T.C. BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2016/1264 Esas - 2020/34
T.C.
BURSA"Türk Milleti Adına"
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARAR
Esas No: 2016/1264
Karar No: 2020/34
Hakim : ...
Katip: ...
Davacı: ... HAFR.NAKL.İNŞ.TİC.SAN.A.Ş -
Vekili: Av. ...
Davalı: 1- ... ... İNŞAAT A.Ş -
Vekili: Av.
Feri Müdahil : T.C BAŞBAKANLIK TOPLU KONUT İDARESİ BAŞKANLIĞI -
Vekili: Av.
Dava İhbar Olunan: 1- BURSA VALİLİĞİ -
Vekili: Av.
Dava İhbar Olunan: 2- BURSA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI -
Vekili: Av.
Fer'i Müdahil: BURSA ESNAF VE SANATKARLAR ODALARI BİRLİĞİ-
Vekili: Av.
Dava: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
Dava Tarihi: 04/10/2016
Karar Tarihi: 22/01/2020
Kararın Yazım Tarihi :22/02/2020
Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydı yapıldı.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı dava dilekçesinde özetle; Müvekkil firmanın 20/08/2008- 20/02/2018 tarihleri arasında maden işletme ruhsatına sahip olduğu 100 hektarlık Bursa ili, Kestel ilçesi, Çataltepe Mh. Maden sahası içerisindeki bir bölümde 7.607,29 m2 lik alanda hafriyat alımı yapıldığı ve bu alımı yaparken d eişlem yapan kamyonların üzerinde "..." yazıldığının tespit edildiğini, hafriyat alınan yer müvekkile ait ruhsatlı alan içerisinde kaldığını, bu durumun Bursa 2.Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2016/11 D.iş sayılı dosyası ile tespit edildiğini, buna göre tespitin yapıldığı gün söz konusu alanda ruhsatlı alandan hafriyat çekildiğini ve davanın açıldığını güne kadar bu miktarın artarak devam ettiğini, yapılacak olan keşif ve bilirkişi incelemesi ile hafriyat alamının yapıldığı toplam alanın belirlenebileceğini, müvekkil firmaya ait ruhsatlı alan içerisinde hafriyat alımı yapan ve yapılan tespite rağmen bu işlemlere devam eden davalı yanın hukuka aykırı bu eylemi ile müvekkil firmayı bu hafriyat işlemini yapması halinde kazanacağı bedel kadar mahrum ettiğini, bu nedenlerle davanın kabulü ile 7.607,29 m2lik alanın maddi kaybı için tespit tarihi olan 26/01/2016 tarihinden işleyecek yasal faizi ile tespit tarihinden sonra hafriyat çekilen alan için oluşan maddi zarara ilişkin dava tarihinden işleyecek yasal faiz uygulamasını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; hafriyat işlemlerinin yapıldığı alanın T.C Başbakanlık Toplu Konut İdaresi Başkanlığı ( "Toki") tarafnıdan tahsil edildiğini, bu alan dışında hiçbir hafriyat çalışması yapılmadığını, davacının söz konusu iddiasının gerçeği yansıtmadığı gibi hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, müvekkilin bu iş için sözleşme imzaladığını ve imzalanan sözleşme gereğince sözleşme konusu projenin inşaat işlerini yüklenici olarak iş ortaklığı üstlendiğini, iş ortaklığı hafriyat işleri de dahil olmak üzere, sözleşme gereğince yüklendiği tüm işleri kendisine Toki tarafından sağlanan alanda, Toki ve Bursa Esnaf ve Sanatkarlar Odalar birliği tarafından sınırlar dahilinde yapıldığını, söz konusu alan dışında hiçbir şekilde hafriyat alımı gerçekleşmediğini, hafriyat çıkartılması için toki tarafından iş ortaklığına sağlanan alan iare ve hazinenin mülkiyetinde olup, davacının iddia ettiği şekilde davacının haklarına tecavüz edilmediğini, davacının sadece maden işletme ruhsatına dayanarak idarenin ve hazinenin mülkiyetinde olan bir alanda hak idda etmesinin hukuka aykırı olduğunu, karşı tarafın kötü niyetli olduğunu, bu nedenlerle haksıtz ve yasal dayanaktan yoksun mesnetsiz davanın öncelikle husumet yokluğundan reddini, davanın