T.C. BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2017/1632 Esas
KARAR NO: 2021/721
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACILAR : 1- ... - ... ...
:2- ... - ...
VEKİLİ: Av. ... -
DAVALI : ... - ...
VEKİLİ: Av. ... -
DAVA: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 25/12/2017
KARAR TARİHİ: 21/09/2021
KARAR YAZIM TARİHİ : 18/10/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekillerinin kurmuş olduğu ... -... Adi Ortaklığı ile davalı şirket arasında 24/03/2016 tarihli Bayburt Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Yapım İşi Sözleşmesi, 24/03/2016 tarihli Bayburt 1 Nolu Aile Sağlığı Merkezi + Halk Sağlığı Laboratuvarı + Halk Sağlığı Müdürlüğü Hizmet Binası Yapım İşi Sözleşmesi imzalandığını, müvekkillerinin inşaat sahalarına birçok demirbaş ve inşaat malzemesi getirerek inşaatı belirli bir aşamaya getirdiklerini, sadece söz konusu inşaatlar için gerekli şantiyeye ve inşaatların yapımı için gerekli demirbaş niteliğindeki inşaat makinelerine 863.116,84 TL harcama yaptıklarını, sonrasında müvekkil ...- ... Adi Ortaklığı ile muhatap şirket arasında 06/08/2016 tarihli fesih protokolü imzalandığını, şantiyedeki demirbaşların en geç 30.10.2016 tarihinde teslim edileceğinin belirtilmiş olmasına rağmen, davalının söz konusu demirbaşların tamamına el koyduğunu, hiçbir malzemenin müvekkile teslim edilmediğini, bunları kullanarak inşaatları neredeyse bitirmiş durumda olduğunu, müvekkillerinin yapmış olduğu imalatlara ilişkin hakediş bedellerinin doğrudan davalıya ödendiğini fakat davalının bu hakedişleri tam olarak müvekkillerine göndermediğini, eksik ödemeler yaptığını, müvekkile ait olan davalı tarafından el konulan inşaat şantiyelerinin yapımı için kullanılan malzemelerin ve inşaat demirbaşlarının bedeli ve davalı tarafından ödenmeyen konteynırların fatura bedeli karşılığı fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 5.000,00 TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, davalı tarafından müvekkillerinin yapmış olduğu imalatlar için yapılan eksik ödemelerin, harç bedellerinin, ödemelerden yapmış olduğu haksız ve yersiz kesintilerin karşılığı fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 5.000,00 TL'nin işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili firma ile davacılar arasında Bayburt Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Yapım İşi Sözleşmesi, Bayburt 1 nolu Aile Sağlığı Merkezi+ Halk Sağlığı Laboratuvarı + Halk Sağlığı Müdürlüğü Hizmet Binası Yapım işi Sözleşmesi ve Bayburt Eğitim Kampüsü Büyük Spor Salonu Yapım İşi Sözleşmesinin imzalandığını, davacıların üstlenmiş oldukları yapım işlerini yükümlülüklere uygun olarak yapmadıkları gibi zamanında da bitiremeyecekleri de anlaşılmış olduğundan davacılara 02/06/2016 tarihinde Bursa 5. Noterliği'nin 07419 yevmiye numaralı 20/07/2016 tarihli ihtarnamesi ile ihtar çekildiğini, ihtarlara rağmen davacıların üzerlerine düşen yükümlülükleri yerine getirmedikleri anlaşıldığından taraflar arasında 06/08/2016 tarihli fesih protokolü düzenlendiğini, davacıların fesih protokolünde müvekkil firmadan herhangi bir hak ve alacağının kalmadığını, hiçbir dava açmayacağını müvekkili tam ve kamil bir keşilde kabil-i rücu olmak üzere ibra ettiğine belirtmesine rağmen işbu davayı açması iyi niyetli olmadığını, davayı açmakta haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu göstermekte olup davasının usul ve esastan reddini, yargılama gideri ve vekil ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
KANITLAR:
Fesih protokolü, ticari defter ve bağlı kayıtlar, bilirkişi raporu, vs.
KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME :
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.
Davacı defterlerinin incelenmesi için Ankara Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazılmış,konusunda uzman SMMM bilirkişi Latife Yalçınkaya 'dan aldırılan 14/05/2019 havale tarihli bilirkişi raporunda; davacı firmanın kanuni defterlerinin yasaya uygun tutulduğu ancak, kapanış tasdiki zorunlu olan 2016 yılı yevmiye defterinin yasal süresinden sonra kapanış tasdikinin yaptırıldığı, 2017 yılı yevmiye defterinin kanuni süresinden sonra açılış tasdikinin yapıldığı, Kanuni defterlerin yasaya uygun olarak tutulduğu, davacı firmanın 16/08/2016 tarih 66754 nolu 83.990,00 TL konteynırlara ilişkin davalı firmaya fatura edildiği ve 2016 yılı yasal kayıtlarında mevcut olduğu, davacı firmanın 329.009,19 TL alacak bakiyesi olduğu, davacı firmanın sözleşme başlangıç ve bitiş tarihleri arasında şantiyede kullanılmak üzere 311.584,00 TL demirbaş alımının olduğunun sonuç ve kanaatine varılmış olduğunu, bu konuda takdirin mahkememize ait olduğunu bildirmiştir.
Davacı tanığı ...'in dinlenmesi için Bayburt Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi'ne talimat yazılmış talimat mahkemesince 01/04/2019 tarihli oturumda dinlenen ... beyanında; "Taraflar ile akrabalık bağım yoktur. Bayburt ilinde bulunan Bayburt Eğitim Kampüsü Büyük Spor Salonu Yapım İşi Sözleşmesini, Halk Sağlığı Müdürlüğü (HSM) Hizmet Binası Yapım İşi Sözleşmesini ve Bayburt Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Yapım İşi Sözleşmesini davalı Z-A İnşaat. Tah. Tur. San. Tic. Ltd. Şti'nin aldığını biliyorum. Daha sonrada bu yapım işini taşörün firma olan ...'ye verdiğini biliyorum. Bu taşeron şirkete inşaatta kullanılmak üzere malzemeleri biz verdik. Bu malzemeler demir, çimento, bims ve inşaatta kullanılmak üzere baya bir mazeme verdik. Değeri 2.000,000 TL civarındaydı. Bunun karşılığında çek aldık. 4. 5. ve 6. Ayların çekleri ödendi. Temmuz ayında davalı Z-A şirketi geldi. Bu davacı şirket olan ... şirketinin sözleşmesini fesetti, bu fesihten sonra paralar ödenmedi, ben ve Bayburt ilinde bulunan 10-15 şirket mağdur oldu. Bu verilen mallara ilişkin olarak fatura mevcuttur. Sözleşme fesih olduktan sonra yapılan inşaatlar durdu, sözleşme fesih olmasaydı davacı şirket zamanında ödeme yapıp inşaatları bitirebilirdi. Ancak sözleşme fesih olduktan sonra inşaatlar yarım kaldı, devlet bile zarar etti. Duyduğum kadarıyla Z-A şirketi daha önce almış olduğu ve başka şerlerde olan işlerden dolayı iflas etmiş, Bayburt'da yapılan ihaleye girme sebebi, ihaleden alacağı paraları diğer borçlarına ödemek istemesiymiş.Tanıklık ücreti talep etmiyorum." şeklinde tanıklık beyanında bulunmuştur.
