kabulü ile haksız ve hukuki mesnetten yoksun davanın reddine karar verilmesini, vekalet ücrei ile yargılama giderinin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, tarafların karşılıklı beyan dilekçeleri, Bursa 1. Asliye Ticaret mahkemesinin 2015/943 esas sayılı dosyası, Birleşen Mahkememiz 2015/931-2016/477 E/K sayılı dosyası, ticari defterler, faturalar, bilirkişi raporu, yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SONUÇ:
Dava, birleşen dosya yönünden davanın, hizmet alım sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.
Davalı tarafın zamanaşımı def-i savunması yönünden alacağın sözleşmeye dayalı olup 10 yıllık genel zamanaşımı süresinin, sözleşmenin düzenlendiği 2007 ve 2009 tarihlerinden itibaren dolmadığından bu savunmaya itibar edilmemiştir.
Dosya Ankara Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yolu ile gönderilerek, dosyanın Enerji Piyasası konusunda uzman bir borçlar hukuku öğretim görevlisi, bir elektrik elektronik mühendisliği bölümü öğretim görevlisi, bir SMMM bilirişiden oluşturulacak bilirkişi heyetine tevdii edilerek rapor tanzimi talep edilmiştir.
Hukukçu bilirkişi Ayşe Turan Uslu, Elektirik ve Elektronik Mühendisi bilirkişi Osman Sevaioğlu ve Enerji Piyasası konusunda uzman bilirkişi Ali Tayfun İpek' in 03/10/2016 tarihli raporunda özetle: "Tüketim az, endeks düşük", “Sayacın endeksini okuyup Elektrik Dağıtım A.Ş.'ye geliniz” ve “Daire Boş-Sayaç İçeride-Okunamadı” hizmet kalemlerinin bedellerinin tahakkuka bağlanmamış olanları için Kaçak Elektrik Kullanım Tahakkuku ile ilgili olarak hizmet bedellerinin davacı tarafa ödenmesinin mümkün olmadığına, “Sayaç Çalışmıyor”, “Sayaç Mevcut değil ”, “Daire Boş-Sayaç İçeride-Okunamadı, “Tüketim az, endeks düşük”, “Sayacın endeksini okuyup Elektrik Dağıtım A.Ş.'ye geliniz”, “Bina yıkık” hizmet bedellerinin ödenmesi hususunda davacı tarafça yapılan talebin taraflar arasındaki sözleşmenin ve teknik şartnamenin 3.1. maddesindeki hüküm doğrultusunda kaçak ihbarı niteliğinde olmadıkları, buna bağlı olarak kaçak ihbar hizmet bedeli talebinde bulunulamayacağı mütalaa edilmiştir.
Dosya Ankara Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yolu ile gönderilerek, davacı vekilinin bilirkişi raporuna karşı itirazları kapsamında dosya önceki bilirkişiler dışında 1 enerji piyasası konusunda uzman öğretim görevlisi hukukçu bir bilirkişi ile 1 öğretim görevlisi elektrik elektronik mühendisi bilirkişi ve 1 SMMM bilirkişiden oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilerek, rapor düzenlenmesi talep edilmiştir.
Hukukçu bilirkişi ..., Elektirik ve Elektronik Mühendisi bilirkişi Koray Özdal Özkan ve SMMM bilirkişi Hamza Bulut'un talimat mahkemesine sunmuş olduğu 25/04/2018 tarihli raporunda özetle: Taraflar arasında imzalanan sözleşme ve eki teknik şartnamede davacının huzurdaki davaya konu işlerin bedelini talep edebilmesi için bu işlerin tahakkuka bağlanmış olması şartı bulunduğu, ceryan kesik, sayaç yok, vb. vasfındaki abonelere ilişkin hizmet bedelleri (bildirimler) için yükleniciye ödeme yapılmamasının taraflar arasındaki sözleşeme ve eklerine uygun olduğu, davacının basiretli bir tacir olarak imzalamış olduğu sözleşme maddelerine uygun şekilde davranma yükümlülüğü bulunduğu, buna göre, davacı tarafından yapılan ve davalı tarafından bedeli ödenmeyen işlerle ilgili olarak; davacının davasına konu olan işlerin (Ceryan Kesik, Sayaç Yok, Kaçak Kullanım vb.) sonucunda tahakkuka bağlanamayan işler için davacının herhangi bir bedel talep edemeyeceği, davacının talebi ile ilgili somut rakamlar sunmamış olduğu, sonuç olarak, davacının herhangi bir alacağı bulunmadığı mütalaa edilmiştir.
Dosya Ankara Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yolu ile gönderilerek, taraf vekillerinin bilirkişi raporuna karşı itirazları kapsamında dosya önceki bilirkişi heyetine tevdi edilerek, dava konusunun ödenmeyen ve tutanak tutulmayan kaçak ihbar bildirimine dayalı alacak olduğu da gözetilerek sözleşme, taraf iddia ve savunmaları, Yargıtay içtihatları da değerlendirir ek rapor aldırılması talep edilmiştir.