husumet yokluğundan reddedilmemesi halinde esasa ilişkin beyanlar dikkate alınarak reddini, Toki'nin müdahillik talebinin kabulüne, davaya Besob'un müdahil edilmesini, Hmk 329 uyarınca sözleşmesel vekalet ücretinin taraflarına ödenmesini ve kötü niyetli davacı için disiplin cezası uygulanmasını, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İhbar olunan Bursa Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği vekili cevap dilekçesinde özetle; dava sonucunda dava dışı olan müvekkil kurum hakkında herhangi bir karar verilmesinin Hmk'ya mümkün olmayacağını, davaya konu yerin imar planında sanayi sitesi alanında kalmakta olup, gereken yolların yapımı için zorunlu çalışmalar yapıldığının açıkca görüleceğini, maden kanunun ilgili bölümleri imar alanında kalan yerler ile ilgili düzenlemeler getirdiği gibi davacı tarafından faaliyetini bu kanun ve yönetmelik çerçevesinde sınırlandırıldığını, sanayi sitesinde yol yapımı gibi bir zorunluluk doğduğu taktirde yolun planda olduğu şekilde gereken yerden geçirilmesinin haksız fiil teşkil etmeyeceğini, bunun dışında büyük bir sanayi sitesi içinde madencilik faaliyetlerinin yürütülmesinin ayrı bir konu olduğunu, arz edilen durum karşısında davalı yanın feri müdahil olarak davaya katılmasına karar verilmesini ve açılmış olan davanın reddi ile yargılama giderleri ve karşı vekil ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Fer'i müdahale talebinde T.C Başbakanlık Toplu Konut İdaresi Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın usul ve yasaya aykırı olduğunu, söz konusu protokoller kapsamında 15/01/2015 tarihinde yapılan ihale soncunda iş diğer davalı ... inş. Güvenlik Sistemleri A.ş&... ... İnş. San. Ve Tic. A.ş iş ortaklığı tarafından yüklenilmiş ve yer teslimi yapılarak inşaata başlandığını, söz konusu hafriyat alımının gerçekleştirildiği alanın müvekkil idarenin ve hazinenin mülkiyetinde bulunduğunu, davacı şirketin müvekkil idarenin özel mülkiyetinde bulunan taşınmazlarda maden araması, maden işletmesi mümkün olmayıp bakanlıktan alınmış iznin bu durumu değişrimeyeceğini, müvekkil idarenin mülkiyet hakkının kullanması nedeni ile tazminat talep edemeyeceğini, dava konusu olayda haksız bir fiilden bahsedilmesinin mümkün olmayacağını, bu nedenlerle haksız davanın reddini, davanın Bursa Valiliği, Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığı ve Bursa Esnaf ve Sanatkarlar odaları birliğine ihbarına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İhbar olunan Bursa Valiliği vekili cevap dilekçesinde özetle; Hmk hükümleri gereği hakkında dava açılmayan kişi dahili dava ve ihbar talebi ile davalı sıfatı kazanamayacağını, hükmün sadece daanın tarafları hakkında verilebileceğini, dava ile alakalı olarak kayıtlarında herhangi bir bilgi ve belgenin kurumlarında bulunmadığını, bu sebeple aleyhlerine hüküm kurulmamasına karar verilmesini talep etmiştir.
İhbar olunan Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; aleyhlerine ihbar olunan davayı kabul etmediklerini, davanın ihbar ve esasının belediye açısından haksız, yersiz, ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davanın Büyükşehir Belediye Hafriyat sahalarıyla ilgili olmayıp, müvekkil idarenin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, bu nedenlerle kurumları aleyhine haksız ve yersiz ihbar olunan davanın Belediye yönünden reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, davacıya ait olduğu iddia edilen ruhsatlı alanda haksız ve hukuka aykırı olarak harfiyat alındığından bahisle açılmış maddi tazminat davasıdır.
