T.C. BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2017/881 Esas
KARAR NO: 2020/386
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - ... ...
VEKİLİ: Av. ... -
DAVALI : ... ULAŞIM TO. TA. İŞ. TUR. SAN. VE TİC. A.Ş. - ...
VEKİLİ:Av. ... -
DAVA: Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 11/07/2017
KARAR TARİHİ: 15/09/2020
KARAR YAZIM TARİHİ : 24/09/2020
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkilinin 16 M ... plakalı özel halk otobüsünün maliki olduğunu, özel halk otobüslerinde manyetik bilet veya akıllı kart kullanıldığını, bu hizmetlere ilişkin tüm paranın davalı şirkette toplandığını ve araç maliklerine taşıdıkları yolcu sayısını bildirmek suretiyle hak etmiş oldukları tutarların faturalarının kesilmesini istediklerini, otobüs sahiplerinin de bildirilen tutara ilişkin olarak biniş hasılatı + KDV fatura kestiklerini, ayrıca davalı şirketin sözleşme gereği sistem işletim bedeli aldığını, buna ilişkin olarak komisyon + KDV fatura düzenlemekte olduğunu, yapılan sözleşme gereği sistem işletim bedelinin, biniş hasılatının %11 + KDV olarak hesaplanacağının belirtilmiş olduğunu; buna istinaden otobüs sahibinin keseceği faturanın biniş hasılatı + KDV olacağını; bu durumda davalı şirketin keseceği faturaya esas olacak matrahın KDVsiz hasılat tutarı olması gerektiğini, dava konusu ile birebir aynı olan ve davalı şirket aleyhine karar verilerek, Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2014/93 E. 2015/105K. İlamının, Yargıtay ll.Hukuk Dairesî'nin 2015/6112 E. 2015/13936 sayılı kararı ile onanmış olduğunu, davanın kabulüne, dava konusu alacak tutarının fatura tarihleri itibarı ile işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükietilmesme karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesi ile; davacı taraf ile yapmış oldukları sözleşmede "sistem işletim bedelinin biniş hasılatının %11 + KDV'si olarak hesaplanacağının ve ayrıca itiraz müessesesinin de düzenlenmiş olduğunu; yine sözleşmenin 18.maddesinde düzenlenen hakedişin, davacının sözleşmeye göre verdiği hizmet karşılığında gerçekleştirdiği yolcu taşıma sayısına tekabül eden, validatörle tespit edilen ve davalı/müvekkili şirket tarafından yapılan kesinti sonucunda tahakkuk eden alacağı olduğunu; davacı tarafın, bugüne kadar düzenlenmiş olan faturalara itiraz etmeyerek kabul etmiş olduğunu; müvekkili şirketçe yapılan hesaplamaların ve bunlara istinaden düzenlenen faturaların, taraflar arasında akdedilen sözleşme ve protokole uygun olduğunu; Katma Değer Vergisi Kanunu 4,8 ve 10. maddeleri gereği, bir mal veya hizmeti teslim alan müşterinin, ödemeyi yaparken mal ve hizmet bedeli ile birlikte KDV'ni ayrıca ödemek zorunda olduğunu ve satıcının da KDV'ni satış bedelinden ayrıca hesaplamak zorunda olduğunu; bu durumda KDV'nin davacı tarafça müvekkili şirkete ödenmesinde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığını; ayrıca herhangi bir temerrüt olmadığından faiz talebinin yersiz olduğunu, davanın reddine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraf yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
KANITLAR:
İcra dosyası, sözleşme, ticari defter ve bağlı kayıtlar, bilirkişi raporu, vs.
KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME :
Dava, davacının davalı şirketten 01/01/2008 - 31/12/2015 tarih aralığındaki faturalardan dolayı alacağının olup olmadığı, var miktarının ne kadar olduğunun tespitine ilişkindir.
Mahkememizce taraflar arasındaki alacak borç ilişkinin açıklığa kavuşturulması yönünden dosya üzerinde SMM bilirkişi tarafından bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir.
