T.C. BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2017/1196 Esas - 2020/31
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2017/1196
KARAR NO: 2020/31
HAKİM : ...
KATİP: ...
DAVACI: ... TIBBİ CİHAZLAR ZİRAİ ÜRÜNLER ECZA DEPOSU TEMİZLİK GIDA İTHALAT İHRACAT SANAYİ VE TİCARET PAZARLAMA LTD. ŞTİ (VKN:) -
VEKİLLERİ: Av. ...
DAVALI: ... MOTORLU ARAÇLAR İMAL VE SATIŞ A.Ş.
VEKİLİ: Av. ...
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 25/09/2017
KARAR TARİHİ: 23/01/2020
KARAR YAZIM TARİHİ: 24/02/2020
Mahkememize tevzi edilen Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE SAVUNMA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle:Müvekkili şirketin davalı şirketten 09/12/2015 tarihinde 2015 model 16 ... 36 plaka sayılı Renault marka Master Panelvan ticari isimli kamyonet cinsinden aracı satın aldığını, müvekkilinin satın alınan aracı 2 yıl garanti kapsamında olup, satın alınan tarihten itibaren kısa bir süre içinde (garanti kapsamında) aracın enjeksiyon beyninde arızalar meydana geldiğini, meydana gelen arızaların giderilmesi için aracın birçok defa davalı tarafın yetkili servisine teslim edildiğini, aracın servis kayıtlarında EK-1 listede sunduklarını, son tamirden sonraki gün tekrar aracın enjeksiyon ikaz ışığı ve emisyon ikaz ışığının yandığını, aracın tekrar arıza verdiğini, müvekkili şirket tarafından aracın ayıplı olduğu ve artık tamir edilemeyeceği, araçtan fayda sağlamadığı söylenmişse de müvekkili şirketin taleplerinin davalı şirket tarafından reddedildiğini, davalı şirketin servisi sonuç alınamayan tamirlerle müvekkili şirketi oyaladığını, arızaların belli periyotlar halinde sürekli tekrarladığını, müvekkilinin Bursa 10.Noterliği aracılığıyla keşide edilen 24/08/2017 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarname ile ayıplı oan aracın ayıpsız yenisiyle değiştirilmesi veya bedelinin iadesinin talep edildiğini, davalı şirket tarafından 05/09/2017 tarihinde tebliğ olan ihtarnameye cevap verilmediğini, müvekkili şirketin aracı ayıpsız misliyle değişimi kabul etmediğini, bunun üzerine müvekkili şirket çalışanının aracı geri götürmek zorunda kaldığını, müvekkili şirketin aracı kullanamadığı için tüm medikal malzemeleri kendi alıcı şirketlerine kargolamak zorunda kaldığını beyanla, davalı firmadan satın alınan dava konusu 16 ... 36 plakalı, Renault marka, Master Panelvan tipi 2015 model aracın aynı model ve nitelikte "0" km yeni bir araç ile değiştirilmesine, sözleşmeden dönülerek davacının ayıplı mala ödediği 60.827,00 TL.bedelin aracın satım tarihi olan 09/12/2015 tarihinden itibaren uygulanacak avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, aracın 11/07/2017 tarihinden dava tarihine kadar kullanılamadığı göz önünde buldurularak ortalama yakıt parasından fazla ödenen kargo ücretinin bilirkişi tarafından hesaplanarak davalı taraftan tahsilini, yargılama giderleri, tespit giderleri ve vekalet ücretinin davalılara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Motorlu Araçlar...AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle ve sonuç olarak: ... Motorlu Araçlar İmal ve Satış AŞ'nin faaliyetlerinin yürütüldüğü şirket genel merkezinin adresinin "Fatih Sultan Mehmet Mah. ... Ümraniye/İSTANBUL" olup, İstanbul Anadolu Asliye Tic.Mahkemelerinin olduğunu ve mahkememizce yetkisizlik kararı verilerek davanın görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesi gerektiğini, davacı tarafın dilekçesinde davalı olarak ... Motorlu Araçlar...AŞ Bursa Şube Müd'ne husumet yöneltmiş olsa da şube müdürlüklerinin dava ehliyeti bulunmaması nedeniyle davanın reddini, aksi halde davalı sıfatının ... Motorlu Araçlar...AŞ olarak düzeltilmesini talep ettiklerini, davaya konu aracın üreticisinin müvekkili ... AŞ olmadığını, tüm usuli itirazları dikkate alınarak davanın esasa girilmeksizin reddini talep ettiklerini, tacir sıfatına sahip davacının TTK'nun öngördüğü ayıp ihbar yükümlülüğünü süresinde yerine getirmediğini, davacının aracı teslim aldıktan yaklaşık 2 yıl sonra ilgili davasını ikame ettiğini, ayıp ihbar süresine uyulmadığını, davacının aracı teslim alırken muayene ettiğini ve aracı eksiksiz ve hasarsız olarak teslim aldığını, davacının seçimlik haklarından onarım hakkını kullandığını, tüketiciye tanıdığı hakların yenilik doğuran haklar olup, bir kere kullanılmak sona ereceğini ve değiştirilemeyeceğini, davacının onarım hakkını kullandığını, hali hazırda aracı sorunsuz olarak kullandığını, davacının iddia ettiği problemi gerçekten var ise tamamen kişisel algılarından kaynaklandığı gibi aracın emniyetini ve kullanımını etkilemeyen bir durum olduğunu, davacıya bizzat yetkili servis uzmanlarına bu hususun izah edildiğini, davaya konu edilmiş araçta herhangi bir ayıp bulunmadığını, bu nedenle davacının araç değişim talebinin reddi gerektiğini, dava konusu araçta üretim kaynaklı teknik bir arıza bulunmadığını, davacının kargo ücreti adı altında istemiş olduğu bedelin afaki olduğunu, dava konusu aracın kaza hasarlarının bulunup taraflarınca bilinmediğini, tüm bu hususların aydınlatılması için davacının araca ait kasko ve zorunlu trafik sigorta dosyalarının celbi ile aracın ilgili kazalarında aldığı darbelerinin, hangi parçalarının değiştirildiğinin, ne tür servis müdahalelerine maruz kaldığının tespitini talep ettiklerini, davada bedel iadesi/araç değişimi talep edebilmek için gerekli koşulların oluşmadığını, davacının faiz talebinin dayanaktan yoksun olduğunu, zira davacının satın ve teslim aldığı aracı ilk günden bu yana kullanmakta olup, araçtan menfaat semere elde etmeye devam ettiğini, araçta imalat hatası bulunmadığını, aracın garanti süresinin halen devam ettiğini, aracın halen davacı tarafça sorunsuz kullanıldığını beyanla, husumet itirazlarının kabulü ile her halükarda işbu haksız ve mesnetsiz davanın usule, esasa, yasaya ve hukuka aykırı sebeplerle davanın reddine, mahkeme masrafları ile avukatlık ücretinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Dava, cevap ve cevaba cevap dilekçesi, yazılı beyanlar, tanık beyanı, araca ait servis kayıtları, tramer kayıtları, keşif, bilirkişi raporları.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SONUÇ:
Dava, satın alınan aracın ayıplı olduğu iddiasıyla öncelikle misli ile değiştirilmesi mümkün olmadığı takdirde bedel iadesi ile araçtan yoksun kalma sebebiyle kazanç kaybı ve talebine ilişkindir.