Davacı tanığı ...'in dinlenmesi için Erzurum Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazılmış talimat mahkemesince 03/04/2019 tarihli oturumda dinlenen ... beyanında; "Ben ...-... adi ortaklığında 2016 yılında inşaat mühendisi olarak çalışıyordum. Bayburtta 3 tane inşaat şantiyetmiz vardı. Bu şantiyelerde inşaat mühendisi olarak görev yapıyordum. Biz bu işlerin yapılmında alt taşeron firmaydık. Anahtar teslimi dahil olmak üzere bütün işleri bizim firmaya ZA firması devretmiş. Biz bu şantiyelerden olan ilahiyat fakültesinin yaklaşık % 90 kabasını bitirmiştik. Geriye kalan kaba inşaatında demir donatısının çoğunu getirmiştik. Yani malzemeleri getirmiştik, tamamlayacaktık. Ancak ZA inşaatın sahibi bir gün geldi. Sözleşmeyi feshettiğini söyledi. Fesihten sonra şantiyelerdeki davacıya firmaya yani bizim firmaya ait tüm malzemeleri benimle birlikte karşı tarafın teknik elemanı olan inşaat mühendisi Aslan isimli kişi ile birlikte tespit ettik ve şantiyede bıraktık. O zaman tutanağa bağlamıştık. Ancak şu an o tutanak bende değildir. Bu malzemelerin bedelini firmaya ödeyeceklerdi. Ancak benim sonradan duyduğum kadarıyla bu malzemelerin bedelini ödememişler. Malzemelerin tam olarak bedelini bilemiyoruz. Ancak sadece Bayburt İlahiyat Fakültesinde yaptığımız işlerin maliyeti 3.400.000,00.-TL + KDV + Fiyat farkıdır. Ayrıca şartname dışı bir takım imalatlarda yapıldı. Şöyleki ZA firması biz işi almadan kendisi bir takım hatalı imalatlar yapmış, bizim firma bu imalatları da düzeltti. Ekstra masraflar yaptı. Ancak firmamız ödemeyi alamadı. Bu sebeplerden dolayı da firmamız piyasada ekonomik olarak zorluğa düştü, ayrıca kendi elemanlarına bile para ödeyemedikleri için bizim firmamız ödeme yaptı " şeklinde tanıklık beyanında bulunmuştur.
Mahkememizce taraflar arasındaki alacak borç ilişkisinin açıklığa kavuşturulması yönünden, davalı ticari defter ve bağlı kayıtları üzerinde SMM bilirkişi tarafından bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir.
Alınan 15/12/2019 tarihli bilirkişi raporunda; taraflar arasında 24/03/2016 tarihinde Bayburt 1. Nolu aile sağlık merkezi hizmet binası için taşeronluk sözleşmesi imzalandığı, sözleşmenin bedelinin KDV hariç 4.200.000,00 TL olduğu, taraflar arasında bir başka sözleşme 18/04/2016 tarihinde imzalanan Bayburt eğitim kampüsü büyük spor salonu yapım işinin olduğu, işin bedelinin KDV hariç 2.900.000,00-TL olduğu, taraflar arasında 06.08.2016 tarihinde fesih protokolü imzalandığı, davalının muavin defter kayıtlarına göre dava ve cevap dilekçelerinde sözü edilen 4 çekin kayıtlara girmiş olduğu ve yine bu dört çek iade edilen çek kaydıyla hesaplardan çıkarıldığı, ancak kendi ifadelerinden de görüldüğü gibi çeklerin 3 tanesi halen kendi ellerinde bulunmakta olduğu, dördüncü çek ise gelebilecek cezalara ve davacıların borçlarına karşı muhafaza olarak tutulduğu, davalı tarafından 15.10.2019 tarihinde bir cd içinde e-defter bilgileri yüklü olarak incelemeye ibraz edildiği, davalının e-defter mükellefi olduğu, davalı vekili tarafından ibraz edilen cd