Hukukçu bilirkişi ..., Elektirik ve Elektronik Mühendisi bilirkişi ...... ve SMMM bilirkişi .....'un talimat mahkemesine sunmuş olduğu 07/01/2019 tarihli ek raporunda özetle: Taraflar arasında imzalanan sözleşme ve eki teknik şartnamede davacının huzurdaki davaya konu işlerin bedelini talep edebilmesi için bu işlerin tahakkuka bağlanmış olması şartı bulunduğu, davacının basiretli bir tacir olarak imzalamış olduğu sözleşme maddelerine uygun şekilde davranma yükümlülüğü bulunduğu, buna göre, davacı tarafından yapılan ve davalı tarafından bedeli ödenmeyen işlerle ilgili olarak davacının davasına konu olan işlerin sonucunda tahakkuka bağlanamayan (Yargıtay kararlarında belirtildiği şekilde, davalı dağıtım şirketinin makul sürede yükümlülüğünü yerine getirmemesi nedeniyle değil de; bildirime konu tesiste gerçekten de kaçak elektrik kullanılmadığının anlaşılması nedeniyle tahakkuka bağlanamayan) işler için davacının herhangi bir bedel talep edemeyeceği, davacının talebi ile ilgili somut rakamları verilen kesin süre içerisinde sunmamış olduğu, sonuç olarak, davacının herhangi bir alacağı bulunmadığı yönündeki kök rapordaki görüş ve kanaati değiştirecek bir durum olmadığı mütalaa edilmiştir.
Dosya Ankara Nöbetçi ATMye talimat yolu ile gönderilerek, kök raporda görev alan Koray Özkan'ın bilirkişi bölge kurulunca yasaklandığından yerine elektrik elektronik mühendisi öğretim görevlisi başka bir bilirkişi ilave edilerek, davacı vekilinin önceki celse ara kararlar gereği kök ve ek raporuna karşı yapmış olduğu itirazları değerlendirir bilirkişi heyetinden ek rapor aldırılması talep edilmiştir.
Elektirik ve Elektronik Mühendisi bilirkişi Ali Erbaş' ın talimat mahkemesine sunmuş olduğu 06/07/2020 tarihli raporunda özetle:
Davacı vekilinin 31/07/2018 tarihli dilekçe ile kesin süre içerisinde sunmuş olduğu ÖZET TABLOLARIN incelenmesi sonucunda tablolarda yer alan her bir işletme için yetkilendirilmiş endeksör cihazı HAKEDİŞ sayılarının hesaplanmasının dava dosyasında yer alan Teknik Şartnameye uygun olduğu mütalaa edilmiştir.
Dosya İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yolu ile gönderilerek, Ankara Asliye Ticaret Mahkemesine yazılan talimatlarda aldırılan bilirkişi raporları ve son aldırılan bilirkişi raporları arasında açık bir çelişki olduğunu, bu çelişkiyi giderir taraf vekillerinin raporlara karşı itirazlarını açıkça irdeler rapor düzenlenmesi için 1 öğretim görevlisi elektrik elektronik mühendisi bilirkişi, 1 enerji piyasası konusunda uzman öğretim görevlisi hukukçu bir bilirkişi ve 1 nitelikli hesap uzmanı SMMM bilirkişiye dosyanın tevdi edilerek, rapor düzenlenmesi talep edilmiştir.
Hukukçu bilirkişi ...., Elektirik ve Elektronik Mühendisi bilirkişi ..... ve SMMM bilirkişi .....'ın talimat mahkemesine sunmuş olduğu 07/09/2021 tarihli raporunda özetle: Dosyaya mübrez belge, bilgi, takip dosyası, ile sınırlı olarak yapılan tespit, inceleme ve değerlendirmeler neticesinde 25.05.2021 tarihli Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi duruşmasında davanın kısmen kabulü kısmen reddi ile, (2.671,75-TL+%18 KDV 480,915-TL) 3.152,665 TL'nin dava tarihi olan 09/07/2015 tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verildiği, ancak davacının talep ettiği kaçak ve durum abone kodları incelendiğinde, davacının talep edebileceği herhangi bir alacağı olmadığı mütalaa edilmiştir.