Dava konusu aracın bulunduğu Karmed Medikal Ltd. Şti Fethiye Mah. ... Nilüfer/BURSA adresine gidilerek araçtaki vaki şikayetin gerçekliğini kontrol etmeye yönelik olarak 19/10/2018 tarihinde Mahkeme heyeti ile birlikte bilirkişilerle yapılan inceleme ve testler sonucundaki 17/01/2019 havale tarihli raporda özetle ve sonuç olarak:Dava konusu araçtaki "enjeksiyon arızasının" aracın elektronik donanımından kaynaklandığı, dava konusu araçta keşif tarihinde yapılan yol testinde, göstergede ve sonrasında elektronik kontrol ünitesinde kayıtlı "enjeksiyon arızası" uyarısının devam ettiği, dava konusu aracın elektronik donanımının imalat hatalı olduğu, dava konusu araçtaki "enjeksiyon arızasının" yetkili servis tarafından giderilemediği, dava konusu araçtaki arızanın, aracın trafikteki seyri sırasında kullanıcının güvenliği tehlikeye atabileceği, dava konusu araçtaki "enjeksiyon arızasının" onarımının mevcut şartlarda mümkün olmadığı, araçtaki bu elektronik sistem arızası niteliği nedeniyle araç üreticisi tarafından araştırılması gerekli imalat kaynaklı hata olduğu, sigorta bilgi ve gözetim merkezi 09/10/2018 tarih, 2018/69135 sayılı yazısında herhangi bir maddi hasarlı trafik kazasına karışmadığı dikkate alındığında araçtaki kullanıma bağlı olarak oluşan boya ve kaporta hasarlarının 2.000,00 TL'na onarılabileceği ve 2.000,00 TL.semen tenzilinin söz konusu olduğu, kargo listesinde yer alan Bursa firmalarının gidiş geliş kilometleri ile ilgili belgelerin ibraz edilmesi durumunda davacı şirketin zararının belirlenebileceği yönünde kanaat ve görüşü açıklanmıştır.
Davalı vekillerinin itirazları da dikkate alınarak düzenlenen 24/05/2019 havale tarihli ek raporda sonuç olarak:Dava konusu araçta "enjeksiyon arızası" mevcut olduğu, araçtaki arızanın aracın elektronik donanımından kaynaklandığı ve keşif tarihi itibari ile yetkili servis tarafından giderilemediğinden imalat hatasından kaynaklandığı, araçtaki "enjeksiyon arızası"nın gizli ayıp niteliğinde oluduğu ve kullanıcı hatasından kaynaklanmadığı, araçtaki mevcut arızanın, arızanın ne zaman ve hangi şartlarda ortaya çıkabileceği bilinemediğinden, davacının araçtan beklenen faydayı azaltacak nitelikte olduğu, dava konusu araçtaki arızanın, aracın trafikteki seyri sırasında kullanıcının güvenliği tehlikeye atabileceği yönünde kanaat ve görüşü açıklanmıştır.
Davacı vekilinin önceki bilirkişi raporuna karşı itirazları, davalı vekilinin esas yönünden itirazlarını değerlendirir ve davacının aracının kullanım amacına göre kullanamadığı süre ve rayiç değerler dikkate alınarak işgücü kaybı-kazanç kaybının hesaplanması için önceki bilirkişi heyeti ile 1 SMMM bilirkişiye dosyanın tevdi edilerek düzenlenen 16/10/2019 havale tarihli raporda sonuç olarak:Davacı firmanın işgücü kaybı ile ilgili olarak inceleme yapılmasını istememesi, yapılacak inceleme için böyle bir hazırlık yapmalarının ve araç arızası ile katlanılan kargo gideri gibi giderleri evraklar içerisinde ayıklamalarının mümkün olmadığını belirtmesi, belge ve defter ibraz edilmemiş olması nedenleri ile herhangi bir inceleme ve tespit yapılamadığını, teknik yönden davacı ve davalı itirazları yönünden dosya ve dosyada mevcut kök ve ek raporlarının incelendiği ve bu raporlara ait kanaatlerinde bir değişiklik olmadığı görüşü belirtilmiştir.
