T.C. BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2017/5
KARAR NO: 2022/465
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... -
VEKİLİ: Av. ... -
DAVALI : ... - ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVA: Çek İptali Kararının Kaldırılması
DAVA TARİHİ: 02/01/2017
KARAR TARİHİ: 14/04/2022
KARAR YAZIM TARİHİ : 16/05/2022
Mahkememizde görülmekte olan Çek İptali Kararının Kaldırılması davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE SAVUNMA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/879 E. 2016/1034 K. sayılı dosyasından verilen 12.10.2016 tarihli çek iptaline ilişkin kararın dava konusu çek yönünden kaldırılması isteminden ibaret olduğunu, Türkiye Ziraat Bankası A.Ş. Kayseri/Eski Sanayi Şubesi’ne ait keşidecisi ...-Balkan Halı olan dava konusu çek, ... tarafından, ... ile davacı müvekkilimiz arasındaki ticari ilişkiden kaynaklanan borcun karşılığı olarak ciro edilmek suretiyle davacı müvekkilimize verildiğini, dava konusu çek süresi içinde bankaya ibraz edilmiş ancak çekin karşılığının bulunmaması nedeniyle tahsilat yapılamamış olduğunu, çek karşılığı olan bedelin ödenmemesi üzerine davacı müvekkilimiz İstanbul 13.İcra Müdürlüğünün 2016/... sayılı takip dosyasından 26.10.2016 tarihinde Kambiyo Senetlerine Özgü takip yolu ile icra takibi başlatmış olduğunu, davacı müvekkil şirket, davalı Kargı Şahika Halı Mobilya- tarafından, davacı müvekkil şirketin yetkili hamil olduğu takibe konu edilen çek de dahil olmak üzere birçok çek hakkında, çek iptali talebi ile Bursa 1 Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/879E. sayılı dosyası üzerinden dava açıldığını, mahkemece 12.10.2016 tarihinde çeklerin iptaline karar verildiğini öğrenmiş olduğunu, yetkili hamil olduğumuz dava konusu çek Ziraat Bankası Kordon Çanakkale şubesine ait keşidecisi ... - Balkan Halı olan, 30 Haziran 2016 tarihli, 027079 nolu, 15.000,00TL bedelli çek olduğunu, davalı Şahika Halı Mobilya- , çeklerin meydana gelen hırsızlık olayı neticesinde çalındığını, konuyla ilgili Bursa Cumhuriyet Başsavcılığı 2015/79439 hazırlık evrakı ile soruşturmanın devam ettiğini, yetkili hamil olması nedeniyle zayi olan çeklerin iptallerine karar verilmesi istemi ile çek iptali davası açmış ve Bursa 1 Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/879E. sayılı dosyasından çeklerin iptaline karar verilmiş ise de dava konusu edilen çekin yetkili hamili olan davacı müvekkilimiz çeki ciranta olarak elinde bulundurmakta olduğunu, yetkili hamil olan müvekkilimiz iyi niyeti üçüncü kişi olduğunu, verilmiş olan çek iptaline ilişkin karar müvekkilimizin haklarını zedeleyen bir karar olduğundan dolayı müvekkilimiz açısından kesin hüküm teşkil etmeyen bu kararın kaldırılması gerektiğini, bu nedenlerle davanın kabulüne karar verilerek, Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/879 E. 2016/1034 K. Sayılı dosyasından, Ziraat Bankası Kordon Çanakkale Şubesinden keşidecisi ...-Balkan Halı olan 15.000,00 –TL bedelli, 30.06.2016 tarihli ve 0270792 no.lu çek hakkında verilen çek iptali kararının dava konusu çek yönünden kaldırılmasına karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davalı müvekkilin lehtarı olduğu ve çalınarak sahte imza ve kaşe ile ciro edilen iş bu iptal edilmiş çekteki imzanın, müvekkilim şirket yetkilisine ait olmaması ve de kaşenin şirkete ait olmaması nedeniyle, dava konusu taleplere itiraz ettiklerini, müvekkilinin davacı şirkete veya kendisine atfedilen cirodan sonra gelen diğer cirantalara herhangi bir borcu bulunmadığı gibi davaya