O halde yapılan yargılama ve toplanan delillerden asıl davada ; davacı tarafından, taraflar arasında düzenelen 01/12/2009 tarihli Bursa İli, Merkez, İlçeler, Beldeler, Kasaba, Köyler ve Mezralar Yerleşim Yeri Bölgesi el bilgisayarı/endeksör ile (GPRS) endeks okuma hizmet alım sözleşmesi kapsamında, davacının sözleşme uyarınca edimini yerine getirdiğini, ancak davalının müvekkiline abone sayaç kaçak ihbarından dolayı sözleşme gereği olan borcunu ödemediğini belirterek Aralık 2009-2010 dönemlerine ait alacağın tahsili talep edilmiş olup tarafların ibraz ettikleri deliller, sözleşme ve teknik şartname üzerinde yapılan bilirkişi incelemeleri sonucunda, taraflar arasındaki 01/12/2009 tarihli hizmet alım sözleşmesi Bursa İli merkez, ilçeler, beldeler, kasaba, köyler ve mezralar yerleşim yeri bölgesi El Bilgisayarı, Endeksör ile (GPRS) Endeks Okuma Hizmet Alım Sözleşmesi ve düzenlenen El Bilgisayarı, Endeksör ile (GPRS) Endeks Okuma Hizmet Alımının 3.1 Şahıslara Yaptırılmasıyla İlgili Teknik Şartnamede kaçak kullanımın Sözleşmesi imzalandığı, bu hükme göre davacının vermiş olduğu hizmet için davalının ödeme yapabilmesi için Kaçak Elektrik Görgü ve Tespit Tutanağının E.P.D.K Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda işlem yapıldıktan sonra tahakkuka bağlanmış olmasının zorunlu olduğu, tahakkuka bağlanmadığı gibi hak edişlerin ödenmesi esnasında davacı yüklenici tarafından davaya konu ettiği hizmetlere ilişkin olarak hakedişlere itirazda bulunulmadığından sayaç durum kodu ve kaçak ihbarları ile ilgili hizmet bedellerinin davacı tarafça talep edilemeyeceğinden davanın sübut bulmadığından reddine karar vermek gerekmiştir.
Mahkememizin bu dosyası ile birleşen 2015/931 Esas ve 202016/477 Karar sayılı dosya yönünden, davacı tarafından, taraflar arasında düzenelen 28/03/2007 tarihli Bursa İli, Merkez, İlçeler, Beldeler, Kasaba, Köyler ve Mezralar Yerleşim Yeri Bölgesi el bilgisayarı/endeksör ile (GPRS) endeks okuma hizmet alım sözleşmesi kapsamında, davacının sözleşme uyarınca edimini yerine getirdiğini, ancak davalının müvekkiline abone sayaç kaçak ihbarından dolayı sözleşme gereği olan borcunu ödemediğini belirterek Mart 2007-Ekim 2008 dönemlerine ait alacağın tahsili talep edilmiş olup tarafların ibraz ettikleri deliller, sözleşme ve teknik şartname üzerinde yapılan bilirkişi incelemeleri sonucunda, taraflar arasındaki 28/03/2007 tarihli hizmet alım sözleşmesi Bursa İli merkez, ilçeler, beldeler, kasaba, köyler ve mezralar yerleşim yeri bölgesi El Bilgisayarı, Endeksör ile (GPRS) Endeks Okuma Hizmet Alım Sözleşmesi ve düzenlenen El Bilgisayarı, Endeksör ile (GPRS) Endeks Okuma Hizmet Alımının 3. Şahıslara Yaptırılmasıyla İlgili Teknik Şartnamede kaçak kullanımın Sözleşmesi imzalandığı, bu hükme göre davacının vermiş olduğu hizmet için davalının ödeme yapabilmesi için Kaçak Elektrik Görgü ve Tespit Tutanağının E.P.D.K Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda işlem yapıldıktan sonra tahakkuka bağlanmış olmasının zorunlu olduğu, tahakkuka bağlanmadığı gibi hak edişlerin ödenmesi esnasında davacı yüklenici tarafından davaya konu ettiği hizmetlere ilişkin olarak hakedişlere itirazda bulunulmadığından sayaç durum kodu ve kaçak ihbarları ile ilgili hizmet bedellerinin davacı tarafça talep edilemeyeceğinden birleşen dosya yünden de davanın sübut bulmadığından reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,
A-ASIL DAVA YÖNÜNDEN;
1-Davanın subut bulmadığından reddine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 59,30 TL nispi karar ve ilam harcının peşin alınan 171,70 TL'den mahsubu ile bakiye 112,40 TL nispi karar ve ilam harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davalı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine,
BİRLEŞTİRİLEN BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 2015/931 ESAS, 2016/477 KARAR SAYILI DAVA YÖNÜNDEN;
1-Davanın subut bulmadığından reddine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 59,30 TL nispi karar ve ilam harcının peşin alınan 170,78 TL'den mahsubu ile bakiye 111,48 TL nispi karar ve ilam harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davalı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı UEDAŞ vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 25/11/2021
Katip 146195
¸e-imzalıdır.
Hakim 125958
¸e-imzalıdır.
Güvenli elektronik imza ile onaylanmıştır.
Aslının aynı olduğu tasdik olunur.
Katip 146195
¸E-imzalıdır.