Mahkememizce yargılama yapılmış, Bursa 2 . Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2016/11 E. Sayılı dosyası, Ticaret sicil Müdürlüğünden davalı şirketin sicil dosyası, Toki ve Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığın'dan 18/06/2015 tarihli sözleşme kapsamında harfiyat alımı için izin verilen alanları gösterir haritalar, Bursa Ticaret Sicil müdürlüğünden davalı ... ... İnş. San. Ve tic. Anonim şti'nin sicil dosyası celp edilmiştir.
Enerji ve tabi kaynaklar bakanlığına müzekkere yazılarak davacı şirket adına bir ruhsat bulunup bulunmadığı ve süresi ilişkin bilgiler , MİGEM' e müzekkere yazılarak 78193 Ruhsat numaralı işletmenin maden kanunu uygulama yönetmeliğini 21, ve 22. Maddeleri gereği işletme izni alınıp alınmadığı, alınmış ise hangi süreleri kapsadığı hususları sorulmuş cevabi yazılar dosyamız arasına alınmıştır.
Temin edilen dosya ve müzekkere cevapları ile birlikte dava dosyamızda dava konusu hafriyat alanında, maden mühendisi, harita mühendisi ve jeolog bilirkişi reafakatinde keşif düzenlenmiş, keşif sonucu hazırlanan bilirkişi raporu işbu dosya arasına alınmıştır.
23/11/2017 tarihli bilirkişi raporunda özetle; MİGEM'den istenmesini talep ettiğimiz sahanın işletme ruhsatı hukukunun halen devam edip etmediği konusundaki gelen evraklar yukarıda bahsettiğimiz gibi farklı sahanın evraklarının gönderilmiş olması nedeniyle ruhsat hukukunun devam edip etmediği kesin bir sonuca ulaştırılamayacağını, Ön inceleme raporunda, esas rapora konu mahkemece ilgili idarelerden teminini talep ettiğimiz yazıların bir kısmının mahkemeye bu güne kadar ulaşmamış olduğu için yol için yapılan hafriyat miktarı hesaplanamamıştır. Dolayısıyla arazi üzerinde ölçüm yaparak net hafriyat miktarının tespit edilebilmesi için bir Harita Mühendisinin bilirkişi olarak görevlendirilmesi gerektiğini bildirmiştir.
29/02/2019 tarihli bilirkişi raporunda özetle;davaya konu olan ruhsat yürürlüğe giriş tarihi ile bitiş tarihi arasındaki süreçte kanun ve yönetmelikte belirtilen sürelerde faaliyette bulunması gerektiği fakat davacı firmanın böyle bir faaliyette bulunmadığının keşifte gözlemlendiği, bu yüzden ruhsatın iptali hükmünün söz konusu olduğu, Migem'den gelen davacı firma konu alan ile ilgili istenen evrakların gelen evraklarla bağlantısı olmadığı, ruhsatın hukuki durumunun devam edip etmediği ile ilgili net bilgi olmadığını bildirmiştir.
04/07/2019 tarihli ek raporda özetle; Mülga Maden İşleri Genel Müdürlüğü'nden (MİGEM) davacı ... Mad. Hafr. Nakl. İnş. Tic. San. A.Ş. ile davalılar ... ... İnş. A.Ş. arasında mahkemenizde görülmekte olan tazminat davası nedeniyle Bursa ili, Keştel ilçesi Çataltepe köyünde bulunan ... ruhsat numaralı işletmenin Maden Mevzuatı çerçevesinde işletme izni alıp almadığı, ruhsatın devam edip etmediği konusunda bilgi istenilmesi talep edilmiş buna karşılık Mülga Maden İşleri Genel Müdürlüğü'nden (MİGEM) gelen cevabı yazı ve pafta Gemlik ilçesinde başka bir yere ait olduğu görülmüş ve bir değerlendirme yapılamadığını, Mahkeme dosyasında (Es.No:2016/1264) bulunan Maden Ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün (MAPEG) 15.04.2019 tarih ve E420299 sayılı yazılarında "Bursa ili Kestel ilçesi hudutları dahilinde ve ... Mad. Hafr. Nakl. İnş. Tic. San. A.Ş. uhdesinde bulunan 8:... sayılı II(a) grubu işletme ruhsatı 20.02.2018 tarihinde yürürlüğe girdiği, 24.06.2011 tarih ve 112734 sayılı dilekçe ile 7. Madde izinlerinin verildiği, sahaya işletme izni düzenlenmediği, ruhsat sahibi tarafından Genel Müdürlüğümüze tevdi edilen 29.12.2016 tarih ve 129633 sayılı dilekçe ekinde yer alan terk raporu ile sahanın terkine karar verildiği tespit edilmiş olup, ruhsat sahası için terk talebi kabul edilerek saha 07.01.2017 tarih ve 800103 sayılı olur ile 29.12.2016 tarihinden geçerli olmak üzere iptal edilmiştir" dendiğini bildirmişlerdir.
Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; dava konusu taşınmazın başında iddia ve savunmalar doğrultusunda bir değerlendirme yapılabilmesi için bir maden mühendisi ve jeolog bilirkişi ve bir harita mühendisi bilirkişi marifeti ile keşif yapılmış mahkememizce de yeterli bulunan bilimsel denetlenebilir ve gerekçeli bilirkişi raporuna göre, Dava konusu yer Bursa ili Kestel İlçesi Çataltepe Köyünde kain ... ruhsat nolu mülkiyeti Maliye hazinesine ait olan bir maden sahasıdır.
30187 sayılı Resmi Gazete ile yayımlanan Maden yönetmeliğinin Maden hakkı, Ruhsat Müracatları başlıklı 7 maddesine göre ,Madenler 5 inci maddede belirtilen gruplara göre ruhsatlandırılır. Kanuna göre verilen ruhsatlar başka amaçla kullanılmaz. Madenler üzerinde tesis olunan ilk müracaat, arama ruhsatı, buluculuk hakkı ve işletme ruhsatı haklarının hiç birisi hisselere bölünemez. Her biri bir bütün halinde muameleye tabi tutulur. Ancak kamu kurum ve kuruluşlarına ait IV. Grup (b) bendi madenlere ilişkin ruhsatlar, rezerv kaybına sebep olmayacak şekilde, elektrik üretimine yönelik olmak üzere Bakanlık onayı ile ayrı ruhsatlara bağlanabilir.
Sahanın işletme ruhsatına konu maden türü Maden Kanunu madde 2 de belirtilen II a grubu madendir.II (a) grubu madenler için ise arama ruhsatı değil işletme ruhsatı verilmektedir.Yer ise İmar planı içerisindedir.Davacıya işletme ruhsatının 20.02.2008 tarihinde 10 yıl süre ile verildiği anlaşılmış, işletme izni ise hiç düzenlenmemiştir.Davacı maden işletmeciliği için gerekli tüm belgeleri ve evrakları tamamlamadığı anlaşılmış, davacı bu süre içerisinde herhangi bir madencilik faaliyetinde bulunmamıştır.Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü tarafından 29.12.2016 tarihinden itibaren terk sebebi ile işletme ruhsatı en sonunda iptal edilmiştir.Bu şekilde davacı kendi işletme hakkı bulunmadığı bir maden sahasından davalının izinsiz harfiyat alımı yaptığından bahisle tazminat isteme hakkı bulunmadığı kanaatine varılmakla tüm bu nedenlerle işbu haksız davanın reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle,
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gerekli 54,40 TL harçtan peşin alınan 170,78 TL peşin harç ve 29,20 tamamlama harcının mahsubu ile artan 145,58 TL'nin karar kesinleştikten sonra talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından sarf edilen yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 3.400,00- TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştikten sonra re'sen davacıya iadesine,
6-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta bir karar verilmesine yer olmadığına,
Dair, ihbar olunan Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekilinin ve Feri Müdahil Toplu Konut İdaresi Başkanlığı vekilinin yüzüne karşı, davacı vekilinin, davalıların vekilinin ve ihbar olunan bursa valiliği vekilinin ve feri müdahil bursa esnaf odası vekilinin yokluğundan hükmün tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde BAM'da istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 22/01/2020
Katip ...
¸e-imzalıdır.
...
Hakim ...
¸e-imzalıdır.