Davacı vekilinin 07/11/2019 havale tarihli ıslah dilekçesinin netice-i talep kısmında, 7.217,12 TL.işgücü kaybı tazminatı alacağının dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı taraftan tahsiline, dava dilekçelerinin netice-i talep kısmının 03 nolu bendini "aracın 11/07/2017 tarihinden dava tarihine kadar kullanılmadığı göz önünde bulundurularak; ortalama yakıt parasından azla ödenen kargo ücretinin (bilirkişilerce hesaplanan işgücü kaybı bedeli olan 7.217,12 TL'nın) dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı taraftan tahsilini" şeklinde ıslah ettiklerini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin de davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Uyuşmazlık noktaları; davaya konu aracın ayıplı olup olmadığı, ayıbın açık ayıp mı, gizli ayıp mı olduğu, ayıp ihbarının zamanında yapılıp yapılmadığı, misli ile değişimin şartlarının oluşup oluşmadığı ve aracın kullanılmaması sebebiyle davacının kazanç kaybı- zararı noktalarında toplanmaktadır.
Taraflar arasındaki ilişki ticari satım sözleşmesinden kaynaklandığı anlaşılmaktadır.
Ticari satım sözleşmesinin düzenlendiği tarih itibariyle yürürlükte bulunan hükümler değerlendirildiğinde,
6098 Sayılı TBK'nun 219.maddesine göre, satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmamasından da sorumludur. Satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur.
Ticari satımlarda, 6102 Sayılı TTK 23/1-c bendine göre, malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda TBK 223.maddesi 2.fıkrası uygulanır.
6098 Sayılı TBK'nun 223/1 fıkrasına göre, alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkan bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır.
6098 Sayılı TBK'nun 223/2. fıkrasına göre ise , alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması halinde, bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir, bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır.
Ayıpları bildirmenin içeriğini ve zamanında yapıldığını ispat külfeti, alıcıya düşer.
TBK'nun 223.maddesindeki ihbar süreleri hak düşürücü süre olup, hakim tarafından re'sen gözönünde tutulur.
Ayıp ihbarının süresinde yapılmamış olması halinde, satıcı ayıplı maldan sorumlu olmaz.
Diğer yandan 6102 Sayılı TTK.18 maddesinin 3 fıkrasında "tacirler arasında, diğer tarafı temerrüde düşürmeye, sözleşmeyi feshe, sözleşmeden dönmeye ilişkin ihbarlar veya ihtarlar noter aracılığı ile taahhütlü mektupla, telgrafla veya güvenli elektronik imza kullanarak kayıtlı elektronik posta sistemi ile yapılır" düzenlemesi bulunmaktadır.
Satılan maldaki ayıpların ihbarı herhangi bir şekle tabi tutulmamıştır. Ancak, uyuşmazlık halinde ayıp ihbarının kanıtlanması şekle tabidir. Tacirler arası ticari satımlarda ayıp ihbarının 6102 Sayılı TTK.'nun 18/3 maddede öngörülen şekilde yapıldığı kanıtlanmalıdır. Diğer bir anlatımla bu yön ispat koşuludur.
O halde yukarıdaki açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde, davacı ile davalı arasında 09/12/2015 tarihinde 60.827,10 TL bedel ile 16 ... 36 plakalı 2015 model, Renault Master Panelvan L3L2 marka ve model, Beyaz renkli, VF1MAF4SE5 ... şase araç satış sözleşmesi düzenlendiği ve davacının aracı satın aldıktan sonra aracın enjeksiyon sisteminde arızaların olduğunu ileri sürülmekle, araca ait servis kayıtları ve düzenlenen 02/01/2019 tarihinde bilirkişi raporunda, aracın satın alındığı tarihten 11/10/2016 tarihinde 28.527 KM de araçta emisyon arızası verildiğinde servise gelindiği, 15/02/2017 tarihinde 32.095 KM de araçta enjeksiyon ikaz uyarısı verdiğinden, servise getirildiği, 22/02/2017 tarihinde 31.147 KM de araçta enjeksiyon ikazı sebebiyle, aracın enjeksiyon beyni garanti kapsamında