konu çekteki imza ve kaşe de şirket yetkilisine ve şirkete ait olmayan sahte bir imza ve kaşe olduğunu, 24/11/2015 tarihinden beri hakkında ödemeden men kararı olan söz konusu çek, müvekkilim şirket lehine, uzun süredir ticari ilişkileri olan diğer borçlu ... tarafından tanzim edilmiş ancak davacı şirket tarafından ciro edilmeksizin, şirkete ve şirket yetkilisine ait boş çek koçanları ile birlikte çalınmış olduğunu, dava konusu çek Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/879 E sayılı dosyasından iptal edilmiş olduğunu, 24/11/2015 tarihinden beri ödemeden men kararı olan ve başta davalı/alacaklı olmak üzere, çek seri numarası ile muhatap bankaya soran herkesçe görülebilecek veya öğrenilebilecek olan söz konusu çek, kötü niyetli olan davacı tarafça, fiili durum bilinmesine rağmen kötü niyetli olarak takibe konu edilmiş olduğunu, alınan çek iptal kararı, davalı müvekkil şirket tarafından keşideci olan ...'ya ibraz edilerek, bedeli de tahsil edilmiş olduğunu, 24/11/2015 tarihinden beri çek iptal davasının görüldüğü mahkeme bilinmesine ve bu hususun 3 defa Ticaret Sicil Gazetesi ile ilan edilmiş olmasına rağmen, davalı/alacaklı tarafça mahkemeye bildirimde bulunulmamış veya müdahale talebinde bulunulmadığını, çekte lehtar olan müvekkil şirketin, sonraki cirantalarla hiç bir ticari ilişkisi olmadığı gibi, cironun kendisine ait olmaması nedeniyle ciro silsilesinin kopuk olduğundan, davacı ve davacıdan önceki diğer cirantalar yetkili hamil olmadıklarını, çekin çalınmak suretiyle müvekkilimiz şirket elinden rızası dışında çıktığından, Bursa Cumhuriyet Başsavcılığınca 2015/79439 sayılı dosya ile soruşturma yürütülmekte olduğunu, ayrıca dava konusu çekte davacı şirket de dahil tüm cirantalar hakkında sorumluların tespit edilebilmesi için Resmi evrakta Sahtecilik ve Dolandırıcılıktan suç duyurusunda bulunulmuş olup, 2017/17140 sayılı dosyadan soruşturma devam etmekte olduğunu, davacı, kötü niyetle hareket etmesinden dolayı, Mega Center isimli ticaret sitesinde kendisiyle yakın yakına ticari faaliyet gösteren keşideci Salih URAN'a takip işlemleri yapması, takip ekonomisi bakımdan daha masrafsız olmasına rağmen şehir dışında ki keşideciye haciz ve muhafaza işlemi için gitmiş ancak, adı geçen cirantanın kimlik bilgilerini dahi dosyaya bildirmemiş olduğunu, kendisinden önceki cirantayla danışıklı hareket ettikleri ve gerçek bir ticari ilişki olmaksızın sadece ciro silsilesini uzatarak kendi kötü niyetini gizleme kaygısı ile hareket etmiş olduğunu, lehtardan sonra gelen tüm cirantalar kötü niyetli olduğunu ve ciro silsilesininde kopuk olduğunu, yargılama esnasında davacının ticari defter incelemesi ile de gerek kendisinden önceki ciranta ile gerekse kendisinden sonraki ciranta ile olan ticari ilişkilerinin incelenmesinden bu husus sübuta ereceğini, bu nedenlerle davanın reddine karar verilerek, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine talep ve dava etmiştir.
DELİLLER:
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, tarafların karşılıklı beyan dilekçeleri, Bursa 7. İcra Hukuk Mahkemesinin 2017/10 esas sayılı dosyası, Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/879 esas sayılı dosyası, İstanbul 10. İcra Hukuk Mahkemesinin 2016/1441 esas sayılı dosyası, Bursa Cumhuriyet Başsavcılığının 2015/79439 ve 2017/17140 soruşturma sayılı dosyaları, ticari defterler, faturalar, bilirkişi raporları, yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SONUÇ:
Dava, zayi sebebiyle çekin iptaline dair verilen kararın kaldırılması istemine ilişkindir.