içindeki belgeler zip ortamında yüklenmiş xml ve xslt formatta dosyalar olduğu için e-defter görüntüleyicisi programı zip ortamında yüklenmiş bu dosyaları görmediği, bu nedenle defterlerin incelenemediği, davalı vekili aracılığı ile şirketin mali müşavirine durumun anlatıldığı, tarafına açılan dosyaların mail ile gönderilmesi talep edilmişse de sadece muavin defter dökümlerinin Excel ortamında gönderilebilmiş olduğu, diğer defterler ve e-defter beratları yine aynı cd deki gibi sıkıştırılmış olarak tarafına gönderildiği, dosyaların açılabilir bir formatı rapor yazılana kadar tarafına ulaştırılamadığı, rapor düzenlenebilmesi için defterlerin açılabilir bir formatta tekrar ibraz edilmesi gerekmekte olduğu, muavin defter kayıtlarına göre davalı Bayburt ilahiyat fakültesi inşaatı dolayısıyla 174.298.89-TL, sağlık ocağı inşaatı dolayısıyla 23.524.32-TL adi ortaklıktan alacaklı görüldüğü, toplam alacak rakamı 198.123,21-TL olduğu, davalı bu görülen alacak rakamı karşılığında 262.500,00-TL tutarlı Teb-6947129 NI - 05/11/2016 vadeli çeki muhafaza olarak tuttuğunu dosyaya sunduğu dilekçelerde beyan ettiğini, Davacı defterlerinin incelendiği talimatla alınan bilirkişi raporu incelendiğinde davacının davalıdan 329.009,19 TL alacaklı olduğu, Demirbaş ve makineler incelendiğinde KDV hariç 457.445,10 TL girişin olduğu, bunun yanında 145.860,50 -TL çıkışın yapıldığı kalan bakiyenin KDV hariç 311.584,60 TL olduğunun görüldüğü, talimatla alınan raporun ekindeki defter kayıtlarına göre çıkışların sebebi araştırıldığında 145.860,50-TL + KDV tutarlı çıkışlardan 72.586,50- TL + KDV nin iadelerden oluştuğu kalan 72.265,00-TL + KDV tutarındaki demirbaş çıkışının davalı Z-A inşaata kesilen 16/08/2016 tarihli 66754 nolu 83.990,00-TL tutarlı faturaya ait kalemlerden oluştuğunun tespit edildiği, dolayısıyla dava dilekçesinde davacı tarafından ödenmediği iddia olunan 83.990.00-TL tutarlı faturanın zaten defterlere alacak kaydı olarak işlendiği ve dolayısıyla ayrıca ödenmesine gerek olmadığı bu rakamın toplam alacak rakamı içinde zaten göründüğünün tespit edildiği, davalıda bulunduğu iddia edilen makine ve demirbaşların tespiti ile ilgili bir değerlendirmede bulunabilmesinin mümkün olmadığı, davalının defterlerinin açılabilir bir formatta incelemeye ibraz edilmesi gerektiği, davalı muavin defterlerinde görülen işçi maaş ödemeleri ile ilgili belgelerin, ayrıca sgk prim ödemeleri ile ilgili belgelerin incelemeye ibraz edilmesi, çekle yapılan ödemelere ait makbuzların her iki firma tarafından da dosyaya ibraz edilmesi, üçüncü kişilere ve kurumlara ortaklık adına yapıldığı iddia edilen ödemelerle ilgili evrakların ibraz edilmesi gerekmekte olduğu, her iki tarafında bağlı oldukları vergi dairelerinden 2016 yılına ait BA&BS formlarının aylık olarak istenmesinde yarar bulunduğu, bu evrakların temin edilmesi halinde ek rapor ile tekrar tespit ve inceleme yapılması durumunda kanaat bildirebileceğini bildirmiştir.
Mahkememizce; 12/03/2020 tarihli oturumunda dosyanın yeniden bilirkişi Şevki Yetiker'e verilmesine karar verilmiştir.