değiştirildiği, 11/07/2019 tarihinde enjeksiyon ikaz uyarısının devam ettiği sabit olup davacının araçtaki gizli ayıbı öğrenmesinden sonra hemen servise götürüldüğünden yasal ihbar yükümlülüğünün yerine getirildiği, uyuşmazlığın aracın ayıplı olup olmadığı, ayıplı ise gizli ayıp olup olmadığı noktasında olmakla, aracın davacı tarafından satın aldığı tarihten sonra aractaki arızanın meydana geldiği tarih, servis kayıtları, ve mahkememizce araç üzerinde yapılan 19/10/2018 tarihli keşif ve düzenlenen 02/1/2019 tarihli bilirkişi heyeti raporu ve sonrasında düzenlenen ek rapor ile aracın enjeksiyon arızasının elektrik donanımından kaynaklandığı, aracın imalattan kaynaklı arızalı olup gizli ayıplı olduğu, kullanıcı kaynaklı olmadığı, enjeksiyon arızasının onarımının mevcut şartlarda mümkün olmadığı, düzenlenen rapor ve ek raporun gerekçeli denetime açık, hüküm kurmaya elverişli olduğundan itibar edilerek davacının aracı satın aldığı tarih, aracın üretim hatasından kaynaklı gizli ayıplı olduğu, davacının araçtan beklediği faydayı azalttığı, onarımının mümkün olmadığı ayrıca ayıbın niteliği dikkate alınarak hakkaniyete uygun aracın misli ile değişimi talebinin kabulune, davacı tarafından iş gücü kaybı yönünden belge ve defterlerin ibraz edilmediğinden her ne kadar bilirkişi tarafından iş gücü kaybına yönelik rapor düzenlenmemiş ise de TBK’nın 50. maddesine göre hakimin, olayın özellikleri, dosyaya sunulan bilgi ve belgeleri nazara alınarak tazminat tutarını takdir etmesi gerektiği anlaşıldığından, aracın serviste sekiz defa kaldığı, ibraz edilen faturalardan da kargo bedelleri yönünden takdiren 250 TL ödeme yapıldığı anlaşılmakla ( 8 gün *250) toplamda 2000 TL iş gücü kaybı olduğunun kanaatine varıldığından bu miktarın dava tarihinden itibaren işletilecek avans faiziyle birlikte kısmen kabulune aşağıdaki şekilde hüküm vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Davanın KISMEN KABUL-KISMEN REDDİ ile:
A)Davacıya ait 16 ... 36 plakalı, 2015 model, Renault Master Panelvan L3L2 marka ve model, Beyaz renkli, VF1MAF4SE5 ... şase numaralı aracın aynı marka, model ve özelliklere sahip ayıpsız misli ile davalı tarafça DEĞİŞTİRİLMESİNE,
B)Aracın ayıpsız misli ile değişiminin mümkün olmadığı takdirde İcra Müdürlüğünce İİK'nun 24.maddesinin UYGULANMASINA,
C)Davacıya ait aracın ayıpsız misli ile değiştiren davalıya İADESİNE,
D)Edimlerin birlikte İFASINA,
E)İşgücü kaybı tazminatının KISMEN KABULÜ ile; 2.000,00 TL.işgücü kaybı tazminatın dava tarihi olan 25/09/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 4291,71TL.nispi karar ve ilam harcından (peşin harç+ıslah harcı+tamamlama harcı olarak alınan) 2.145,78 TL'nin mahsubu ile bakiye 2145,93 TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 148,00 TL.tebligat gideri, 6,50 TL.müzekkere gideri, 150,00 TL.taksi ücreti gideri, 253,80 TL.keşif harcı gideri, 2.400,00 TL.bilirkişi ücreti gideri, 107,00 TL.ıslah harcı ve 1.000,00 TL.tamamlama harcı olmak üzere toplam 4.065,30 TL. yargılama giderinden kabul ve red oranlarına göre hesaplanan 3634,11TL yargılama gideri ve 2.145,78 TL.(peşin+ıslah+tamamlama harcı) olmak üzere toplam 5779,89TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davacı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 8.967,52 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 3.400 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-HMK'nın 333.Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMK'nın 341. ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.23/01/2020
Katip ...
¸e-imzalıdır.
Hakim ...
¸e-imzalıdır.
Güvenli elektronik imza ile onaylanmıştır.
Aslının aynı olduğu tasdik olunur.
Katip ...
¸E-imzalıdır.