Davalı tarafın ticari defter ve bağlı kayıtları üzerinde inceleme yapılabilmesi ve rapor düzenlenebilmek üzere dosya SMMM bilirkişi Nesrin Beşe'ye tevdi edilmiştir.
Mali müşavir Nesrin Beşe'nin bilirkişinin 05/01/2018 tarihli raporunda özetle: Davalının 2015 ve 2016 yılları defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin T.T.K'nun 64. İle 213. Sayılı, V.U.K.'nun 220, ve 222.inci maddelerinde öngörülmüş olan esaslara uygun olarak yaptırılmış olduğu, kayıtlama sistemi olarak Tek Düzen Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği'ne ve Muhasebe İlke ve Kurallarına uygun olarak tutulduğu, tutulması zorunlu olan diğer defterlerin de birbirlerini doğruladığı, Gelirler İdaresi Başkanlığı onaylı beratlarının görülmüş olduğu, davaya konu çekin de içinde bulunduğu 17 Adet muhtelif tutarlarda toplamda 380.000,00 TL'lik çeklerin davalı şirket kayıtlarına, 11.11.2015 tarihinde 16568 yevmiye numarası ile Balkan Halı-... firmasından cari hesaba mahsuben tahsilat olarak alınmış olduğu, 05.02.2016 tarihinde 1712 yevmiye numaralı kaydı ile 11.11.2015 Tarihinde 16568 Yevmiye numarasıyla ... firmasından alınan 17 Adet ve toplamda 380.000 TL tutarlı çeklerin tamamının iade kaydı girildiği, davaya konu çekin arkalı önlü görüntüsü görülmediğinden, çek ciro sitsilesindeki diğer şirketlerin tespiti davacı şirketin 04/04/2017 tarihli cevap dilekçesinden “takibe konu çeki birbirini takip eden cirolarla takip borçlusu ... Ticaretten teslim aldığını, Salih Uran'ın ise Mustafa ŞENEL- Evrim Market'den , Mustafa ŞENEL'in ise KNK Group Gıda Ltd.Şti.'nden teslim aldığı..” şeklindeki beyanı esas alınarak, ciro silsilesindeki firmaların davalı şirketle herhangi bir ticari ilişkisine rastlanmamış olduğu, mütalaa edilmiştir.
Mahkememiz dosyasının yargılaması sırasında mali müşavir bilirkişi tarafından davacı ticari defter ve bağlı kayıtları üzerinde inceleme yapılabilmesi ve rapor düzenlenebilmesi için Bakırköy Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmasına karar verilmiştir.
Mali müşavir Levent Bilgiç'in bilirkişinin 19/02/2018 tarihli raporunda özetle: Davaya konu olan çekin davacını 4 defterlerinde ( Ziraat Bankası Kordon Çanakkale Şubesinden keşidecisi ... - Bal Halı olan 15.000,00.-TL bedelli, 30.96.2016 tarihli ve 0270792 numnaralı çek ) 3183 yevmiye numarası ile dava dışı ... Top. Gıda Mal. Paz. - Salih Uran cari hesabına alacak olarak kaydedildiği, başka bir ifade ile söz konusu çekin dava dışı firma tarafından davacı firmaya verildiğinin görüldüğü, davaya konu çekin önlü arkalı fotokopisi dosyada bulunmadığından ve sayın mahkeme tarafından Ziraat Bankası A.Ş. Kordon şube müdürlüğü'ne çekin akibeti sorulmuş ise de, şube tarafından her hangi bir cevap verilmediğinden, sadece davacının dava dışı ... ile olan ticari ilişkisi incelenmiş olup, davacının ticari defterlerine de dava dışı şirkete 30.12.2015 tarihi itibariyle 641.166,73 TL tutarınca borcunun raporlandığı ve bu tutarın 31.12.2015 tarihinde alınan sipariş avansları hesabına aktarıldığı görülmüş olup, dava dışı şirketin ödemelerine karşı davacı şirket tarafından dava dışı şirkete hitaben düzenlenen bir faturanın bulunmadığının tespit edildiği, mütalaa edilmiştir.