Alınan 25/06/2020 tarihli bilirkişi ek raporunda; davalı tarafından usb içinde e-defter bilgileri yüklü olarak incelemeye ibraz edildiği, davalının e-defter mükellefi olduğu, açılış ve kapanış tasdiki yerine geçen e-defter beratlarının rapor ekinde sunulduğu, davalıda bulunduğu iddia edilen makine ve demirbaşların tespiti ile ilgili bir değerlendirmede bulunabilmesinin mümkün olmadığı, davalının defterlerinin açılabilir bir formatta incelemeye ibraz edildiği, davalı muavin defterlerinde görülen işçi maaş ödemeleri ile ilgili belgelerin tamamının ibraz edilmiş olduğu, rapor içinde sunulduğu, ayrıca sgk prim ödemeleri ile ilgili belgelerin incelemeye ibraz edildiği ve belgelerin rapora eklendiği, çekle yapılan ödemelere ait davalı firma tarafından eksiksiz olarak dosyaya sunulup rapora eklendiği, üçüncü kişilere ve kurumlara ortaklık adına yapıldığı iddia edilen ödemelerle ilgili evrakların tamamının ibraz edildiği, belgelerin rapora eklendiği, her iki tarafında bağlı oldukları vergi dairelerinden 2016 yılına ait BA&BS formlarının mahkemece istenmiş olduğu, ilgili vergi dairelerinden gelen formlar incelendiğinde her iki firmanın da kesilen faturaları miktar ve tutar olarak birebir bir şekilde maliyeye beyan ettiklerinin tespit edildiği, davalı defter kayıtları ve ibraz edilen ödeme dekontları faturalar ve makbuzlara göre davacının davalıya takip tarihi itibari ile 197.823,21 TL borcunun olduğunun davacı defterlerinde ve ekli belgelerde yapılan incelemede tespit edildiği bildirilmiştir.
Toplanan tüm deliller ve dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde açılan dava ; davacıların ,davacılara ait iade edilmeyen demirbaşların bedeli, davalı tarafça yapılmayan eksik ödemelerin , ödenmeyen harç bedellerinin, davacıların alacaklarından yapılan kesintilerin davalıdan tahsiline karar verilmesine ilişkindir.Taraflar arasındaki borç-alacak ilişkisinin tespiti amacıyla dosya bilirkişilere tevdi edilmiş, SMMM bilirkişi Latife Yalçınkaya tarafından davacıların ticari defter ve bağlı kayıtları üzerinde yapılan inceleme neticesinde tanzim edilen 14/05/2019 tarihli raporda özetle; davacı firmanın kanuni defterlerinin yasaya uygun tutulduğu, kapanış tasdiki zorunlu olan 2016 yılı yevmiye defterinin yasal süresinden sonra kapanış tasdikinin yaptırıldığı, 2017 yılı yevmiye defterinin kanuni süresinden sonra açılış tasdikinin yapıldığı, Kanuni defterlerin yasaya uygun olarak tutulduğu, davacı firmanın 16/08/2016 tarih 66754 nolu 83.990,00 TL konteynırlara ilişkin davalı firmaya fatura edildiği ve 2016 yılı yasal kayıtlarında mevcut olduğu, davacı firmanın 329.009,19 TL alacak bakiyesi olduğu, davacı firmanın sözleşme başlangıç ve bitiş tarihleri arasında şantiyede kullanılmak üzere 311.584,00 TL demirbaş alımının olduğunun bildirildiği, SMMM bilirkişi Şevki Yetiker tarafından davalının ticari defter ve bağlı kayıtları üzerinde yapılan inceleme neticesinde tanzim edilen 25/06/2020 tarihli ek raporda ise özetle; davalı defter kayıtları ve ibraz edilen ödeme dekontları faturalar ve makbuzlara göre davacının davalıya takip tarihi itibari ile 197.823,21 TL borcunun olduğunun davacı defterlerinde ve ekli belgelerde yapılan incelemede tespit edildiğinin bildirildiği, bilirkişiler tarafından tanzim edilen raporlarda davaya konu hususlar gerekçeli, ayrıntılı olarak açıklanmış, raporların mahkememizce hükme esas alınmaya yeterli olduğu kanaatine varılarak , davalının davacılardan alacaklı olduğu tespit edilmekle birlikte davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 59,30 TL nispi karar ve ilam harcının peşin alınan 170,78 TL'den mahsubu ile artan 111,48 TL fazla harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacılara iadesine,
3-Kararın niteliği gereği davacı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan bilirkişi ücreti için 500,00 TL yargılama giderinin davacılardan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davalı yararına ölçümlenen 4.080,00-TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalıya verilmesine,
Dair;taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 24/09/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır.
Hakim ...
¸e-imzalıdır.
Davalı gideri ;
500,00 TL bilirkişi gideri,
Güvenli elektronik imza ile onaylanmıştır.
Aslının aynı olduğu tasdik olunur.
Katip ...
¸E-imzalıdır.