Alınan 19/03/2018 tarihli bilirkişi raporunda; Davalı taraf incelemeye esas ticari defterlerinin tasdiklerinin süresinde yapıldığı, 2015 yılı itibarı ile e-defter mükellefi oian davalı şirketin beratlarının tarafıma ibraz edildiği; defterlerin usule ve kayıt nizamına uygun tutulmuş olduğu; delil niteliğinin takdirinin mahkemeye ait olduğu, davacı taraf ile davalı taraf arasındaki uyuşmazlığın, davacının kesmiş olduğu faturaların KDV dahil tutarlar üzerinden %11 sistem işletim bedeli +KDV faturaları düzenlenmesi hususundan kaynaklandığı; sözleşme ile biniş hasılatı üzerinden %11+KDV tutarında sistem işletim bedelinin davalı tarafa ödenmesinin kararlaştırıldığı; bu durumda davacının kesmiş olduğu faturaların KDV dahil tutarlarına %11 oranının uygulanmasının doğru olmadığı; zira KDV'nin tahsil eden için gelir unsuru olamayacağının açık olduğu; sistem işletim bedelinin davacının kesmiş olduğu faturaların KDV hariç tutarları üzerinden %11 hesaplanması ve buna KDV ilave edilmesi yöntemi ile belirlenmesi gerektiği, 01.01.2008 - 31.12.2015 tarih aralığında davacı tarafın kesmiş olduğu faturaların KDV hariç tutarının toplamda 1.468.402,07.-TL olduğu; bu tutar esas alınmak sureti ile yapılan hesaplama neticesinde davalının kesmesi gereken sistem işletim bedeli faturalarının toplamda 161.524,23.-TL + 29.074,36.-TL (KDV)= 190.598,59.-TL olması gerektiği, Ancak davalı tarafından kesilmiş faturalar toplamının 118.626,95.-TL+21.352,85.-TL(KDV)=139.979,80.-TL olduğu, yani 50.618,79.-TL(KDV dahil) eksik fatura kesilmiş olduğu bu durumun da tüm faturaların aynı oran uygulanmak üzere hesaplanmamasından kaynaklandığı, davacı taraf adına alacak rakamı tespit edilmediğinden faiz hesabı yapılmadığı bildirilmiştir.
Mahkememizce; davacı vekilinin itirazlarının değerlendirilmesi suretiyle dosyanın önceki bilirkişiye tevdii ile ek rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiştir.
Alınan 04/01/2019 tarihli bilirkişi ek raporunda; hazırlamış olduğu kök rapordaki tespitini değiştirmesine gerektirecek yeni bir belgenin sunulmamış olduğu, davacı taraf adına alacak rakamı tespit edilmediğinden faiz hesabı yapılmadığı kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Mahkememizce; Taraflar arasındaki alacak borç ilişkinin açıklığa kavuşturulması yönünden, taraflara ait ticari defter ve bağlı kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir.
Alınan 16/09/2019 havale tarihli bilirkişi raporunda; davalı Burulaş'ın KDV li fatura tutarları üzerinden kesitği komisyon faturalarının usul olarak hatalı olduğu matrah olarak KDV siz tutarların alınması gerektiği, buna göre hesaplama yapıldığında davalı tarafından bu şekilde kesilen faturalar nedeniyle toplamda 17.517,43 TL tutarında fazla fatura kestiği kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Mahkememizce; Davacı ve davalı vekilinin itirazları değerlendirilmek suretiyle dosyanın önceki bilirkişi Şevki Yetiker'e tevdii ile ek rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiştir.
Alınan 09/12/2019 tarihli bilirkişi ek raporunda; davalı Burulaş'ın KDV li fatura tutarları üzerinden kestiği komisyon faturalarının usul olarak hatalı olduğu matrah olarak KDV siz tutarların alınması gerektiği, buna göre hesaplama yapıldığında davalı tarafından bu şekilde kesilen faturalar nedeniyle toplamda 21.223,54 TL tutarında fazla fatura kesildiği kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Taraflar arasında Bütünleşik Bilet Sistemi Toplu Taşıma Elektronik Akıllı Kart ve Akıllı Bilet Sistemi Sözleşmesi Protokolü imzalanmıştır.
Davalı Burulaş'ın kesmiş olduğu faturalarda baz aldığı matrahın KDV'siz hasılat olması gerektiği, aldırılan bilirkişi raporuna göre davalının 21.223,54 TL fazla fatura kestiği anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile 21.223,54 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticaret faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
2-Harçlar yasası gereği alınması gereken 1.449,78-TL harçtan peşin alınan 439,27-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.010,51-TL harcın davalıdan tahsiline,
3-Davacı tarafından yapılan aşağıda dökümü yazılı 1.031,00-TL yargılama gideri üzerinden kabul red oranına gör hesaplanan 850,70-TL ile peşin alınan 439,27-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye giderlerin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı yararına ölçümlenen 3.400,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı yararına ölçümlenen 3.400,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Karar kesinleştiğinde taraflarca yatıralan avansın kullanılmayan kısmının HMK 333.md.uyarınca yatıranlarına iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 15/09/2020
Katip ...
¸E-imzalıdır.
Hakim ...
¸E-imzalıdır.
Davacı gideri ;
900,00 TL bilirkişi gideri,
131,00 TL tebligat posta gideri
1.031,00 TL toplam gider
Güvenli elektronik imza ile onaylanmıştır.
Aslının aynı olduğu tasdik olunur.
Katip ...
¸E-imzalıdır.