Dosya grafolog bilirkişiye tevdi edilerek, dava konusu çekteki imzanın davalı şirket yetkilisine ait olup olmadığı hususunda rapor düzenlenmesine karar verilmiştir.
Grafolog bilirkişi ...'in 11/06/2021tarihli raporunda özetle: İnceleme konusu çek arka yüzü üzerinde birinci cirantacı konumunda bulunan “ŞAHİKA HALI MOBİLYA DAY. TÜK...” kaşe izi üzerinde atılı bulunan imza ile mevcut dosya kapsamında şirket yetkilisi olduğu anlaşılan, ...'a ait mevcut karşılaştırmaya esas imzaları arasında gözlenen tersim biçimi, işleklik derecesi, seyir, sürat, istif ve itiyatlar yönünden saptanan farklılıklara istinaden, ... eli ürünü olmadığı mütalaa edilmiştir.
O halde yapılan yargılama ve toplanan delillerden somut olayda; Bursa 1 .ATM 'nin 2016/879 esas ve 2016/1034 karar sayılı dosyasında Ziraat Bankası Kordon Çanakkale şubesi, keşidecisinin ... keşide tarihinin 30/06/2016 tarih olduğu 270792 çek numaralı 15.000 Tl bedelli çek hakkında iptal kararı verildiği çekte hamil olan davacının iyi niyetli olduğu ileri sürülerek çek iptali kararının kaldırılması talep edilmekle, dava konusu çekte davacı ile davalı arasında temel ilişkinin bulunmadığı, üçüncü kişi olduğu, davacının defterleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi ile çekte ciranta olan ...-Salih Uçan ile arasında ticari ilişkinin olduğu, çekin kambiyo senedi olup illetten mücerret olması sebebiyle defterlere kaydının zorunlu bulunmadığı, her ne kadar çekte davalıya atfen atılı imza davalıya ait olmadığı bilirkişi tarafından tespit edilmiş ise de yapılan soruşturma dosyalarında, davacı ile dava dışı cirantalar KMK Group Gıda ... Ltd Şti , Evrim Market- Mustafa Şenel, ... -Salih Uçan arasında çekin davacıya ciro edilmesinde birlikte hareket ettikleri, çekin davalının iradesi dışında çıktığının davacı tarafından bilebilecek durumda olmadığı ve bu duruma dair de delilin bulunmadığı dolayısıyla 6102 sayılı TTK'nın 792. (6762 sayılı TTK'nın 704. maddesi) maddesine göre yeni hamilin ancak kötü niyetle çeki iktisap etmiş olması veya iktisapta ağır bir kusurunun bulunması halinde yetkili hamil sayılmayacağı, davalının bu hususu kanıtlayamadığından davanın kabulüne, Bursa 1 .ATM 'nin 2016/879 esas ve 2016/1034 karar sayılı dosyasında Ziraat Bankası Kordon Çanakkale şubesi atik keşidecisinin ... keşide tarihinin 30/06/2016 tarih olduğu 270792 çek numaralı 15.000 tl bedelli çek iptal kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Davanın kabulü ile Bursa 1 .ATM 'nin 2016/879 esas ve 2016/1034 karar sayılı dosyasında Ziraat Bankası Kordon Çanakkale şubesi atik keşidecisinin ... keşide tarihinin 30/06/2016 tarih olduğu 270792 çek numaralı 15.000 tl bedelli çek yönünden verilen çek iptali kararının kaldırılmasına,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 80,70 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 31,40 TL'nin mahsubu ile bakiye 49,30 TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan; bilirkişi gideri 1.300,00 TL, posta, talimat ve tebligat gideri 565,00 TL olmak üzere toplam 1.865,00 TL yargılama gideri ve 31,40 TL peşin harç olmak üzere toplam 1.896,40 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davacı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 5.100,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı ve davalı vekilinin yüzene karşı , gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.14/04/2022
Katip ...
¸E-imzalıdır.
Hakim ...
¸E-imzalıdır.